Eclesiastes 2
Godɨn Eghaghanim: Akar Gavgavir Dɨkɨrɨzir Ghurim ko Igiam (MSY2020) vs NTLH
1 Ezɨ kɨ uabɨra uabɨ mɨgɨa ghaze, Kɨ agoroger arazim deraghvɨra a tuisɨgh ganigh fogh suam, a ti guizbangɨra dera o puvatɨ? Egha kɨ inivafɨzimɨn agoroger arazibar uan ifongiam agɨvasa dagh nɨghnɨsi. Egha kɨ datɨrɨghɨn fo, a uaghan an mɨngariba bar mongezɨ, e dagh fozir puvatɨgha okam nɨghnɨsi.
1 Então resolvi me divertir e gozar os prazeres da vida. Mas descobri que isso também é ilusão.
2 Kɨ kamaghɨn fo, akazir arazim, an arazir onganim. Ezɨ agoroger arazim tong en akurvazir puvatɨ.
2 Cheguei à conclusão de que o riso é tolice e de que o prazer não serve para nada.
3 Kɨ nɨghnɨzir aghuir kamɨn mɨngarim gɨfoghasa ingaravɨra iti. Kamaghɨn, kɨ inivafɨzir agoroger arazim bagha wainɨn dɨpaba apir arazim gamua a tuisɨsi. Kɨ kamaghɨn foghasa, gumazamiziba dughiar otevimɨn overiamɨn apengan ikɨtɨ, bizir manamra men akuragham?
3 Procurei ainda descobrir qual a melhor maneira de viver e então resolvi me alegrar com vinho e me divertir. Pensei que talvez fosse essa a melhor coisa que uma pessoa pode fazer durante a sua curta vida aqui na terra.
4 Kɨ ingangarir avɨrir dafabagh amizɨ gumazamiziba da bagha ziar ekiam na ganɨdi. Ezɨ kɨ ua bagha dɨpenir bar dafabagh amuava, wainɨn azenibar ingari.
4 Realizei grandes coisas. Construí casas para mim e fiz plantações de uvas.
5 Kɨ azenibar ingara da opari, ezɨ dar aven temer dagher aghuiba batiba iti.
5 Plantei jardins e pomares, com todos os tipos de árvores frutíferas.
6 Egha kɨ uan temer avɨrir kaba ruasa ua bagha mozir dɨpar ekiabagh kui.
6 Também construí açudes para regar as plantações.
7 Kɨ ua bagh pura ingangarir gumazir kɨniba ko amizir kɨnibagh ivese. Ezɨ men boriba, nan dɨpenimɨn aven nan ingangarir gumazamizibar mɨn iti. Ezɨ kɨ bulmakauba ko sipsipɨn avɨriba iti. Gumazir fomɨra Jerusalemɨn nguibamɨn itiba, nan mɨn bulmakauba ko sipsipɨn avɨriba itir puvatɨ.
7 Comprei muitos escravos e além desses tive outros, nascidos na minha casa. Tive mais gado e mais ovelhas do que todas as pessoas que moraram em Jerusalém antes de mim.
8 Kɨ ua bagha gol ko silvan dagɨar avɨriba isi. Ezɨ kantrin igharazibar atriviba ko provinsɨn igharazibar gumazir dapaniba, me uan dagɨaba isa na bagha da amadi. Ezɨ kɨ ighiabagh amir gumazamiziba, me na bagha ighiabagh ami. Egha kɨ amuir dozir avɨriba iti, ezɨ me na damutɨ nan navim bar deragham. Gumaziba bar, arazir kam bagh bar akongegham.
8 Também ajuntei para mim prata e ouro dos tesouros dos reis e das terras que governei. Homens e mulheres cantaram para me divertir, e tive todas as mulheres que um homem pode desejar.
9 Kɨ bizir kaba bar da inizɨ, da na gamima nan ziam bar ekefe. Ezɨ fomɨra Jerusalemɨn nguibamɨn itir gumazitam nan mɨn bizir aghuir avɨritaba itir puvatɨ. Nan fofozir aghuiba uaghan, na ataghɨrazir puvatɨ, da na ko ikiavɨra iti.
9 Sim! Fui grande. Fui mais rico do que todos os que viveram em Jerusalém antes de mim, e nunca me faltou sabedoria.
10 Kɨ tong uan ifongiam dɨkabɨrazir pu. Bar puvatɨ. Kɨ bizir manam gifonge, kɨ puram a iniam. Egha kɨ amizir ingangarir kaba bagha bar akonge. Ezɨ agoroger kam, a kamakɨn, a nan ingangarimɨn ivezim.
10 Consegui tudo o que desejei. Não neguei a mim mesmo nenhum tipo de prazer. Eu me sentia feliz com o meu trabalho, e essa era a minha recompensa.
11 Egha gɨn kɨ uan dafarimningɨn ingarizir bizir kaba bar dar gara, da tuisɨgha deraghavɨra dagh nɨghnigha ghaze, bizir kaba, dar mɨngariba bar mongezɨ, e dagh fozir puvatɨgha okam nɨghnɨsi. Da mati gumazim amɨnimɨn suighasa ivegha ghua, an suighan ibura. Ia oragh, e bar, overiamɨn apengan itir dughiamɨn e ingangarir mɨtɨabagh ami, eghtɨ da pura mangɨ dar dagher aghuiba puvatɨgham. Da tong en akuraghan kogham.
11 Mas, quando pensei em todas as coisas que havia feito e no trabalho que tinha tido para conseguir fazê-las, compreendi que tudo aquilo era ilusão, não tinha nenhum proveito. Era como se eu estivesse correndo atrás do vento.
12 Kɨ bizir kabagh amigha gɨfa, eghtɨ gɨn gumazir igharazitam nan danganim inigh atrivimɨn otogh, a bizir igharazir manatam damuam? Bar puvatɨ. Kamaghɨn amizɨ, kɨ nɨghnɨzir aghuimɨn mɨngariba ko arazir onganibar mɨngaribagh nɨghnɨghavɨra iti.
12 Então comecei a pensar no que é ser sábio e no que é ser tolo ou sem juízo. Por exemplo: será que um rei pode fazer alguma coisa que seja nova? Não! Só pode fazer o que fizeram os reis que reinaram antes dele.
13 Kɨ nɨghnigha gɨvagha, kamaghɨn fo, nɨghnɨzir aghuim, an arazir onganiba bar dagh afira, mati aruemɨn angazangarim mɨtarmem gafira.
13 E cheguei à conclusão de que a sabedoria é melhor do que a tolice, assim como a luz é melhor do que a escuridão.
14 Fofozir gumazamiziba me deragha tuavimɨn garava an zui. Ezɨ gumazamizir onganiba, mati gumaziba mɨtarmemɨn tuavimɨn zui. Bizir kam a guizbangɨra, ezɨ kɨ nɨghnɨgha ghua nɨghnɨzir ekiar mam na bato. A kamakɨn, aning uaghara ovevem aning bativam.
14 Os sábios podem ver para onde estão indo, mas os tolos andam na escuridão. Porém eu sei que o mesmo que acontece com os sábios acontece também com os tolos.
15 Ezɨ kɨ uabɨra uabɨ gɨnɨghnɨgha ghaze, bizir gumazir onganiba batozim, uaghan na bativam. Kamaghɨn, nan fofozir avɨrir kaba, manmaghɨn nan akuragham? Bar puvatɨgham. Egha kɨ uan navir averiamɨn aven kamaghɨn nɨghnɨsi, fofozir aghuim uaghan, an mɨngariba mongezɨ e dagh fozir puvatɨgha okam nɨghnɨsi.
15 Aí eu pensei assim: “O que acontece com os tolos vai acontecer comigo também. Então, o que é que eu ganhei sendo tão sábio?” E respondi: “Não ganhei nada!”
16 Kɨ fo, gumazamizir gɨn izamiba, me bar e gɨn amadagham. Guizbangɨra, gumazir onganiba ko gumazir fofoziba itiba, me uam e ginɨrɨghan kogham. Ezɨ ovevemɨn dughiam, fofozir gumazim, gumazir onganim gafiraghan kogham. Puvatɨ. E bar moghɨram ovengam!
16 Ninguém lembra para sempre dos sábios, como ninguém lembra dos tolos. No futuro todos nós seremos esquecidos. Todos morreremos, tanto os sábios como os tolos.
17 Ezɨ bizir overiamɨn apengan otivir kaba bar moghɨram osɨmtɨzim nan navim ganɨdi. Kamaghɨn, kɨ uan ikɨrɨmɨrim bar an aghua. Bizir kaba bar, dar mɨngariba aven mongezɨ e dagh fozir puvatɨgha okam nɨghnɨsi. Da mati gumazim amɨnimɨn suighasa ivegha ghuava, an suighan ibura.
17 Por isso, a vida começou a não valer nada para mim; ela só me havia trazido aborrecimentos. Tudo havia sido ilusão; eu apenas havia corrido atrás do vento.
18 Kɨ overiamɨn apengan ikia zurara puvɨra ingari. Egha kɨ fogha gɨfa, ingangarir mɨtiar kɨ amizir kaba, gumazir igharazim izɨ nan danganim inigh dar ganam. Kamaghɨn, kɨ ingangarir kaba bar dar aghua.
18 Tudo o que eu tinha e que havia conseguido com o meu trabalho não valia nada para mim. Sabia que teria de deixar tudo para o rei que ficasse no meu lugar.
19 Eghtɨ gumazir nan danganim iniamim, kɨ a gɨfozir pu, a ti gumazir fofozim itim, o gumazir onganim. Egh a izɨ, kɨ uan fofozir aghuimɨn overiamɨn apengan amizir ingangarir mɨtiar kabar ganigh dar ghuavimɨn ikegham. Ezɨ arazir kam, uaghan an mɨngarim modozɨ, e a gɨfozir puvatɨgha okam nɨghnɨsi.
19 E ele poderia ser um sábio ou um tolo — quem é que sabe? No entanto, ele seria o dono de todas as coisas que eu consegui com o meu trabalho e ficaria com tudo o que a minha sabedoria me deu neste mundo. Tudo é ilusão.
20 Kamaghɨn, kɨ overiamɨn apengan ikia ingangarir mɨtiar amizir kabagh nɨghnɨgha nan navim ikuvigha bar oseme.
20 Então eu me arrependi de ter trabalhado tanto e fiquei desesperado por causa disso.
21 E garima, gumazir maba, fofoziba ko nɨghnɨzir aghuim ikia egha uan fofozir kam ko nɨghnɨzir aghuir kam sara ingara biziba deragha dagh amua, bizir bar avɨriba isi. Egha me gɨn ariaghirezɨ, gumazir igharaziba pura men biziba isi, me men mɨn fofozir kamagh gariba itir puvatɨ. Arazir kam a derazir puvatɨ, egha uaghan an mɨngarim aven modozɨ e a gɨfozir puvatɨgha okam nɨghnɨsi.
21 A gente trabalha com toda a sabedoria, conhecimento e inteligência para conseguir alguma coisa e depois tem de deixar tudo para alguém que não fez nada para merecer aquilo. Isso também é ilusão e não está certo!
22 E zurara overiamɨn apengan ikia puv ingarava bizir avɨriba uaghan dagh nɨghnɨsi, ezɨ bizir kam ikɨvɨra ikiamin ivezir aghuir manatam e ikaragham? Bar puvatɨ.
22 Nós trabalhamos e nos preocupamos a vida toda e o que é que ganhamos com isso?
23 Dughiar e nguzimɨn itir kaba, mɨzaziba e batifi, ezɨ en ingangariba osɨmtɨziba e ganɨdi. Ezɨ e uaghan dɨmagaribar dakuasa amua, dagh nɨghnɨghavɨra ikia avughsaziba en puvatɨ. Ezɨ arazir kam uaghan, an mɨngarim modozɨ e a gɨfozir puvatɨgha okam nɨghnɨsi.
23 Tudo o que fazemos na vida não nos traz nada, a não ser preocupações e desgostos. Não podemos descansar, nem de noite. É tudo ilusão.
24 Arazir mam bar dera, egha arazir igharazibagh afira. A kamakɨn: E pamtem ingarigh egh uan ingangaribar dagheba ini dar amɨva, dagh ifongegh bar akuegham. Kɨ arazir kamɨn gara egha fo, bizir aghuir kaba en biziba pu. Bar puvatɨ, God uabɨ bizir kabar afeziam, egha a da isa e ganɨdi.
24 A melhor coisa que alguém pode fazer é comer e beber e se divertir com o dinheiro que ganhou. No entanto, compreendi que mesmo essas coisas vêm de Deus.
25 Guizbangɨra, God puvatɨghtɨ, e manmaghɨn damɨ, bar akueghɨva arazir kabar amuam? Bar puvatɨgham.
25 Sem Deus, como teríamos o que comer ou com que nos divertir?
26 Guizbangɨra, God ifongezir gumazamiziba, a nɨghnɨzir aghuim ko fofozim ko, bar akuegha itir arazim me ganɨdi. Ezɨ arazir kurabagh ami darasi, a me gamima, me ingara dagheba ko biziba isa da akumakua da isa God ifongezɨ darazigh anɨdi. Arazir kam, uaghan an mɨngarim modozɨ e a gɨfozir puvatɨgha okam nɨghnɨsi. A mati gumazim amɨnimɨn suighasa ivegha ghuava an suighan ibura.
26 Ele dá sabedoria, conhecimento e felicidade às pessoas de quem ele gosta. Mas Deus faz com que os maus trabalhem, economizem e ajuntem a fim de que a riqueza deles seja dada às pessoas de quem ele gosta mais. Tudo é ilusão. É tudo como correr atrás do vento.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Eclesiastes 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.