1 Reis 11
Godɨn Eghaghanim: Akar Gavgavir Dɨkɨrɨzir Ghurim ko Igiam (MSY2020) vs NVT
1 Solomon kantrin igharazibar amizir avɨrim gifonge. A faragha Isipian atrivimɨn guivimɨn ikia, egha uaghan kantri Moapɨn amizibar ikia, egha kantri Amonɨn amiziba ko, kantri Idomɨn amiziba, ko Saidonɨn nguibar ekiamɨn amiziba, ko Hitian amizibar iti.
1 O rei Salomão amou muitas mulheres estrangeiras. Além da filha do faraó, ele se casou com mulheres de Moabe, de Amom, de Edom, de Sidom e dos hititas.
2 Nguibar kabar amiziba, Ikiavɨra Itir God faragha, men ikian Israelian anogoroke. Ikiavɨra Itir God Israelia mɨgɨa ghaze, “Ia Israelɨn azenan itir amizir kabar ikian bar markɨ. Ia kamaghɨn damutɨ, guizbangɨra, me ia gekutɨ ia na ategh men asebar gɨn mangam.” Ikiavɨra Itir God kamaghɨn mɨkemegha gɨfa. Ezɨ puvatɨ, Solomon amizir kabagh ifongeghavɨra iti.
2 O S enhor havia instruído os israelitas claramente: “Não se casem com mulheres dessas nações, pois desviarão seu coração para os deuses delas”. E, no entanto, Salomão amou essas mulheres.
3 Solomon amuir 700pla ikia, amuir dozir 300pla iti. Ezɨ amizir kaba an nɨghnɨzim gɨrazɨ, an akɨrim ragha Ikiavɨra Itir God gasara.
3 No total, casou-se com setecentas princesas e teve trezentas concubinas. E elas desviaram seu coração do S enhor .
4 Solomon ghurizir dughiamɨn, amizir kaba an navir averiam gɨrazɨ a men asebar gɨn zui. Kamaghɨn amizɨ, Solomon uan afeziam Devitɨn araziba ategha, egha Ikiavɨra Itir God, an Godɨn gɨn zuir puvatɨ. Bar puvatɨ.
4 Quando Salomão era idoso, elas o induziram a adorar outros deuses em vez de ser inteiramente fiel ao S enhor , seu Deus, como seu pai, Davi, tinha sido.
5 Solomon aser kam Astarten ziam fe, kar Saidonian aser amizim. Egha a uaghan asem Molekɨn ziam fe, a Amonian asem, ezɨ an amizir arazim bar ikuvizɨ, Ikiavɨra Itir God bar an aghua.
5 Salomão adorou Astarote, a deusa dos sidônios, e Moloque, o repulsivo deus dos amonitas.
6 Solomon kamaghɨn amua, Ikiavɨra Itir Godɨn damazimɨn arazir kuram gami. A uan afeziam Devitɨn arazir aghuiba ategha, Ikiavɨra Itir Godɨn arazim guizɨn an gɨn zuir puvatɨ.
6 Com isso, Salomão fez o que era mau aos olhos do S enhor ; recusou-se a seguir inteiramente o S enhor , como seu pai, Davi, tinha feito.
7 A uaghan, aser kam Kemosɨn ziam fasa danganir mamɨn ingari, kar Moapian aser arazir bar kurir God bar aghuazibagh amim. A uaghan Molekɨn ziam fasa danganir mamɨn ingari, kar Amonian aser arazir bar kurir God bar aghuazibagh amim. Danganir kamning, aning Jerusalemɨn aruem anadi naghɨn mɨghsɨam gisɨn iti.
7 No monte que fica a leste de Jerusalém, chegou a construir um lugar de culto para Camos, o repulsivo deus de Moabe, e outro para Moloque, o repulsivo deus dos amonitas.
8 Egha a uaghan uan amuir azenan itir kaba bagha danganir mabar ingari, eghtɨ me dar mangɨva ofan mɨgharir mughuriar aghuim zuim ko, ofan igharagha gariba uan aseba bagh dar amuam.
8 Salomão construiu esses lugares de culto para que suas esposas estrangeiras queimassem incenso e oferecessem sacrifícios aos deuses delas.
9 — ausente —
9 O S enhor se irou com Salomão, porque o coração dele tinha se desviado do S enhor , o Deus de Israel, que lhe havia aparecido duas vezes.
10 — ausente —
10 Ele tinha advertido Salomão especificamente de que não adorasse outros deuses, mas Salomão não obedeceu à ordem do S enhor .
11 egha kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ oragh! Nɨ uan ifongiamɨn gɨn ghua, arazir kɨ ifongeziba ko nan Akar Dɨkɨrɨzir Gavgavim abigha, nan Akar Gavgavimɨn gɨn zuir puvatɨ. Kamaghɨn amizɨ, kɨ kamaghɨn nɨghnigha gɨvagha ghaze, nɨ atrivir ingangarimɨn gɨvagh, ua kantrin kamɨn ganan kogham. Kɨ nɨn ingangarir gumazitam amɨseveghtɨma an atrivimɨn otivam.
11 Por isso, o S enhor lhe disse: “Uma vez que você não cumpriu minha aliança e desobedeceu a meus decretos, certamente tirarei de você o reino e o entregarei a um de seus servos.
12 Nɨ aremeghtɨ nɨn otarim atrivimɨn ikɨtɨma, kɨ a batuegham. Kɨ nɨn afeziam Devit gɨnɨghnɨgha, datɨrɨghɨn nɨ batueghan kogham.
12 Mas, por causa de seu pai, Davi, não farei isso enquanto você estiver vivo. Tirarei o reino de seu filho
13 Egh kɨ atrivir ingangarimɨn bar a batueghan kogham. Puvatɨ. Kɨ uan ingangarir gumazim Devit ko, nguibar ekiar kɨ ua baghavɨra inabazim, kɨ aning gɨnɨghnɨsi. Kamaghɨn amizɨ, kɨ nɨn otarim ateghtɨ a Israelian anaba tamɨn atrivimɨn ikiam.”
13 e, ainda assim, não tirarei dele o reino inteiro; deixarei que governe sobre uma tribo, por causa do meu servo Davi e de Jerusalém, a cidade que escolhi”.
14 Egha Ikiavɨra Itir God, gumazir mam gamizɨma, a Solomonɨn apanimɨn oto. Gumazir kamɨn ziam Hadat, a Idomian atrivimɨn ikɨzimɨn gumazir mam.
14 Então o S enhor levantou o edomita Hadade, da família real de Edom, para ser adversário de Salomão.
15 Atrivim Devit fomɨra Idomia ko mɨsoke. Ezɨ Israelian mɨdorozir gumazibar dapanim Joap, a Idomɨn ghugha, mɨdorozimɨn ariaghirezir gumazibar kuaba afe.
15 Anos antes, Davi tinha derrotado Edom. Joabe, comandante do exército de Davi, tinha ficado para trás a fim de enterrar alguns soldados israelitas mortos na batalha. Enquanto estavam ali, mataram todos os homens de Edom.
16 Joap uan mɨdorozir gumaziba ko me iakɨnir 6plan Idomɨn kantrin ikia gumazibav sogha ghua bar me kuavareme.
16 Joabe e o exército de Israel tinham permanecido ali seis meses, até matarem todos os edomitas.
17 Dughiar kamɨn Hadat suvighavɨra ikia, egha Idomɨn gumazir maba ko ara Isipɨn kantrin zui. Gumazir kaba, kar an afeziamɨn ingangarir gumaziba.
17 Contudo, Hadade e alguns dos oficiais de seu pai conseguiram fugir e seguiram para o Egito. Na época, Hadade ainda era bem jovem.
18 Me Midianɨn nguazim ategha ghua Paranɨn gumazamiziba puvatɨzir danganimɨn otifi. Egha Paranɨn gumaziba inigha, me bar moghɨra Isipɨn ghue. Me otivigha gɨvagha, ghua Isipɨn atrivim batozɨma a nguazir asɨzir mam ko, dɨpenir mam Hadat ganigha, daghebar an akurvasi.
18 Partiram de Midiã e foram a Parã, onde outros se juntaram a eles. Em seguida, foram ao Egito e se apresentaram ao faraó, o rei do Egito, que lhes ofereceu casas, sustento e terras.
19 Isipian atrivim bar Hadat gifongegha anetaghizɨma, a Tapenesɨn afumimɨn iti. Tapenes, a Isipɨn atrivimɨn amuim.
19 O faraó se agradou de Hadade e lhe deu em casamento sua cunhada, a irmã da rainha Tafnes.
20 Ezɨ Hadatɨn amuim otarir mam bate, ezɨ me ziam Genubat a gatɨ. Ezɨ Tapenes Genubat inigha Isipian atrivimɨn boriba sara atrivimɨn dɨpenimɨn men gari.
20 A esposa de Hadade deu à luz um filho chamado Genubate. Tafnes o criou na casa do faraó, entre os próprios filhos do faraó.
21 Ezɨ Hadat Isipɨn ikia orazi, Devit ko an mɨdorozir gumazibar dapanim Joap, aning areme. A kamaghɨn oregha ghua Isipian atrivim mɨgɨa ghaze, “Nɨ nan amamangatɨghtɨ, kɨ uamategh uan kantrin mangam.”
21 Quando chegou a Hadade no Egito a notícia de que Davi e seu comandante Joabe estavam mortos, ele disse ao faraó: “Deixe-me voltar para minha terra”.
22 Ezɨ atrivim an azara, “Nɨ manmaghsua uamategh uan kantrin mangasa? Nɨ na ko ikia bizitabar otevez ti.”
22 “Por quê?”, perguntou o faraó. “O que lhe falta aqui para que você queira voltar para sua terra?” “Não me falta nada”, respondeu ele. “Ainda assim, peço que me deixe voltar.”
23 God gumazir igharazir mam uaghan a gamizɨma, a Solomonɨn apanimɨn oto. Gumazir kamɨn ziam Reson, a Eliadan otarim. Reson a kantri Soban Atrivim Hadateserɨn ingangarir gumazir mam. An Hadateser ategha arav ghu.
23 Deus também levantou Rezom, filho de Eliada, para ser adversário de Salomão. Rezom havia fugido de seu senhor Hadadezer, rei de Zobá,
24 Egha a gumazir maba akuvagha men faragha ghua, tintinibar puram arua, gumazamizibav sogha men biziba okei. Ezɨ Devit fomɨra Hadateserɨn mɨdorozir gumazibav sogha me agɨvazɨ, bizir kamɨn gɨn, Reson uan adarazi ko me ghua Damaskusɨn nguibar ekiamɨn iti. Egha an adarazi an akurazɨ, a Damaskusɨn atrivimɨn oto.
24 e se tornado líder de um bando de rebeldes. Depois que Davi derrotou Hadadezer, Rezom e seus homens fugiram para Damasco, onde Rezom se tornou rei.
25 Ezɨ Solomon atrivimɨn itir dughiamɨn, Reson zurara Israelian apanim gami, Hadat amizɨ mokɨn. Egha Reson kantri Sirian atrivimɨn ikia, Israelia bar men aghua.
25 Ele foi inimigo ferrenho de Israel durante o resto do reinado de Salomão e, assim como Hadade, causou muitos problemas. Rezom continuou a reinar na Síria e odiava Israel profundamente.
26 Solomonɨn ingangarir gumazir dapanir mam uaghan akɨrim ragha a gasaragha an apanim gami. An ziam Jeroboam. An afeziamɨn ziam Nebat, ezɨ an amebamɨn ziam Serua. Ezɨ an afeziam Nebat areme. Jeroboam, a Seredan nguibamɨn gumazim. Kar Efraimɨn anabamɨn nguazimɨn itir nguibar ekiam.
26 Outro líder rebelde foi Jeroboão, filho de Nebate, um dos próprios oficiais de Salomão. Veio da cidade de Zeredá, em Efraim; sua mãe era viúva e se chamava Zerua.
27 Jeroboam Atrivim Solomon abɨnasa nɨghnɨsi. Bizir kamɨn mɨngarim kamaghɨn ghu, Solomon Jerusalemɨn danganir iraghueziba apeava, Devitɨn Nguibar Ekiam avɨnizir dɨvazim akɨrir dughiamɨn,
27 Esta é a história por trás de sua rebelião. Salomão estava construindo o aterro e reparando os muros da Cidade de Davi, seu pai.
28 Jeroboam bar deraghavɨra ingari. Solomon an ingangarir aghuir kabar ganigha anemɨsevezɨ a Josepɨn anabamɨn adarazir gativagha men gari. Ingangarir kaba, atrivim da isa me ganɨngi.
28 Jeroboão era um jovem muito capaz e, quando Salomão viu como era diligente, encarregou-o dos trabalhadores das tribos de Efraim e Manassés, os descendentes de José.
29 Dughiar mamɨn, Jeroboam Jerusalem ategha tuavir mamɨn zuima, Godɨn akam inigha izir gumazim Ahiya, a Silon gumazim, a iza tuavimɨn a bato. Aning uaningra itima, gumazitam uam aning ko itir puvatɨ. Dughiar kamɨn, Ahiya korotiar igiar mam arugha egha ize.
29 Certo dia, quando Jeroboão saía de Jerusalém, Aías, profeta de Siló, encontrou-se com ele no caminho. Aías vestia uma capa nova. Enquanto os dois estavam sozinhos no campo,
30 Egha Ahiya korotiar igiar kam suegha, an suiragha 12plan akuabar anebɨki.
30 Aías pegou sua capa nova e a rasgou em doze partes.
31 Egha a Jeroboamɨn mɨgɨa ghaze, “Ikiavɨra Itir God, Israelian God, kamaghɨn nɨ mɨgei, ‘Nɨ gan! Kɨ Ikiavɨra Itir God, kɨ atrivir ingangarimɨn Solomon agɨvasa nɨghnigha gɨfa. Kɨ nɨ damightɨ nɨ Israelian anabar 10pla gativagh men ganam. Kamaghɨn amizɨ, nɨ korotiar akuar 10pla ua bagh dar suikigh.
31 Disse a Jeroboão: “Fique com dez pedaços, pois assim diz o S enhor , o Deus de Israel: ‘Estou prestes a tirar o reino das mãos de Salomão e entregar dez tribos a você.
32 Kɨ uan ingangarir gumazim Devit ko, Israelɨn anababar tongɨn Jerusalemɨn nguibar ekiar kɨ ua baghavɨra inabazim, kɨ aning gɨnɨghnɨsi. Kamaghɨn, kɨ Solomon ateghtɨ, an anabar vamɨran ganam.
32 Contudo, deixarei uma tribo para ele, por causa do meu servo Davi e de Jerusalém, a cidade que escolhi dentre todas as tribos de Israel.
33 Israelia akɨrim ragha na gasaragha Saidonɨn aser amizim Astarten ko, Moapian asem Kemos, ko, Amonian asem Molek, me men ziaba fe. Me tuavir aghuir kɨ men akaziba dar gɨn zuir puvatɨgha, nan arazir kɨ ifongeziba ko, bizir kɨ damuasa ia mɨkemezibar gɨn zuir puvatɨ. Egha kɨ ifongezir puvatɨzir biziba me dagh ami. Me Solomonɨn afeziam Devitɨn arazir aghuiba bar ada ataki. Ezɨ bizir kam bangɨn kɨ arazir kam men akagham.
33 Pois Salomão me abandonou e adorou Astarote, a deusa dos sidônios, Camos, o deus de Moabe, e Moloque, o deus dos amonitas. Não seguiu meus caminhos nem fez o que me agrada. Não obedeceu a meus decretos e estatutos, como fez seu pai, Davi.
34 “ ‘Egh kɨ atrivir ingangarimɨn Solomon da bar anegɨvaghan kogham. Kɨ uan ingangarir gumazir kɨ ua bagha mɨsevezim Devit, a gɨnɨghnɨsi. A nan Akar Gavgaviba ko arazir kɨ ifongeziba bar dar gɨn zuir gumazim. Kɨ a gɨnɨghnɨgh, Solomon aneteghtɨ an atrivimɨn ikɨ mangɨ aremegham.
34 “‘Contudo, não tirarei o reino inteiro de Salomão agora. Por causa do meu servo Davi, a quem escolhi e que obedeceu a meus mandamentos e decretos, manterei Salomão no governo enquanto ele viver.
35 Solomon aremegh gɨvaghtɨ, an otarim an danganim inigh atrivimɨn ikɨtɨ, kɨ an dafarimɨn 10plan Israelian anababa inigh nɨ Jeroboam, nɨn dafarim darɨgham.
35 Mas tirarei o reino do filho dele e darei dez tribos a você.
36 Egh kɨ Solomonɨn otarim ateghtɨ, a Israelian anabar vamɨran ganam. Eghtɨ nan ingangarir gumazim Devitɨn lam mungueghan kogham. Bar puvatɨgham. An ovavir boriba atrivibar ikɨ mangɨvɨra ikiam. Devitɨn ikɨzimɨn adarazir tongɨn gumazitam zurara Jerusalemɨn atrivimɨn ikiam. Nguibar ekiar kam, gumazamiziba an izɨva nan boroghɨn izɨ nan ziam fasa kɨ a ginaba.
36 O filho de Salomão terá uma tribo, para que os descendentes de meu servo Davi continuem a brilhar como uma lâmpada em Jerusalém, a cidade que escolhi como lugar para o meu nome.
37 Jeroboam, kɨ nɨ damightɨma nɨ Israelian atrivimɨn otogh, nguazir nɨ ganasa ifongeziba, nɨ bar dagh ativagh dar ganam.
37 Eu o colocarei no trono de Israel, e você governará sobre tudo que seu coração desejar.
38 Nɨ nan Akar Gavgavir kɨ nɨ mɨgeiba deragh da baragh, egh deragh tuavir kɨ nɨn akaghamibar gɨn mangɨ, egh nan damazimɨn arazir aghuibar amu, egh nan ingangarir gumazim Devit amizɨ moghɨn, nɨ nan Akar Gavgaviba ko arazir kɨ ifongezibar gɨn mangɨtɨ, kɨ nɨ ko ikiam. Egh kɨ nɨn ikɨzimɨn adarazir amutɨ, me atrivibar ikɨ mangɨvɨra ikiam. Eghtɨ kɨ Israelian anabar 10pla isɨ nɨ danɨngam.
38 Se der ouvidos ao que digo, seguir meus caminhos e fizer o que me agrada, e se obedecer a meus estatutos e mandamentos, como fez meu servo Davi, sempre estarei com você. Estabelecerei para você uma dinastia, como fiz com Davi, e lhe darei Israel.
39 Solomon arazir kuram gami, ezɨ bizir kam bangɨn kɨ ivezir kuram isɨ Devitɨn ovavir boribar anɨngam. Egh kɨ zurara mɨzazim me gasɨvɨra ikian kogham.’ ”
39 Por causa do pecado de Salomão, castigarei os descendentes de Davi, mas não para sempre’”.
40 Solomon gɨn kamaghɨn fo, Jeroboam anebɨnasa. Kamaghɨn amizɨ, Solomon Jeroboam mɨsueghtɨ an aremeghasa. Ezɨ Jeroboam ara ghua Isipian Atrivim Sisak ko iti. Egha Isipɨn ikiavɨra itima Solomon areme.
40 Salomão tentou matar Jeroboão, mas ele fugiu para junto de Sisaque, rei do Egito, e ficou ali até a morte de Salomão.
41 Solomon amizir bizir igharaziba, ko an nɨghnɨzir aghuiba ko fofozim, me bar ada isa, Solomonɨn Eghaghaniba Itir Akɨnafarimɨn ada osiri.
41 Os demais acontecimentos do reinado de Salomão, incluindo todos os seus feitos e sua sabedoria, estão registrados no Livro dos Atos de Salomão .
42 Solomon 40plan azenibar Jerusalemɨn atrivimɨn ikia, egha Israelia bar me gativagha men gari.
42 Salomão reinou por quarenta anos sobre todo o Israel, em Jerusalém.
43 Egha Solomon uan inazir afeziabar mɨn aremezɨ, me an kuam isa, an afeziam Devitɨn Nguibar Ekiam Jerusalemɨn, anefa. Ezɨ an otarim Rehoboam an danganim inigha atrivimɨn iti.
43 Quando morreu e se reuniu a seus antepassados, foi sepultado na Cidade de Davi, seu pai. Seu filho Roboão foi seu sucessor.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.