2 Reis 18
Godɨn Eghaghanim: Akar Gavgavir Dɨkɨrɨzir Ghurim ko Igiam (MSY2020) vs ARIB
1 Elan otarim Hosia, an namba 3ɨn azenimɨn, a Israelian atrivimɨn itima, Ahasɨn otarim Hesekia, Judan atrivimɨn oto.
1 Ora, sucedeu que, no terceiro ano de Oséias, filho de Elá, rei de Israel, começou a reinar Ezequias, filho de Acaz, rei de Judá.
2 Hesekia azenir 25pla ikia, egha atrivimɨn oto, egha 29plan azenibar Jerusalemɨn atrivimɨn iti. An amebam Abiya, Sekaraian guivim.
2 Tinha vinte e cinco anos quando começou a reinar, e reinou vinte e nove anos em Jerusalém. O nome de sua mãe era Abi, filha de Zacarias.
3 Hesekia Ikiavɨra Itir Godɨn damazimɨn arazir aghuibagh ami, mati an ovavim Atrivim Devit amizɨ mokɨn.
3 Ele fez o que era reto aos olhos do Senhor, conforme tudo o que fizera Davi, seu pai.
4 Egha Hesekia mɨghsɨabar pɨn itir asebar ziaba fer danganibagh asɨghasɨgha, dagɨar guarir akɨniba apɨrigha temer guarir aser amizim Aseran nedazim itim okagharɨki. Hesekia garima, Moses fomɨra ingarizir kuruzir brasɨn kam, me a dɨbora ghaze, “Nehustan,” egha gumazamiziba pauran mughuriar aghuim zuiba tua, kuruzir kamɨn ziam fe. Kamaghɨn amizɨ, Hesekia datɨrɨghɨn kuruzir brasɨn kam inigha anebɨagharɨki.
4 Tirou os altos, quebrou as colunas, e deitou abaixo a Asera; e despedaçou a serpente de bronze que Moisés fizera {porquanto até aquele dia os filhos de Israel lhe queimavam incenso}, e chamou-lhe Neüstã.
5 Hesekia nɨghnɨzir bar gavgavim Ikiavɨra Itir Godɨn iti, a Israelian God. Judan atrivir igharazir tam, Hesekian mɨn nɨghnɨzir gavgavim Godɨn itir puvatɨ. An nɨghnɨzir gavgavim, atrivir faragh ikeziba ko an gɨn otivizir atriviba, bar men nɨghnɨzir gavgavibagh afira.
5 Confiou no Senhor Deus de Israel, de modo que depois dele não houve seu semelhante entre todos os reis de Judá, nem entre os que foram antes dele.
6 A bar Ikiavɨra Itir Godɨn porogha a baghavɨra iti, egha zurara Ikiavɨra Itir God ataghɨrazir pu. Bar puvatɨ. A deraghavɨra Ikiavɨra Itir Godɨn Akar Gavgavir, a Moses ganɨngizibar gɨn zui.
6 Porque se apegou ao Senhor; não se apartou de o seguir, e guardou os mandamentos que o Senhor ordenara a Moisés.
7 Kamaghɨn amizɨ, Ikiavɨra Itir God Hesekia ko ikia egha an akurvazima, an amir biziba bar deraghavɨram otifi. Asirian atrivim Judabagh ativagh men ganan Hesekia bar aghua, egha a ua atrivir kamɨn apengan itir puvatɨ.
7 Assim o Senhor era com ele; para onde quer que saísse prosperava. Rebelou-se contra o rei da Assíria, e recusou servi-lo.
8 Egha Hesekia uaghan uan mɨdorozir gumaziba ko Filistian kantrin ghuegha, egha Filistian kantrin ekiaba ko nguibar doziba sara mɨsosi. Egha me Filistiaba abɨragha ghua, Gasan nguibar ekiam ko nguibar an boroghɨra itibar tu.
8 Feriu os filisteus até Gaza e os seus termos, desde a torre dos atalaias até a cidade fortificada.
9 Hesekia azenir 4plan, Judan atrivimɨn itima, dughiar kamɨn Elan otarim Hosia, an namba 7ɨn azenimɨn a Israelian atrivimɨn iti. Egha azenir kamɨn, Asirian Atrivim Salmaneser uan mɨdorozir gumaziba ko iza Israelia ko mɨsosi. Me Samarian nguibar ekiam iniasa anevɨnigha mɨsosi.
9 No quarto ano do rei Ezequias que era o sétimo ano de Oséias, filho de Elá, rei de Israel, Salmanasar, rei da Assíria, subiu contra Samária, e a cercou
10 Me nguibar ekiam korogha ghua, namba 3ɨn azenim otozɨ, me Samaria dɨkabɨragha a ini. Kar namba 6ɨn azenim Hesekia atrivimɨn iti, ezɨ namba 9ɨn azenimɨn Hosia atrivimɨn iti.
10 e, ao fim de três anos, tomou-a. No ano sexto de Ezequias, que era o ano nono de Oséias, rei de Israel, Samária foi tomada.
11 Ezɨ Asirian atrivim Israelia inigha Asirian kantrin ghu. Egha marazi isa Halan nguibar ekiam gatɨ, egha marazi isa Gosanɨn Distrighɨn aven itir, Haborɨn Fanemɨn boroghɨra me arɨki. Ezɨ marazi Midian kantrin nguibabar iti.
11 Depois o rei da Assíria levou Israel cativo para a Assíria, e os colocou em Hala, e junto ao Habor, rio de Gozã, e nas cidades dos medos;
12 Osɨmtɨzir Israelia bativir kaba, dar mɨngarim kamakɨn. Me Ikiavɨra Itir God, men God, me an akam batosi, egha a me ko amizir Akar Dɨkɨrɨzir Gavgavir kam abigha, Ikiavɨra Itir Godɨn ingangarir gumazim Moses, me ganɨngizir Akar Gavgaviba barazir puvatɨgha, an arazibar gɨn zuir puvatɨ.
12 porquanto não obedeceram à voz do senhor seu Deus, mas violaram o seu pacto, nada ouvindo nem fazendo de tudo quanto Moisés, servo do Senhor, tinha ordenado.
13 Hesekia 14plan azenibar atrivimɨn itima, ezɨ Asirian Atrivim Senakerip uan mɨdorozir gumaziba ko iza Judaba ko mɨsogha me abɨragha, men nguibar dɨvazir gavgaviba avɨniziba bar da ini. Egha me Jerusalem inizir puvatɨ.
13 No ano décimo quarto do rei Ezequias, subiu Senaqueribe, rei da Assíria, contra todas as cidades fortificadas de Judá, e as tomou.
14 Atrivim Senakerip Lakisɨn nguibamɨn iti, ezɨ Hesekia kamaghɨn a bagha akam amada, “Kɨ nɨn akam batuegha, datɨrɨghɨn osɨmtɨzim iti. Ezɨ kɨ kamaghsua, nɨ na ko mɨsoghan markɨ. Egh nan kantri ateghtɨ, kɨ kamaghɨn damuam, nɨ bizir manam bagh azangsɨghtɨ, kɨ nɨ danɨngam.” Ezɨ Senakerip 10,000 kilogrem silva ko 1,000 kilogrem gol uabɨ danɨngasa Hesekia mɨgei.
14 Pelo que Ezequias, rei de Judá, enviou ao rei da Assíria, a Laquis, dizendo: Pequei; retira-te de mim; tudo o que me impuseres suportarei. Então o rei da Assíria impôs a Ezequias, rei de Judá, trezentos talentos de prata e trinta talentos de ouro.
15 Kamaghɨn amizɨ, Hesekia Ikiavɨra Itir Godɨn Dɨpenimɨn itir silvan dagɨaba ko atrivimɨn dagɨaba itir danganimɨn dagɨaba inigha, Senakerip bagha bar da amada.
15 Assim deu Ezequias toda a prata que se achou na casa do Senhor e nos tesouros da casa do rei.
16 Egha Hesekia Ikiavɨra Itir Godɨn Dɨpenimɨn tiar akabar itir golba ko guarir akɨnir tiar akabar mɨriamɨn itimningɨn golba bar da adangi. A uabɨ faragha ingangarir gumazibav kemezɨ, me golɨn kaba tiar akar kaba avava, egha guarir akɨnimning sara nomke. Egha datɨrɨghɨn a golɨn kaba inigha Atrivim Senakerip bagha da amangi.
16 Foi nesse tempo que Ezequias, rei de Judá, cortou das portas do templo do Senhor, e dos umbrais, o ouro de que ele mesmo os cobrira, e o deu ao rei da Assíria.
17 Ezɨ Asirian atrivim gol ko silvan kaba inigha, uan mɨdorozir gumazibar dapanir ekiar 3pla, ko mɨdorozir gumazir bɨzir dafam amadazɨ, me Lakis ategha, Atrivim Hesekia bagha Jerusalemɨn zui. Me ghua Jerusalemɨn oto. Dughiar kamɨn, danganir mam iti, Mozir Dɨpar Pɨn Itimɨn daghurim, dɨpam an ghuaghira Jerusalemɨn oto. Daghurir kam, a tuavir ekiar ghua iniba ruer danganimɨn boroghɨn oto. Asiriaba otivigha danganir kamɨn tuivighav iti.
17 Contudo este enviou de Laquis Tartã, Rabe-Sáris e Rabsaqué, com um grande exército, ao rei Ezequias, a Jerusalém; e subiram, e vieram a Jerusalém. E, tendo chegado, pararam ao pé do aqueduto da piscina superior, que está junto ao caminho do campo do lavandeiro.
18 Ezɨ Asirian gumaziba Atrivim Hesekia bagha akam amaga ghaze, a izɨ. Ezɨ a uan fofozir gumazibar dapanir 3pla amangizɨ, me Asirian gumazir kaba bativasa ghue. Kar, Hilkian otarim Eliakim, an atrivimɨn dɨpenimɨn garir gumazim, ko Sepna, atrivimɨn akɨnafariba osirir gumazim, ko Asapɨn otarim Joa, an atrivim amir bizibar eghaghaniba, bar ada osirir gumazim, me zui.
18 Havendo eles chamado o rei, saíram-lhes ao encontro Eliaquim, filho de Hilquias, o mordomo, e Sebna, o escrivão, e Joá, filho de Asafe, o cronista.
19 Egha gumazir dapanir 3plan kaba, Asiriaba bativizɨ, Asirian mɨdorozir gumazibar dapanir ekiabar mav, akar gavgavimɨn me mɨgɨa ghaze, “Ia mangɨ, Asirian atrivir ekiamɨn akar gavgavir kamɨn gun Hesekia mɨkemegh. A kamaghɨn mɨgei, ‘Hesekia, nɨ gavgavir manam ikia, egha nan apengan ikian aghua?
19 E Rabsaqué lhes disse: Dizei a Ezequias: Assim diz o grande rei, o rei da Assíria: Que confiança é essa em que te estribas?
20 Mɨgɨrɨgɨar kɨniba ti mɨdorozimɨn gavgavim gafiraz, o? Bar puvatɨ! Nɨ nan akaba barazir puvatɨ. Egha nɨ ghaze, tina izɨ nɨn akuragham! Ezɨ nɨ na baraghan aghua.
20 Dizes {são, porém, palavras vãs}: Há conselho e poder para a guerra. Em quem, pois, agora confias, que contra mim te revoltas?
21 Kɨ fo, kantri Isip nɨn akuragh mɨsoghasa nɨ a bagha gara mɨzua iti. Egha kɨ nɨ mɨgei, Isip mati abuar mɨsiam dɨpɨriaghirɨgha gɨfa. Egh nɨ a inigh fidizimɨn mɨn an suiragh darutɨ, an ruaghatevim nɨn agharim mɨtɨgham. Isipɨn atrivimɨn arazim, abuar mɨsiar kamɨn mɨrara ghu. Kamaghɨn amizɨ, mɨsoghamin dughiamɨn a izɨ nɨn akuraghan kogham.
21 Estás confiando nesse bordão de cana quebrada, que é o Egito; o qual, se alguém nele se apoiar, entrar-lhe-á pela mão e a traspassará; assim é Faraó, rei do Egito para com todos os que nele confiam.
22 Egh nɨ ti kamaghɨn mɨkɨmam, ia Israelia nɨghnɨzir gavgavim Ikiavɨra Itir Godɨn iti, a ian God, a ian akuragham. Ezɨ kɨ ghaze, bar puvatɨgham. E fo, Hesekia, nɨ uabɨ ghua mɨghsɨabar pɨn itir danganir an ziam feba ko, an ofa gamir dakozir pura tintinibar itiba bar dagh asɨghasɨki. Egha nɨ Judaba ko Jerusalemia mɨgɨa ghaze, me Jerusalemra izɨ ofa gamir dakozir vamɨran Godɨn ziam fam.’
22 Se, porém, me disserdes: No Senhor nosso Deus confiamos; porventura não é esse aquele cujos altos e altares Ezequias tirou dizendo a Judá e a Jerusalém: Perante, este altar adorareis em Jerusalém?
23 “Hesekia, nɨ izɨ nan gumazir ekiam Asirian atrivim ko akam akɨrigh. Nɨ ti 2,000plan mɨdorozir gumazir gavgavibar apightɨ, nan atrivim 2,000plan hoziaba nɨ danightɨ, me dar apiagh mɨsogham. Kɨ fo, nɨ uabɨ gumazir kamaghɨn garitaba itir puvatɨ.
23 Ora pois faze uma aposta com o meu senhor, o rei da Assíria: dar-te-ei dois mil cavalos, se tu puderes dar cavaleiros para eles.
24 Egha nɨ kamaghɨn nɨghnɨsi, Isipian mɨdorozir gumaziba uan hoziaba ko karisba sara izɨ nɨn akuragh mɨsogham. Bar puvatɨgham, me izan kogham. Nɨ en mɨdorozir gumazibar tongɨn gumazir dapanir ziaba puvatɨzitam abɨnamin gavgaviba puvatɨgham.
24 Como, então, poderias repelir um só príncipe dos menores servos de meu senhor, quando estás confiando no Egito para obteres carros e cavaleiros?
25 Nɨ ti ghaze, kɨ uabɨ uan nɨghnɨzimɨn iza nɨn kantri ko mɨsogha a gasɨghasɨsi, a? Bar puvatɨ. Ikiavɨra Itir God uabɨ na mɨkemezɨ, kɨ iza kantrin kam gasɨghasɨsi.”
25 Porventura teria eu subido sem o Senhor contra este lugar para o destruir? Foi o Senhor que me disse: sobe contra esta terra e a destrói.
26 Eliakim ko Sepna ko Joa akar kam baregha, me Asirian mɨdorozir gumazibar dapanir kam mɨgɨa ghaze, “Nɨ Aramɨn akamɨn e mɨkɨm, e a gɨfo. Nɨ Hibrun akam mɨkɨman markɨ. Puvatɨghtɨ, gumazir nguibar ekiamɨn dɨvazir gavgavir mɨtiam gisɨn mɨtivighav itiba nɨn akam baregham.”
26 Então disseram Eliaquim, filho de Hilquias, e Sebna, e Joá, a Rabsaqué: Rogamos-te que fales aos teus servos em aramaico, porque bem o entendemos; e não nos fales na língua judaica, aos ouvidos do povo que está em cima do muro.
27 Ezɨ Asirian atrivimɨn gumazir dapanir kam kamaghɨn a ikaragha ghaze, “Nan atrivim akar kam ia ko ian atrivimra, mɨkɨmasa na amadazir puvatɨ. Puvatɨ. Gumazir dɨvazim gisɨn tuivighav itiba, me uaghan akar kam baragham. Guizbangɨra, mɨdorozim otoghtɨ, e Jerusalem koroghtɨ, dughiar kuram bar ia batogham. Eghtɨ ia gumazir dɨvazim gisɨn tuivighav itiba, ia bar dagheba puvatɨghɨva, uan buaribar amɨva, uan mɨsɨzir pabar amam.”
27 Rabsaqué, porém, lhes disse: Porventura mandou-me meu senhor para falar estas palavras a teu senhor e a ti, e não aos homens que estão sentados em cima do muro que juntamente convosco hão de comer o seu excremento e beber a sua urina ?
28 Egha Asirian mɨdorozir gumazibar dapanir kam, dɨvazim gisɨn apiaghav itir gumazibar gara kamaghɨn pamtemɨn Hibrun akamɨn men dɨa me mɨgei, “Ia deraghvɨra Asirian atrivir ekiamɨn akam baragh!
28 Então pondo-se em pé, Rabsaqué clamou em alta voz, na língua judaica, dizendo: Ouvi a palavra do grande rei, do rei da Assíria.
29 Atrivim kamaghɨn mɨgei, Ia Hesekia baraghtɨ, a ia gifaran markɨ. Hesekia ian akuraghtɨ ia deragh ikian kogham.
29 Assim diz o rei: Não vos engane Ezequias; porque não vos poderá livrar da minha mão;
30 Ia Hesekian apezeperir akaba baraghan markɨ, egh ia nɨghnɨzir gavgavim Hesekian akamɨn ikɨ egh suam, Ikiavɨra Itir God ian akuraghtɨ, e Asiriaba ia abɨnigh Jerusalemɨn nguibar ekiam inighan kogham.
30 nem tampouco vos faça Ezequias confiar no Senhor, dizendo: Certamente nos livrará o Senhor, e esta cidade não será entregue na mão do rei da Assíria.
31 Ia Hesekian akam baragh ua na ko mɨsoghsɨ nɨghnɨghan markɨ. Ia deravɨra dapiagh ikɨ, egh ia uan mozir paba tu dar amɨva, wainɨn ikarɨzibar ovɨzibar amɨ. Ia uan azenibar itir temer fighɨn ovɨziba uan azenibar da inisɨ, ia na ko akam akɨrigh na ateghtɨma, kɨ ian nguibar ekiam iniam.
31 Não deis ouvidos a Ezequias; pois assim diz o rei da Assíria: Fazei paz comigo, e saí a mim; e coma cada um da sua vide e da sua figueira, e beba cada um a água da sua cisterna;
32 Eghtɨ ia deraghvɨra ikɨ mangɨtɨ, kɨ ia inigh mangɨ kantrin igharazir ian kantrin mɨrara garimɨn ia atɨgham. Kantrin kam wainɨn azenir avɨriba iti. Egha a bret damuamin witɨn azenir avɨriba iti. Egha uaghan olivɨn temeba ko haniba iti. Hesekia ia gifaragha ghaze, ‘Ikiavɨra Itir God, ian akuragh Asiriaba dɨkabɨragham!’
32 até que eu venha, e vos leve para uma terra semelhante à vossa, terra de trigo e de mosto, terra de pão e de vinhas, terra de azeite de oliveiras e de mel; para que vivais e não morrais. Não deis ouvidos a Ezequias, quando vos envenena, dizendo: O Senhor nos livrará.
33 “Ia Hesekia ateghtɨma a ia gifaran markɨ. Ia ti ghaze, kantrin igharazibar aseba men akurvasi, ezɨ me Asiriaba e mɨsogha e abɨra, a? Bar puvatɨ.
33 Porventura os deuses das nações puderam livrar, cada um a sua terra, das mãos do rei da Assíria?
34 E ghua Hamatɨn nguibar ekiam ko Arpatɨn nguibar ekiam, Sefarvaim, Hena, Ivan ko mɨsozima, men aseba managh ikia, men akurazir puvatɨ? Egha e ghua Samaria ko mɨsozima, Samarian aseba men akuragha e dɨkabɨraz, o? Bar puvatɨ.
34 Que é feito dos deuses de Hamate e de Arpade? Que é feito dos deuses de Sefarvaim, de Hena e de Iva? porventura livraram Samária da minha mão?
35 Kantrin kaba me aser avɨravɨriba iti, ezɨ e me ko mɨsosi. Ezɨ men aseba men akurazɨ, me e mɨsogha e abɨrazir puvatɨ. O Jerusalemia, ia manmaghsua nɨghnɨgha ghaze, Ikiavɨra Itir God ian akuraghtɨ, e ia mɨsogh ia abɨraghan kogham? Bar puvatɨgham!”
35 Dentre todos os deuses das terras, quais são os que livraram a sua terra da minha mão, para que o Senhor livre Jerusalém da minha mão?
36 Asirian gumazir dapanir kam me mɨkemegha gɨvazɨ, gumazir dɨvazir gavgavimɨn apiaghav itiba oregha fo, faraghavɨra Atrivim Hesekia Asiriabar akam ikarvagh bizitamɨn mɨkɨman men anogoroke. Kamaghɨn amizɨ, me uan akabar kumigha an mɨgɨrɨgɨatam ikarazir puvatɨ.
36 O povo, porém, ficou calado, e não lhe respondeu uma só palavra, porque o rei ordenara, dizendo: Não lhe respondais.
37 Ezɨ Asirian gumazir dapanir kamɨn mɨgɨrɨgɨaba, Eliakim, Sepna, ko Joa gamizɨ men naviba bar oseme. Ezɨ me uan korotiaba abɨagharigha, ghua gumazir kamɨn mɨgɨrɨgɨaba bar dar gun Hesekia mɨgei.
37 Então Eliaquim, filho de Hilquias, o mordomo, e Sebna, o escrivão, e Joá, filho de Asafe, o cronista, vieram a Ezequias com as vestes rasgadas, e lhe fizeram saber as palavras de Rabsaqué.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.