1 Samuel 17
Godɨn Eghaghanim: Akar Gavgavir Dɨkɨrɨzir Ghurim ko Igiam (MSY2020) vs NVT
1 Ezɨ Filistiabar mɨdorozir gumaziba gɨn iza Efesdamimɨn uari akuvagha uari akɨri. Me nguibar kamɨn uan averpeniba ingari, danganir kam Aseka ko Sokon nguibar ekiamningɨn tɨzimɨn iti. Egha me Sokon Israelia ko mɨsoghasa.
1 Os filisteus reuniram seu exército para a batalha e acamparam em Efes-Damim, entre Socó, em Judá, e Azeca.
2 Ezɨ Sol Israelian mɨdorozir gumaziba ko ghua, Elan danganir zarimɨn ikia Filistiaba ko mɨsoghasa uari akɨri.
2 Em resposta, Saul reuniu as tropas israelitas perto do vale de Elá.
3 Ezɨ Filistiaba vongɨn mɨghsɨar mamɨn itima, Israelia vongɨn mɨghsɨar igharazimɨn iti, ezɨ danganir zarim aning abɨki.
3 Assim, os filisteus e os israelitas ficaram frente a frente, em colinas opostas, com o vale entre eles.
4 Dughiar kamɨn, mɨdorozir gumazir bar dafar gavgavir mam, a Getɨn nguibar ekiamɨn gumazim, an ziam Goliat. A Filistiabar averpeniba ategha iza azenara tuzɨ, Israelia an gari. An ruarim 3 mitan boroghɨra ghu.
4 Então Golias, um guerreiro filisteu de Gate, saiu das fileiras do exército filisteu. Ele tinha 2,90 metros de altura,
5 Egha a brasɨn ingarizir dapanir asuam ko mɨdorozir korotiaba aghui, ezɨ dar osɨmtɨzim 50 kilogremɨn tu.
5 usava um capacete de bronze e vestia uma couraça de escamas de bronze que pesava sessenta quilos.
6 A brasɨn otevir mamningɨn uan suemning noke, Egha brasɨn ingarizir afuzim gisaghpu.
6 Também usava caneleiras de bronze e carregava no ombro um dardo de bronze.
7 An afuzir mɨsiam mɨtemegha ekevegha, mati ter otevir mam. Ezɨ afuzir mɨzem me ainɨn an ingarizɨ, an osɨmtɨzim 7 kilogremɨn tu. Ezɨ mɨdorozir gumazir mam oramɨn suiragha an faragha zui.
7 A haste de sua lança era pesada e grossa, como o eixo de um tear, e a ponta de ferro da lança pesava cerca de sete quilos. Seu escudeiro caminhava à frente dele.
8 Ezɨ Goliat tugha pamtemɨn Israelian dɨa ghaze, “Ia tizim bagha mɨdorozim damuasa mɨkefi? Ia mɨsoghasa, a? Ia pura Solɨn ingangarir gumazir kɨniba, ezɨ kɨ Filistiabar mɨdorozir gumazim. Aria, ia gumazitam amɨseveghtɨ, a izɨ na mɨsogh.
8 Golias parou e gritou para as tropas israelitas: “Por que saíram todos para lutar? Eu sou filisteu, e vocês são servos de Saul. Escolham um homem para vir aqui e lutar comigo!
9 A gavgavigh na mɨsueghtɨ kɨ aremeghtɨ, e pura ian ingangarir gumazir kɨnibar ikiam. Eghtɨ kɨ a mɨsueghtɨ an aremeghtɨ, ia en ingangarir gumazir kɨnibar mɨn ikiam.”
9 Se ele me matar, seremos seus escravos. Mas, se eu o matar, vocês serão nossos escravos!
10 Egha Goliat ua kamaghɨn me mɨgei, “Ia oragh. Kɨ datɨrɨghɨn Israelian mɨdorozir gumaziba ian ingarav akɨ ia basamasa. Ia gumazitam amɨseveghtɨ a izɨ na ko mɨsogham.”
10 Desafio hoje os exércitos de Israel. Mandem um homem para lutar comigo!”.
11 Ezɨ Sol uan mɨdorozir gumaziba ko akar kam baregha, me bar atiatigha nɨghnɨzir avɨribagh ami.
11 Quando Saul e os israelitas ouviram isso, ficaram aterrorizados e muito abalados.
12 Devitɨn ikɨzimɨn eghaghanim kamakɨn, Devit a Jesin otarim. Jesi a Efratan nguibar ekiamɨn gumazir mam. A Betlehemɨn nguibar ekiamɨn iti. Betlehem, a Judan anabamɨn nguazimɨn iti. Ezɨ Jesi otarir 8pla iti, ezɨ Sol atrivimɨn itir dughiamɨn, Jesi ghurigha gɨfa.
12 Davi era filho de Jessé, efrateu de Belém, na terra de Judá. Na época do rei Saul, Jessé já era idoso e tinha oito filhos.
13 — ausente —
13 Os três filhos mais velhos de Jessé — Eliabe, Abinadabe e Simeia — haviam se alistado no exército de Saul para lutar contra os filisteus.
14 — ausente —
14 Davi era o mais novo. Seus três irmãos mais velhos seguiam o exército de Saul,
15 Dughiar mabar Devit ghua Solɨn ingangaribagha ami. Egha dughiar maba, a Sol ataghɨragha ghua Betlehemɨn uan afeziamɨn sipsipbar gari.
15 enquanto Davi ia e voltava para ajudar seu pai a cuidar das ovelhas em Belém.
16 Dughiar kamɨn, Goliat 40plan mɨzaraziba ko guaratɨzibar iza azenara tuiva, uabɨ ko mɨsoghasa Israelian dɨa ghaze, ia gumazitam amadaghtɨ a izɨ na ko mɨsogh.
16 Durante quarenta dias, pela manhã e à tarde, o guerreiro filisteu se apresentava diante do exército israelita e o desafiava.
17 Ezɨ dughiar mamɨn Jesi kamaghɨn Devit mɨgei, “Nɨ bretɨn 10plan kaba ko 10 kilogremɨn witɨn me avimɨn tueziba inigh, zuamɨra uan aveghbuaba bagh averpenir me itibar mangɨ.
17 Um dia, Jessé disse a Davi: “Leve depressa para seus irmãos que estão no acampamento este cesto com grãos tostados e estes dez pães.
18 Nɨ uaghan 10plan sisɨn dagher kaba inigh mangɨ mɨdorozir gumazibar gumazir dapanim danɨngigh. Egh uan aveghbuabar azaragh, me deravɨra iti, o puvatɨ. Egh me da bizitam inigh izɨ nan akaghtɨ kɨ fogham, me deravɨra iti.
18 Leve também estes dez queijos para o capitão deles. Veja como estão seus irmãos e traga notícias deles”.
19 Nɨ mangɨ gantɨ, Atrivim Sol ko nɨn aveghbuaba ko mɨdorozir gumazir igharaziba, me Elan danganir zarimɨn ikia Filistiaba ko mɨsosi.”
19 Os irmãos de Davi estavam com Saul e o exército israelita no vale de Elá, lutando contra os filisteus.
20 Ezɨ amɨmzaraghan, Devit bar mɨzaraghara dɨkavigha sipsipbar ganasa gumazir igharazim mɨkeme. Egha a dagheba inigha, men averpeniba iti naghɨn zui, mati Jesi a mɨkemezɨ mokɨn. A ghua otivima, Israelian mɨdorozir gumaziba mɨdorozim bagha ghua, pamten dia zui.
20 Davi deixou as ovelhas com outro pastor e, na manhã seguinte, partiu bem cedo com os presentes, como Jessé havia ordenado. Chegou ao acampamento quando o exército israelita saía para o campo de batalha com gritos de guerra.
21 Ezɨ Filistiabar mɨdorozir gumaziba vongɨn tuivighav iti, ezɨ Israelian mɨdorozir gumaziba vongɨn tuivigha, mɨdorozim bagha uari akɨri.
21 Logo, filisteus e israelitas estavam frente a frente, exército contra exército.
22 Ezɨ Devit dagheba isa dɨpenimɨn itir bizibar garir gumazim ganigha, ivegha ghua mɨdorozir gumazibar tongɨn uan aveghbuabav gɨa ghaze, ia dera?
22 Davi deixou suas coisas com o responsável pelos suprimentos e correu até a frente de batalha para saudar seus irmãos.
23 A me ko mɨgɨavɨra itima, Filistian mɨdorozir gumazir bar gavgavim Goliat, a Getɨn nguibar ekiamɨn gumazim, a Filistian mɨdorozir gumaziba ategha iza azenara tugha, Israelian dɨa mɨgeir akar kamra uam a gami, ezɨ Devit a barasi.
23 Enquanto falava com eles, Golias, o guerreiro filisteu de Gate, saiu das fileiras do exército filisteu. Davi o ouviu gritar seu desafio habitual.
24 Ezɨ Israelia Goliatɨn garava bar atiatigha are.
24 Quando os israelitas viram Golias, começaram a fugir, apavorados.
25 Egha Israelia kamaghɨn uariv gei, “Ia gumazir munamɨn ganɨva an dɨmdiam baragh. A mɨdorozim bagha e gaghora en ingaravati. Ezɨ en atrivim kamaghɨn mɨgei, gumazitam Filistian kam mɨsueghtɨ an aremeghtɨ, a dagɨar avɨriba ko bizir avɨriba a danɨngam, egh a uaghan uan guivim ateghtɨ, gumazir kam an ikiam. Eghtɨ atrivim uaghan gumazir kamɨn adarazi da dagɨaba inian kogham, egh atrivim uaghan uan ingangariba bagh men dɨman kogham.”
25 “Vocês viram aquele homem?”, perguntavam uns aos outros. “Ele sai todos os dias para desafiar Israel. O rei ofereceu uma grande recompensa para quem o matar. Dará uma de suas filhas como esposa e isentará toda a família dele de pagar impostos!”
26 Ezɨ Devit deragha akar kam baraghizir puvatɨgha kamaghɨn an boroghɨn itir gumazibar azai, “Gumazir manatam Filistian gumazir kam mɨsueghtɨ, an aremeghtɨ, Israelian aghumsɨzir kam gɨvagham, eghtɨ atrivim manmaghɨn a damuam? Kɨ kamaghɨn gari, Filistian kam, a gumazir God gɨfozir puvatɨzim, egha uan mɨkarzir mogomemɨn inim atuzir puvatɨ. A uabɨ fava dɨbovir akabar Godɨn Zurara Itimɨn mɨdorozir gumazibav gei.”
26 Então Davi perguntou aos soldados que estavam por perto: “O que receberá o homem que matar esse filisteu e acabar com suas provocações contra Israel? Afinal de contas, quem é esse filisteu incircunciso para desafiar os exércitos do Deus vivo?”.
27 Ezɨ gumaziba a geghari, atrivim kamaghɨn mɨgei, gumazir manam Goliat mɨsueghtɨ, a bizir kabar a damuam.
27 Os soldados repetiram o que tinham dito e confirmaram: “Sim, essa será a recompensa para quem o matar”.
28 Ezɨ Devitɨn avebam Eliap orazima, Devit gumaziba ko mɨgei. Ezɨ an navim ikuvizɨma a kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ tizim bagha kagh ize? Tinara nɨn sipsipɨn muziariba gumazamiziba puvatɨzir danganimɨn dar gara dagh eghufi? Kɨ fo, nɨ ifari, nɨ orazi puvatɨgha puvɨra ifaghatir gumazim. Nɨ pura daru mɨdorozimɨn ganasa ize, biziba puvatɨ.”
28 Quando Eliabe, irmão mais velho de Davi, o ouviu falando com os soldados, ficou furioso e perguntou: “O que você está fazendo aqui? Não devia estar tomando conta daquelas poucas ovelhas? Conheço sua arrogância e suas más intenções. Você quer apenas ver a batalha!”.
29 Ezɨ Devit kamaghɨn uan avebam mɨgei, “Puvatɨ. Kɨ bizitam gɨfofoghasa gumazibar azangsɨsi. Kɨ kamaghɨn amima, a ti deraz, o puvatɨ?”
29 “O que eu fiz agora?”, disse Davi. “Só fiz uma pergunta!”
30 Egha a raghɨrɨgha ua gumazir igharazibar azai, gumazir Filistian gumazim mɨsueghtɨ an aremeghamim, atrivim manmaghɨn a damuam? Ezɨ me ua bizir Sol faragha mɨkemezibar a mɨgei.
30 Então foi até outros soldados, fez a mesma pergunta e recebeu a mesma resposta.
31 Ezɨ gumazir maba Devitɨn mɨgɨrɨgɨaba baregha ghua Sol mɨgei. Kamaghɨn amizɨ, a Devitɨn diazɨma an a bagha ghu.
31 Alguém contou ao rei Saul o que Davi tinha dito, e o rei mandou chamá-lo.
32 Ezɨ Devit ghua otogha kamaghɨn Sol mɨgei, “O atrivim, nɨ oragh. E Israelia, e Filistian kamɨn atiatingɨva osemeghan kogham. Kɨ nɨn ingangarir gumazim, kɨ uabɨ mangɨ a ko mɨsogham.”
32 Davi disse a Saul: “Ninguém se preocupe por causa desse filisteu. Seu servo vai lutar contra ele”.
33 Ezɨ Sol ghaze, “Bar puvatɨ. Nɨ otarir bar igiam. Nɨ manmaghɨn a ko mɨsogham? Nɨ otarir aghɨrir kɨnim. Goliat uan igiamra mɨdorozir gumazimɨn ikia iza datɨrɨkɨn.”
33 Saul respondeu: “Você não conseguirá lutar contra esse filisteu e vencer! É apenas um rapaz, e ele é guerreiro desde a juventude”.
34 Ezɨ Devit Solɨn akam ikaragha ghaze, “Atrivim, kɨ uan afeziamɨn sipsipbar gari. Ezɨ dughiar mabar laionba ko beaba iza sipsipɨn nguziba isa zui.
34 Davi, porém insistiu: “Tomo conta das ovelhas de meu pai e, quando um leão ou um urso aparece para levar um cordeiro do rebanho,
35 Ezɨ kɨ laionba ko bean kabar agɨntɨgha dav sogha dar akatoribar uam sipsipɨn nguziba, me dama da isi. Eghtɨ laion o bea ragh na mɨsoghsɨ izɨtɨma, kɨ an tuer arɨzibar suiragh an gurim apɨrightɨ an aremegham.
35 vou atrás dele com meu cajado e tiro o cordeiro de sua boca. Se o animal me ataca, eu o seguro pela mandíbula e dou golpes nele com o cajado até ele morrer.
36 O atrivim, Filistian gumazir Ikiavɨra Itir God gɨfozir puvatɨzir kam, a gumazir uan mɨkarzir mogomemɨn inim atuzɨ puvatɨzim, a dɨbovir akaba Godɨn mɨdorozir gumazibav gei. Ezɨ kɨ laionba ko beabav soghezɨ moghɨn, arazir kamra, kɨ a damuam.
36 Fiz isso com o leão e o urso, e farei o mesmo com esse filisteu incircunciso, pois ele desafiou os exércitos do Deus vivo!”.
37 Ikiavɨra Itir God nan akurazɨ, laionba ko beaba na gasɨghasɨghizir puvatɨ. Ezɨ datɨrɨghɨn, a uaghan nan akuraghtɨ, Filistian kam na mɨsueghan kogham.”
37 E disse ainda: “O S enhor que me livrou das garras do leão e do urso também me livrará desse filisteu!”. Por fim, Saul consentiu. “Está bem, então vá”, disse. “E que o S
38 Egha Sol dapanir asuar brasɨn ingarizimɨn an dapanim garugha, korotiar brasɨn ingarizim an mɨkarzim avasa a ganɨngi. Kar Solɨn mɨdorozir korotiaba.
38 Então Saul deu a Davi sua própria armadura, incluindo uma couraça e um capacete de bronze.
39 Ezɨ Devit mɨdorozir sabam inigha brasɨn mɨdorozir korotiam arugha, uabɨ baraghav arui. Ezɨ puvatɨ, a fomɨra bizir kamagh gari taba aghuizir puvatɨ. Kamagh amizɨ, a Sol mɨgɨa ghaze, “Kɨ mɨdorozir korotiar kabar aghuigh mangɨ mɨsoghan kogham. Kɨ bizir kaba azuir puvatɨ.” Kamagh amizɨ, a ua da sue.
39 Davi prendeu a espada sobre a armadura e tentou dar alguns passos, pois nunca tinha usado essas coisas. “Não consigo andar com tudo isso, pois não estou acostumado”, disse a Saul, e tirou a armadura.
40 Egha a uan asadivir aghorim inigha daghurir dɨpar mamɨn eghuravimɨn ghuava 5plan dagɨar guar doziba inigha, uan mɨtarir dozim garu. Egha uan katapelɨn suiragha Goliat bagha zui.
40 Pegou cinco pedras lisas de um riacho e as colocou em sua bolsa de pastor. Armado apenas com seu cajado e sua funda, foi enfrentar o filisteu.
41 Ezɨ Filistian gumazim Goliat, a garima, Devit a bagha arua izi. Ezɨ Goliat Devit bagha izi. Ezɨ gumazir Goliatɨn oramɨn suizim an faragha zui.
41 Golias, com seu escudeiro à frente, caminhava em direção a Davi,
42 Ezɨ Goliat Devitɨn garima, a bar otarir igiam, ezɨ an guamɨn ganganiba bar dera. Ezɨ Goliat ghaze, a ti mɨdorozim damuamin fofoziba puvatɨ, a pura borir kɨnim.
42 rindo com desprezo do belo jovem ruivo.
43 Kamaghɨn amizɨ a Devit dɨpova kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ tizim bagh asadivir aghorir mamɨn suiragha izi? Nɨ ghaze, kɨ ti afiam, egha na mɨsoghasa, a?” Egha a Devit gasɨghasɨghasa uan asebar dei.
43 Gritou para Davi: “Por acaso sou um cão para que você venha a mim com um pedaço de pau?”. E amaldiçoou Davi em nome de seus deuses.
44 Egha a kamaghɨn Devit mɨgei, “Nɨ izɨtɨ, kɨ nɨ mɨsuegh nɨn kuam isɨ kuarazir isaba ko asɨzir atiabar anightɨ, me nɨ amam.”
44 “Venha cá, e darei sua carne às aves e aos animais selvagens!”, berrou Golias.
45 Ezɨ Devit kamaghɨn a ikaragha ghaze, “Nɨ mɨdorozir sabam ko afuziba inigha na mɨsoghasa. Ezɨ kɨ Ikiavɨra Itir Godɨn Gavgaviba Bar Itimɨn ziamɨn nɨn mɨsoghasa izi, a Israelia en mɨdorozir gumaziba gativazir God. A Godɨn kamra, nɨ an akaba barazir puvatɨgha dɨbovir akabar a mɨgei.
45 Davi respondeu ao filisteu: “Você vem a mim com uma espada, uma lança e um dardo, mas eu vou enfrentá-lo em nome do S enhor dos Exércitos, o Deus dos exércitos de Israel, que você desafiou.
46 Nɨ oragh. Datɨrɨghɨn dughiar kamra, Ikiavɨra Itir God nɨ isɨ nan dafarim datɨgham. Eghtɨ kɨ nɨ mɨsuegh nɨn dapanim atugham. Egh e ian mɨdorozir gumazibav suegh, men namnaba isɨ kuarazir isaba ko asɨzir atiabar anɨngam. Kɨ kamaghɨn damightɨ, kantribar gumazamiziba bar kamaghɨn fogham, Israelian God, a guizbangɨra God.
46 Hoje o S enhor entregará você em minhas mãos, e eu o matarei e cortarei sua cabeça. Então darei os cadáveres de seus homens às aves e aos animais selvagens, e o mundo todo saberá que há Deus em Israel!
47 Eghtɨ gumazamizir kagh itiba bar kamaghɨn ganigh suam, Ikiavɨra Itir God uan gumazamiziba uan gavgavimra me isi. A gumazir afuziba, ko mɨdorozir sababar suiziba, a dagh nɨghnɨzir puvatɨ. Ikiavɨra Itir God uabɨ mɨdorozir kam damuam, egh bar ia isɨ en dafarim darɨgham.”
47 E todos que estão aqui reunidos saberão que o S enhor salva seu povo, mas não com espada nem com lança. A batalha é do S enhor , e ele entregará vocês em nossas mãos!”.
48 Devit mɨkemegha gɨvazɨma, Goliat ua bar sɨvagha Devitɨn boroghɨra izi. Ezɨ Devit zuamɨra ivegha ghua Goliat mɨsoghasa zui.
48 Quando o filisteu se aproximou para atacar, Davi foi correndo enfrentá-lo.
49 Devit dafarim uan mɨtarir dozim garugha, dagɨar mam inigha uan katapel gatɨgha a ighengegha Goliat gase. Ezɨ dagɨam an guam mɨtɨgha a vuigha an dapanimɨn aven ghuzɨ, a guam moghɨn ira uaghira nguazimɨn fuaghav iti.
49 Enfiou a mão na bolsa, pegou uma pedra e atirou-a com sua funda. A pedra acertou o filisteu na testa e ficou encravada ali. E Golias caiu com o rosto em terra.
50 Kamaghɨra, Devit katapel ko dagɨamɨn mɨdorozimɨn Goliat mɨsoghezɨ an areme. A mɨdorozir sababa puvatɨ.
50 Assim, Davi venceu o filisteu e o matou com apenas uma funda e uma pedra, pois não tinha espada.
51 Goliat nguazim girɨghav itima, Devit ivegha ghua Goliatɨn boroghɨn tugha, an mɨdorozir sabam amɨkɨrɨgha an fɨrim atuzɨ, an areme. Ezɨ Filistiaba garima men faragha zuir mɨdorozir gumazir gavgavim aremegha gɨvazɨ, me bar moghɨra tintinibar are.
51 Em seguida, correu até o filisteu, puxou da bainha a espada dele e a usou para matá-lo e cortar-lhe a cabeça. Quando os filisteus viram que seu melhor guerreiro estava morto, deram meia-volta e fugiram.
52 Ezɨ Israelia ko Judan gumaziba dagarvagha, men agɨntɨgha me mɨsozima me ariaghiri. Ezɨ Filistiabar kuaba tintinibar Saraimɨn nguibar ekiamɨn tuavim girav ikia ghua, Getɨn nguibar ekiam ko Ekronɨn nguibar ekiamɨn dɨvazimɨn tiar akabar tu.
52 Os soldados de Israel e de Judá soltaram um forte grito de vitória e perseguiram os filisteus até Gate e até os portões de Ecrom. E os corpos dos filisteus mortos e feridos ficaram espalhados pelo caminho de Saarim até Gate e Ecrom.
53 Ezɨ Israelia men agɨntigha gɨvagha, uamategha ghua Filistiabar averpenibar men bizir me tegha areziba ini.
53 Então o exército israelita voltou e saqueou o acampamento abandonado dos filisteus.
54 Ezɨ Devit Goliatɨn kuamɨn namnamɨn itir mɨdorozir biziba bar da inigha ghua uan averpenim gatɨ. Egha Goliatɨn dapanim inigha ghua Jerusalemɨn itir gumazamizibar akakaghasa, eghtɨ me fogh suam, a mɨdorozimɨn Goliat abɨragha gɨfa.
54 (Davi levou a cabeça do filisteu para Jerusalém, mas guardou as armas dele em sua própria tenda.)
55 Sol garima, Devit ghua Goliat ko mɨsozima, ezɨ a kamaghɨn mɨdorozir gumazibar faragha zuir gumazir dapanim Apnerɨn azai, “Otarir igiar kam, a tinan otarim?”
55 Quando Saul viu Davi sair para lutar contra os filisteus, perguntou a Abner, o comandante de seu exército: “Abner, quem é o pai desse rapaz?”. “Não faço ideia, ó rei!”, disse Abner.
56 Kamagh amizɨ, Sol ghaze, “Nɨ mangɨ tintinibar gumazir igharazibar azangsɨgh, egh izɨ na mɨkemegh.”
56 “Então descubra quem é o pai dele!”, ordenou.
57 Ezɨ Devit Goliat mɨsoghezɨ an aremezɨ dughiamɨn gɨn, a uamategha Jerusalemɨn ghuzɨ, Apner a inigha Sol bagha ghu. Ezɨ Devit Goliatɨn dapanimɨn suiraghavɨra ikia Apner ko ghua Sol bato.
57 Assim que Davi voltou, depois de matar Golias, Abner o levou a Saul. Ele ainda carregava a cabeça do filisteu em suas mãos.
58 Ezɨ Sol an azara, “Otarir igiam, nɨ tinan otarim?”
58 Saul perguntou: “Quem é seu pai, meu rapaz?”. E Davi respondeu: “Sou filho de Jessé, que vive em Belém”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Samuel 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.