Mateus 13
PULU YILI-NGA UNG KONALE (MUX) vs ARA
1 Yambu máku toku muluringmandu aku-sipa nimba pora sipa kene, Yesos lkuna molupa pena pupa numú-⸤Gallalli⸥ kéluna pupa mania mulurum.
1 Naquele mesmo dia, saindo Jesus de casa, assentou-se à beira-mar;
2 Yambu aima pulele yu mulurumna oku máku toku muluringeliinga nona anduli sip te nona ola lirim-na sukundu pupa mania mulurum, yambuma no-numú kéluna angiliiring.
2 e grandes multidões se reuniram perto dele, de modo que entrou num barco e se assentou; e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Yu-ni eninindu ung-mani pulele nimba simbandu ung-eku talse turum.
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas e dizia: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Tanda silsiliipa andurum kene bo mare kupulanum-na mania purum, kanuma kerama-ni oku liiku nuring.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Bo mare ku pirimna mania pupa kene ma laye-sele mindi lirimeliinga nondupa mulie topa ola urum.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Akiliinga-pe pulkanu naa mundurumeliinga ena tirim kene kanuma kulurum.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Bo mare kumbulu-sirkambu aku-sipa mele mulurumna mania purum, sirkambu melale ola omba wit-boma topa nurumeliinga omba kaí naa tepa ⸤mong te naa turum⸥.
7 Outra caiu entre os espinhos, e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Bo mare ma kaína mania purum-ma ola omba mong kaíma turum. Mare mong tokapu-angere mele topa, mare mong tokapu-yupuku mele topa, mare tokapu-tilu mele turum.” ⸤nirim.⸥
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 ⸤Aku nimba kene⸥ “Yambu kum-peú lelemúma-ni ung ili piliai.” nirim.
9 Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
10 Yesos lumbili andúlima yu mulurumna oku kene yundu niku mele: “Nu yambumandu ung te niníndu ung-eku taki-taki nambimuna tolluye?” niring.
10 Então, se aproximaram os discípulos e lhe perguntaram: Por que lhes falas por parábolas?
11 Yunu-ni eninindu pundu topa nimba mele: “Pulu Yili yi nuim kingele molupa yambuma kene mélema kene nokulemáliinga ulu-pulu yu-yunu piliirim ulu-pulu kanuma ‘Ekupu eni ⸤na lumbili olemele yambuma⸥ piliangi.’ nimba kene eni nimba sikem. Akiliinga-pe we-yambuma nimba naa sikem.
11 Ao que respondeu: Porque a vós outros é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas àqueles não lhes é isso concedido.
12 Pulu Yili-nga ungele piliiku molemele yambuma aima lakupa nimba simba piliingí. Penga aima pulele piliingí. Akiliinga-pe naa piliiku molemele yambuma enini layesele piliilimili ungele kepe wendu liimba.
12 Pois ao que tem se lhe dará, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 ‘Enini mongale-ni kanuku kene kanuku bi si naa silimele;
13 Por isso, lhes falo por parábolas; porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 “Aku-siku teku molemeláliinga kórunga-ui Pulu Yili-ni “Ninjui!” nimba ung nimba sirimuma piliipa yambuma nimba sirim yi Asaya-ni “Aku-siku tingí.” ui nirim mele wendu olemú. Asaya-ni nimba mele:
14 De sorte que neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Yambu imanga numanuma aima pipi silimú;
15 Porque o coração deste povo está endurecido, de mau grado ouviram com os ouvidos e fecharam os olhos; para não suceder que vejam com os olhos, ouçam com os ouvidos, entendam com o coração, se convertam e sejam por mim curados.
16 — ausente —
16 Bem-aventurados, porém, os vossos olhos, porque veem; e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 — ausente —
17 Pois em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não viram; e ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 “Akiliinga, yambu te-ni rais-wit bo tanda sirim ung-ekaliinga pulele ekupu niambu piliai.
18 Atendei vós, pois, à parábola do semeador.
19 Bo mare tanda sirim kene kupulanum-na mania purum kanumanga ⸤ung-pulele i-sipa mele:⸥ Yambu te-ni Pulu Yili yi nuim kingele molupa mélema nokulemáliinga ungele piliipa naa liilimú kene ulu-kísimanga pali ulu-pulele pelemú ⸤kur⸥ ale-ni omba langi-bo tanda sili numanuna pupa pelemúma walsekale torulupa wendu liilimú.
19 A todos os que ouvem a palavra do reino e não a compreendem, vem o maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Bo mare tanda sirim kene ku pirimna mania purum kanumanga ⸤ung-pulele i-sipa mele:⸥ Yambu mare aku-sílima molemele. Enini ungele piliiku walsekale sumbi-siku numanu siku piliiku liilimele.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e a recebe logo, com alegria;
21 Akiliinga-pe enini pulkanu naa munduku kene ungele layesele mindi piliiku molemele. Penga enini numanuna buni telemú kene mola enini Pulu Yili-nga ungele piliiku liiku molemele mele yambu lupama-ni kanuku kis piliiku kene ung-taka tonjuku teku kis-siku mindili silimele kene eninga piliilimili ungma munduku kelelemele.
21 mas não tem raiz em si mesmo, sendo, antes, de pouca duração; em lhe chegando a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Bo mare tanda sirim kene kumbulu-sirkambu mele mulurumna mania purum kanumanga ⸤ung-pulele i-sipa mele:⸥ Yambu mare kepe aku-sílima molemele. Enini ungele piliilimili kene numanuna buni telemú bunima kene, méle pulele nosuku kene ‘Méle akuma-ni oliu liipa tapunjilimú tapunjumba.’ niku piliiku molemele uluma kene, kanu sili ulu mare wendu omba ung kanili topa nolemú kene ungele-ni ulu te naa tepa langi mong naa tolemú.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém os cuidados do mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e fica infrutífera.
23 Bo mare tanda sirim kene ma kaína mania purum ⸤kanumanga ung-pulele i-sipa mele:⸥ Yambu mare aku-sílima molemele. Enini ungele piliiku liiku kene ung-pulele piliiku konjulemele. Penga enini langi mong tolemele. Yambu mare kanumanga langi mong tokapu-angere mele topa, yambu marenga mong tokapu-yupuku mele topa, marenga mong tokapu-tilu mele topa, aku-sipa tolemú.
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Yesos-ni ung-eku te wasie yambuma topa sipa kene nimba mele:
24 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Akiliinga-pe yambuma uru piring kene yunga ele-tu yi te omba era-kis ⸤rais-wit mele era te⸥ akiliinga bo te wit-puniena tanda sipa kene kelepa purum.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e retirou-se.
26 Kanu-kene bo kaíma ola omba wit-mong turum kene era-kisele kene wasie ola uringli mele mokeringa mulurum kanuring.
26 E, quando a erva cresceu e produziu fruto, apareceu também o joio.
27 Kanu-kene punie pulu yilinga kongun tinjili yima oku yunundu niku mele: “Auliele, nunga puniena langi-bo kaí te tanda naa sirinuye? Pe ekupu era-kisele nambi-sipa ola okumuye?” niring.
27 Então, vindo os servos do dono da casa, lhe disseram: Senhor, não semeaste boa semente no teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Yunu-ni eninindu nimba mele: “Tena. Ele-tu yi te-ni era-bo kis akuma omba tanda sirim lam.” nirim.
28 Ele, porém, lhes respondeu: Um inimigo fez isso. Mas os servos lhe perguntaram: Queres que vamos e arranquemos o joio?
29 Akiliinga-pe yunu-ni nimba mele: “Mólu. Era tíngi lem wit wasie pulu ukungínje.
29 Não! Replicou ele, para que, ao separar o joio, não arranqueis também com ele o trigo.
30 Penga kamu wit liipu máku tomuláliinga ui wasie okulu molangli. Penga wit kamu liimulú enale wendu ombá kene na-ni wit kari leku linjingí yambumandu nimbu mele: “Ui era kalangi liiku oru toku máku toku kene, penga wit liiku nanga wit nosiliu lkuna máku toku nosai.” nimbú.” nirim.” nimba, Yesos-ni “Pulu Yili yi nuim kingele molupa yambuma nokulemú akili aku-sipa mele.” nirim.
30 Deixai-os crescer juntos até à colheita, e, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ajuntai primeiro o joio, atai-o em feixes para ser queimado; mas o trigo, recolhei-o no meu celeiro.
31 Ung-eku te wasie yambuma topa sipa kene nimba mele:
31 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda, que um homem tomou e plantou no seu campo;
32 yunga puniena bo mundurum. Mastet-bo akili langi-bomanga pali yu aima wallú-mele-wele akiliinga-pe ola omba ai lelemú kene puniena molemú mélemanga pali yu aima auliele. Kamu ai lepa unji mele angiliimú kene kerama unji kanuna oku polamanga pelemelé. ⸤Pulu Yili yi nuim kingele molumba mele aku-sipa.⸥” nirim.
32 o qual é, na verdade, a menor de todas as sementes, e, crescida, é maior do que as hortaliças, e se faz árvore, de modo que as aves do céu vêm aninhar-se nos seus ramos.
33 Ung-eku te wasie yambuma topa sipa kene nimba mele:
33 Disse-lhes outra parábola: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e escondeu em três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Ung kanuma pali Yesos-ni yambumandu ung-eku mindi topa nirim. We-ung te eninindu sumbi-sipa naa nimba ung-eku mindi topa nirim.
34 Todas estas coisas disse Jesus às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia;
35 Aku-sipa tirimeliinga kórunga-ui Pulu Yili-ni “Ninjui!” nimba ung nimba sirimuma piliipa yambuma nimba sirim yi te-ni ui nirim ung te kamu wendu urum. Akili i-sipa mele:
35 para que se cumprisse o que foi dito por intermédio do profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a criação [do mundo].
36 ⸤Yesos-ni ung-eku akuma topa pora sipa kene,⸥ yu máku toku muluring yambuma mundupa kelepa lkundu purum kene yu lumbili anduli yima-ni yu mulurumna oku kene niku mele: “Puniena era-kis urum ung-ekaliinga ung-pulele oliu niku para si.” niring.
36 Então, despedindo as multidões, foi Jesus para casa. E, chegando-se a ele os seus discípulos, disseram: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Yunu-ni pundu topa nimba mele:
37 E ele respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem;
38 Puniele ma-koleale pali. Langi-bo kaíma yambu ‘Pulu Yili nanga yi nuim kingele mulupili.’ nilimeláliinga eninga numanumanga Pulu Yili-ni tápu-tepa molupa nokulemú yambuma. Era-bo akuma ulu-kísimanga pali ulu-pulele pelemú ⸤kuru⸥ akiliinga yambuma.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Era-bo kis tanda sirim ele-tu yi akili ⸤kurumanga nuim⸥ depollale. Wit lkundu liiku máku tungí ena akili ma-kolea pora nimbá enale. Wit-monguma lkundu liingí yambuma mulú-koleana angkellama.
39 o inimigo que o semeou é o diabo; a ceifa é a consumação do século, e os ceifeiros são os anjos.
40 “Era-kísima liiku máku toku kene tepina kalemele mele ma-kolea pora nimbá enaliinga aku-sipa.
40 Pois, assim como o joio é colhido e lançado ao fogo, assim será na consumação do século.
41 Mania Omba Mana-Yi Au Talurum Yili-ni yunga angkellama liipa mundumba, enini ‘Yambuma Pulu Yili-nga ungma naa piliiku, teku kis-siku molangi.’ nilimele yambuma pali kene, ulu-pulu-kis telemele yambuma pali kene, Pulu Yili-ni tápu-tepa molupa nokulemú yambuma mulungína wendu liiku máku toku kene,
41 Mandará o Filho do Homem os seus anjos, que ajuntarão do seu reino todos os escândalos e os que praticam a iniquidade
42 tepi auli nomba pelemú koleana suku toku mundungí, kanuna yambuma aima mindili noku kola teku mindili noku mulungí.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Ena kanuna numanu sumbi nili yambuma eninga Lapa yi nuim kingele molupa nokulemú koleana ena talang pulimú mele enini aku-siku kanuna talang pupili mulungí.
43 Então, os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
44 ⸤Yesos-ni aku nimba kene kelepa nimba mele:⸥
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro oculto no campo, o qual certo homem, tendo-o achado, escondeu. E, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 “Pulu Yili yi nuim kingele molupa yambuma nokulemú akili i-sipako:
45 O reino dos céus é também semelhante a um que negocia e procura boas pérolas;
46 Kanu-kene sisipalé-kaí ku-moni aima pulele puli te kanupa kene, yu pupa yunga mélema pali taropu topa ku-moni yandu liipa kene sisipalé-kaí kanili taropu topa yandu liirim. ⸤Pulu Yili yi nuim kingele molumba mele aku-sipa.⸥” ⸤nirim.⸥
46 e, tendo achado uma pérola de grande valor, vende tudo o que possui e a compra.
47 “Pulu Yili yi nuim kingele molupa yambuma nokulemú akili i-sipa meleko:
47 O reino dos céus é ainda semelhante a uma rede que, lançada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Walale aima peka lirim kene kunduku liiku no-numú kéluna nosuku kene, mania molku apuruku kaíma liiku wale-basket marenga liiku munduring akiliinga-pe kísima toku munduku kiliring.
48 E, quando já está cheia, os pescadores arrastam-na para a praia e, assentados, escolhem os bons para os cestos e os ruins deitam fora.
49 “Ma-koleale pora nimbá enaliinga aku-sipako: Mulú-koleana angkellama oku kene, yambu teku kis-siku mulungíma kene yambu sumbi-siku molku kunjingíma kene liiku apuruku
49 Assim será na consumação do século: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 yambu teku kis-siku mulungíma liiku tepi auli we nomba pelemú koleana toku suku mundungí, kanuna aima mindili noku kola teku mindili siku mulungí.” ⸤nirim.⸥
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 ⸤Ung-ekuma topa pora sipa kene Yesos-ni lumbili andúlima walsipa piliipa kene nimba mele:⸥
51 Entendestes todas estas coisas? Responderam-lhe: Sim!
52 Yunu-ni eninindu nimba mele: “Aku lem Pulu Yili-nga ung-manimanga puluma piliiku mani siku ung-bo tonjilimele yima-ni Pulu Yili yi nuim kingele molupa yambuma nokulemáliinga ungma mani sipu ung-bo tonjilimulu kene piliiku liiku molemele yima enini i-sipa mele: Lku pulu yi te-ni yunga méle kaí lupa-lupa nosilimáliinga méle konama kene méle uima kene wasie wendu liilimú.” nirim.
52 Então, lhes disse: Por isso, todo escriba versado no reino dos céus é semelhante a um pai de família que tira do seu depósito coisas novas e coisas velhas.
53 Yesos-ni ung-eku akuma topa pora sipa kene kolea kanili mundupa kelepa yu purum.
53 Tendo Jesus proferido estas parábolas, retirou-se dali.
54 Mundupa kelepa pupa kene yunga pulu-kolea ⸤Nasaret⸥ taon-na omba kene Juda-yambuma máku toku Pulu Yili-nga ungele piliiring lkuna lkundu pupa yambuma ung-bo tonjupa mani sirim kene piliikuliinga enini suru niku mini-wale munduku kene niku mele: “Yi ili yunga piliipa kungnjuliele kene yunga ulu-tondulu telemúmanga tondulale kene yu tena liirimuye?
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de tal sorte que se maravilhavam e diziam: Donde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Yu lkuma takurum yilinga málale móluye? Maria yunga anum naa molemúye? Jemis mene, Josep mene, Saimon mene, Judas mene, yunga anginipili móluye?
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas?
56 Yunga kimulupili pali oliu kene wasie naa molemuluye? ⸤Yu aima sika yi akili molemále.⸥ Aku lem yunga piliipa kungnjuliele kene yunga ulu-tondulu telemúmanga tondulale kene yu tena liirimuye?” niring.
56 Não vivem entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 ⸤Aku-siku ungma niku⸥ yu ung nimba uluma tepa mulurum mele kanuku kis piliiku yunu-kene aima numanu kis piliiring.
57 E escandalizavam-se nele. Jesus, porém, lhes disse: Não há profeta sem honra, senão na sua terra e na sua casa.
58 Kanu-kene yu ⸤ung nimba uluma tepa yu-yunu mulurum mele ‘Sika’ niku⸥ tondulu munduku naa piliiringeliinga yu kolea kanuna ulu-tondulu pulele naa tirim, koltale mendepolu tirim.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.