Mateus 23
Ya̱ʼa̱ tseʼe je̱ nam ko̱jtstán juuʼ veʼe je̱ Nteʼyamˍ xyaktaajnjimdu je̱ nMa̱j Vintsá̱namda Jesucristo ka̱jx (MTONT) vs NAA
1 Vanꞌit tseꞌe je̱ Jesús du̱nu̱u̱jmi je̱ nu̱may jayu je̱ts je̱ yꞌixpa̱jkpata̱jk:
1 Então Jesus falou às multidões e aos seus discípulos:
2 ―Kyo̱jtsvaatstupeꞌe je̱ Moisés je̱ pyavaꞌnu̱n je̱ tsaptu̱jkpit yakꞌixpa̱jkpata̱jk je̱ts je̱ fariseota̱jk.
2 — Na cadeira de Moisés se assentaram os escribas e os fariseus.
3 Ka̱tsa̱pá̱ktats miits je̱ꞌe̱, veꞌem tonda ax joꞌn mtukna̱ꞌmu̱xjada; ax kaꞌa tseꞌe xtóndat juuꞌ je̱ꞌe̱ veꞌe tyoondup, ku̱x toꞌk viijneꞌe juuꞌ veꞌe kyo̱jtstup, jadoꞌk viijn tseꞌe juuꞌ veꞌe tyoondup.
3 Portanto, façam e observem tudo o que eles disserem a vocês, mas não os imitem em suas obras; porque dizem e não fazem.
4 Pya̱a̱jmjidupeꞌe je̱ jayu je̱ pavaꞌnu̱n juuꞌ veꞌe vaꞌajts tsoꞌox; ax ni vinxu̱pa tseꞌe du̱kaputá̱kada je̱tseꞌe du̱kutyóndat je̱ Nteꞌyam je̱ pyavaꞌnu̱n.
4 Atam fardos pesados, difíceis de carregar, e os põem sobre os ombros dos outros, mas eles mesmos nem com o dedo querem movê-los.
5 Veꞌemts je̱ꞌe̱ veꞌe nu̱jom du̱tonda je̱tseꞌe je̱ jayu yꞌíxjadat, ma̱ja̱ viijneꞌe je̱m ak niꞌkxm yukjaꞌa du̱jaye̱pta je̱ pavaꞌnu̱n je̱tseꞌe ñapya̱ꞌmu̱xjada je̱m vyimpó̱kkum je̱ts je̱m kya̱ꞌm, je̱tseꞌe je̱ vyit ya̱a̱jnit du̱jaye̱pta.
5 Praticam todas as suas obras a fim de serem vistos pelos outros; pois alargam os seus filactérios e alongam as franjas de suas capas.
6 Ku tseꞌe ña̱jkxta joma veꞌe je̱ ma̱ja̱ kay je̱ ma̱ja̱ uuꞌk ukpu̱ je̱p tsaptu̱jkp, tum je̱ꞌe̱ tseꞌe cho̱jktup je̱tseꞌe du̱tuktsa̱a̱nadat je̱ tsu̱u̱jntku̱n juuꞌ veꞌe tum o̱o̱jyit.
6 Gostam do primeiro lugar nos banquetes e das primeiras cadeiras nas sinagogas,
7 Cho̱jktuvap tseꞌe je̱tseꞌe je̱ vintsa̱ꞌkin ma̱a̱t je̱ jayu kyo̱jtspo̱o̱ꞌkxjadat je̱p maaꞌy ja̱a̱tp je̱tseꞌe yakna̱a̱jmadat “yakꞌixpa̱jkpa”.
7 das saudações nas praças e de serem chamados de “mestre”.
8 ’Ax miitsta, kaꞌa tseꞌe veꞌem myakna̱a̱jmadat “yakꞌixpa̱jkpa”, ku̱x mnayꞌútsijidup mnayꞌajchijidup mnayꞌútsijidup mnacha̱ꞌa̱ijidup xa miitseꞌeda anañu̱joma. Toꞌkjits je̱ꞌe̱ veꞌe pa̱neꞌe ijtp je̱ mYakꞌixpa̱jkpada, a̱tsts je̱ꞌe̱ veꞌe, je̱ Cristo.
8 Mas vocês não serão chamados de “mestre”, porque um só é Mestre de vocês, e todos vocês são irmãos.
9 Kaꞌa tseꞌe yaja naxviijn veꞌem myakna̱a̱jmadat “teeꞌ”, ku̱x toꞌkji veꞌe je̱ nTeeꞌamda, juuꞌ veꞌe je̱m tsapjo̱o̱tm.
9 Aqui na terra, não chamem ninguém de “pai”, porque só um é o Pai de vocês, aquele que está nos céus.
10 Kaꞌa tseꞌe veꞌem myakna̱a̱jmadat “vintsá̱n”, ku̱x a̱ts, je̱ Cristo, a̱tsji veꞌe nnu̱Vintsá̱nip.
10 Nem queiram ser chamados de “guias”, porque um só é o Guia de vocês, o Cristo.
11 Je̱ꞌe̱ pa̱n pa̱neꞌe du̱nu̱má̱jip miits ka̱jxta, je̱ꞌe̱ts je̱ꞌe̱ veꞌe pa̱n pa̱neꞌe mpattoꞌnijidup.
11 Mas o maior entre vocês será o servo de vocês.
12 Pa̱n pa̱n xa veꞌe namyá̱jijup, je̱ꞌe̱ tseꞌe taannup piꞌk; pa̱n pa̱n tseꞌe naajkpiꞌkijup, je̱ꞌe̱ tseꞌe du̱nu̱má̱jap.
12 Quem se exaltar será humilhado; e quem se humilhar será exaltado.
13 ’¡Ayo̱o̱v xa veꞌe miits je̱ mjo̱o̱tta, tsaptu̱jkpit yakꞌixpa̱jkpada, fariseota̱jkta, me̱jtsꞌaajta me̱jtsjo̱o̱tta! Miits xa veꞌe je̱ tooꞌ myakꞌatojktup je̱tseꞌe veꞌem je̱ viijnk jayu kyatá̱kadat je̱m je̱ Nteꞌyam yꞌam kya̱ꞌm, ni viinma tseꞌe je̱m mkatá̱kada, kaꞌa tseꞌe xyakjatta je̱tseꞌe tyá̱kadat pa̱n pa̱n jatyeꞌe je̱m jata̱kavaandup.
13 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês fecham o Reino dos Céus diante das pessoas; pois vocês mesmos não entram, nem deixam entrar os que estão entrando!
14 ’¡Ayo̱o̱v xa veꞌe miits je̱ mjo̱o̱tta, tsaptu̱jkpit yakꞌixpa̱jkpada, fariseota̱jkta, me̱jtsꞌaajta me̱jtsjo̱o̱tta! Mpa̱jkjidup xa veꞌe je̱ kuꞌa̱a̱ꞌk ta̱ꞌa̱xta̱jk je̱ tya̱jk paat, ax jek tseꞌe mtsapko̱tsta, veꞌem tseꞌe xkayaknu̱ke̱ꞌxnata̱kavaꞌanda je̱ kyo̱ꞌo̱y je̱ꞌe̱ juuꞌ veꞌe mtoondup. Ya̱ꞌa̱ ka̱jx tseꞌe je̱ tsaachpaatu̱n nu̱yojk myakmo̱o̱ydinit.
14 [— Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês devoram as casas das viúvas e, para o justificar, fazem longas orações; por isso, vocês sofrerão juízo muito mais severo!]
15 ’¡Ayo̱o̱v xa veꞌe miits je̱ mjo̱o̱tta, tsaptu̱jkpit yakꞌixpa̱jkpada, fariseota̱jkta, me̱jtsꞌaajta me̱jtsjo̱o̱tta! O̱o̱y xa veꞌe xtuntoonkada je̱tseꞌe o̱tyoꞌka je̱ jayu xtukpana̱jkxtat juuꞌ veꞌe mjaanchjaꞌvidup; ku veꞌe veꞌem je̱ jayu du̱kuvu̱k, mtukvinmajtsju̱dupts miits je̱ꞌe̱ veꞌe je̱tseꞌe me̱jtsk nax nu̱yojk chaachpaatnit je̱m ja̱njo̱o̱tm je̱ts ni kaꞌa veꞌe miitsta.
15 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês percorrem o mar e a terra para fazer um prosélito; e, uma vez feito, o tornam filho do inferno duas vezes mais do que vocês!
16 ’¡Ayo̱o̱v xa veꞌe miits je̱ mjo̱o̱tta, je̱ viints vintooꞌva̱jkiva joꞌnda! Jidu̱ꞌu̱m xa veꞌe mvaꞌanda: “Pa̱n je̱m xa veꞌe pa̱n pa̱neꞌe du̱yaknajxp je̱ ma̱ja̱ tsapta̱jk, kaꞌats je̱ꞌe̱ veꞌe vyinko̱pka je̱tseꞌe du̱kutyónu̱t; ax pa̱n yaknajxypts je̱ꞌe̱ veꞌe je̱ ma̱ja̱ tsaptu̱jkpit oro, tun vinko̱pkts je̱ꞌe̱ veꞌe je̱tseꞌe du̱kutyónu̱t.”
16 — Ai de vocês, guias cegos, que dizem: “Se alguém jurar pelo santuário, isso não tem importância; mas, se alguém jurar pelo ouro do santuário, fica obrigado pelo que jurou!”
17 Veꞌem xa miitseꞌeda ax joꞌn juuꞌ veꞌe viintsta je̱tseꞌe japyayo̱ꞌo̱y juuꞌ du̱toonduva du̱ko̱jtstuva. ¿Juuꞌ tseꞌe du̱jaaꞌknu̱má̱jip: je̱ ma̱ja̱ tsaptu̱jkpit oro, ukpu̱ je̱ ma̱ja̱ tsapta̱jk juuꞌ ka̱jxeꞌe je̱ ma̱ja̱ tsaptu̱jkpit oro vaꞌajts yꞌit je̱ja je̱ Nteꞌyam vyinkujk?
17 Seus tolos e cegos! Qual é mais importante: o ouro ou o santuário que santifica o ouro?
18 Mvaanduvap tseꞌe jidu̱ꞌu̱m: “Pa̱n je̱m xa veꞌe pa̱n pa̱neꞌe du̱yaknajxp je̱ yo̱jxpe̱jtu̱n, kaꞌats je̱ꞌe̱ veꞌe vyinko̱pka je̱tseꞌe du̱kutyónu̱t; ax pa̱n yaknajxypts je̱ꞌe̱ veꞌe je̱ ya̱x juuꞌ veꞌe je̱m yo̱jxpe̱jtu̱n ka̱jxm, tun vinko̱pkts je̱ꞌe̱ veꞌe je̱tseꞌe du̱kutyónu̱t.”
18 E vocês dizem: “Se alguém jurar pelo altar, isso não tem importância; mas, se alguém jurar pela oferta que está sobre o altar, fica obrigado pelo que jurou.”
19 ¡Miitsta, je̱ viints jayu joꞌnda! ¿Juuꞌ tseꞌe du̱jaaꞌknu̱má̱jip: je̱ ya̱x, ukpu̱ je̱ yo̱jxpe̱jtu̱n juuꞌ ka̱jx je̱ ya̱x vaꞌajts yꞌit je̱ja je̱ Nteꞌyam vyinkujk?
19 Cegos! Qual é mais importante: a oferta ou o altar que santifica a oferta?
20 Je̱ꞌe̱ ka̱jx tseꞌe, pa̱n pa̱neꞌe du̱yaknajxp je̱ yo̱jxpe̱jtu̱n, ka je̱ yo̱jxpe̱jtu̱njyap tseꞌe yaknajxyp, yaknajxpap je̱ꞌe̱ veꞌe nu̱jom juuꞌ veꞌe ijtp je̱m yo̱jxpe̱jtu̱n ka̱jxm,
20 Portanto, quem jurar pelo altar jura por ele e por tudo o que está sobre ele.
21 je̱ts pa̱n pa̱n tseꞌe du̱yaknajxp je̱ ma̱ja̱ tsapta̱jk, ka je̱ ma̱ja̱ tsapta̱jkjyap tseꞌe yaknajxyp, yaknajxpap je̱ꞌe̱ veꞌe je̱ Nteꞌyam, juuꞌ veꞌe je̱m ijtp.
21 Quem jurar pelo santuário jura por ele e por aquele que nele habita;
22 Pa̱n pa̱n tseꞌe du̱yaknajxp je̱ tsapjo̱o̱tmit it, yaknajxypts je̱ꞌe̱ veꞌe je̱ Nteꞌyam je̱ kyutojku̱n tsu̱u̱jntku̱n je̱ts je̱ Nteꞌyam, juuꞌ veꞌe je̱m tsu̱u̱nip.
22 e quem jurar pelo céu jura pelo trono de Deus e por aquele que está sentado no trono.
23 ’¡Ayo̱o̱v xa veꞌe miits je̱ mjo̱o̱tta, tsaptu̱jkpit yakꞌixpa̱jkpada, fariseota̱jkta, me̱jtsꞌaajta me̱jtsjo̱o̱tta! Mmo̱o̱ydup xa veꞌe je̱ Nteꞌyam je̱ diezmo je̱ muxoꞌojkin paat, ax joꞌn je̱ menta, je̱ anís, je̱ts je̱ comino; ax kaꞌa tseꞌe xma̱ja̱ pa̱mda je̱ pavaꞌnu̱n juuꞌ veꞌe nu̱yojk vinko̱pk. O̱y xa je̱ꞌe̱ veꞌe je̱tseꞌe xpá̱mdat je̱ diezmo; ax vinko̱pkts je̱ꞌe̱ veꞌe je̱tseꞌe xtóndat juuꞌ veꞌe nu̱yojk vinko̱pk, je̱ꞌe̱ts je̱ꞌe̱ veꞌe je̱tseꞌe xtóndat juuꞌ veꞌe pyaatyp yꞌake̱e̱guip je̱tseꞌe xjayé̱ptat je̱ tukmo̱ꞌtu̱n je̱ts je̱ jaanchjaꞌvin.
23 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês dão o dízimo da hortelã, do endro e do cominho e desprezam os preceitos mais importantes da Lei: a justiça, a misericórdia e a fé. Mas vocês deviam fazer estas coisas, sem omitir aquelas!
24 ¡Miitsta, je̱ viints vintooꞌva̱jkiva joꞌnda! Veꞌem xa miitseꞌeda ax joꞌn toꞌk je̱ jayu juuꞌ veꞌe du̱ꞌakaꞌap toꞌk je̱ piꞌk oox je̱tseꞌe du̱nasꞌooga toꞌk je̱ camello.
24 Guias cegos! Coam um mosquito, mas engolem um camelo!
25 ’¡Ayo̱o̱v xa veꞌe miits je̱ mjo̱o̱tta, tsaptu̱jkpit yakꞌixpa̱jkpada, fariseota̱jkta, me̱jtsꞌaajta me̱jtsjo̱o̱tta! Veꞌem xa miitseꞌeda ax joꞌn je̱ jayu juuꞌ veꞌe du̱yakvaatstup je̱ñiꞌkxm tso̱o̱jvji je̱ tukꞌaꞌooguin je̱ts je̱ tukꞌato̱jkxin; ax je̱ jyo̱o̱t, ojtsts je̱ꞌe̱ veꞌe juuꞌ veꞌe me̱e̱ꞌtsmúk je̱ts juuꞌ veꞌe je̱ ko̱ꞌo̱y toꞌnu̱n ka̱jx jé̱jip.
25 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês limpam o exterior do copo e do prato, mas estes, por dentro, estão cheios de roubo e de glutonaria!
26 Miits, fariseota̱jkta, je̱ viints jayu joꞌnda, yakvaꞌatsta tooꞌva̱jkp je̱ mjo̱o̱tta je̱ mjaꞌvinda, vanꞌítnum tseꞌe yꞌó̱yat je̱tseꞌe xtóndat je̱ yꞌo̱y je̱ꞌe̱.
26 Fariseu cego! Limpe primeiro o interior do copo, para que também o seu exterior fique limpo!
27 ’¡Ayo̱o̱v xa veꞌe miits je̱ mjo̱o̱tta, tsaptu̱jkpit yakꞌixpa̱jkpada, fariseota̱jkta, me̱jtsꞌaajta me̱jtsjo̱o̱tta! Veꞌem xa miitseꞌeda ax joꞌn je̱ o̱o̱ꞌkpa jot joma veꞌe po̱o̱ꞌp nu̱po̱jtspét, tsoj veꞌe je̱ñiꞌkxm kyeꞌex, ax tum je̱ o̱o̱ꞌkpa pajk tseꞌe je̱p akujkp je̱ts juuꞌ jatyeꞌe axa̱a̱ꞌkp.
27 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês são semelhantes aos sepulcros pintados de branco, que, por fora, se mostram belos, mas interiormente estão cheios de ossos de mortos e de toda podridão!
28 Veꞌemts miitseꞌe mke̱ꞌe̱xta je̱ja je̱ jayu vyinkujk ax joꞌn je̱ jayu juuꞌ veꞌe tu̱v jáyuvidup joojntykidup, ax je̱p tseꞌe akujkp je̱ kyo̱ꞌo̱y je̱ꞌe̱ xjaye̱pta je̱ts je̱ me̱jtsꞌaaj je̱ me̱jtsjo̱o̱t.
28 Assim também vocês, por fora, parecem justos aos olhos dos outros, mas, por dentro, estão cheios de hipocrisia e de maldade.
29 ’¡Ayo̱o̱v xa veꞌe miits je̱ mjo̱o̱tta, tsaptu̱jkpit yakꞌixpa̱jkpada, fariseota̱jkta, me̱jtsꞌaajta me̱jtsjo̱o̱tta! Mnapya̱a̱jmju̱dup xa veꞌe ax joꞌn ku̱xvintsa̱ꞌkidi je̱ Nteꞌyam je̱ yꞌayook ko̱jtsnajxpata̱jkta. Mnu̱po̱jtspe̱jttup tseꞌe je̱ ñaxta̱jkin itta je̱tseꞌe xyaktsoja̱pa̱kta je̱ ñu̱po̱jtspé̱t pa̱n pa̱n jatyeꞌe tu̱v jáyuvidu joojntykidu.
29 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês edificam os sepulcros dos profetas, enfeitam os túmulos dos justos
30 Jidu̱ꞌu̱m tseꞌe mvaꞌanda: “Pa̱n a̱a̱ts xa veꞌe ku̱njoojntyki ku veꞌe a̱a̱ts je̱ nju̱jpit jayu jyoojntykidi, kaꞌats a̱a̱tseꞌe ku̱ntukpuyakꞌo̱o̱ꞌkidi je̱ Nteꞌyam je̱ yꞌayook ko̱jtsnajxpata̱jkta.”
30 e dizem: “Se nós tivéssemos vivido nos dias de nossos pais, não teríamos sido seus cúmplices, quando mataram os profetas!”
31 Veꞌemts miitseꞌe viinm mnaajknu̱ke̱ꞌxnatá̱kajada je̱ts je̱ mju̱jpit jáyuda veꞌe du̱yakꞌo̱o̱ꞌktu je̱ Nteꞌyam je̱ yꞌayook ko̱jtsnajxpata̱jkta.
31 Assim, vocês dão testemunho contra si mesmos de que são filhos dos que mataram os profetas.
32 Veꞌem xa miitseꞌeda ax joꞌn je̱ mju̱jpit jáyuda. ¡Tuntonkuká̱xadats nꞌit juuꞌ je̱ꞌe̱ veꞌe tyonꞌukvaandu!
32 Portanto, tratem de terminar aquilo que os pais de vocês começaram.
33 ’¡Miitsta, je̱ tsaaꞌn je̱ chaanda je̱ kyo̱o̱jta! ¿Vintso̱ts miitseꞌe mkayakpá̱mdat je̱m ja̱njo̱o̱tm?
33 — Serpentes, raça de víboras! Como esperam escapar da condenação do inferno?
34 Je̱ꞌe̱ ka̱jx tseꞌe, ntuknu̱ké̱xtapts a̱ts miitseꞌe je̱ Nteꞌyam je̱ yꞌayook ko̱jtsnajxpata̱jkta je̱ts je̱ jayu juuꞌ veꞌe viji kej je̱ts je̱ꞌe̱ juuꞌ veꞌe myakꞌixpá̱kjadap; ax je̱m tseꞌe juuꞌ veꞌe myakꞌo̱o̱ꞌktap, je̱mpa tseꞌe juuꞌ veꞌe myakcruuzpé̱ttap, nay je̱mpa tseꞌe juuꞌ veꞌe mvó̱ptap je̱p tsaptu̱jkp je̱tseꞌe xjomtóndat xtitóndat kajpu̱n kajpu̱n.
34 Por isso, eis que eu lhes envio profetas, sábios e escribas. A uns vocês matarão e a outros crucificarão; a outros ainda vocês açoitarão nas sinagogas e perseguirão de cidade em cidade;
35 Ax veꞌem tseꞌe xtó̱kinadat nu̱jom je̱ꞌe̱ juuꞌ veꞌe yakꞌo̱o̱ꞌktu: je̱ Abel xa veꞌe o̱o̱ꞌk mutooꞌva̱jkp, je̱ꞌe̱ juuꞌ veꞌe tu̱v jáyuvip joojntykip yꞌijt, je̱ts je̱ Zacarías paat, je̱ Berequías je̱ myajntk, je̱ꞌe̱ juuꞌ veꞌe je̱ mju̱jpit jayu yakꞌo̱o̱ꞌktu je̱p ma̱ja̱ tsapta̱ktaagujkp je̱ja je̱ ma̱ja̱ tsapta̱jk je̱ts je̱ yo̱jxpe̱jtu̱n ita̱kujk.
35 para que recaia sobre vocês todo o sangue justo derramado sobre a terra, desde o sangue do justo Abel até o sangue de Zacarias, filho de Baraquias, a quem vocês mataram entre o santuário e o altar.
36 Tyú̱vam xa a̱ts miitseꞌe nna̱a̱jmada je̱ts je̱ jayu juuꞌ veꞌe u̱xyam joojntykidup, je̱ꞌe̱ tseꞌe du̱tó̱kinadap nu̱jom ya̱ kyo̱ꞌo̱y je̱ꞌe̱.
36 Em verdade lhes digo que todas estas coisas hão de vir sobre a presente geração.
37 ’¡Jerusaleenit jáyuda, jerusaleenit jáyuda, miitseꞌe myakꞌo̱o̱ꞌktup je̱ Nteꞌyam je̱ yꞌayook ko̱jtsnajxpata̱jkta je̱tseꞌe xtsakaꞌatsta pa̱n pa̱n jatyeꞌe je̱ Nteꞌyam mtuknu̱ke̱jxju̱dup! ¡May nax xa a̱ts miitseꞌe njapa̱kmokuvaandi, veꞌem ax joꞌn je̱ tseedaak je̱p kye̱e̱ku̱n paꞌtkup je̱ pyiꞌk ónu̱k du̱muꞌux; ax kaꞌa tseꞌe xkuva̱jkti!
37 — Jerusalém, Jerusalém! Você mata os profetas e apedreja os que lhe são enviados! Quantas vezes eu quis reunir os seus filhos, como a galinha ajunta os seus pintinhos debaixo das asas, mas vocês não quiseram!
38 Íxtats nꞌit, masa̱ꞌa̱keꞌe tyaannit je̱ mma̱ja̱ tsapta̱jkta.
38 Eis que a casa de vocês ficará deserta.
39 Ax veꞌemts a̱tseꞌe nvaꞌañ je̱ts kaꞌa a̱tseꞌe xꞌukꞌíxtinuvat, vanꞌítnumeꞌe ku veꞌe je̱ xa̱a̱j du̱paatnit je̱tseꞌe mvaꞌandat: “Je̱ Nteꞌyam je̱ kyunooꞌkxu̱n ma̱a̱t xa ya̱ꞌa̱ veꞌe juuꞌ veꞌe miimp je̱ Ma̱ja̱ Vintsá̱n ka̱jx.”
39 Pois eu lhes afirmo que, desde agora, não me verão mais, até que venham a dizer: “Bendito o que vem em nome do Senhor!”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.