Atos 17
Ma Mʉweni Sulumani ge Melefit (MUY) vs NVT
1 Ata Pol nakəŋ tòru a Amfipolis, tàsləka eslina tòru a Apoloni, tàra tàsləka eslina keti tòru a Tesalonik. A Tesalonik ti ahay ga ndam *Zʉde ya tahəŋgalavù Melefit ni àbu.
1 Então Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga judaica.
2 Eslini Pol àhuriyu a ahay ni vu akaɗa gayaŋ ya agray kəla vaɗ *məpəsabana ni. Vaɗ məpəsabana mahkər ka mahar ka mahar àhuriya a ahay ni va, tə̀zlapakia ka pakama ya àbu məbəkiani a Wakita ge Melefit ni ba akaba nday ye eslini na.
2 Como era seu costume, Paulo foi à sinagoga e, durante três sábados seguidos, discutiu as Escrituras com o povo.
3 Nahkay àɗəfiki ma ge Melefit ana tay, àɗəm ahàr àɗəm *Krist *Bay gəɗakani ya amara ni mâcakay daliya, mə̂mət, mək mâŋgaba e kisim ba kwa. Àhi ana tay ahkado : « Krist Bay gəɗakani ya amara ni ti nani Yezu ya nəhi ma gani ana kʉli ni. »
3 Explicou as profecias e provou que era necessário o Cristo sofrer e ressuscitar dos mortos. “Esse Jesus de que lhes falo é o Cristo”, disse ele.
4 Eslini ndam Zʉde ɓal gani tə̀gəskabá ma ga Pol na, tìgia ndam ga ata Pol nday ata Silas a. Ndam *Gres ya tàzləbay Melefit ni kay akaba wál kay ɓal ya ti zlam gatay tə̀bu ni tìgia ndam ga ata Pol a daya.
4 Alguns dos judeus que o ouviam foram convencidos e se uniram a Paulo e Silas, bem como muitos gregos tementes a Deus e várias mulheres de alta posição.
5 Ay ndam Zʉde ndahaŋ ya tə̀gəskabu ma ga Pol ndo ni tàgrafəŋa solu kà ata Pol a. Nahkay tə̀zalakabu ndam ya tàgray tʉwi do, təsawaɗay kwaŋa kwaŋa a kəsa bu ni, mək nday gani tàhəŋgalafəŋa ma kè mis ga kəsa na. Nahkay nday ɗek akaba mis ni tə̀cakalavu, tə̀zumki ɓəruv ka ndam ga ata Pol ni, tàgudari ma ana tay, tə̀zlahki ka tay. Kələŋ gani tàɗəboru ata Pol nday ata Silas a magam afa ga Zasoŋ, aɗaba tawayay təgəs tay ga magrafəŋa seriya kà tay a kè meleher ge mis macakalavani na.
5 Alguns judeus, porém, ficaram com inveja, reuniram alguns desordeiros e desocupados e, com a multidão, começaram um tumulto. Invadiram a casa de Jasom em busca de Paulo e Silas para entregá-los ao conselho da cidade,
6 Ay ti tə̀di ahàr ana tay eslini ndo. Nahkay tə̀gəs Zasoŋ akaba ndam məfəki ahàr ka Yezu ndahaŋ, mək tə̀həloru tay kè meleher ga ndam magray seriya ni. Tòru tìnjʉa àna tay a ti tə̀zlah, tə̀ɗəm : « Ndam ndani ti tìwisirikaba ahàr ana mis ga duniya na ɗek. Nihi ti nday tə̀bu ahalay,
6 mas, como não os encontraram, arrastaram para fora Jasom e alguns outros irmãos e os levaram diante do conselho. Gritavam: “Aqueles que têm causado transtornos no mundo todo agora estão aqui, perturbando nossa cidade,
7 Zasoŋ day àgəskabá tay a magam afa gana. Nday gani ɗek tə̀gəskabu pakama ga *bay gəɗakani ga ndam Rom ya àɗəm ni do, tə̀ɗəm bay nahaŋ àbu, slimi gani Yezu. »
7 e Jasom os recebeu em sua casa! São todos culpados de traição contra César, pois afirmam que existe um outro rei, um tal de Jesus”.
8 Ma gatay ya tə̀ɗəmki ka ndam *maɗəbay Yezu ni ti àhəliaba ahàr ana mis macakalavani na akaba ndam magray seriya na.
8 Ao ouvir isso, o povo da cidade e o conselho se agitaram.
9 Nahkay tə̀hi ana ata Zasoŋ akaba nday ndahaŋ ni : « Bəhaɗum siŋgu hayaŋ ti kə̂sləkuma. Amamənjay ma gani kama keti kwa ; tamal ma nahaŋ àbi ti akəhəŋgarum siŋgu gekʉli zlam gekʉli. »
9 Então os oficiais obrigaram Jasom e os outros irmãos a pagarem fiança, e depois os soltaram.
10 Məlavaɗ àra ègia ti ndam məfəki ahàr ka Yezu ni tə̀hi ana ata Pol nday ata Silas : « Dəgum e Berey. » Mək ata Pol nakəŋ tàsləka, tòru eslini. Tòru tìnjʉa eslina ti tə̀huriyu a ahay ga ndam *Zʉde ya tahəŋgalavù Melefit ni vu.
10 Ao anoitecer, os irmãos enviaram Paulo e Silas a Bereia. Quando lá chegaram, foram à sinagoga judaica.
11 Ndam Zʉde ya e Berey ni tə̀tama nday ya a Tesalonik na àna sulumana : tə̀gəskabá ma ge Melefit ya ata Pol tə̀hi ana tay na àna huɗ bəlaŋ. Kəlavaɗ tamənjaki ka Wakita ge Melefit, tawayay ti tə̂sər ma ga ata Pol ya tə̀hi ana tay ni ti ma ge jiri eɗeɗiŋ aw.
11 Os judeus que moravam em Bereia tinham a mente mais aberta que os de Tessalônica e ouviram a mensagem de Paulo com grande interesse. Todos os dias, examinavam as Escrituras para ver se Paulo e Silas ensinavam a verdade.
12 Nahkay mis kay e kiɗiŋ gatay bu tə̀fəkia ahàr ka Yezu a. E kiɗiŋ ga ndam ya ti nday ndam Zʉde do ni bu ni ti mis kay ɓal tə̀fəkia ahàr ka Yezu a daya. Nday ya ti tə̀fəki ahàr ni ti wál ya ti zlam gatay tə̀bu ni akaba zawal ndahaŋ.
12 Como resultado, muitos judeus creram, assim como vários gregos de alta posição, tanto homens como mulheres.
13 Ay ndam Zʉde ya a Tesalonik ni tàra tìcia Pol naŋ àbu ahi ma ge Melefit ana ndam Berey nahəma, tàra. Tàra tìnjia ti tə̀ɗəmki ma magədavani àki ka ata Pol nakəŋ, tìwisiŋkabu mis ga kəsa ni.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo estava pregando a palavra de Deus em Bereia, foram até lá e criaram um alvoroço.
14 Eslini hʉya ndam ga Yezu ni tə̀hi ana Pol : « Sləka, ndam geli təzoru kur e divi vu gwar ka dəluv ni. » Mək tàsləka tə̀zoru naŋ, ay ti ata Silas nday ata Timote tànjəhaɗ, tàsləka ndo.
14 Os irmãos agiram de imediato e enviaram Paulo para o litoral, enquanto Silas e Timóteo permaneceram na cidade.
15 Nday ya ti tə̀zoru Pol ni tòru akaba naŋ a Ateŋ. Tòru tìnjʉa eslina ti Pol àhi ana tay : « Kəsləkuma nihi nahəma, kara kəhumi ana ata Silas nday ata Timote târa tînjiki nu ahalay ke weceweceni. » Mək nday nakəŋ tàŋga e Berey a.
15 Os que acompanharam Paulo o levaram até Atenas e, depois, voltaram a Bereia com instruções para Silas e Timóteo irem ao encontro dele o mais depressa possível.
16 Ka ya ti Pol naŋ àbu a Ateŋ, ajəgay ata Silas nday ata Timote ni ti, àsawaɗay a kəsa ni bu. Naŋ àbu asawaɗay ti èpi ti zlam ga pəra kay tə̀bu a kəsa ni bu. Ere ye ti èpi ni àzumia ɓəruv a dal-dal.
16 Enquanto Paulo esperava por eles em Atenas, ficou muito indignado ao ver ídolos por toda a cidade.
17 Nahkay àhuriyu a ahay ga *mahəŋgalavù Melefit vu, àhi ma ana ndam *Zʉde akaba mis ndahaŋ ya tàzləbay Melefit ni. Kəlavaɗ ahi ma ana mis ya adi ahàr ana tay a dala bu ni daya.
17 Por isso, ia à sinagoga debater com os judeus e com os gentios tementes a Deus e falava diariamente na praça pública a todos que ali estavam.
18 Ndam ya tə̀səra zlam a kay ni tə̀zlapa akaba Pol a daya. Mis nday nani ti ndahaŋ ndam Epikiriyeŋ, ndahaŋ ti ni ndam Sitʉwisiyeŋ. Ka ya ti Pol àɗəmki ma àki ka ga Yezu ya àmət mək àŋgaba e kisim ba ni ti mis ndahaŋ e kiɗiŋ gatay bu tə̀ɗəm ahkado : « Maslaŋa hini azlapay asak ma ahàr gani day àbi ti, àɗəm ti mam ? » Mis ndahaŋ ti ni tə̀ɗəm : « Àzlapaki ke melefit ndahaŋ ya leli mə̀sər tay do ni. »
18 Paulo também debateu com alguns dos filósofos epicureus e estoicos. Quando lhes falou de Jesus e da ressurreição, eles perguntaram: “O que esse tagarela está querendo dizer?”. Outros disseram: “Parece estar falando de deuses estrangeiros”.
19 Nahkay tə̀zaloru naŋ kè meleher ga gəɗákani ge seriya gatay ; məlaŋ ge seriya nani ti təzalay Eriyʉpez.
19 Então levaram Paulo ao conselho da cidade e disseram: “Pode nos dizer que novo ensino é esse?
20 Pakama gayak ya kə̀ɗəm ni ti leli mìci ɗay-ɗay ndo, nahkay mawayay məsərkaba ere ye ti kə̀ɗəmki ma na lala. »
20 Você diz coisas um tanto estranhas, e queremos saber o que significam”.
21 Tə̀ɗəm nahkay ti aɗaba ndam Ateŋ akaba ndam mirkwi ya tanjəhaɗ eslini ni ɗek tə̀bu təzlapaki ka pakama ya tìci ɗay-ɗay ndo ni akaba təbi slimi ana ma gani kəlavaɗ, tʉwi tekeɗi tə̀ŋgətfəŋ ahar ga magrani do.
21 (Convém explicar que os atenienses, bem como os estrangeiros que viviam em Atenas, pareciam não fazer outra coisa senão discutir as últimas novidades.)
22 Nahkay Pol naŋ jika e kiɗiŋ gatay bu ka məlaŋ ge Eriyʉpez ni, àhi ana tay ahkado : « Lekʉlʉm ndam Ateŋ, nə̀səra a zlam ya ti kəgrum ni bu ɗek kə̀bum kəzləbum melefit gərgərani kay.
22 Então Paulo se levantou diante do conselho e assim se dirigiu a seus membros: “Homens de Atenas, vejo que em todos os aspectos vocês são muito religiosos,
23 Ka ya ti nə̀bu nəsawaɗay a kəsa gekʉli bu nahəma, nìpia zlam gərgərani ya kèɗezlʉmiaya ana melefit nday nani na. E kiɗiŋ ga zlam nday nani ya kèɗezlʉm ni bu ɗek ti nə̀di ahàr ana məlaŋ *meviyekiki zlam ana melefit nahaŋ. Àki məbəkiani nahkay hi : “Meɗezliaya ana melefit ya mə̀sər do na.” Ay Melefit ya ti kə̀sərum naŋ do, kəzləbum ni ti nəɗəfiki naŋ ana kʉli. Məlaŋ meviyekiki zlam ana melefit nahaŋ|src="cn01996c.tif" size="col" ref="17.23"
23 pois, enquanto andava pela cidade, reparei em seus diversos altares. Um deles trazia a seguinte inscrição: ‘Ao Deus Desconhecido’. Esse Deus que vocês adoram sem conhecer é exatamente aquele de que lhes falo.
24 Melefit gani nani ti àgraya məlaŋ akaba zlam ya a huɗ gani bu na ɗek ; naŋ Bay gəɗakani, agur huɗ melefit akaba haɗ ɗek ; naŋ ànjəhaɗviyu a ahay ya mis teɗezli ni vu do.
24 “Ele é o Deus que fez o mundo e tudo que nele há. Uma vez que é Senhor dos céus e da terra, não habita em templos feitos por homens
25 Zlam ya ti àhəci naŋ ti mis tə̂vi ni àbi, aɗaba Bay ya ti àvi sifa ana mis ti tə̂suf, àvi zlam ɗek ana tay ni ti naŋ.
25 e não é servido por mãos humanas, pois não necessita de coisa alguma. Ele mesmo dá vida e fôlego a tudo, e supre cada necessidade.
26 Melefit àgraya enjenjena ti mis bəlaŋ. Mək àgray ti bəza huɗ ga maslaŋa nani têdevu jiba gərgərani ga məlaŋ ni ɗek akaba àgray ti tânjəhaɗ ka haɗ ya àɗəm tânjəhaɗki ni. Àfəkaɗvù ekwi e kiɗiŋ gatay vu, àvi milmili akaba milevi ana tay daya.
26 De um só homem ele criou todas as nações da terra, tendo decidido de antemão onde se estabeleceriam e por quanto tempo.
27 Melefit àgray nahkay ti, awayay ti mis tâɗəbay naŋ, bi atədia ahàr a waw akaɗa ge mis ya ti atam ahar, aɗəbay zlam a məlaŋ ziŋ-ziŋeni bu ni. Taɗəbay naŋ nahkay, ay ti Melefit naŋ driŋ driŋ akaba mis do, ku way way do Melefit naŋ àbu kà gəvay gayaŋ.
27 “Seu propósito era que as nações buscassem a Deus e, tateando, talvez viessem a encontrá-lo, embora ele não esteja longe de nenhum de nós.
28 Nahkay zla nahəma,
28 Pois nele vivemos, nos movemos e existimos. Como disseram alguns de seus próprios poetas: ‘Somos descendência dele’.
29 « Leli bəza huɗ ge Melefit nahkay ti, mə̀hi ana ahàr Melefit ti tə̀zavu akaba zlam ga pəra ya tàgraya tay àna gru, àna evirzegena ahkay do ni àna akur ni ba, aɗaba zlam nday nani ti mis tàgraya tay àna egizli gatay a ti tə̂zavu akaba zlam ya tə̀jalaki ahàr ga magrani ni.
29 E, por ser isso verdade, não devemos imaginar Deus como um ídolo de ouro, prata ou pedra, projetado por artesãos.
30 Sarta ge mis ya ti tə̀sərkaba Melefit a ndo ni ti Melefit àjalaki ahàr do. Ay nihi ti ahi ana mis ɗek ku eley eley do ɗek tâmbatkaba majalay ahàr gatay na.
30 “No passado, Deus não levou em conta a ignorância das pessoas acerca dessas coisas, mas agora ele ordena que todos, em todo lugar, se arrependam.
31 Aɗaba àfəkaɗa vaɗ ga magrafəŋa seriya àna jiri kè mis ga duniya na ɗek. Amagray seriya nani ti Bay ya ti Melefit àdaba ni. Melefit àɗəfiki ana mis ɗek Bay nani amagray seriya eɗeɗiŋ ti, àna gayaŋ ya ti àhəŋgaraba naŋ e kisim ba ni. »
31 Pois ele estabeleceu um dia para julgar o mundo com justiça, por meio do homem que ele designou, e mostrou a todos quem é esse homem ao ressuscitá-lo dos mortos”.
32 Mis ye eslini ni tàra tìcia ma ga Pol ya àɗəm mis təmət mək taŋgaba e kisim ba ni ti mis ndahaŋ e kiɗiŋ gatay bu tèyefiŋ, mis ndahaŋ ti ni tə̀hi : « Èslia, aməbi slimi a vaɗ nahaŋ keti kwa. »
32 Quando ouviram Paulo falar da ressurreição dos mortos, alguns riram com desprezo. Outros, porém, disseram: “Queremos ouvir mais sobre isso em outra ocasião”.
33 Eslini Pol àsləkafəŋa kà tay a.
33 Então Paulo se retirou do conselho,
34 Ku tamal mis ahar gəɗakani tàwayay məbi slimi ana ma ga Pol va do nəŋgu ni, mis ndahaŋ tə̀gəskabá ma gayaŋ ya àɗəm na, tə̀fəkia ahàr ka Yezu a. Denis bəlaŋ ga ndam ge seriya ge Eriyʉpez ni naŋ àkibu ka tay, wal nahaŋ slimi gani Demeris day naŋ àkibu ka tay. Ndam ndahaŋ day tə̀kibu ka tay.
34 mas alguns se juntaram a ele e creram. Entre eles estavam Dionísio, membro do conselho, uma mulher chamada Dâmaris, e alguns outros.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.