Atos 17
Ma Mʉweni Sulumani ge Melefit (MUY) vs NAA
1 Ata Pol nakəŋ tòru a Amfipolis, tàsləka eslina tòru a Apoloni, tàra tàsləka eslina keti tòru a Tesalonik. A Tesalonik ti ahay ga ndam *Zʉde ya tahəŋgalavù Melefit ni àbu.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, Paulo e Silas chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga dos judeus.
2 Eslini Pol àhuriyu a ahay ni vu akaɗa gayaŋ ya agray kəla vaɗ *məpəsabana ni. Vaɗ məpəsabana mahkər ka mahar ka mahar àhuriya a ahay ni va, tə̀zlapakia ka pakama ya àbu məbəkiani a Wakita ge Melefit ni ba akaba nday ye eslini na.
2 Paulo, segundo o seu costume, foi procurá-los e, por três sábados, discutiu com eles a respeito das Escrituras,
3 Nahkay àɗəfiki ma ge Melefit ana tay, àɗəm ahàr àɗəm *Krist *Bay gəɗakani ya amara ni mâcakay daliya, mə̂mət, mək mâŋgaba e kisim ba kwa. Àhi ana tay ahkado : « Krist Bay gəɗakani ya amara ni ti nani Yezu ya nəhi ma gani ana kʉli ni. »
3 expondo e demonstrando ter sido necessário que o Cristo padecesse e ressuscitasse dos mortos. Paulo dizia: — Este Jesus, que eu anuncio a vocês, é o Cristo.
4 Eslini ndam Zʉde ɓal gani tə̀gəskabá ma ga Pol na, tìgia ndam ga ata Pol nday ata Silas a. Ndam *Gres ya tàzləbay Melefit ni kay akaba wál kay ɓal ya ti zlam gatay tə̀bu ni tìgia ndam ga ata Pol a daya.
4 Alguns deles foram persuadidos e se juntaram a Paulo e Silas. O mesmo aconteceu com numerosa multidão de gregos piedosos e muitas mulheres importantes.
5 Ay ndam Zʉde ndahaŋ ya tə̀gəskabu ma ga Pol ndo ni tàgrafəŋa solu kà ata Pol a. Nahkay tə̀zalakabu ndam ya tàgray tʉwi do, təsawaɗay kwaŋa kwaŋa a kəsa bu ni, mək nday gani tàhəŋgalafəŋa ma kè mis ga kəsa na. Nahkay nday ɗek akaba mis ni tə̀cakalavu, tə̀zumki ɓəruv ka ndam ga ata Pol ni, tàgudari ma ana tay, tə̀zlahki ka tay. Kələŋ gani tàɗəboru ata Pol nday ata Silas a magam afa ga Zasoŋ, aɗaba tawayay təgəs tay ga magrafəŋa seriya kà tay a kè meleher ge mis macakalavani na.
5 Os judeus, porém, movidos de inveja, trazendo consigo alguns homens maus dentre a malandragem, reuniram uma multidão e provocaram um tumulto na cidade. E, atacando de surpresa a casa de Jasom, procuravam trazer Paulo e Silas para o meio do povo.
6 Ay ti tə̀di ahàr ana tay eslini ndo. Nahkay tə̀gəs Zasoŋ akaba ndam məfəki ahàr ka Yezu ndahaŋ, mək tə̀həloru tay kè meleher ga ndam magray seriya ni. Tòru tìnjʉa àna tay a ti tə̀zlah, tə̀ɗəm : « Ndam ndani ti tìwisirikaba ahàr ana mis ga duniya na ɗek. Nihi ti nday tə̀bu ahalay,
6 Porém, não os encontrando, arrastaram Jasom e alguns irmãos diante das autoridades, gritando: — Estes que promovem tumulto em todo o mundo chegaram também aqui,
7 Zasoŋ day àgəskabá tay a magam afa gana. Nday gani ɗek tə̀gəskabu pakama ga *bay gəɗakani ga ndam Rom ya àɗəm ni do, tə̀ɗəm bay nahaŋ àbu, slimi gani Yezu. »
7 e Jasom os hospedou na casa dele. Todos estes agem contra os decretos de César, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Ma gatay ya tə̀ɗəmki ka ndam *maɗəbay Yezu ni ti àhəliaba ahàr ana mis macakalavani na akaba ndam magray seriya na.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas ao ouvir estas palavras.
9 Nahkay tə̀hi ana ata Zasoŋ akaba nday ndahaŋ ni : « Bəhaɗum siŋgu hayaŋ ti kə̂sləkuma. Amamənjay ma gani kama keti kwa ; tamal ma nahaŋ àbi ti akəhəŋgarum siŋgu gekʉli zlam gekʉli. »
9 Porém, depois de terem recebido deles a fiança estipulada, as autoridades soltaram Jasom e os outros.
10 Məlavaɗ àra ègia ti ndam məfəki ahàr ka Yezu ni tə̀hi ana ata Pol nday ata Silas : « Dəgum e Berey. » Mək ata Pol nakəŋ tàsləka, tòru eslini. Tòru tìnjʉa eslina ti tə̀huriyu a ahay ga ndam *Zʉde ya tahəŋgalavù Melefit ni vu.
10 E logo, durante a noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Bereia. Ali chegados, dirigiram-se à sinagoga dos judeus.
11 Ndam Zʉde ya e Berey ni tə̀tama nday ya a Tesalonik na àna sulumana : tə̀gəskabá ma ge Melefit ya ata Pol tə̀hi ana tay na àna huɗ bəlaŋ. Kəlavaɗ tamənjaki ka Wakita ge Melefit, tawayay ti tə̂sər ma ga ata Pol ya tə̀hi ana tay ni ti ma ge jiri eɗeɗiŋ aw.
11 Ora, estes de Bereia eram mais nobres do que os de Tessalônica, pois receberam a palavra com toda a avidez, examinando as Escrituras todos os dias para ver se as coisas eram, de fato, assim.
12 Nahkay mis kay e kiɗiŋ gatay bu tə̀fəkia ahàr ka Yezu a. E kiɗiŋ ga ndam ya ti nday ndam Zʉde do ni bu ni ti mis kay ɓal tə̀fəkia ahàr ka Yezu a daya. Nday ya ti tə̀fəki ahàr ni ti wál ya ti zlam gatay tə̀bu ni akaba zawal ndahaŋ.
12 Com isso, muitos deles creram, mulheres gregas de alta posição social e muitos homens.
13 Ay ndam Zʉde ya a Tesalonik ni tàra tìcia Pol naŋ àbu ahi ma ge Melefit ana ndam Berey nahəma, tàra. Tàra tìnjia ti tə̀ɗəmki ma magədavani àki ka ata Pol nakəŋ, tìwisiŋkabu mis ga kəsa ni.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que a palavra de Deus era anunciada por Paulo também em Bereia, foram lá agitar e perturbar o povo.
14 Eslini hʉya ndam ga Yezu ni tə̀hi ana Pol : « Sləka, ndam geli təzoru kur e divi vu gwar ka dəluv ni. » Mək tàsləka tə̀zoru naŋ, ay ti ata Silas nday ata Timote tànjəhaɗ, tàsləka ndo.
14 Então os irmãos fizeram com que Paulo fosse imediatamente para os lados do mar. Porém Silas e Timóteo continuaram em Bereia.
15 Nday ya ti tə̀zoru Pol ni tòru akaba naŋ a Ateŋ. Tòru tìnjʉa eslina ti Pol àhi ana tay : « Kəsləkuma nihi nahəma, kara kəhumi ana ata Silas nday ata Timote târa tînjiki nu ahalay ke weceweceni. » Mək nday nakəŋ tàŋga e Berey a.
15 Os responsáveis por Paulo levaram-no até Atenas e regressaram trazendo ordem a Silas e Timóteo para que fossem encontrá-lo o mais depressa possível.
16 Ka ya ti Pol naŋ àbu a Ateŋ, ajəgay ata Silas nday ata Timote ni ti, àsawaɗay a kəsa ni bu. Naŋ àbu asawaɗay ti èpi ti zlam ga pəra kay tə̀bu a kəsa ni bu. Ere ye ti èpi ni àzumia ɓəruv a dal-dal.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, o seu espírito se revoltava em face da idolatria dominante na cidade.
17 Nahkay àhuriyu a ahay ga *mahəŋgalavù Melefit vu, àhi ma ana ndam *Zʉde akaba mis ndahaŋ ya tàzləbay Melefit ni. Kəlavaɗ ahi ma ana mis ya adi ahàr ana tay a dala bu ni daya.
17 Por isso, falava na sinagoga com os judeus e os gentios piedosos; também na praça, todos os dias, com os que se encontravam ali.
18 Ndam ya tə̀səra zlam a kay ni tə̀zlapa akaba Pol a daya. Mis nday nani ti ndahaŋ ndam Epikiriyeŋ, ndahaŋ ti ni ndam Sitʉwisiyeŋ. Ka ya ti Pol àɗəmki ma àki ka ga Yezu ya àmət mək àŋgaba e kisim ba ni ti mis ndahaŋ e kiɗiŋ gatay bu tə̀ɗəm ahkado : « Maslaŋa hini azlapay asak ma ahàr gani day àbi ti, àɗəm ti mam ? » Mis ndahaŋ ti ni tə̀ɗəm : « Àzlapaki ke melefit ndahaŋ ya leli mə̀sər tay do ni. »
18 E alguns dos filósofos epicureus e estoicos discutiam com ele, havendo quem perguntasse: — Que quer dizer esse tagarela? Outros diziam: — Parece pregador de deuses estranhos. Diziam isso porque Paulo pregava Jesus e a ressurreição.
19 Nahkay tə̀zaloru naŋ kè meleher ga gəɗákani ge seriya gatay ; məlaŋ ge seriya nani ti təzalay Eriyʉpez.
19 Então, tomando-o consigo, levaram-no ao Areópago, dizendo: — Podemos saber que nova doutrina é essa que você ensina?
20 Pakama gayak ya kə̀ɗəm ni ti leli mìci ɗay-ɗay ndo, nahkay mawayay məsərkaba ere ye ti kə̀ɗəmki ma na lala. »
20 Pois você nos traz aos ouvidos coisas estranhas e queremos saber o que vem a ser isso.
21 Tə̀ɗəm nahkay ti aɗaba ndam Ateŋ akaba ndam mirkwi ya tanjəhaɗ eslini ni ɗek tə̀bu təzlapaki ka pakama ya tìci ɗay-ɗay ndo ni akaba təbi slimi ana ma gani kəlavaɗ, tʉwi tekeɗi tə̀ŋgətfəŋ ahar ga magrani do.
21 Acontece que todos os de Atenas e os estrangeiros residentes não se ocupavam com outra coisa senão dizer ou ouvir as últimas novidades.
22 Nahkay Pol naŋ jika e kiɗiŋ gatay bu ka məlaŋ ge Eriyʉpez ni, àhi ana tay ahkado : « Lekʉlʉm ndam Ateŋ, nə̀səra a zlam ya ti kəgrum ni bu ɗek kə̀bum kəzləbum melefit gərgərani kay.
22 Então Paulo, levantando-se no meio do Areópago, disse: — Senhores atenienses! Percebo que em tudo vocês são bastante religiosos,
23 Ka ya ti nə̀bu nəsawaɗay a kəsa gekʉli bu nahəma, nìpia zlam gərgərani ya kèɗezlʉmiaya ana melefit nday nani na. E kiɗiŋ ga zlam nday nani ya kèɗezlʉm ni bu ɗek ti nə̀di ahàr ana məlaŋ *meviyekiki zlam ana melefit nahaŋ. Àki məbəkiani nahkay hi : “Meɗezliaya ana melefit ya mə̀sər do na.” Ay Melefit ya ti kə̀sərum naŋ do, kəzləbum ni ti nəɗəfiki naŋ ana kʉli. Məlaŋ meviyekiki zlam ana melefit nahaŋ|src="cn01996c.tif" size="col" ref="17.23"
23 porque, andando pela cidade e observando os objetos de culto que vocês têm, encontrei também um altar no qual aparece a seguinte inscrição: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse que vocês adoram sem conhecer é precisamente aquele que eu lhes anuncio.
24 Melefit gani nani ti àgraya məlaŋ akaba zlam ya a huɗ gani bu na ɗek ; naŋ Bay gəɗakani, agur huɗ melefit akaba haɗ ɗek ; naŋ ànjəhaɗviyu a ahay ya mis teɗezli ni vu do.
24 — O Deus que fez o mundo e tudo o que nele existe, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em santuários feitos por mãos humanas;
25 Zlam ya ti àhəci naŋ ti mis tə̂vi ni àbi, aɗaba Bay ya ti àvi sifa ana mis ti tə̂suf, àvi zlam ɗek ana tay ni ti naŋ.
25 nem é servido por mãos humanas, como se precisasse de alguma coisa, pois ele mesmo é quem a todos dá vida, respiração e tudo mais.
26 Melefit àgraya enjenjena ti mis bəlaŋ. Mək àgray ti bəza huɗ ga maslaŋa nani têdevu jiba gərgərani ga məlaŋ ni ɗek akaba àgray ti tânjəhaɗ ka haɗ ya àɗəm tânjəhaɗki ni. Àfəkaɗvù ekwi e kiɗiŋ gatay vu, àvi milmili akaba milevi ana tay daya.
26 De um só homem fez todas as nações para habitarem sobre a face da terra, havendo fixado os tempos previamente estabelecidos e os limites da sua habitação;
27 Melefit àgray nahkay ti, awayay ti mis tâɗəbay naŋ, bi atədia ahàr a waw akaɗa ge mis ya ti atam ahar, aɗəbay zlam a məlaŋ ziŋ-ziŋeni bu ni. Taɗəbay naŋ nahkay, ay ti Melefit naŋ driŋ driŋ akaba mis do, ku way way do Melefit naŋ àbu kà gəvay gayaŋ.
27 para buscarem Deus se, porventura, tateando, o possam achar, ainda que não esteja longe de cada um de nós;
28 Nahkay zla nahəma,
28 pois nele vivemos, nos movemos e existimos, como alguns dos poetas de vocês disseram: “Porque dele também somos geração.”
29 « Leli bəza huɗ ge Melefit nahkay ti, mə̀hi ana ahàr Melefit ti tə̀zavu akaba zlam ga pəra ya tàgraya tay àna gru, àna evirzegena ahkay do ni àna akur ni ba, aɗaba zlam nday nani ti mis tàgraya tay àna egizli gatay a ti tə̂zavu akaba zlam ya tə̀jalaki ahàr ga magrani ni.
29 Portanto, visto que somos geração de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra, trabalhados pela arte e imaginação do homem.
30 Sarta ge mis ya ti tə̀sərkaba Melefit a ndo ni ti Melefit àjalaki ahàr do. Ay nihi ti ahi ana mis ɗek ku eley eley do ɗek tâmbatkaba majalay ahàr gatay na.
30 Deus não levou em conta os tempos da ignorância, mas agora ele ordena a todas as pessoas, em todos os lugares, que se arrependam.
31 Aɗaba àfəkaɗa vaɗ ga magrafəŋa seriya àna jiri kè mis ga duniya na ɗek. Amagray seriya nani ti Bay ya ti Melefit àdaba ni. Melefit àɗəfiki ana mis ɗek Bay nani amagray seriya eɗeɗiŋ ti, àna gayaŋ ya ti àhəŋgaraba naŋ e kisim ba ni. »
31 Porque Deus estabeleceu um dia em que julgará o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu certeza disso a todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Mis ye eslini ni tàra tìcia ma ga Pol ya àɗəm mis təmət mək taŋgaba e kisim ba ni ti mis ndahaŋ e kiɗiŋ gatay bu tèyefiŋ, mis ndahaŋ ti ni tə̀hi : « Èslia, aməbi slimi a vaɗ nahaŋ keti kwa. »
32 Quando ouviram falar de ressurreição de mortos, uns zombaram, e outros disseram: — A respeito disso ouviremos você em outra ocasião.
33 Eslini Pol àsləkafəŋa kà tay a.
33 A essa altura, Paulo se retirou do meio deles.
34 Ku tamal mis ahar gəɗakani tàwayay məbi slimi ana ma ga Pol va do nəŋgu ni, mis ndahaŋ tə̀gəskabá ma gayaŋ ya àɗəm na, tə̀fəkia ahàr ka Yezu a. Denis bəlaŋ ga ndam ge seriya ge Eriyʉpez ni naŋ àkibu ka tay, wal nahaŋ slimi gani Demeris day naŋ àkibu ka tay. Ndam ndahaŋ day tə̀kibu ka tay.
34 Houve, porém, alguns homens que se juntaram a ele e creram; entre eles estava Dionísio, o areopagita, uma mulher chamada Dâmaris e, com eles, mais algumas pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.