Lucas 6
PULU YILI-NGA UNG KONALE (MUX) vs ARIB
1 Walse, ⸤kóru muluring⸥ ena-Sambat tenga, Yesos kene yu lumbili andúlima kene rais-wit puniemanga oku puring kene yu lumbili anduli yima-ni rais-wit mong mare nungíndu lkeku liiku kilu turing.
1 E sucedeu que, num dia de sábado, passava Jesus pelas searas; e seus discípulos iam colhendo espigas e, debulhando-as com as mãos, as comiam.
2 Aku-siku tiring kanuku kene Perisi-yima-ni Yesos yunundu niku mele: “Kána! ⸤Kóru molemulu⸥ ena-Sambateliinga ‘Kongun naa teai.’ nimba pelemú ung-manele nambimuna nunga lumbili anduli yima-ni ung-manele toku pula toku kene aku-siku tekemeleye?” niring.
2 Alguns dos fariseus, porém, perguntaram; Por que estais fazendo o que não é lícito fazer nos sábados?
3 Yesos-ni pundu topa kene nimba mele: “Eni Pulu Yili-nga bukna sukundu ⸤anda-kolepa yi nuim king⸥ Depit-ni tirim mele nimba molemú temanele kanuku kene temaneliinga pulele naa piliilimiliye? Depit kene yunu-kene wasie puring yima kene enini engle-ni kolku kene,
3 E Jesus, respondendo-lhes, disse: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Depit Pulu Yili mulurum sell-lkuna lkundu pupa, Pulu Yili-nga kumbi-kerina lirim pllawa kalúlima liipa nomba, yunu-kene wasie puring yima sirim nuringko kanili. Pllawa kaluli kanumandu Pulu Yili-ni ung-mani sipa kene nimba mele:
4 Como entrou na casa de Deus, tomou os pães da proposição, dos quais não era lícito comer senão só aos sacerdotes, e deles comeu e deu também aos companheiros?
5 “Mania Omba Mana-Yi Au Talurum Yili-ni Sambat enama nokulemáliinga ⸤Sambat ena kene yambuma molku kunjingíndu tingí mele kapula nimbá kanili⸥.” nirim.
5 Também lhes disse: O Filho do homem é Senhor do sábado.
6 Penga walse, kóru mululi ena-Sambat tenga, Yesos omba Juda-yambuma máku toku Pulu Yili-nga ungele piliiring lkuna lkundu pupa kene ung-bo tonjupa mani sirim. Lku kanuna yi te mulurum, yunga ki-bokundu kamu kolupa kukurum.
6 Ainda em outro sábado entrou na sinagoga, e pôs-se a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita atrofiada.
7 Kanu-kene akuna muluring Perisi-yima kene, Pulu Yili-nga ung-manimanga puluma piliiku ung-bo tonjuku mani siring yima kene, enini ‘Yesos-ni ulu te tepa kis-simba kene yu kot tenjimulú.’ niku ulu te tepa kis-simba te ⸤taki-taki koruku molku kene⸥ ‘⸤Kóru molemulu⸥ ena-Sambatele kene yu-ni yili tepa kaí tembanje.’ niku yunu lakuku kanuku muluring.
7 E os escribas e os fariseus observavam-no, para ver se curaria em dia de sábado, para acharem de que o acusar.
8 Enini numanale-ni piliiring akili piliipaliinga Yesos-ni ki kolupa kukurum yi kanilindu nimba mele: “Yambuma molemelena oku ola angiliui.” nirim kene yili yunu akuna omba ola angiliirim.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem que tinha a mão atrofiada: Levanta-te, e fica em pé aqui no maio. E ele, levantando-se, ficou em pé.
9 Kanu-kene Yesos-ni yimandu nimba mele: “Eni i-sipu walsipu piliiker. ‘Sambat ena kene ulu nambulka ulu te kapula temulúye? ‘Sambat enaliinga ung-manele-ni “Teai.” nilimú mele teamili.’ nimbu yambuma liipu tapunjumulú kene kapula mola yambuma tepu kis-simulú kene kapulaye? ‘Naa kolangi. Kona pangi.’ nimbu temulále kapula mola topu konjumulále mandaye?’ nimbuliinga walsiker.” nirim.
9 Disse-lhes, então, Jesus: Eu vos pergunto: É lícito no sábado fazer bem, ou fazer mal? salvar a vida, ou tirá-la?
10 Aku-sipa enini walsipa kene yunu-ni enini pali nem-nemi nimba kanupa kene ki kukuli yi kanilindu nimba mele: “Nunga kili sunu si.” nirim kene yili-ni yunga kili sunu sirim kene ki kolupa kukurumele alsupa kamu kaí lirim.
10 E olhando para todos em redor, disse ao homem: Estende a tua mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restabelecida.
11 Aku-sipa tirim kanuku kene arerembi lakuku kolku eni-enini anju-yandu tombulku niku mele: “Tepa kis-sikimeliinga yunu nambulka teamiliye?” niku muluring.
11 Mas eles se encheram de furor; e uns com os outros conferenciam sobre o que fariam a Jesus.
12 Penga walse sumbulsuli Yesos yunu Pulu Yili-kene popu topa ung nimbándu ma-pangi tenga ola pupa Pulu Yili-kene popu topa ung nimba mulupili kolea tangurum.
12 Naqueles dias retirou-se para o monte a fim de orar; e passou a noite toda em oração a Deus.
13 Ipulam-ui yunu lumbili andúlimandu “Wai.” nimba kene ‘Eninga yi engkaki-rurepu nanga kongunale tenjangi liipu mundambu.’ nimba kene yi akuma makó topa kene eninindu nimba mele: “Eni ‘Nanga kongunale tenji-pangi.’ nimbuliinga liipu mundukur yima.” nirim.
13 Depois do amanhecer, chamou seus discípulos, e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 ⸤Yi rurepu makó turum kanumanga bima i-sipa mele:⸥ Saimon (yunga bi te Pita) yunu kene, Pita angin Endru kene, Jemis kene, Jon kene, Pillip kene, Batollomiu kene,
14 Simão, ao qual também chamou Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Matyu kene, Tomas kene, Alpias-nga málu Jemis kene, “Oliu Juda-yambuma oliuliu gapman molamili.” niring talape-yi Saimon kene,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Jemis málu Judas kene, Judas-Iskeriot, Yesos penga liipa ele-túma sirim yili kene, ⸤yi akuma ‘nanga kongun tenji-pangi liipu mundukur.’ nimba makó turum yima⸥.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que veio a ser o traidor.
17 Kanu-kene yunu kene, yunu-ni “Nanga kongunale tenji-pangi.” nimba liipa mundurum yi kanuma kene, ma-pangina mania uring kene yunga lumbili anduring yambu pulele kene, kolea Judia distrik muluring yambu pulele kene, kolea-auli Jerusallem piring yambu pulele kene, numú-kusa kéluna lirim kolea-auli Taya kene Saidon-selenga piring yambu pulele, yambu akuma yunu mulurumna sukundu-sukundu oku liiku máku turing.
17 E Jesus, descendo com eles, parou num lugar plano, onde havia não só grande número de seus discípulos, mas também grande multidão do povo, de toda a Judéia e Jerusalém, e do litoral de Tiro e de Sidom, que tinham vindo para ouvi-lo e serem curados das suas doenças;
18 Yunu temani-kaí topa, ung-mani sipa tirimele piliingíndu uring kene, yunu-ni enini kuru turum yambuma ‘Tepa kaí tipili.’ niku uring. Eninga yambu mare numanuna kuru kis mulurumuma tepa kaí tirim-ko.
18 e os que eram atormentados por espíritos imundos ficavam curados.
19 Kuru tuli yambuma tepa kaí tili tondulale yunu-kene pípili mulurumeliinga enini uringma pali ‘Yunu ambulumulú.’ niku yunu mulurumna nondupa-nondupa uring. Kanu-kene oku yunu ambuluring kene tondulu kanili-ni enini pali tepa kaí tirim.
19 E toda a multidão procurava tocar-lhe; porque saía dele poder que curava a todos.
20 Kanu-kene Yesos mania molupa yunga lumbili anduli yima olandu-sipa kanupa kene eninindu nimba mele:
20 Então, levantando ele os olhos para os seus discípulos, dizia: Bem-aventurados vós, os pobres, porque vosso é o reino de Deus.
21 “Eni ekupu engle tolemúma
21 Bem-aventurados vós, que agora tendes fome, porque sereis fartos. Bem-aventurados vós, que agora chorais, porque haveis de rir.
22 “Mania Omba Mana-Yi Au Talurum Yili
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos odiarem, e quando vos expulsarem da sua companhia, e vos injuriarem, e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do homem.
23 “⸤Yambuma-ni eni aku-siku mele telemeláliinga⸥ eni mulú-koleana pungí kene kanuna ⸤Pulu Yili-ni⸥ eni méle kalupa konjumbaliinga ⸤yambu kanuma-ni eni aku-siku teku kis-singí⸥ kene numanu lakuku siku, numanu aima kaí pípili molai. Yambuma-ni ekupu eni mindili silimele mele akili, aku-siku eni naa molangi kóru-ui Pulu Yili-ni “Ninjai!” nimba ung nimba sirimuma piliiku yambuma niku silsiliiku anduring yambuma we-yambuma-ni enini kepe mindili siringko kanili.
23 Regozijai-vos nesse dia e exultai, porque eis que é grande o vosso galardão no céu; pois assim faziam os seus pais aos profetas.
24 “Akiliinga-pe eni kamako lelemelema,
24 Mas ai de vós que sois ricos! porque já recebestes a vossa consolação.
25 Eni ekupu olu telemú yambuma
25 Ai de vós, os que agora estais fartos! porque tereis fome. Ai de vós, os que agora rides! porque vos lamentareis e chorareis.
26 We-yambuma-ni pali eni kape niku
26 Ai de vós, quando todos os homens vos louvarem! porque assim faziam os seus pais aos falsos profetas.
27 ⸤Aku-sipa nimba kene Yesos-ni we muluring yambumandu nimba mele:⸥ “⸤Akili na lumbili andúlimandu niker⸥ akiliinga-pe na-ni ung nikerele piliiku molemele yambuma, enindu ung te kene wasie niambu piliangiko.
27 Mas a vós que ouvis, digo: Amai a vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam,
28 Enindu ‘Yambu kísima kene molku kis-sangi.’ nilimele yambumandu anju munduku ‘Yambu kaíma kene molku konjangi.’ niai.
28 bendizei aos que vos maldizem, e orai pelos que vos caluniam.
29 “Yambu te-ni nunga kumbi-keri ekendunga lkarauwa-ni tomba kene topele toku ‘Ekendunga kamu lkarauwa-ni tupili.’ ni.
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra; e ao que te houver tirado a capa, não lhe negues também a túnica.
30 “Mélema si.” niku mawa tingí yambuma pali mélema we si.
30 Dá a todo o que te pedir; e ao que tomar o que é teu, não lho reclames.
31 “‘Yambuma-ni nu-kene teangi.’ niku piliillu mele, nu-ni anju yambuma aku-sikunu ti.
31 Assim como quereis que os homens vos façam, do mesmo modo lhes fazei vós também.
32 “Ulu-pulu-kis telemele yambuma kepe enini anju-yandu kondu kolemele kanili piliiku kene eni yandu kondu kolemele yambuma mindi kondu kulungéle kapula mólu. Eni kanuku kis piliilimili yambuma pali kondu kolai.
32 Se amardes aos que vos amam, que mérito há nisso? Pois também os pecadores amam aos que os amam.
33 Ulu-pulu-kis telemele yambuma kepe enini anju-yandu kondu kolku teku konjulemele piliiku kene eni yandu kondu kolku teku konjulemele yambuma mindi teku kunjingéle kapula mólu. Eni teku kis-silimele yambuma pali teku konjai.
33 E se fizerdes bem aos que vos fazem bem, que mérito há nisso? Também os pecadores fazem o mesmo.
34 Ulu-pulu-kis telemele yambuma kepe enini anju-yandu pundu angnjiku, ‘Walse alsupu sukundu liimbu.’ niku pundu angnjilimele kanili piliiku kene, eni yandu pundu tolemele yambuma mindi pundu angnjingéle kapula mólu. Eni pundu naa tolemele yambuma pali pundu angnjangi.
34 E se emprestardes àqueles de quem esperais receber, que mérito há nisso? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 “⸤Ulu-pulu-kis telemele yambuma enini anju-yandu telemele akili eni ulu te ola-kilia teangiko.⸥ Eni eninga ele-tu yambuma kepe kondu kolku, teku konjuku, pundu angnjiku, teangi. ‘Enini penga walse alsuku aku-siku yandu teai.’ ni naa niku, we teai. Aku-siku tingí kene Pulu Yili-nga kangambulama molku kene, yunu-ni eni méle pulele kalomba liingí. Pulu Yili yunu-ni mana-yambuma-kene aku-sipa mele tepa molemúko. Yunu teku kis-silimele yambuma kene, yunundu ‘Angke’ naa niku we molemele yambuma kene kanuma tepa konjulimú.
35 Amai, porém a vossos inimigos, fazei bem e emprestai, nunca desanimado; e grande será a vossa recompensa, e sereis filhos do Altíssimo; porque ele é benigno até para com os integrantes e maus.
36 Eninga Lapa Pulu Yili teku kis-silimele yambuma kepe yunu aku-sipa kondu kolupa we tepa konjulimú mele eni teku kis-singí yambuma aku-siku kondu kolku teku konjai.” ⸤nirim⸥.
36 Sede misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 “Eni yambuma telemele uluma naa apurungí kene ⸤Pulu Yili-ni⸥ eni ulu telemelema naa apurumbako. Eni anju yambuma-ni telemele mele apuruku kanuku kene “Teku kis-sikimili. Tekemele mele ⸤Pulu Yili-ni⸥ kanupa kis piliipili.” naa ningí kene ⸤Pulu Yili-ni⸥ eni telemele mele apurupa kanupa kene “Teku kis-sikenu. Tekenu mele kanupu kis piliiker.” naa nimbáko. Yambuma-ni eni-kene teku kis-singí uluma ‘Mania pupili.’ niku kanuku konde tinjingí kene ⸤Pulu Yili-ni⸥ eninga ulu-pulu-kisma ‘Mania pupili.’ nimba kanupa konde tenjimbako.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; perdoai, e sereis perdoados.
38 Eni yambuma penga kepe ‘Pundu naa tupili.’ niku mélema we singí kene yunu-ni eni aku-sipa we simbako. Mélema simbandu koltale naa simba; lakupa pulele simba. Eni anju singí kanupa kene eni yandu aku-sipa simbako.” nirim.
38 Dai, e ser-vos-á dado; boa medida, recalcada, sacudida e transbordando vos deitarão no regaço; porque com a mesma medida com que medis, vos medirão a vós.
39 Yesos-ni eninindu ung-eku te topa sirimuko. Akili i-sipa mele:
39 E propôs-lhes também uma parábola: Pode porventura um cego guiar outro cego? não cairão ambos no barranco?
40 Ung-bo tunjuliele-nga ungele piliiku mululi yambuma eninga ung-bo tunjuliele toku mania naa mundulimele. Ui ung-bo tonjupa mani simba ungma piliiku puku pora silimele kene penga mindi eninga ung-bo tunjuliele-kene wasie kapula-kapula mele molemele.
40 Não é o discípulo mais do que o seu mestre; mas todo o que for bem instruído será como o seu mestre.
41 “Nu-ni angenanga mongselenga nurupalu te lelemú kanollu akiliinga-pe nunga mongselenga unji auli te lelemále naa kanollu akili nambimuna telluye?
41 Por que vês o argueiro no olho de teu irmão, e não reparas na trave que está no teu próprio olho?
42 Nunga mongselenga unji auli lelemále naa kanuku kene angenandu “Ang, nunga mongselenga nurupalu te lelemále wendu liinjambu.” nambi-sikunu nilluye? Topele-mapele tuli yambale, nu-ni nunga mongselenga lelemú unji auliele ui wendu liikunu kene penga kanuku kongnjukunu angenanga mongselenga lelemú nurupalale kapula wendu liinjani.” ⸤nirim.⸥
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Irmão, deixa-me tirar o argueiro que está no teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita! tira primeiro a trave do teu olho; e então verás bem para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 ⸤Kanu-kene Yesos-ni ung te wasie nimba kene ung-eku talse topa kene nimba mele:⸥
43 Porque não há árvore boa que dê mau fruto nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Unji mong te kanuku kene mong turum unji kanili bi kapula silimele. ‘Ámu nambu.’ niku, takeme kapula olku toku naa nolkemela. Mola ‘Me te nambu.’ niku, silipú kapula meku naa nolkemela. Ámu lupako takeme lupako kanuku, me lupako silipú lupako kanolemele kanili.
44 Porque cada árvore se conhece pelo seu próprio fruto; pois dos espinheiros não se colhem figos, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Aku-sipa mele, yambu kaí te-ni yunga numanuna ulu kaí pelemúma telemú, akiliinga-pe yambu kis te-ni yunga numanuna ulu kis pelemúma telemú. Yambu te yunga numanuna pelemú ungma mindi kerina nilimú.” ⸤nirim.⸥
45 O homem bom, do bom tesouro do seu coração tira o bem; e o homem mau, do seu mau tesouro tira o mal; pois do que há em abundância no coração, disso fala a boca.
46 “Na-ni niliu ungma piliiku liiku naa teku kene eni nandu “Auliele” we nambimuna nilimeleye?” ⸤nimba kene penga yunu-ni ung-eku te wasie topa yambumandu nimba mele:⸥
46 E por que me chamais: Senhor, Senhor, e não fazeis o que eu vos digo?
47 “Nanga ung ima piliiku liiku tingí yambuma eni yi te molemú mele niambu:
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante:
48 Yi te yunu-ni yunga lkuli ‘Gi nimba angiliipili.’ nimba we ma kene okea kene ukupa wendu mundupa kene, akuna mania ku-polu tepa ola takurum. Lkuli aku-sipa takupa kunjurumeliinga penga no topa lkuli aima topa kalalu sipa tirim kene topa tekisi naa tekisipa gi nimba we angiliirim.
48 É semelhante ao homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala, e pôs os alicerces sobre a rocha; e vindo a enchente, bateu com ímpeto a torrente naquela casa, e não a pôde abalar, porque tinha sido bem edificada.
49 “Akiliinga-pe nanga ung ima piliiku liiku naa tingí yambuma eni yi te molemú mele niambu: Yi te yunga lkuli we ma tondulu naa púlina ola walu-sipa takurum. Penga no topa lku kanili walsekale topa kalalu sirim.” nirim.
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre terra, sem alicerces, na qual bateu com ímpeto a torrente, e logo caiu; e foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.