2 Reis 18
Godɨn Eghaghanim: Akar Gavgavir Dɨkɨrɨzir Ghurim ko Igiam (MSY2020) vs VC
1 Elan otarim Hosia, an namba 3ɨn azenimɨn, a Israelian atrivimɨn itima, Ahasɨn otarim Hesekia, Judan atrivimɨn oto.
1 No terceiro ano do reinado de Oséias, filho de Ela, rei de Israel, Ezequias, filho de Acaz, rei de Judá, começou a reinar.
2 Hesekia azenir 25pla ikia, egha atrivimɨn oto, egha 29plan azenibar Jerusalemɨn atrivimɨn iti. An amebam Abiya, Sekaraian guivim.
2 Tinha vinte e cinco anos quando subiu ao trono, e reinou durante vinte e nove anos em Jerusalém. Sua mãe chamava-se Abi, filha de Zacarias.
3 Hesekia Ikiavɨra Itir Godɨn damazimɨn arazir aghuibagh ami, mati an ovavim Atrivim Devit amizɨ mokɨn.
3 Fez o que é bom aos olhos do Senhor, como Davi, seu pai.
4 Egha Hesekia mɨghsɨabar pɨn itir asebar ziaba fer danganibagh asɨghasɨgha, dagɨar guarir akɨniba apɨrigha temer guarir aser amizim Aseran nedazim itim okagharɨki. Hesekia garima, Moses fomɨra ingarizir kuruzir brasɨn kam, me a dɨbora ghaze, “Nehustan,” egha gumazamiziba pauran mughuriar aghuim zuiba tua, kuruzir kamɨn ziam fe. Kamaghɨn amizɨ, Hesekia datɨrɨghɨn kuruzir brasɨn kam inigha anebɨagharɨki.
4 Destruiu os lugares altos, quebrou as estelas e cortou os ídolos de pau asserás. Despedaçou a serpente de bronze que Moisés tinha feito, porque os israelitas tinham até então queimado incenso diante dela. {Chamavam-na Nehustã}.
5 Hesekia nɨghnɨzir bar gavgavim Ikiavɨra Itir Godɨn iti, a Israelian God. Judan atrivir igharazir tam, Hesekian mɨn nɨghnɨzir gavgavim Godɨn itir puvatɨ. An nɨghnɨzir gavgavim, atrivir faragh ikeziba ko an gɨn otivizir atriviba, bar men nɨghnɨzir gavgavibagh afira.
5 Ezequias pusera sua confiança no Senhor, Deus de Israel; não houve outro como ele, entre todos os reis de Judá, tanto entre os predecessores como entre seus sucessores.
6 A bar Ikiavɨra Itir Godɨn porogha a baghavɨra iti, egha zurara Ikiavɨra Itir God ataghɨrazir pu. Bar puvatɨ. A deraghavɨra Ikiavɨra Itir Godɨn Akar Gavgavir, a Moses ganɨngizibar gɨn zui.
6 Conservou-se unido ao Senhor, e nunca se desviou dele, e observou todos os mandamentos que o Senhor prescreveu a Moisés.
7 Kamaghɨn amizɨ, Ikiavɨra Itir God Hesekia ko ikia egha an akurvazima, an amir biziba bar deraghavɨram otifi. Asirian atrivim Judabagh ativagh men ganan Hesekia bar aghua, egha a ua atrivir kamɨn apengan itir puvatɨ.
7 Por isso o Senhor esteve com ele e fê-lo bem sucedido em todos os seus empreendimentos. Ezequias rebelou-se contra o rei da Assíria e livrou-se de sua soberania.
8 Egha Hesekia uaghan uan mɨdorozir gumaziba ko Filistian kantrin ghuegha, egha Filistian kantrin ekiaba ko nguibar doziba sara mɨsosi. Egha me Filistiaba abɨragha ghua, Gasan nguibar ekiam ko nguibar an boroghɨra itibar tu.
8 Bateu os filisteus até Gaza, devastando o seu território desde as simples torres de guarda, até as cidades fortificadas.
9 Hesekia azenir 4plan, Judan atrivimɨn itima, dughiar kamɨn Elan otarim Hosia, an namba 7ɨn azenimɨn a Israelian atrivimɨn iti. Egha azenir kamɨn, Asirian Atrivim Salmaneser uan mɨdorozir gumaziba ko iza Israelia ko mɨsosi. Me Samarian nguibar ekiam iniasa anevɨnigha mɨsosi.
9 No quarto ano do reinado de Ezequias, que correspondia ao sétimo do reinado de Oséias, filho de Ela, rei de Israel, Salmanasar, rei da Assíria, veio e sitiou Samaria.
10 Me nguibar ekiam korogha ghua, namba 3ɨn azenim otozɨ, me Samaria dɨkabɨragha a ini. Kar namba 6ɨn azenim Hesekia atrivimɨn iti, ezɨ namba 9ɨn azenimɨn Hosia atrivimɨn iti.
10 No fim de três anos apoderou-se dela. Samaria foi tomada no sexto ano de Ezequias, que correspondia ao nono ano do reinado de Oséias, rei de Israel.
11 Ezɨ Asirian atrivim Israelia inigha Asirian kantrin ghu. Egha marazi isa Halan nguibar ekiam gatɨ, egha marazi isa Gosanɨn Distrighɨn aven itir, Haborɨn Fanemɨn boroghɨra me arɨki. Ezɨ marazi Midian kantrin nguibabar iti.
11 O rei da Assíria deportou os israelitas para a Assíria, e instalou-os em Hala, às margens do Habor, rio de Gozã, e nas cidades da Média.
12 Osɨmtɨzir Israelia bativir kaba, dar mɨngarim kamakɨn. Me Ikiavɨra Itir God, men God, me an akam batosi, egha a me ko amizir Akar Dɨkɨrɨzir Gavgavir kam abigha, Ikiavɨra Itir Godɨn ingangarir gumazim Moses, me ganɨngizir Akar Gavgaviba barazir puvatɨgha, an arazibar gɨn zuir puvatɨ.
12 Assim aconteceu porque eles não tinham escutado a voz do Senhor, seu Deus, mas tinham quebrado a sua aliança, recusando-se a ouvir e executar o que ordenara Moisés, servo do Senhor.
13 Hesekia 14plan azenibar atrivimɨn itima, ezɨ Asirian Atrivim Senakerip uan mɨdorozir gumaziba ko iza Judaba ko mɨsogha me abɨragha, men nguibar dɨvazir gavgaviba avɨniziba bar da ini. Egha me Jerusalem inizir puvatɨ.
13 No décimo quarto ano do reinado de Ezequias, Senaquerib, rei da Assíria, veio e atacou todas as cidades fortes de Judá. tomando-as de assalto.
14 Atrivim Senakerip Lakisɨn nguibamɨn iti, ezɨ Hesekia kamaghɨn a bagha akam amada, “Kɨ nɨn akam batuegha, datɨrɨghɨn osɨmtɨzim iti. Ezɨ kɨ kamaghsua, nɨ na ko mɨsoghan markɨ. Egh nan kantri ateghtɨ, kɨ kamaghɨn damuam, nɨ bizir manam bagh azangsɨghtɨ, kɨ nɨ danɨngam.” Ezɨ Senakerip 10,000 kilogrem silva ko 1,000 kilogrem gol uabɨ danɨngasa Hesekia mɨgei.
14 Então Ezequias, rei de Judá, mandou dizer ao rei da Assíria em Laquis: Cometi uma falta. Deixa de me atacar. Eu me submeterei a tudo o que me impuseres. O rei da Assíria impôs a Ezequias, rei de Judá, uma contribuição de trezentos talentos de prata e trinta talentos de ouro.
15 Kamaghɨn amizɨ, Hesekia Ikiavɨra Itir Godɨn Dɨpenimɨn itir silvan dagɨaba ko atrivimɨn dagɨaba itir danganimɨn dagɨaba inigha, Senakerip bagha bar da amada.
15 Ezequias entregou todo o dinheiro que se encontrava no templo do Senhor e nas reservas do palácio real.
16 Egha Hesekia Ikiavɨra Itir Godɨn Dɨpenimɨn tiar akabar itir golba ko guarir akɨnir tiar akabar mɨriamɨn itimningɨn golba bar da adangi. A uabɨ faragha ingangarir gumazibav kemezɨ, me golɨn kaba tiar akar kaba avava, egha guarir akɨnimning sara nomke. Egha datɨrɨghɨn a golɨn kaba inigha Atrivim Senakerip bagha da amangi.
16 Tirou também o revestimento de ouro que ele mesmo havia posto nas portas do templo do Senhor, e entregou tudo ao rei da Assíria.
17 Ezɨ Asirian atrivim gol ko silvan kaba inigha, uan mɨdorozir gumazibar dapanir ekiar 3pla, ko mɨdorozir gumazir bɨzir dafam amadazɨ, me Lakis ategha, Atrivim Hesekia bagha Jerusalemɨn zui. Me ghua Jerusalemɨn oto. Dughiar kamɨn, danganir mam iti, Mozir Dɨpar Pɨn Itimɨn daghurim, dɨpam an ghuaghira Jerusalemɨn oto. Daghurir kam, a tuavir ekiar ghua iniba ruer danganimɨn boroghɨn oto. Asiriaba otivigha danganir kamɨn tuivighav iti.
17 O rei da Assíria enviou de Laquis contra Ezequias, em Jerusalém, o general do exército, o chefe dos eunucos e o copeiro-mor com um poderoso exército. Chegando a Jerusalém, detiveram-se no alto da costa, junto ao aqueduto do reservatório superior, que se encontra no caminho do campo do Pisoeiro.
18 Ezɨ Asirian gumaziba Atrivim Hesekia bagha akam amaga ghaze, a izɨ. Ezɨ a uan fofozir gumazibar dapanir 3pla amangizɨ, me Asirian gumazir kaba bativasa ghue. Kar, Hilkian otarim Eliakim, an atrivimɨn dɨpenimɨn garir gumazim, ko Sepna, atrivimɨn akɨnafariba osirir gumazim, ko Asapɨn otarim Joa, an atrivim amir bizibar eghaghaniba, bar ada osirir gumazim, me zui.
18 E mandaram chamar ali o rei. Eliacim, filho de Helcias, prefeito do palácio, foi ter com eles, levando consigo o escriba Sobna e o cronista Joaé, filho de Asaf.
19 Egha gumazir dapanir 3plan kaba, Asiriaba bativizɨ, Asirian mɨdorozir gumazibar dapanir ekiabar mav, akar gavgavimɨn me mɨgɨa ghaze, “Ia mangɨ, Asirian atrivir ekiamɨn akar gavgavir kamɨn gun Hesekia mɨkemegh. A kamaghɨn mɨgei, ‘Hesekia, nɨ gavgavir manam ikia, egha nan apengan ikian aghua?
19 O copeiro-mor disse-lhe: Isto direis a Ezequias: Assim fala o grande rei, o rei da Assíria: De onde te vem tanta confiança?
20 Mɨgɨrɨgɨar kɨniba ti mɨdorozimɨn gavgavim gafiraz, o? Bar puvatɨ! Nɨ nan akaba barazir puvatɨ. Egha nɨ ghaze, tina izɨ nɨn akuragham! Ezɨ nɨ na baraghan aghua.
20 Só dizes palavras vãs; o que se precisa na guerra é de prudência e bravura. Em que confias, para te revoltares contra mim?
21 Kɨ fo, kantri Isip nɨn akuragh mɨsoghasa nɨ a bagha gara mɨzua iti. Egha kɨ nɨ mɨgei, Isip mati abuar mɨsiam dɨpɨriaghirɨgha gɨfa. Egh nɨ a inigh fidizimɨn mɨn an suiragh darutɨ, an ruaghatevim nɨn agharim mɨtɨgham. Isipɨn atrivimɨn arazim, abuar mɨsiar kamɨn mɨrara ghu. Kamaghɨn amizɨ, mɨsoghamin dughiamɨn a izɨ nɨn akuraghan kogham.
21 Já sei: pões tua confiança no Egito, esse caniço rachado que fere e traspassa a mão de quem nele se apóia; assim é o faraó, rei do Egito, para todos os que nele confiam.
22 Egh nɨ ti kamaghɨn mɨkɨmam, ia Israelia nɨghnɨzir gavgavim Ikiavɨra Itir Godɨn iti, a ian God, a ian akuragham. Ezɨ kɨ ghaze, bar puvatɨgham. E fo, Hesekia, nɨ uabɨ ghua mɨghsɨabar pɨn itir danganir an ziam feba ko, an ofa gamir dakozir pura tintinibar itiba bar dagh asɨghasɨki. Egha nɨ Judaba ko Jerusalemia mɨgɨa ghaze, me Jerusalemra izɨ ofa gamir dakozir vamɨran Godɨn ziam fam.’
22 Dir-me-eis, sem dúvida, que vossa confiança está no Senhor, vosso Deus. Mas não é ele mesmo aquele deus, cujos altares e lugares altos Ezequias destruiu, dizendo aos homens de Judá e de Jerusalém: Só diante deste altar em Jerusalém vos prostrareis?
23 “Hesekia, nɨ izɨ nan gumazir ekiam Asirian atrivim ko akam akɨrigh. Nɨ ti 2,000plan mɨdorozir gumazir gavgavibar apightɨ, nan atrivim 2,000plan hoziaba nɨ danightɨ, me dar apiagh mɨsogham. Kɨ fo, nɨ uabɨ gumazir kamaghɨn garitaba itir puvatɨ.
23 Faze, pois, um tratado com o meu soberano, o rei da Assíria, e eu te darei dois mil cavalos, se tiveres cavaleiros para os montar.
24 Egha nɨ kamaghɨn nɨghnɨsi, Isipian mɨdorozir gumaziba uan hoziaba ko karisba sara izɨ nɨn akuragh mɨsogham. Bar puvatɨgham, me izan kogham. Nɨ en mɨdorozir gumazibar tongɨn gumazir dapanir ziaba puvatɨzitam abɨnamin gavgaviba puvatɨgham.
24 Como poderás resistir diante de um só dos menores oficiais do meu soberano? Esperas que o Egito te forneça carros e cavaleiros?
25 Nɨ ti ghaze, kɨ uabɨ uan nɨghnɨzimɨn iza nɨn kantri ko mɨsogha a gasɨghasɨsi, a? Bar puvatɨ. Ikiavɨra Itir God uabɨ na mɨkemezɨ, kɨ iza kantrin kam gasɨghasɨsi.”
25 E mesmo porque foi porventura sem o consentimento do Senhor que eu ataquei esta cidade para destruí-la? Foi o Senhor quem me disse: Ataca e destrói esta terra.
26 Eliakim ko Sepna ko Joa akar kam baregha, me Asirian mɨdorozir gumazibar dapanir kam mɨgɨa ghaze, “Nɨ Aramɨn akamɨn e mɨkɨm, e a gɨfo. Nɨ Hibrun akam mɨkɨman markɨ. Puvatɨghtɨ, gumazir nguibar ekiamɨn dɨvazir gavgavir mɨtiam gisɨn mɨtivighav itiba nɨn akam baregham.”
26 Eliacim, filho de Helcias, o escriba Sobna e Jael disseram ao copeiro-mor: Fala aos teus servos em aramaico, dialeto que compreendemos; não nos fales em hebraico, pois nos pode ouvir a multidão que está sobre a muralha.
27 Ezɨ Asirian atrivimɨn gumazir dapanir kam kamaghɨn a ikaragha ghaze, “Nan atrivim akar kam ia ko ian atrivimra, mɨkɨmasa na amadazir puvatɨ. Puvatɨ. Gumazir dɨvazim gisɨn tuivighav itiba, me uaghan akar kam baragham. Guizbangɨra, mɨdorozim otoghtɨ, e Jerusalem koroghtɨ, dughiar kuram bar ia batogham. Eghtɨ ia gumazir dɨvazim gisɨn tuivighav itiba, ia bar dagheba puvatɨghɨva, uan buaribar amɨva, uan mɨsɨzir pabar amam.”
27 Mas o copeiro-mor replicou-lhe: Foi por acaso {unicamente} ao teu soberano e a ti que meu soberano me mandou dizer estas coisas? Não foi antes a toda essa multidão que está sobre os muros e está reduzida, como vós, a comer seus escrementos e a beber sua urina?
28 Egha Asirian mɨdorozir gumazibar dapanir kam, dɨvazim gisɨn apiaghav itir gumazibar gara kamaghɨn pamtemɨn Hibrun akamɨn men dɨa me mɨgei, “Ia deraghvɨra Asirian atrivir ekiamɨn akam baragh!
28 Então o copeiro-mor avançou e pôs-se a gritar em hebraico: Ouvi o que diz o grande rei, o rei da Assíria!
29 Atrivim kamaghɨn mɨgei, Ia Hesekia baraghtɨ, a ia gifaran markɨ. Hesekia ian akuraghtɨ ia deragh ikian kogham.
29 Isto diz o rei: Não vos deixeis seduzir por Ezequias; ele não vos poderá livrar de minhas mãos.
30 Ia Hesekian apezeperir akaba baraghan markɨ, egh ia nɨghnɨzir gavgavim Hesekian akamɨn ikɨ egh suam, Ikiavɨra Itir God ian akuraghtɨ, e Asiriaba ia abɨnigh Jerusalemɨn nguibar ekiam inighan kogham.
30 Não vos leve Ezequias a confiar no Senhor, dizendo que o Senhor vos livrará e que esta cidade não cairá nas mãos do rei da Assíria!
31 Ia Hesekian akam baragh ua na ko mɨsoghsɨ nɨghnɨghan markɨ. Ia deravɨra dapiagh ikɨ, egh ia uan mozir paba tu dar amɨva, wainɨn ikarɨzibar ovɨzibar amɨ. Ia uan azenibar itir temer fighɨn ovɨziba uan azenibar da inisɨ, ia na ko akam akɨrigh na ateghtɨma, kɨ ian nguibar ekiam iniam.
31 Não deis ouvidos ao rei Ezequias! Eis o que vos diz o rei da Assíria: Fazei a paz comigo. Rendei-vos, e cada um de vós poderá comer os frutos de sua vinha e de sua figueira, e beber a água do seu poço,
32 Eghtɨ ia deraghvɨra ikɨ mangɨtɨ, kɨ ia inigh mangɨ kantrin igharazir ian kantrin mɨrara garimɨn ia atɨgham. Kantrin kam wainɨn azenir avɨriba iti. Egha a bret damuamin witɨn azenir avɨriba iti. Egha uaghan olivɨn temeba ko haniba iti. Hesekia ia gifaragha ghaze, ‘Ikiavɨra Itir God, ian akuragh Asiriaba dɨkabɨragham!’
32 até que eu venha e vos leve para uma terra semelhante à vossa, terra fértil em trigo e em vinho, terra de pão e de vinhas, terra de olivais, de óleo e de mel. Assim salvareis a vossa vida, sem temor de morrer. Não deis ouvidos a Ezequias, pois ele vos engana quando vos diz que o Senhor vos livrará!
33 “Ia Hesekia ateghtɨma a ia gifaran markɨ. Ia ti ghaze, kantrin igharazibar aseba men akurvasi, ezɨ me Asiriaba e mɨsogha e abɨra, a? Bar puvatɨ.
33 Puderam porventura os deuses das outras nações livrá-las das mãos do rei da Assíria?
34 E ghua Hamatɨn nguibar ekiam ko Arpatɨn nguibar ekiam, Sefarvaim, Hena, Ivan ko mɨsozima, men aseba managh ikia, men akurazir puvatɨ? Egha e ghua Samaria ko mɨsozima, Samarian aseba men akuragha e dɨkabɨraz, o? Bar puvatɨ.
34 Onde estão os deuses de Emat e de Arfad? Onde estão os deuses de Sefarvaim, de Ana e de Ava? Livraram eles Samaria de minhas mãos?
35 Kantrin kaba me aser avɨravɨriba iti, ezɨ e me ko mɨsosi. Ezɨ men aseba men akurazɨ, me e mɨsogha e abɨrazir puvatɨ. O Jerusalemia, ia manmaghsua nɨghnɨgha ghaze, Ikiavɨra Itir God ian akuraghtɨ, e ia mɨsogh ia abɨraghan kogham? Bar puvatɨgham!”
35 Quais são, entre todos os deuses dessas terras, os que salvaram o seu próprio país de minhas mãos, para que o Senhor possa salvar Jerusalém?
36 Asirian gumazir dapanir kam me mɨkemegha gɨvazɨ, gumazir dɨvazir gavgavimɨn apiaghav itiba oregha fo, faraghavɨra Atrivim Hesekia Asiriabar akam ikarvagh bizitamɨn mɨkɨman men anogoroke. Kamaghɨn amizɨ, me uan akabar kumigha an mɨgɨrɨgɨatam ikarazir puvatɨ.
36 O povo ouviu em silêncio; não lhe respondeu uma só palavra, porque o rei ordenara que não respondessem.
37 Ezɨ Asirian gumazir dapanir kamɨn mɨgɨrɨgɨaba, Eliakim, Sepna, ko Joa gamizɨ men naviba bar oseme. Ezɨ me uan korotiaba abɨagharigha, ghua gumazir kamɨn mɨgɨrɨgɨaba bar dar gun Hesekia mɨgei.
37 Eliacim, filho de Helcias, prefeito do palácio, o escriba Sobna e o cronista Joaé, filho de Asaf, voltaram a Ezequias com as vestes rasgadas e referiram-lhe as palavras do copeiro-mor.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.