1 Reis 18
Godɨn Eghaghanim: Akar Gavgavir Dɨkɨrɨzir Ghurim ko Igiam (MSY2020) vs NAA
1 Aruem dughiar ruarimɨn iti, ezɨ an dughiar namba 3ɨn azenimɨn, Ikiavɨra Itir God kamaghɨn Elaija mɨgei, “Nɨ mangɨ Atrivim Ahapɨn ganigh, eghtɨ kɨ uam amozim amadaghtɨ a izam.”
1 Muito tempo depois, no terceiro ano da seca, a palavra do Senhor veio a Elias, dizendo: — Vá apresentar-se a Acabe, porque farei cair chuva sobre a terra.
2 Ezɨ Elaija dɨkavigha Ahap bagha ghu. Dughiar kamɨn, Samariaba dagheba bar puvatɨ.
2 Então Elias foi se apresentar a Acabe. E a fome era extrema em Samaria.
3 Atrivim Ahap, faragha uabɨn ganasa Obadia bagh akam amada. Obadia a gumazir atrivimɨn dɨpenimɨn garim. Obadia Ikiavɨra Itir Godɨn ziam fa bar an apengan iti.
3 Acabe chamou Obadias, o responsável pelo palácio. Este Obadias era um homem que temia muito o Senhor .
4 Dughiar Atrivir Amizim Jesebel Ikiavɨra Itir Godɨn akam inigha izir gumazibav sozi me ariaghɨrimɨn, Obadia akam inigha izir gumazir 100pla inigha, me isa dagɨar torir ekiabar me monge. A 50pla isa torir mamɨn me muegha, egha 50pla isa torir mamɨn me monge. Egha a dagheba ko dɨpaba me ganɨga men gara iti.
4 Assim, quando Jezabel exterminava os profetas do Senhor , Obadias tomou cem profetas e, em grupos de cinquenta, os escondeu em cavernas, e os sustentou com pão e água.
5 Ezɨ Obadia Ahap bagha izezɨ, Ahap kamaghɨn a mɨgei, “Ga kantrin danganiba bar dar mangɨva, tintinibar danganir mozir dɨpaba faragha ikeziba ko, daghurir muziarir dɨpaba faragha ikeziba bar adar mangam. Egh ga ti danganir kamɨn dadaba buriam, eghtɨ hoziaba ko donkiba dar amam. Dadaba ikɨtɨ, en hoziaba ko donkiba arɨmɨghiran kogham.”
5 E Acabe disse a Obadias: — Vá pela terra a todas as fontes de água e a todos os vales; pode ser que achemos capim, para que salvemos a vida dos cavalos e das mulas e não percamos todos os animais.
6 Egha aning kantrin aven danganiba amɨsefe, Ahap tamɨn mangɨ dadaba buritɨ, Obadia tamɨn mangɨ dadaba buriam. Egha aning ghu.
6 Repartiram entre si a terra que iam percorrer; Acabe foi sozinho por um caminho, e Obadias foi sozinho por outro.
7 Obadia zuima, Elaija iza tuavimɨn a bato. Ezɨ Obadia an ganigha fogha, uan guam isa nguazim gatɨgha Elaijan ziam fe. Egha a kamaghɨn an azara, “Elaija, nan gumazir ekiam, kar nɨrara?”
7 Quando Obadias já estava a caminho, eis que Elias se encontrou com ele. Obadias, reconhecendo-o, prostrou-se com o rosto em terra e disse: — É você mesmo? É o meu senhor Elias?
8 Ezɨ Elaija kamaghɨn an akam ikaragha ghaze, “Are, kɨ Elaija. Nɨ ua mangɨ Atrivim Ahap kamaghɨn a mɨkɨm suam, Elaija izegha gɨfa.”
8 Ele respondeu: — Sim, sou eu. Vá e diga a seu senhor: “Eis que Elias está aqui.”
9 Ezɨ Obadia kamaghɨn an azara, “Gumazir ekiam, kɨ bar arazir kurar manam gamizɨ, Atrivim Ahap na mɨsueghtɨ kɨ aremeghasa nɨ ifonge?
9 Mas Obadias disse: — Em que pequei, para que você queira entregar este seu servo nas mãos de Acabe, e ele me mate?
10 Ikiavɨra Itir God, nɨn Godɨn zurara itimɨn ziamɨn, kɨ bar guizbangɨra mɨgei, atrivim ua nɨn ganasa bar ifongegha, nguazir kamɨn danganiba bar nɨ buria nɨ bagha gari. Eghtɨ kantrin tamɨn gumazir dapanitam kamagh mɨkɨm suam, nɨ an kantrin itir puvatɨ, egha Ahap akar gavgavimɨn gumazir dapanibav gɨa ghaze, nɨ itir puvatɨ. Eghtɨ Ahap kamaghɨn guizbangɨra darɨgh mɨkɨm suam, nɨ itir puvatɨ.
10 Tão certo como vive o Senhor , seu Deus, não houve nação nem reino aonde meu senhor, o rei, não mandasse homens à sua procura. E, quando diziam: “Ele não está aqui”, fazia aquele reino ou aquela nação jurar que não o haviam encontrado.
11 Ezɨ datɨrɨghɨn nɨ ifueghtɨ, kɨ mangɨ atrivim mɨkɨm suam, Elaija ua izegha gɨfa. Kɨ kamaghɨn damuan bar aghua.
11 E agora você quer que eu vá dizer ao meu senhor, o rei, que Elias está aqui?
12 Kɨ nɨ ateghtɨ, Ikiavɨra Itir Godɨn Duam ti nɨ inigh danganir kɨ fozir puvatɨzimɨn mangan maraghe. Eghtɨ Atrivim Ahap izɨ nɨ buri nɨn apighan kogh, nan atar na mɨsueghtɨ kɨ aremegham. Nɨ na amangan markɨ. Markiam. Guizbangɨra, kɨ igiamra ikia zurara Ikiavɨra Itir Godɨn apengan ikia, an ziam fa iza datɨrɨkɨn. Kamaghɨn amizɨ, nɨ nan apangkufigh.
12 Pode ser que, tão logo eu me afaste de você, o Espírito do Senhor Deus o leve não sei para onde, e, se eu der a notícia a Acabe e ele não o encontrar, ele matará a mim, este seu servo, que temo o Senhor desde a minha mocidade.
13 Egha Jesebel Ikiavɨra Itir Godɨn akam inigha izir gumazibav soghezɨ me ariaghirir dughiamɨn, kɨ 100plan akam inigha izir gumaziba dagɨar torir ekiabar me monge. Kɨ 50pla mozir igharazimɨn me mongegha, 50pla mozir igharazimɨn me monge. Egha kɨ dagheba ko dɨpaba me ganɨga men gara iti. Nɨ ti ingangarir aghuir kɨ amizir kam gɨfos, o?
13 Por acaso não contaram a meu senhor o que fiz, quando Jezabel matava os profetas do Senhor , como escondi cem dos profetas do Senhor em cavernas, de cinquenta em cinquenta, e os sustentei com pão e água?
14 Ezɨ datɨrɨghɨn nɨ kamaghɨn ifonge, kɨ mangɨ atrivim mɨkɨm suam, Elaija ua izegha gɨfa. Egh kɨ nɨ mɨkemezɨ moghɨn damightɨ, atrivim gɨn izɨ nɨn apighan kogh na mɨsueghtɨ kɨ aremegham.”
14 E agora você quer que eu vá e diga ao meu senhor que Elias está aqui? Ele vai me matar!
15 Ezɨ Elaija a ikaragha ghaze, “Nɨ atiatingan markɨ. Kɨ Ikiavɨra Itir Godɨn Gavgaviba Bar Itimɨn ingangarir gumazim, a zurara ikia mamaghɨra itim. Ezɨ an ziamɨn kɨ ghaze, bar guizbangɨra, Ahap aruer kamɨn nan ganam.”
15 Elias respondeu: — Tão certo como vive o
16 Ezɨ Obadia ghua, Atrivim Ahap bativasa ghua a batogha, kamaghɨn a mɨgei, “Elaija ua izegha gɨfa.” Ezɨ Ahap dɨkavigha Elaija bativasa zui.
16 Então Obadias foi se encontrar com Acabe e lhe deu a notícia. E Acabe foi se encontrar com Elias.
17 Egha Ahap an garavɨra a mɨgɨa ghaze, “Datɨrɨghɨn, kɨ nɨn apigha gɨfa. Nɨn osɨmtɨzim bangɨn, Israelia osɨmtɨzir ekiam ini.”
17 Quando Acabe viu Elias, disse: — Então é você, o perturbador de Israel?
18 Ezɨ Elaija kamaghɨn Ahapɨn akam ikaragha ghaze, “Nɨ ifari. Ia Ikiavɨra Itir Godɨn Akar Gavgaviba batoke, egha aser Balbar ziaba fe. Kamaghɨn amizɨ, kar nɨn afeziamɨn adarazi ko ian osɨmtɨzim. Nan osɨmtɨzim puvatɨ.
18 Elias respondeu: — Eu não tenho perturbado Israel. Quem tem perturbado Israel é você e a casa de seu pai, porque vocês abandonaram os mandamentos do
19 Nɨ datɨrɨghɨn Israelian gumazamiziba bagh akam amadaghtɨ, me izɨ Karmelɨn Mɨghsɨamɨn na bativam. Egh nɨ uaghan asem Balɨn akam inigha izir gumazir 450pla, ko aser amizim Aseran akam inigha izir gumazir 400pla inigh izɨ. Kar Atrivir Amizim Jesebel akuaghapir akam inigha izir gumaziba.”
19 Agora ordene que todo o Israel venha se encontrar comigo no monte Carmelo. Convoque também os quatrocentos e cinquenta profetas de Baal e os quatrocentos profetas da deusa Aserá que são sustentados por Jezabel.
20 Ezɨ Ahap Israelian gumazamiziba ko akam inigha izir gumazir ifavariba bar moghɨra men diazɨ, me ghua Karmelɨn Mɨghsɨamɨn uari akufa.
20 Então Acabe enviou mensageiros a todos os filhos de Israel e ajuntou os profetas no monte Carmelo.
21 Ezɨ Elaija ghua gumazamizibar boroghɨn tughav ikia, kamaghɨn mɨgei, “Ia gumazamizir nɨghnɨzir pumuning itiba, ia manadɨzoghɨn nɨghnɨzir vamɨra ikiam? Egh Ikiavɨra Itir God, a guizbangɨra God, ia anarɨra an ziam fam. Eghtɨ Bal a guizbangɨra God, ia anarɨra an ziam fam.” Ezɨ gumazamiziba tong akatam ikarazir puvatɨ. Bar puvatɨ.
21 Depois, Elias se aproximou de todo o povo e disse: — Até quando vocês ficarão pulando de um lado para outro? Se o Porém o povo não disse uma só palavra.
22 Ezɨ Elaija me mɨgɨa ghaze, “Ikiavɨra Itir Godɨn akam inigha izir gumazitam ua itir puvatɨ. Kɨ uabɨra iti. Ezɨ asem Balɨn akam inigha izir gumazir 450pla iti.
22 Então Elias disse ao povo: — Eu sou o único que restou dos profetas do
23 Ia bulmakaun apurir igiar pumuning inigh na bagh izɨ. Eghtɨ Balɨn akam inigha izir gumaziba uari bagh bulmakaun kamningɨn tam inigh. Egh a mɨsuegh an aghoregh ofa damusɨ, a isi ofa gamir dakozimɨn dazibagh isɨn anetɨgh. Egh avim a darɨghan markɨ. Eghtɨ kɨ uaghan bulmakaun igharazim inigh ofa damuamin arazimɨn a damuam. Egh kɨ uaghan avim a datɨghan kogham.
23 Tragam, agora, dois novilhos. Eles que escolham para si um dos novilhos e, cortando-o em pedaços, o ponham sobre a lenha, porém não ponham fogo. Eu prepararei o outro novilho e o porei sobre a lenha, mas não porei fogo.
24 Eghtɨ ia uan asem Bal ko mɨkɨm an dɨm, eghtɨ kɨ Ikiavɨra Itir God ko mɨkɨm an dɨmam. Eghtɨ godɨn manam en azangsɨzim baregh avim amadaghtɨ, a izighirɨ ofan kamɨn isightɨ, e bar fogh suam, a guizbangɨra God.”
24 Então eles invocarão o nome de seu deus, e eu invocarei o nome do Senhor . E há de ser que o deus que responder com fogo esse é que é Deus. E todo o povo respondeu: — É uma boa proposta!
25 Ezɨ Elaija kamaghɨn Balɨn akam inigha izir gumazibav gɨa ghaze, “Ia avɨraseme, kamaghɨn amizɨ ia faragh mangɨ, uan bulmakau amɨsevegh a mɨsuegh aneghoregh, a isɨ ofa gamir dakozim darɨgh. Egh avim arɨghan markɨ. Egh ia uan asem ko mɨkɨm an diaghtɨ an avim amadaghtɨ, a izighirɨ ofan kamɨn isi.”
25 Elias disse aos profetas de Baal: — Escolham um dos novilhos e preparem-no primeiro, porque vocês são muitos. Depois, invoquem o nome do deus de vocês, mas não ponham fogo na lenha.
26 Ezɨ asem balɨn akam inigha izir gumaziba, bulmakaun gumazamiziba inigha izezir kamningɨn mam ini. Egha ofa damuasa bizibar kɨri. Egha me mɨzaraghara asem Bal ko mɨgɨa, an dɨa ghua aruer arɨzimɨn tu. Me kamaghɨn dɨa mɨgɨa ghaze, “Bal, nɨ en dɨmdiam baraghasa e ifonge.” Ezɨ me dɨa mɨgeir mɨgɨrɨgɨabar ikarvaziba pu. Bar puvatɨ. Me onger akaba banga, igha uari akura ofa gamir dakozir gumaziba ingarizir kam gighuagha rui.
26 Pegaram o novilho que lhes foi trazido, prepararam-no e invocaram o nome de Baal, desde a manhã até o meio-dia, dizendo: — Ó Baal, responde-nos! Porém não se ouviu nenhuma voz e não houve quem respondesse. E ficaram pulando ao redor do altar que tinham feito.
27 Egha aruer arɨzimɨn Elaija kamaghɨn me dɨpova ghaze, “Ia amɨrvaghan markɨ. Kar ti godra. Ia tong mɨghɨgh a ko ua mɨkɨm. A ti bizitam gɨnɨghnɨgha iti, o a ti daviasa ghu, egha ian dɨmdiam baraghizir puvatɨ. A bizir igharazibagh amuama, o a ti nguibar igharazitamɨn ghughama. O, a ti akuama, kamaghɨn amizɨ ia a gaghuragh.”
27 Ao meio-dia, Elias começou a zombar deles, dizendo: — Gritem mais alto, porque ele é deus! Pode ser que esteja meditando, atendendo a necessidades ou viajando. Talvez esteja dormindo e necessite que o acordem.
28 Ezɨ akam inigha izir gumaziba pamtemɨn dia, egha afuaba ko mɨdorozir sababa inigha uan asemɨn ziam fer arazibar gɨn ghua, uari uan namnaba aghori. Ezɨ ghuziba men namnabar emɨra izaghiri.
28 E eles clamavam em altas vozes e se cortavam com facas e com lanças, segundo o seu costume, até ficarem cobertos de sangue.
29 Me mati gumazir onganibar mɨn dia ghuavɨra itima, guaratɨzimɨn ofa damuamin dughiam oto. Ezɨ men dɨmdɨar ararebar ikarvaziba puvatɨ, ezɨ bizitam bar otozir puvatɨ. Bar puvatɨ.
29 Passado o meio-dia, eles profetizaram, até a hora do sacrifício da tarde; porém não houve voz, nem resposta, nem atenção alguma.
30 Ezɨ datɨrɨghɨn Elaija kamaghɨn gumazamizibav gei, “Ia nan boroghɨra izɨ.” Ezɨ me bar iza uari akuvagha an ekɨaru. Ezɨ Elaija uam Ikiavɨra Itir Godɨn ofa gamir dakozim akɨri, gumaziba fomɨram a gasɨghasɨki.
30 Então Elias disse a todo o povo: — Aproximem-se de mim. E todo o povo se aproximou dele. Elias restaurou o altar do
31 A ofa gamir dakozimɨn ingarasa 12plan dagɨaba ini. Dagɨar kaba, dar dɨbobonim, men inazir afeziam Jekopɨn otarir 12plan otivizir ababanim gami. Fomɨra Ikiavɨra Itir God kamaghɨn Jekop mɨkeme, “Gumazamiziba ziar kam Israel nɨ darɨgham.”
31 Pegou doze pedras, segundo o número das tribos dos filhos de Jacó, a quem tinha vindo a palavra do Senhor , dizendo: “O seu nome será Israel.”
32 Egha Elaija dagɨar kaba inigha Ikiavɨra Itir God bagha ofa damuamin dakozimɨn ingari. An ofa gamir dakozimɨn ingarigha gɨvagha, egha afemozir mam gɨkua dakozim gighui. Afemozir kam, me 14 litan dɨpam a gingeghtɨ a izɨvagham.
32 Com aquelas pedras edificou o altar em nome do Senhor . Ao redor dele fez uma vala capaz de conter duas medidas de sementes
33 Egha Elaija daziba inigha ofa gamir dakozim gatɨgha, bulmakaun tuziba aghoregha da isa dazibagh isɨn arɨki.
33 e então armou a lenha, cortou o novilho em pedaços e os pôs sobre a lenha.
34 Egha a kamaghɨn gumazamizibav gei, “Ia 4plan mɨner dɨpar izeveziba inigh izɨ ofan asɨzir tuziba ko dazibagh isɨn dagh ingegh.” Me amigha gɨvazɨ, a me mɨkemezɨ me uam ami. Ezɨ me uam amigha gɨvazɨ, a ua me mɨkemezɨ me uam ami. Ezɨ me kamaghɨn ami.
34 Então disse: — Encham quatro cântaros com água e derramem sobre o holocausto e sobre a lenha. Disse ainda: — Façam isso outra vez. E eles o fizeram. Disse mais: — Façam isso pela terceira vez. E eles o fizeram pela terceira vez.
35 Ezɨ dɨpam ofa gamir dakozimɨn mɨriamɨn emɨra uaghira afemozir kam gizɨfa.
35 A água escorria do altar e enchia também a vala aberta.
36 Egha bar guaratɨzimɨn, ofa damuamin dughiamra, akam inigha izir gumazim Elaija ofa gamir dakozim boroghɨn ghugha kamaghɨn God ko mɨgei, “O Ikiavɨra Itir God, nɨ Abraham ko Aisak ko Israelɨn God, kɨ kamaghɨn ifonge, nɨ datɨrɨghɨn gumazamiziba kamaghɨn men akagh, nɨ uabɨra Israelian God. Egh nɨ uaghan kamaghɨn men akagh suam, kɨ nɨn ingangarir gumazim, egha nɨn akamra gɨn ghua bizir kaba bar dagh ami.
36 Quando chegou a hora do sacrifício da tarde, o profeta Elias se aproximou do altar e disse: — Ó
37 O Ikiavɨra Itir God, nɨ nan dɨmdiam baregh, egh kɨ nɨn azarazɨ moghɨn damu, eghtɨ gumazamizir kaba fogh suam, nɨrara guizbangɨra Ikiavɨra Itir God, egh nɨ men navir averiabar amightɨ, me ua nɨ bagh izɨ.”
37 Responde-me, Senhor , responde-me, para que este povo saiba que tu, Senhor , és Deus e que fizeste o coração deles voltar para ti.
38 Ezɨ Ikiavɨra Itir God avim amadazɨ, a izaghira ofan bar isia mɨghɨrir kam bar an isia, daziba ko ofa gamir dakozimɨn dagɨaba, ko nguazir mɨnemeniar an mɨriamɨn itim sara isi. Ezɨ afemozimɨn itir dɨpam uaghan bar dake.
38 Então caiu fogo do Senhor e consumiu o holocausto, a lenha, as pedras e a terra, e ainda lambeu a água que estava na vala.
39 Ezɨ gumazamiziba kamaghɨn ganigha, uari isa nguazimɨn uari akunigha kamaghɨn dɨa mɨgei, “Ikiavɨra Itir God, a uabɨra guizbangɨra God! Ikiavɨra Itir God, a uabɨra guizbangɨra God!”
39 Quando o povo viu isso, todos se prostraram com o rosto em terra e disseram: — O
40 Ezɨ gɨn Elaija kamaghɨn me mɨgei, “Ia dɨkavigh Balɨn akam inigha izir gumaziba bar moghɨra men suikigh. Ia men tav ateghtɨ an arɨmangan markɨ!” Ezɨ me akam inigha izir gumazir ifavarir kabar suighizɨ, Elaija me inigha Kisonɨn Daghurimɨn mɨriamɨn uaghirɨgha me mɨsoghezɨ, me ariaghire.
40 Então Elias disse: — Prendam os profetas de Baal! Que nem um deles escape! Eles os prenderam, e Elias os fez descer até o ribeiro de Quisom e ali os matou.
41 Me danganir kamɨn ikiavɨra ikiava, Elaija kamaghɨn Ahap mɨgei, “Nɨ zuamɨra mangɨ egh damɨ. Kɨ amozir ekiam barazi, a iza nɨdi.”
41 Então Elias disse a Acabe: — Suba, vá comer e beber, porque já se ouve o barulho de abundante chuva.
42 Ezɨ Ahap ghuava api. Ezɨ Elaija uan ingangarir gumazim ko Karmelɨn Mɨghsɨar orazimɨn ghuavanabo. Egha Elaija uan guam aviragha uan tevimningɨn tizim gatɨ.
42 Acabe subiu para comer e beber, mas Elias subiu até o alto do Carmelo. Ali, encurvado para a terra, pôs o rosto entre os joelhos
43 Egha kamaghɨn uan ingangarir gumazim mɨgei, “Nɨ munagh mangɨ ongarimɨn gan.”
43 e disse ao seu servo: — Vá e olhe para o lado do mar. Ele foi, olhou e disse: — Não vi nada. Então Elias disse: — Volte. E assim por sete vezes.
44 Egha namba 7ɨn dughiamɨn ingangarir gumazim ua iza kamaghɨn mɨgei, “Kɨ ghuariar muziarir mamɨn garima, an ongarim gisɨn oto. A suvigha gumazimɨn dafarimɨn mɨn gari.”
44 Na sétima vez o servo disse: — Eis que se levanta do mar uma nuvem pequena como a palma da mão de um homem. Então Elias disse: — Suba e diga a Acabe: “Apronte o seu carro e desça, para que a chuva não o detenha.”
45 Ezɨ ghuariar pɨziba zuamɨra otivigha overiam bar anevara. Ezɨ amɨnim dɨkavizɨ amozir ekiam suaghiri. Ezɨ Ahap uan karisɨn ghuanabogha, Jesrilɨn zuir tuavimɨn zui.
45 Em pouco tempo o céu escureceu, com nuvens e vento, e caiu grande chuva. Acabe subiu ao carro e foi para Jezreel.
46 Ezɨ Ikiavɨra Itir Godɨn gavgavim Elaijan ize. Ezɨ Elaija pamtemɨn uan inim ikegha Ahapɨn karisɨn faraghavɨra ivegha zui. A kamaghɨra ivemara ghua aning Jesrilɨn oto.
46 A mão do Senhor veio sobre Elias, que cingiu os lombos e correu na frente de Acabe, até a entrada de Jezreel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.