Gênesis 37

Godɨn Eghaghanim: Akar Gavgavir Dɨkɨrɨzir Ghurim ko Igiam (MSY2020) vs NAA

Sair da comparação
NAA Nova Almeida Atualizada 2017
1 Jekop Kenanɨn nguazimɨn iti, kar nguazir an afeziam Aisak fomɨra ikezim.
1 Jacó habitou na terra das peregrinações de seu pai, na terra de Canaã.
2 Ezɨ Jekop ko an ovavir boribar eghaghanimra kara. Josep a gumazir bar igiam, egha 17pla azeniba iti. Egha a sipsipba ko memeba uan aveghbuaba ko dar gari. Kar Bilha ko Silpan otariba, aning an afeziamɨn amuimning. Ezɨ Josepɨn aveghbuaba amir arazir kuraba a zurara dar gun uan afeziam mɨgei.
2 Esta é a história de Jacó. Quando José tinha dezessete anos, apascentava os rebanhos com os seus irmãos. Sendo ainda jovem, acompanhava os filhos de Bila e os filhos de Zilpa, mulheres de seu pai; e trazia más notícias deles a seu pai.
3 Ezɨ Jekop, an ziar mam Israel. Israel bar ghurizir dughiam an amuim Josep bate. Ezɨ bizir kam bagha, a uan otarir igharazibar tongɨn Josep bar a gifonge. Egha dughiar mam Jekop, Josep bagha korotiar agharir ruarir dirir mamɨn ingarigha a ganɨngi.
3 Ora, Israel amava mais José do que todos os seus outros filhos, porque era filho da sua velhice; e mandou fazer para ele uma túnica talar de mangas compridas.
4 Ezɨ aveghbuaba gari afeziam bar Josep gifuegha, deragha me gifongezir puvatɨ. Kamaghɨn, aveghbuaba Josep bar a baseme, egha bar an aghuagha, mɨgɨrɨgɨar aghuibar a gamir puvatɨ.
4 Quando os seus irmãos viram que o pai o amava mais do que todos os outros filhos, odiaram-no e já não podiam falar com ele de forma pacífica.
5 Egha dughiar mamɨn Josep irebamɨn ganigha, aveghbuabagh eghari. Ezɨ me a baregha men naviba bar moghɨra an ikufi.
5 José teve um sonho e o contou aos seus irmãos; por isso, o odiaram ainda mais.
6 Ezɨ Josep kamaghɨn mɨgei, “Ia nan irebam baragh.
6 Ele lhes disse: — Peço que ouçam o sonho que tive.
7 E bar moghɨra dagher azenimɨn aven ikia, egha witɨn ikɨziba ikia da arɨsi. Ezɨ nan witɨn ikɨzim voroghɨra tughav iti. Ezɨ ian witɨn ikɨziba nan witɨn ikɨzim gighuigha tuivighav ikia, dar dapaniba avigha ghuaghira nan witɨn ikɨzim mɨtifi.”
7 Sonhei que estávamos amarrando feixes no campo, e eis que o meu feixe se levantou e ficou em pé, enquanto os feixes de vocês o rodeavam e se inclinavam diante do meu.
8 Ezɨ an aveghbuaba oregha kamaghɨn Josep mɨgei, “Nɨ ghaze, nɨ en atrivimɨn otogh egh e gativagham?” Egha kamaghɨn, Josep zurara uan irebabagh egharima, an aveghbuabar naviba an derazir puvatɨ.
8 Então os irmãos lhe disseram: — Você pensa que vai mesmo reinar sobre nós? Pensa que realmente dominará sobre nós? E com isso o odiavam ainda mais, por causa dos seus sonhos e de suas palavras.
9 Egha gɨn Josep ua irebar mamɨn ganigha uan aveghbuabagh eghari. Egha kamaghɨn mɨgei, “Kɨ ua irebar mamɨn gani. Egha nan irebamɨn aven, kɨ aruem ko iakɨnim ko mɨkovezir 11plan garima, da nan guamɨn uan dapaniba avingi.”
9 José teve ainda outro sonho, que ele contou aos seus irmãos, dizendo: — Sonhei também que o sol, a lua e onze estrelas se inclinavam diante de mim.
10 A irebar kamɨn uan afeziam ko uan aveghbuabagh eghanigha gɨvazɨ, an afeziam an atara kamaghɨn a mɨgei, “Kar irebar manmagh amizim? Nɨ ti ghaze, kɨ ko nɨn amebam ko nɨn aveghbuaba, e bar izɨ nɨn guamɨn tevibar pɨrigh dapaniba avigham?”
10 Quando José contou esse sonho ao pai e aos seus irmãos, o pai o repreendeu, dizendo: — Que sonho é esse que você teve? Você está querendo dizer que eu, a sua mãe e os seus irmãos iremos e nos inclinaremos até o chão diante de você?
11 Ezɨ Josepɨn aveghbuaba naviba bar a baseme, ezɨ afeziam Josepɨn irebamning puvɨram aning gɨnɨghnɨsi.
11 Os irmãos tinham inveja dele; o pai, no entanto, guardou aquilo no coração.
12 Ezɨ dughiar mamɨn Josepɨn aveghbuaba uan afeziamɨn sipsipbar ganasa Sekemɨn nguibamɨn ghue.
12 Como os irmãos foram apascentar o rebanho do pai, em Siquém,
13 Ezɨ Israel kamaghɨn Josep mɨgei, “Nɨn aveghbuaba sipsipbar gara Sekemɨn nguibamɨn iti. Ezɨ nɨ mangɨ men ganasa kɨ ifonge.”
13 Israel perguntou a José: — Os seus irmãos não estão apascentando o rebanho em Siquém? Venha, pois vou mandar você até eles. José respondeu: — Eis-me aqui.
14 Ezɨ afeziam kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ mangɨ uan aveghbuabar ganigh fogh suam, me deraghavɨra ti, o puvatɨ? Egh uaghan sipsipbar ganigh fogh, da dera, o puvatɨ? Nɨ men ganigh, egh uamategh izɨ na mɨkemegh.” Ezɨ dughiar kamɨn Israelɨn adarasi, Hebronɨn danganir zarimɨn iti. Ezɨ Josep Sekemɨn nguibamɨn otogha gɨfa.
14 Israel continuou: — Vá, agora, e veja se está tudo bem com os seus irmãos e com o rebanho; e traga-me notícias. Assim, o enviou do vale de Hebrom, e ele foi a Siquém.
15 Egha danganir kam garua uan aveghbuaba bagha rui. Ezɨ gumazir mam an ganigha kamaghɨn an azara, “Nɨ bizir tizim buri?”
15 E um homem encontrou José, que andava errante pelo campo, e lhe perguntou: — O que você está procurando?
16 Ezɨ Josep kamaghɨn mɨgei, “Kɨ uan aveghbuaba bagha rui. Nɨ danganir me ikia uan sipsipbar garim, an gun na mɨkɨmam o?”
16 Ele respondeu: — Estou procurando os meus irmãos. Por favor, pode me dizer onde eles estão apascentando o rebanho?
17 Ezɨ gumazir kam a mɨgɨa ghaze, “Me danganir kam ataki. Egha kɨ orazi, me Dotan nguibamɨn mangasa mɨkeme.” Ezɨ Josep uan aveghbuabar gɨn ghua Dotan nguibamɨn me bato.
17 O homem respondeu: — Foram embora daqui. Ouvi quando disseram: “Vamos a Dotã.” Então José seguiu atrás dos irmãos e os encontrou em Dotã.
18 Egha a saghon ghuavɨra itima, an aveghbuaba an apigha, a mɨsueghtɨ an aremeghasa akam mɨsosi.
18 De longe eles o viram e, antes que chegasse, conspiraram contra ele para o matar.
19 Egha me uarir tongɨn uarira kamaghɨn uariv gɨa ghaze, “Ia munagh gan, gumazir irebabar garim izi.
19 Disseram uns aos outros: — Lá vem o grande sonhador!
20 Aria, e a mɨsueghtɨ an aremeghtɨ, e an kuam inigh mozir kabar tam mɨkɨnika. Egh e gɨn suam, ‘Asɨzir atiar mam a mɨsoghezɨ an areme.’ Egh e ganam, an irebamning manmaghɨn otivam!”
20 Venham, pois, agora, vamos matá-lo e jogar o corpo numa destas cisternas. Diremos que um animal selvagem o devorou. Vejamos em que vão dar os sonhos dele.
21 Ezɨ Ruben me barasi, me mɨgɨrɨgɨar kam gamizɨ, a Josepɨn akurvaghasa. Egha ghaze, “E a mɨsueghtɨ an aremeghan markiam.
21 Mas Rúben, ouvindo isso, livrou-o das mãos deles e disse: — Não lhe tiremos a vida.
22 E uari an ikɨrɨmɨrim agɨvaghan kogham. A inigh gumazamiziba puvatɨzir danganimɨn itir mozir kam mɨkɨnigh.” Guizbangɨra Ruben kamaghɨn nɨghnɨsi, a Josep uam a inigh an aku uam afeziam bagh mangasa, akar kam mɨkeme.
22 Rúben disse mais: — Não derramem sangue. Joguem o rapaz naquela cisterna que está no deserto, e não lhe façam mal. Rúben disse isto para o livrar deles, a fim de levá-lo de volta ao pai.
23 Ezɨ Josep uan aveghbuaba batozɨma, me pamten an suiragha, a gekuava an korotiar agharir ruarir dirir an afeziam a ganɨngizim sue.
23 Mas, logo que José chegou a seus irmãos, despiram-no da túnica, a túnica talar de mangas compridas que trazia,
24 Egha me a inigha ghua mozir dɨpar mɨsɨngizir mam mɨkɨni.
24 e o jogaram na cisterna. A cisterna estava vazia, sem água.
25 Egha gɨn me apiaghava api. Me apa ikia garima, Ismaelian gumaziba uan kamelba ko izi. Gumazir kaba, Gileatɨn nguazimɨn ikegha iza, Isipɨn kantrin zui. Egh me mangɨ bizir bar pɨn koziba dagɨaba bagh da mangasa, bizir kabanang, temebar eboriba, ko mɨkarzibagh azuir bizir guar avɨriba, ko mughuriar aghuim zuir boreba.
25 Depois sentaram-se para comer. Levantando os olhos, viram que uma caravana de ismaelitas vinha de Gileade. Seus camelos traziam especiarias, bálsamo e mirra, que levavam para o Egito.
26 Ezɨ Juda kamaghɨn uan aveghbuabav gɨa ghaze, “E uan aveghbuam mɨsueghtɨ an aremeghtɨ, bizir e amizir kam modoghtɨ, arazir kam manmaghɨn en akuragham?
26 Então Judá disse aos irmãos: — O que vamos ganhar se matarmos o nosso irmão e depois escondermos a sua morte?
27 Kamaghɨn e ti Ismaelɨn adarazi bagh anemadaghtɨ, me pura ingangarir gumazir kɨnimɨn mɨn a givezegham. Guizbangɨra, an en aveghbuamra egha ghuzir vamɨra, kamaghɨn e uari a gasɨghasɨghan kogham.” Ezɨ an aveghbuaba akar kam gifonge.
27 Venham, vamos vendê-lo aos ismaelitas. Não lhe façamos mal, pois é nosso irmão, é do nosso sangue. Seus irmãos concordaram.
28 Egha an aveghbuaba mɨgɨavɨra itima, Midian gumazir dagɨaba bagha ingarir maba iza Josepɨn garima, a mozimɨn iti. Ezɨ aveghbuaba a gekuizɨ an anabozɨ, me pura ingangarir gumazir kɨnimɨn mɨn Ismaelian gumazibar anemada. Ezɨ Ismaelian gumaziba 20 silvan dagɨaba Midianian gumazibagh anigha, Josep inigha Isipɨn kantrin zui.
28 E, quando os mercadores midianitas passaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam aos ismaelitas por vinte moedas de prata. E os ismaelitas levaram José para o Egito.
29 Ezɨ gɨn Ruben ua ghua mozimɨn garima, Josep mozimɨn itir puvatɨ. Ezɨ a dɨgavir kuram gamigha nɨghnɨgha avegha uan korotiam abɨki,
29 Quando Rúben voltou à cisterna, eis que José não estava nela; então rasgou as suas roupas.
30 egha uamategha uan aveghbuaba bagha ghua kamaghɨn me mɨgei, “Josep mozimɨn itir puvatɨ. Ezɨ kɨ manmaghɨn damuam?”
30 E, voltando aos seus irmãos, disse: — O rapaz não está mais lá! E agora, o que eu vou fazer?
31 Ezɨ an aveghbuaba memen mam mɨsuegha, me Josepɨn korotiar agharir ruarir dirim isa an ghuzim garugha uam a ini.
31 Então pegaram a túnica de José, mataram um bode e molharam a túnica no sangue.
32 Egha me an korotiar dirim inigha afeziam bagha ghugha, an akaghava a mɨgei, “Nɨ kagh ganigh, korotiar dirir kam a danganir mamɨn iti e an api. Ka ti nɨn borir tamɨn korotiam, o puvatɨ?”
32 E enviaram a túnica de mangas compridas ao pai com este recado: — Achamos isto. Veja se é ou não a túnica de seu filho.
33 Ezɨ afeziam korotiar dirir kamɨn ganigha fogha kamaghɨn mɨgei, “Are, kar Josepɨn korotiam. Laionɨn tam ti nan otarim mɨsoghezɨ an aremezɨ, a ti bar anemeghama.”
33 Ele a reconheceu e disse: — É a túnica de meu filho. Um animal selvagem o devorou. Certamente José foi despedaçado.
34 Ezɨ Jekop uan borim bar an apangkuvigha, uan korotiam abigha, azir korotiar mam aru. Egha dughiar ruarimɨn uan borim bagha azia iti.
34 Então Jacó rasgou as suas roupas, vestiu-se de pano de saco e lamentou o filho durante muitos dias.
35 Ezɨ an otariba ko guiviba, iza an navim damutɨ a ua deraghasa mɨgɨrɨgɨabar a mɨgei. Ezɨ a bar aghuagha kamaghɨn mɨgei, “Kɨ a bagh arang mamaghɨra ikɨ mangɨ, Gumazamizir Oveaghuezibar Nguibamɨn magɨrɨgh a batogham.” Egha Jekop aziavɨra iti.
35 Todos os seus filhos e todas as suas filhas vieram, para o consolar; ele, porém, recusou ser consolado e disse: — Chorando, descerei à sepultura para junto do meu filho. E continuou a chorar pelo filho.
36 Ezɨ Midianian gumazir kaba Josep inigha ghua Isipɨn kantrin otogha, pura ingangarir gumazir kɨnimɨn mɨn a isa dagɨaba bagha Potifan anemada. A Isipɨn atrivimɨn ingangarir gumazir mam. Potifar, a Isipɨn atrivimɨn dɨpenir ekiamɨn garava, mɨdorozir gumazibar faragha zuir gumazim.
36 Enquanto isso, no Egito, os midianitas venderam José a Potifar, oficial de Faraó, comandante da guarda.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.