Lucas 11

Godɨn Eghaghanim: Akar Gavgavir Dɨkɨrɨzir Ghurim ko Igiam (MSY2020) vs AAI

Sair da comparação
AAI TUR GEWASIN O BAIBASIT BOUBUN
1 Iesus danganir mamɨn ikia God ko mɨkemegha gɨvazɨma, an suren gumazir mam a mɨgɨa ghaze, “Ekiam, nɨ God ko mɨgeir arazibar en sure damu, mati Jon uan suren gumazibar sure gamizɨ mokɨn.”
1 Veya ta Jesu efan ta’amaim ma yoyoban inan, ana yoyoban sasawar ufunamaim ana bai’ufununayah orot ta natit eo, “Regah, kwi’obaiyi ana yoyoban, John ana bai’ufununayah bi’obaiyih na’atube.”
2 Ezɨ Iesus kamaghɨn me mɨgei, “Ia God ko mɨkɨmamin dughiamɨn, ia kamaghɨn mɨkɨm:
2 Jesu iuwih eo, “Yoyobanamih iti na’atube kwanayoyoban.
3 E datɨrɨghɨn damamin dagheba,
3 Mar etei ana fofonin ai bay initi.
4 Egh me e gamir arazir kuraba e da gɨn amadi moghɨn,
4 Ai bowabow kakafih kunotawiyen,
5 — ausente —
5 Imaibo Jesu ana bai’ufununayah iuwih eo, “O yait a of auman boro fainaiwan itan itafefeyan itao, “Au of akokok rafiy fafar tounu inibaisu,
6 — ausente —
6 anayabin ayu au of ta bai’esegamih inan na au bar tit naatu ayu auru bay en, imih o isa abifefeyan inibaisu.’
7 “Eghtɨ, gumazir dɨpenimɨn aven itim kamaghɨn an akam ikaragham, ‘Nɨ ingangarim na danɨngan markɨ. Kɨ tiar akam asaragha gɨfa, egha uan boriba koma akui. Kamaghɨn kɨ dɨkavighɨva bizitam nɨ danɨngan kogham.’
7 Naatu a of bar wanawanan boro na’afatit nao, ‘Men akokok au in ini’afiy, etawan i atufatan, naatu ayu natunatu bairi i a’inu’in, imih men karam boro ana misir bay anit.’
8 Ezɨ kɨ ia mɨgei, dɨpenir ghuavim dɨkavighɨva uan namakam puvatɨzir biziba bar a danɨngam. A bizir kaba uan namakam danɨngan ifongezir puvatɨ, egha an a ganɨngi. An namakam a dɨmvɨra ikian an aghuagha, dɨkavigha iza bizir a bar ifongeziba a ganɨngi.”
8 Naatu kwanotanot nati orot boro namisir ana of bay nitin? Ai, boro namisir ana of bay nitin, baise a tur ao’owen orot namisir ana of bay nabitin i men i ana of imih bay ebitin, baise anayabin, nati orot i ana fefeyanamaim ana of ihahar imih misir bay itin.
9 Egha Iesus ua kamaghɨn mɨgei, “Ia God ko mɨkɨm, egh biziba bagh an azangtɨ, a da isɨ ia danɨngam. Egh ia biziba bagh ruiva, ia da bativam. Egh ia tiam gafughafughtɨ, God ia bagh tiam kuigham.
9 Imih a tur ao’owen. Inafefeyan boro inab, inanuwet boro inatitau’ur, inarukikitar etawan boro nabotawiy.
10 Gumazir Godɨn azaiba, me biziba isi. Ezɨ gumazir biziba bagha ruim da batifi. Eghtɨ gumazir itiam gafughafuzim, God a bagh tiam kuigham.
10 Anayabin Orot yait efefeyan boro nab, orot yait enunuwet boro natita’ur; naatu orot yait erurukikitar etawan boro nabotawiy.
11 “Ian boritam uan afeziam, osiriba bagh an azangsɨghtɨma, a ti kuruzitam a danigham? Bar puvatɨ.
11 Kwa kek tamahinah natunat siyamih hitarererey na’at boro siy efanin kok kwatitih hita’an?
12 Egh borim tuarir aroriam bagh uan afeziamɨn azangsɨghtɨma, a ti tuighakam a danigham, o?
12 O mamu foufunamih hitarererey na’at boro kafukafus kwatitih hita’an?
13 Ia afeziar arazir kurabagh amiba, egha ia zurara bizir bar aghuiba uan boribagh anɨdi. Ia deraghvɨra kamaghɨn fogh, guizbangɨra ian Afeziar uan Nguibamɨn itim bar akueghvɨra uan Duam isɨ gumazir a ko mɨgeibar anɨngam.”
13 Kwa kek tamahinah, kwa i sawar kakafih moumurih maiyow kwasisinaf, baise natunat isah boro men nuhi naburumih, abisa isan hikokok tibiyababan boro kwanab kwanan kwanitih. Imih kwanaso’ob, Tamat maramaim baitinin isan i igewasin kwanekwan, imih sabuw iyab Anun Kakafiyin isan tefefefeyan boro nitih!”
14 Egha Iesus duar kurar gumazim gamima a mɨgeir puvatɨzim batoke. Ezɨ duar kuram anetaghizɨ, gumazir mɨgeir puvatɨzim datɨrɨghɨn mɨgei. Ezɨ gumazamiziba dɨgavir kuram gami.
14 Jesu demon awan bey nun tit; naatu demon bihir tit orot bihamiy ana veya’amaim orot busuruf tur eo, sabuw hai tur sawar hifofofor men kafaita.
15 Ezɨ marazi ghaze, “A Belsebulɨn gavgavimɨn duar kuraba batosi, a duar kurabar gumazir dapanim.”
15 Baise sabuw afa hio, “Nati i demon hai ukwarin wabin Beelzebul ana fair itin imih enununih.”
16 Ezɨ marazi Iesus basamasa ghaze, “Nɨ Godɨn gavgavimɨn mirakelɨn arazitam damightɨ, an overiamɨn ikegh izighirɨtɨ, e an ganigh fogham.”
16 Naatu sabuw afa hikok i marane ina’inan ta tiwa’an hita’itin, imih hikubibiruw.
17 Ezɨ Iesus men nɨghnɨzibagh fogha, kamaghɨn me mɨgei, “Kantrin tamɨn gumazamiziba uari tuiragh uarira uariv soghtɨ, men dabirabim ikuvigham. Eghtɨ dɨpenir vamɨran itir darazi uariv sogh, egh uari abigh egh men dabirabim ikuvigham.
17 Baise abisa hinotanot Jesu so’ob naatu iuwih, “Tafaram ta’imon hinakusib rou’ab namatar hinabiyow, hai fair boro hina gurus, na’atube orot aawan natunatun aawat bairi hinakusib hinabiyow boro hinama kakaf.
18 Ia ghaze, kɨ ti Satanɨn gavgavimɨn duar kuraba batosi. Kamaghɨn amizɨ, kɨ ian azai, Satan uan adarazi ko uari abigh uariv sogh, egh me manmaghɨn tugh gavgavigh bizibar ganamin gavgavim ikiam? Bar puvatɨgham.
18 Imih Satan an aiwob wanawananamaim hina kusisib hinabiyow, ana aiwob boro mi’itube fair nab nabat? Ayu iti tur ao anayabin i kwa a turamaim, ayu Beelzebul hai ukwarin fair baitu demon nunih kwarouw kwa’o.
19 Ia ghaze, kɨ Belsebul da gavgavim isa duar kuraba batosi. Ezɨ tinara ian adarazir akurvazima, me duar kuraba batosi? Ian adarazi amir araziba, darara ian akagha ghaze, ia paza na mɨgei.
19 Baise ayu Beelzebul ana fairamaim demon ana nununih na’at, bo kwa a bai’ufununayah fair yait itih demon tinununih? Imih kwa taiyuw a bai’ufununayah iti kwa’o isan hinabi’obaiyi kwa a tur i men turobe!
20 Eghtɨ kɨ Godɨn Duamɨn gavgavimɨn duar kuraba batoghtɨ, ia kamaghɨn fogh suam, God Bizibagh Ativamin Dughiam ia batogha gɨfa.
20 Baise ayu God ana fairamaim demon ana nunih hinatitit na’at, nati ebi’obaiyi God ana aiwob i natitaka.
21 Gumazir gavgavitam mɨdorozir biziba bar da inigh, egh uan dɨpenim bagh gantɨ an biziba bar deraghvɨra ikiam.
21 Orot fairin aurin ahay waf karam ma ana bar ekakaif, ana sawar etei boro natafafar hina’in.
22 Eghtɨ gumazitam bar gavgavigh a ko mɨsogh, anebɨragh, an mɨdorozir bizir a gamima a gavgavim ikia mɨsoziba inigh mangɨ, da tuiragh da isɨ gumazir igharazibar anɨngam.
22 Baise orot fairin anababatun nati orot boro nawasfufur narun ana ahay ana waf tafahimaim ema’am boro niteten nan ana ofonah nafaramih bairi hinabow.
23 Tina nan namakam puvatɨ, a nan apanim. Ezɨ gumazim nan akuragha gumazamiziba akumakuir puvatɨ, gumazir kam men gɨntɨzima me tintinibar zui.”
23 Orot yait ayu ananamaim men enan, i ayu isou ebiwosai, naatu orot yait men ibaisu airi sabuw abita’ay, i was geyayan.
24 Iesus ua kamaghɨn mɨgei, “Duar kuram gumazir mam ategha dɨpaba puvatɨzir danganibar arua ikiamin danganiba buri, egha a tam batozir puvatɨgha, egha uabɨ mɨgɨa ghaze, ‘Kɨ uamategh faragha ikezir dɨpenimɨn mangam.’ Egha a uamategha ghua garima, me dɨpenim avizɨ, a bar zuezɨma an itir biziba bar deragha ikia pura iti.
24 Demon kakafin orot biyanamaim titit ana veya i efan gewasin ta imaim ma baiyarir isan nuwet in, baise nuwet inan efan men ta tita’ur, naatu eo, “Ayu i boro ana matabir maiye au bar abihamiy ana’itin.”
25 Egha a uamategha ghua garima, me dɨpenim avizɨ, a bar zuezɨma an itir biziba bar deragha iti.
25 Basit matabir maiye na ana bar titit, hirereb hina yabuna inu’in itin.
26 Egh duar kurar kam mangɨ, 7plan duar kurar a gafiragha arazir kurabagh amiba, men aku izam. Egh me mangɨ, dɨpenir kamɨn ikiam. Gumazir kam faragha paza ike, egh a datɨrɨghɨn bar pazavɨra ikiam, eghtɨ an dabirabim, dabirabir a faragha ikezim bar a gafiragh bar ikuvigham.”
26 Naatu tit in demon kakafih anababatun etei seven nawiyih bairi hina nati’imaim hisusuw hima. Yomaninamaim orot ana itinin botabir kakafin anababatun matar men marasika ma’am na’atube.”
27 Ezɨ Iesus bizir kabav gɨavɨra itima, amizir mam gumazamizibar tongɨn ikia kamaghɨn dɨa mɨgei, “Amizir nɨ bategha oteba nɨ ganɨngizim, a bar akongegh.”
27 Jesu iti na’atube bat binan sabuw hai tur eo’owen auman, babin ta sabuw wanawanahimaim ma’am, Jesu isan eo, “Babin yait taub o ya’i bitoman i ebiyasisir.”
28 Ezɨ Iesus a ikaragha ghaze, “Te nan Afeziamɨn akam baragha an gɨn zui, me bar akongegh.”
28 Baise Jesu eo, “Sabuw iyab God ana tur hinowar tibi’ufunun i turobe anababatun tibiyasisir.”
29 Ezɨ gumazamiziba otiva izavɨra itima, Iesus kamaghɨn me mɨgei, “Datɨrɨghɨn itir gumazamiziba bar ikufi. Me mirakelɨn arazir kɨ damightɨ me ganigh foghamim bagha azangsɨsi. Eghtɨ kɨ arazitam men akakaghsɨ me danighan kogham. God Jona gamizir arazimɨn mɨn, me arazir kamɨn ganam.
29 Sabuw moumurih maiyow hiru’ay Jesu hi’ar bebera’uh, naatu Jesu iuwih eo, “Boun ana veya’amaim sabuw hai yawas etei i eaf, ina’inan matar itah isan tefefefeyan, baise ina’inan ta boro men anitih, ina’inan ta’imon i Jonah isan mamatar i hiso’obaka.
30 Fomɨra Jona batozir arazim Niniven nguibar ekiamɨn gumazamizibar aka. Kamaghɨra, Gumazamizibar Otarim datɨrɨghɨn itir gumazamiziba arazitam men akagham.
30 Anayabin Jonah biyanamaim ina’inan mamatar i Nineveh sabuw isah. Imih Orot Natun i sabuw iti boun tema’am hai i’inanen.
31 Fomɨra Seban Atrivir Amizim nguazir kamɨn saghon ikegha Solomonɨn fofozir aghuimɨn akaba baraghasa ize. Ezɨ gumazir mam bar Solomon gafiragha ian tongɨn iti. Kamaghɨn amizɨ, Gumazamiziba Godɨn Kotiamɨn Tuivamin Dughiamɨn, Seban Atrivir Amizim tugh datɨrɨghɨn itir gumazamizibar arazir kurabar gun mɨkɨmam.
31 Baibatebat ana veya tafaram Sheba hai aiwob babin boro namisir. Sabuw iti boun tema’ama boro tur fokarin maiyow na’uwih, anayabin ef yok na’in tafaram yomaninaka aiwob orot Solomon ana binan gewasin nowaramih natit, baise a tur ao’owen, sawar ta iti boun kwa’i’itin i Solomon natabir.
32 Eghtɨ Godɨn Kotɨn Dughiamɨn, Niniven gumazamiziba dɨkavigh ian arazir kurabar gun mɨkɨmam. Ia fo, Niniven adarazi Jona akunizir akam baregha navibagh ira. Ezɨ Gumazir datɨrɨghɨn ian tongɨn itir mam, a bar Jona gafira!”
32 Naatu a tur ao’owen maiye, Baibatebat ana veya Nineveh sabuw boro hinamisir kwa iti kwama’am boro tur fokarin maiyow hina’uwi, anayabin Jonah binan hinonowar ufunamaim hai bowabow kakafih etei hihamiyen dogor baikitabir hibai, naatu boun i a tur ao’owen, orot ta Jonah tafanamaim i natit iti wanawanamaim ema’am.
33 Egha Iesus ua kamaghɨn mɨgei, “Gumazitam lam gaborogha danganir mogometamɨn a modozir puvatɨ, o a inigha itarir ekiamɨn aven amadazir pu. Puvatɨ, an a isɨ an danganimram anefagham. Eghtɨ tina aven izɨ, an angazangarimɨn ganam.
33 Orot men ta ramef ito’ab naatu bai run ibunimih, o noukwat wanawanan tarafutimih. Baise ana sisikofamaim sikof, saise sabuw hinanan ana marakawin hina’itin boro hinarun.
34 Damaziba, da lamɨn mɨn namnamɨn angazangarimɨn mɨn iti. Damazim derazɨ, angazangarim bar nɨn namnam gizɨvagham. Eghtɨ nɨn damazim ikuvightɨ, mɨtatem nɨn namnam, avaragham.
34 Mata i biya ana hinow, mata gewasin biya etei boro marakawin. Baise mata kakafin biya etei boro nagugum.
35 Kamaghɨn amizɨ, nɨ ua bagh deravɨra gan, puvatɨghtɨ, angazangarir nɨn itim, mɨtarmem an epazagham.
35 Isan imih kwanakaifi gewas a marakaw biyamaim men kwaniwa’an nagugum.
36 Kamaghɨn amizɨ, angazangarim bar nɨn mɨkarzim gizɨvaghtɨ, mɨtarmem tong an epazaghan koghtɨ, nɨn mɨkarzim bar angazangarimɨn ikiam, mati lamɨn angazangarim nɨ gisirazɨ mokɨn.”
36 Biya tutufin etei namamarakaw na’at, biya turin boro men nagugum. Baise na biya wanawanan tutufin etei namarakaw, ramef ana marakaw tafamaim in ekukusisiyar na’atube.”
37 Iesus mɨkemegha gɨvazɨma, Farisin mam Iesus ko damasa an gighamizɨ, Iesus an dɨpenimɨn aven ghugha dagher dakozim gapera.
37 Jesu iti tur eo in sasawar ufunamaim, Pharisee orot ta kok i boro Jesu hairi hitan ana baremaim bay hitaa. Imih Jesu ifefeyan hairi hina ana bar hitit naatu bay aa ana efanamaim mare.
38 Ezɨ Farisin kam garima, Iesus ruezir puvatɨgha a koma api. Ezɨ a kamaghɨn ganigha aguaghfa.
38 Baise Pharisee orot Jesu i’itin i men ofafar i’ufunun an souwibo na bay aa ana efanamaim mare, imih Pharisee orot ana kasiy ra’at.
39 Ezɨ Ekiam kamaghɨn a mɨgei, “Ia Farisiba, Ia bar deraghavɨra kapba ko itaribar azeniba rue, ezɨ ian navir averiabar aven bar ikuvigha mɨze. Ia okɨmakɨam koma arazir kurabagh ami.
39 Naatu Jesu iu, “Kwa Pharisee i a kerowas naatu a tew ufuhine kwa sasouwen, baise kwa dogor wanawanan i baribar kakafin naatu rougoy rabirabin.
40 Ia bar gumazir onganiba! God azenan ingarizir biziba, a uaghan aven dar ingari?
40 Kwabikoko’aw! God biya ufunane wowowab na’atube biya wanawanan auman wowowab men kwaso’ob?
41 Eghtɨ ia bizir itaribar averiabar itiba isɨva gumazir onganarazibar anɨng, eghtɨ ian biziba bar zuegham.
41 Imih a kerowas naatu a tew wanawanah abisa’awat tema’am yababan wairafih kwanitih hinaa, saise kwa a sawar etei boro hinigewasin.
42 “Ia Farisiba, ia ghaze, ia isɨngtɨzim daghebagh anɨdir zuravarir 10plan pozibar da arɨgha, egha pozir vamɨra God ganɨdi. Egha ia Godɨn guizɨn arazim ko a gifongezir arazim ataghɨrasi. Ia faragh arazir ekiar kabar gɨn mangɨ dar amu, egh uaghan arazir dozir ia amiba sara, uaghan dar amu. Kamaghɨn amizɨ, iavzika, ia bar ikuvigham!
42 Yababan boro gagamin maiyow kwanab, kwa Pharisee sabuw! Anayabin kwa iti mint, rue, naatu adanafur afa God baitinin isan i men nuhi eburubur, mar etei ana mumusin God kwabitin, baise ma gewas naatu God ana yabow isan i nuhi eburubur, gewasin nati sawar i kwati’a’ait sawar afa auman kwatasinaf.
43 “Ia zurara God ko mɨgeir dɨpenibar aven dabirabir aghuariba iniasa bar ifonge. Egha uaghan maketɨn danganiba me dughiaba ia danɨngasa, ia bar ifonge. Kamaghɨn amizɨ, iavzika, ia bar ikuvigham.
43 Yababan boro kwanab, kwa Pharisee sabuw! Anayabin kwa a kok gagamin i Kou’ay Bar wanawanah efan gewasih kwanabow kwanamare kwanama, naatu ahar hai efanamaim a kok gagamin i sabuw a merar hinay naatu hinakakaf.
44 “Ia mati matmatiar me gan foghan koghamibar mɨn iti. Ezɨ gumazamiziba dagh fozir puvatɨgha dagh isɨn arui. Egha Godɨn damazimɨn zuezir puvatɨ. Kamaghɨn amizɨ, iavzika, ia bar ikuvigham!”
44 Yababan boro kwanab! Anayabin kwa i rah atamanih hai i’inanen en sabuw so’oba’e tafah hibat tereremor na’atube.”
45 Ezɨ Judan Arazibagh fozir gumazir mam a ikaragha ghaze, “Tisa, nɨ bizir kabav gɨa, uaghan e gasɨghasɨsi.”
45 Ofafar so’obayan orot ta Jesu ibatiy, “Bai’obaiyenayan iti tur i’o i aki auman irabi.”
46 Ezɨ Iesus a ikaragha ghaze, “Ia Judan Arazibagh fozir gumaziba, ia osɨmtɨziba gumazamizibagh arɨzima me da ateran ibura. Ezɨ ia uari uan dafar puzitamɨn men akuragha bizitam aterir puvatɨ. Kamaghɨn amizɨ, iavzika, ia bar ikuvigham!
46 Jesu iya’afut eo, “Kwa Ofafar Bai’obaiyenayah so’ob wairafi auman boro yababan kwanab. Anayabin bit gagamin na’in sabuw tuwabuh kwayara’ah hi’abar tun erarabih, naatu kwa i men kafa’imo uma ta baibais isan kwabitihimih.
47 Ian inazir afeziaba Godɨn akam inigha izir gumazibav soghezɨma me ariaghire. Ezɨ ia me bagha dagɨar mozir aghuiba okoregha men aghariba mozibagh arɨki. Kamaghɨn amizɨ, iavzika, ia bar ikuvigham!
47 Yababan boro kwanab! Anayabin dinab oro’orot kwa a’agir hirouw himomorob i hai rah kwama kwawowowab gaigiwas.
48 Ia arazir kam gumazamizibar akakagha ghaze, ian inazir afeziaba amir arazir kam dera. Ezɨ me Godɨn akam inigha izir gumazibav soghezɨ me ariaghire, ezɨ ia me bagha mozibagh ami.
48 Imih kwa i taiyuw kwakukubuna, abisa a’agir hisisinaf a baibasit kwabitin, dinab oro’orot a’agir hirouw himorob naatu kwa i hai rah kwawowowab.
49 “Bizir kam bagha, Godɨn fofozir aghuim kamaghɨn mɨgei, ‘Kɨ me bagh nan akam inigha izir gumaziba koma aposelba amangam, eghtɨ men tarazi, me me mɨsoghtɨma, me arɨghiram. Eghtɨ igharaziba, me arazir kurabar me damuam!’
49 Anayabin iti isan, God ana so’obamaim eo ‘Ayu boro dinab oro’orot naatu kob abarayah aniyafarih, afa boro hina rouw hina morob, afa boro bai’akir kakafin hinab.’
50 Fomɨra nguazir kam otozir dughiam, Godɨn akam inigha izir gumaziba, me me mɨsoghezɨ me ariaghire, ezɨ arazir kam iza datɨrɨghɨn tu. Kamaghɨn amizɨma ia datɨrɨghɨn iti darazi men ivezim iniam.
50 Isan imih kwa sabuw iti boun kwama’am, God ana dinab oro’orot tafaram aneika hirouw himomorob ana baimakiy i boro kwa kwanab.
51 Ezɨ modorozir arazir kam, an Abelɨn dughiamɨn ikegha iza Sekaraian dughiamɨn tu. Gumazir kam, Sekaraia, me ofa gamir dakozim ko Godɨn Dɨpenimɨn tɨzimɨn a mɨsoghezɨma an areme. Ezɨ kɨ ia mɨgei, arazir kurar kabar ivezim gumazir datɨrɨghɨn itiba bativam.
51 Abel ana rara’ika busuruf na Zechariah ana rara’amaim tit. Zechariah i Tafaror Baremaim iti sibor ana gem naatu Regah ana Bar Kakafiyin hairi hai founamaim hi’asabun morob. Imih anababatun a tur ao’owen kwa iti boun kwama’am iti sabuw hai baimakiy boro kwa kwanab.
52 “Ia Judan Arazibagh fozir gumaziba, ia Godɨn fofozimɨn tiar akamɨn kiba inigha ghue. Ia uari aven ghuezir puvatɨgha, aven mangamin gumazamizibar tiar akam apɨri.”
52 Kwa Ofafar Bai’obaiyenayah so’ob wairafi. Yababan boro kwanab. Anayabin etawan botawiyin run so’ob bain ana tufatan i kwa kwabobotan, naatu kwa iti bar i men kwakokok boro kwarun so’ob kwanab, baise sabuw afa run so’ob bainamih tisisinaftobon kwa i hai ef kwahirihir.”
53 Egha Iesus danganir kam ataghɨrazima, Judan Arazibagh fozir gumaziba ko Farisiba, me akar kurabar a mɨgei. Egha azangsɨzir avɨribar a gami.
53 Jesu efan nati bihamiy ana veya’amaim Ofafar Bai’obaiyenayah naatu Pharisee yah so’ar hiu kwanikwaniy naatu baibatebat moumurih na’in hibow hitit hibabatiy,
54 Egha me an gari, a bizitam pazɨva a mɨkemeghtɨma, me an suigham.
54 naatu hikubibiruw na’atube abisa tao kakaf na’at saise ubar hititin hitafatum isan.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.