1 Reis 11
Godɨn Eghaghanim: Akar Gavgavir Dɨkɨrɨzir Ghurim ko Igiam (MSY2020) vs NAA
1 Solomon kantrin igharazibar amizir avɨrim gifonge. A faragha Isipian atrivimɨn guivimɨn ikia, egha uaghan kantri Moapɨn amizibar ikia, egha kantri Amonɨn amiziba ko, kantri Idomɨn amiziba, ko Saidonɨn nguibar ekiamɨn amiziba, ko Hitian amizibar iti.
1 Além da filha de Faraó, Salomão amou muitas mulheres estrangeiras: moabitas, amonitas, edomitas, sidônias e heteias,
2 Nguibar kabar amiziba, Ikiavɨra Itir God faragha, men ikian Israelian anogoroke. Ikiavɨra Itir God Israelia mɨgɨa ghaze, “Ia Israelɨn azenan itir amizir kabar ikian bar markɨ. Ia kamaghɨn damutɨ, guizbangɨra, me ia gekutɨ ia na ategh men asebar gɨn mangam.” Ikiavɨra Itir God kamaghɨn mɨkemegha gɨfa. Ezɨ puvatɨ, Solomon amizir kabagh ifongeghavɨra iti.
2 mulheres das nações de que o Senhor tinha dito aos filhos de Israel: “Não casem com elas, nem casem elas com vocês, pois perverteriam o coração de vocês, para seguirem os seus deuses.” A estas Salomão se apegou pelo amor.
3 Solomon amuir 700pla ikia, amuir dozir 300pla iti. Ezɨ amizir kaba an nɨghnɨzim gɨrazɨ, an akɨrim ragha Ikiavɨra Itir God gasara.
3 Tinha setecentas mulheres que eram princesas e trezentas concubinas; e suas mulheres lhe perverteram o coração.
4 Solomon ghurizir dughiamɨn, amizir kaba an navir averiam gɨrazɨ a men asebar gɨn zui. Kamaghɨn amizɨ, Solomon uan afeziam Devitɨn araziba ategha, egha Ikiavɨra Itir God, an Godɨn gɨn zuir puvatɨ. Bar puvatɨ.
4 Sendo já velho, suas mulheres lhe perverteram o coração para seguir outros deuses, e o coração dele não era fiel ao Senhor , seu Deus, como havia sido fiel o coração de Davi, seu pai.
5 Solomon aser kam Astarten ziam fe, kar Saidonian aser amizim. Egha a uaghan asem Molekɨn ziam fe, a Amonian asem, ezɨ an amizir arazim bar ikuvizɨ, Ikiavɨra Itir God bar an aghua.
5 Salomão seguiu Astarote, deusa dos sidônios, e Milcom, abominação dos amonitas.
6 Solomon kamaghɨn amua, Ikiavɨra Itir Godɨn damazimɨn arazir kuram gami. A uan afeziam Devitɨn arazir aghuiba ategha, Ikiavɨra Itir Godɨn arazim guizɨn an gɨn zuir puvatɨ.
6 Assim, Salomão fez o que era mau aos olhos do Senhor e não perseverou em seguir o Senhor , como Davi, seu pai, havia feito.
7 A uaghan, aser kam Kemosɨn ziam fasa danganir mamɨn ingari, kar Moapian aser arazir bar kurir God bar aghuazibagh amim. A uaghan Molekɨn ziam fasa danganir mamɨn ingari, kar Amonian aser arazir bar kurir God bar aghuazibagh amim. Danganir kamning, aning Jerusalemɨn aruem anadi naghɨn mɨghsɨam gisɨn iti.
7 Nesse tempo, sobre o monte que fica diante de Jerusalém, Salomão construiu um santuário a Quemos, abominação de Moabe, e a Moloque, abominação dos filhos de Amom.
8 Egha a uaghan uan amuir azenan itir kaba bagha danganir mabar ingari, eghtɨ me dar mangɨva ofan mɨgharir mughuriar aghuim zuim ko, ofan igharagha gariba uan aseba bagh dar amuam.
8 Assim fez para todas as suas mulheres estrangeiras, as quais queimavam incenso e ofereciam sacrifícios aos seus deuses.
9 — ausente —
9 O Senhor se indignou contra Salomão, por ter desviado o seu coração do Senhor , Deus de Israel, que lhe havia aparecido duas vezes
10 — ausente —
10 e ordenado que não seguisse outros deuses. Ele, porém, não guardou o que o Senhor lhe havia ordenado.
11 egha kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ oragh! Nɨ uan ifongiamɨn gɨn ghua, arazir kɨ ifongeziba ko nan Akar Dɨkɨrɨzir Gavgavim abigha, nan Akar Gavgavimɨn gɨn zuir puvatɨ. Kamaghɨn amizɨ, kɨ kamaghɨn nɨghnigha gɨvagha ghaze, nɨ atrivir ingangarimɨn gɨvagh, ua kantrin kamɨn ganan kogham. Kɨ nɨn ingangarir gumazitam amɨseveghtɨma an atrivimɨn otivam.
11 Por isso o Senhor disse a Salomão: — Já que você procedeu assim e não guardou a minha aliança, nem os meus estatutos que lhe ordenei, vou tirar o reino de você e dá-lo a um dos seus servos.
12 Nɨ aremeghtɨ nɨn otarim atrivimɨn ikɨtɨma, kɨ a batuegham. Kɨ nɨn afeziam Devit gɨnɨghnɨgha, datɨrɨghɨn nɨ batueghan kogham.
12 No entanto, por amor a Davi, seu pai, não farei isso enquanto você estiver vivo, mas durante o reinado do seu filho.
13 Egh kɨ atrivir ingangarimɨn bar a batueghan kogham. Puvatɨ. Kɨ uan ingangarir gumazim Devit ko, nguibar ekiar kɨ ua baghavɨra inabazim, kɨ aning gɨnɨghnɨsi. Kamaghɨn amizɨ, kɨ nɨn otarim ateghtɨ a Israelian anaba tamɨn atrivimɨn ikiam.”
13 Todavia, não tirarei o reino todo; darei uma tribo a seu filho, por amor a Davi, meu servo, e por amor a Jerusalém, que escolhi.
14 Egha Ikiavɨra Itir God, gumazir mam gamizɨma, a Solomonɨn apanimɨn oto. Gumazir kamɨn ziam Hadat, a Idomian atrivimɨn ikɨzimɨn gumazir mam.
14 O Senhor levantou um adversário contra Salomão, a saber, Hadade, o edomita, que era da linhagem real de Edom.
15 Atrivim Devit fomɨra Idomia ko mɨsoke. Ezɨ Israelian mɨdorozir gumazibar dapanim Joap, a Idomɨn ghugha, mɨdorozimɨn ariaghirezir gumazibar kuaba afe.
15 Porque, quando Davi esteve em Edom, Joabe, o comandante do exército, que tinha ido sepultar os mortos, matou todos os homens em Edom.
16 Joap uan mɨdorozir gumaziba ko me iakɨnir 6plan Idomɨn kantrin ikia gumazibav sogha ghua bar me kuavareme.
16 Porque Joabe ficou ali seis meses com todo o Israel, até que eliminou todos os homens em Edom.
17 Dughiar kamɨn Hadat suvighavɨra ikia, egha Idomɨn gumazir maba ko ara Isipɨn kantrin zui. Gumazir kaba, kar an afeziamɨn ingangarir gumaziba.
17 Porém Hadade fugiu para o Egito na companhia de alguns homens edomitas, dos servos de seu pai. Na ocasião, Hadade era ainda muito jovem.
18 Me Midianɨn nguazim ategha ghua Paranɨn gumazamiziba puvatɨzir danganimɨn otifi. Egha Paranɨn gumaziba inigha, me bar moghɨra Isipɨn ghue. Me otivigha gɨvagha, ghua Isipɨn atrivim batozɨma a nguazir asɨzir mam ko, dɨpenir mam Hadat ganigha, daghebar an akurvasi.
18 Partiram de Midiã e foram até Parã, de onde levaram consigo alguns homens e chegaram ao Egito, a Faraó, rei do Egito, que deu a Hadade uma casa, e lhe prometeu sustento, e lhe deu terras.
19 Isipian atrivim bar Hadat gifongegha anetaghizɨma, a Tapenesɨn afumimɨn iti. Tapenes, a Isipɨn atrivimɨn amuim.
19 Hadade encontrou favor aos olhos de Faraó, tanto que este lhe deu por mulher a irmã de sua própria mulher,
20 Ezɨ Hadatɨn amuim otarir mam bate, ezɨ me ziam Genubat a gatɨ. Ezɨ Tapenes Genubat inigha Isipian atrivimɨn boriba sara atrivimɨn dɨpenimɨn men gari.
20 a irmã de Tafnes, a rainha. A irmã de Tafnes deu-lhe à luz seu filho Genubate, que foi criado por Tafnes na casa de Faraó, onde Genubate ficou entre os filhos de Faraó.
21 Ezɨ Hadat Isipɨn ikia orazi, Devit ko an mɨdorozir gumazibar dapanim Joap, aning areme. A kamaghɨn oregha ghua Isipian atrivim mɨgɨa ghaze, “Nɨ nan amamangatɨghtɨ, kɨ uamategh uan kantrin mangam.”
21 Quando Hadade soube no Egito que Davi tinha morrido e que Joabe, comandante do exército, estava morto, disse a Faraó: — Deixe-me voltar para a minha terra.
22 Ezɨ atrivim an azara, “Nɨ manmaghsua uamategh uan kantrin mangasa? Nɨ na ko ikia bizitabar otevez ti.”
22 Então Faraó lhe perguntou: — Mas o que lhe falta comigo, para que você queira voltar para a sua terra? Hadade respondeu: — Não me falta nada; mas deixe-me ir.
23 God gumazir igharazir mam uaghan a gamizɨma, a Solomonɨn apanimɨn oto. Gumazir kamɨn ziam Reson, a Eliadan otarim. Reson a kantri Soban Atrivim Hadateserɨn ingangarir gumazir mam. An Hadateser ategha arav ghu.
23 Deus levantou mais um adversário contra Salomão, a saber, Rezom, filho de Eliada, que havia fugido de seu senhor Hadadezer, rei de Zobá.
24 Egha a gumazir maba akuvagha men faragha ghua, tintinibar puram arua, gumazamizibav sogha men biziba okei. Ezɨ Devit fomɨra Hadateserɨn mɨdorozir gumazibav sogha me agɨvazɨ, bizir kamɨn gɨn, Reson uan adarazi ko me ghua Damaskusɨn nguibar ekiamɨn iti. Egha an adarazi an akurazɨ, a Damaskusɨn atrivimɨn oto.
24 Ele ajuntou homens e se fez chefe de um bando. Depois do morticínio feito por Davi, eles se foram para Damasco, onde habitaram e fizeram de Rezom o seu rei.
25 Ezɨ Solomon atrivimɨn itir dughiamɨn, Reson zurara Israelian apanim gami, Hadat amizɨ mokɨn. Egha Reson kantri Sirian atrivimɨn ikia, Israelia bar men aghua.
25 Este foi adversário de Israel durante toda a vida de Salomão, e lhe fez mal, como Hadade havia feito. Rezom detestava Israel e reinava sobre a Síria.
26 Solomonɨn ingangarir gumazir dapanir mam uaghan akɨrim ragha a gasaragha an apanim gami. An ziam Jeroboam. An afeziamɨn ziam Nebat, ezɨ an amebamɨn ziam Serua. Ezɨ an afeziam Nebat areme. Jeroboam, a Seredan nguibamɨn gumazim. Kar Efraimɨn anabamɨn nguazimɨn itir nguibar ekiam.
26 Jeroboão, filho de Nebate, efraimita de Zereda, servo de Salomão, e cuja mãe era uma viúva chamada Zerua, revoltou-se contra o rei.
27 Jeroboam Atrivim Solomon abɨnasa nɨghnɨsi. Bizir kamɨn mɨngarim kamaghɨn ghu, Solomon Jerusalemɨn danganir iraghueziba apeava, Devitɨn Nguibar Ekiam avɨnizir dɨvazim akɨrir dughiamɨn,
27 Esta foi a causa por que levantou a sua mão contra o rei: Salomão estava edificando Milo e reparando as brechas da cidade de seu pai Davi.
28 Jeroboam bar deraghavɨra ingari. Solomon an ingangarir aghuir kabar ganigha anemɨsevezɨ a Josepɨn anabamɨn adarazir gativagha men gari. Ingangarir kaba, atrivim da isa me ganɨngi.
28 Jeroboão era um homem valente e capaz. Quando Salomão viu que ele era um jovem que fazia bem o seu trabalho, ele o encarregou de todos os trabalhadores forçados da casa de José.
29 Dughiar mamɨn, Jeroboam Jerusalem ategha tuavir mamɨn zuima, Godɨn akam inigha izir gumazim Ahiya, a Silon gumazim, a iza tuavimɨn a bato. Aning uaningra itima, gumazitam uam aning ko itir puvatɨ. Dughiar kamɨn, Ahiya korotiar igiar mam arugha egha ize.
29 Aconteceu que, nesse tempo, quando Jeroboão estava saindo de Jerusalém, o profeta Aías, de Siló, o encontrou no caminho. O profeta estava usando uma capa nova, e os dois estavam sozinhos no campo.
30 Egha Ahiya korotiar igiar kam suegha, an suiragha 12plan akuabar anebɨki.
30 Aías pegou a capa nova que estava usando, rasgou-a em doze pedaços
31 Egha a Jeroboamɨn mɨgɨa ghaze, “Ikiavɨra Itir God, Israelian God, kamaghɨn nɨ mɨgei, ‘Nɨ gan! Kɨ Ikiavɨra Itir God, kɨ atrivir ingangarimɨn Solomon agɨvasa nɨghnigha gɨfa. Kɨ nɨ damightɨ nɨ Israelian anabar 10pla gativagh men ganam. Kamaghɨn amizɨ, nɨ korotiar akuar 10pla ua bagh dar suikigh.
31 e disse a Jeroboão: — Pegue dez pedaços, porque assim diz o
32 Kɨ uan ingangarir gumazim Devit ko, Israelɨn anababar tongɨn Jerusalemɨn nguibar ekiar kɨ ua baghavɨra inabazim, kɨ aning gɨnɨghnɨsi. Kamaghɨn, kɨ Solomon ateghtɨ, an anabar vamɨran ganam.
32 Porém ele terá uma tribo, por amor a Davi, meu servo, e por amor a Jerusalém, a cidade que escolhi de todas as tribos de Israel.
33 Israelia akɨrim ragha na gasaragha Saidonɨn aser amizim Astarten ko, Moapian asem Kemos, ko, Amonian asem Molek, me men ziaba fe. Me tuavir aghuir kɨ men akaziba dar gɨn zuir puvatɨgha, nan arazir kɨ ifongeziba ko, bizir kɨ damuasa ia mɨkemezibar gɨn zuir puvatɨ. Egha kɨ ifongezir puvatɨzir biziba me dagh ami. Me Solomonɨn afeziam Devitɨn arazir aghuiba bar ada ataki. Ezɨ bizir kam bangɨn kɨ arazir kam men akagham.
33 Porque Salomão me abandonou e se inclinou diante de Astarote, deusa dos sidônios, diante de Quemos, deus de Moabe, e diante de Milcom, deus dos filhos de Amom. Ele não andou nos meus caminhos para fazer o que é reto aos meus olhos, a saber, para guardar os meus estatutos e os meus juízos, como fez Davi, seu pai.
34 “ ‘Egh kɨ atrivir ingangarimɨn Solomon da bar anegɨvaghan kogham. Kɨ uan ingangarir gumazir kɨ ua bagha mɨsevezim Devit, a gɨnɨghnɨsi. A nan Akar Gavgaviba ko arazir kɨ ifongeziba bar dar gɨn zuir gumazim. Kɨ a gɨnɨghnɨgh, Solomon aneteghtɨ an atrivimɨn ikɨ mangɨ aremegham.
34 Porém não vou tirar de Salomão o reino todo; pelo contrário, farei com que ele governe durante todos os dias da sua vida, por amor a Davi, meu servo, que escolhi e que guardou os meus mandamentos e os meus estatutos.
35 Solomon aremegh gɨvaghtɨ, an otarim an danganim inigh atrivimɨn ikɨtɨ, kɨ an dafarimɨn 10plan Israelian anababa inigh nɨ Jeroboam, nɨn dafarim darɨgham.
35 Mas da mão do filho de Salomão tomarei o reino, a saber, as dez tribos, e as darei a você.
36 Egh kɨ Solomonɨn otarim ateghtɨ, a Israelian anabar vamɨran ganam. Eghtɨ nan ingangarir gumazim Devitɨn lam mungueghan kogham. Bar puvatɨgham. An ovavir boriba atrivibar ikɨ mangɨvɨra ikiam. Devitɨn ikɨzimɨn adarazir tongɨn gumazitam zurara Jerusalemɨn atrivimɨn ikiam. Nguibar ekiar kam, gumazamiziba an izɨva nan boroghɨn izɨ nan ziam fasa kɨ a ginaba.
36 E ao filho dele darei uma tribo, para que Davi, meu servo, tenha sempre uma lâmpada diante de mim em Jerusalém, a cidade que escolhi para pôr ali o meu nome.
37 Jeroboam, kɨ nɨ damightɨma nɨ Israelian atrivimɨn otogh, nguazir nɨ ganasa ifongeziba, nɨ bar dagh ativagh dar ganam.
37 Quanto a você, eu o tomarei e você reinará sobre tudo o que desejar a sua alma; e você será rei sobre Israel.
38 Nɨ nan Akar Gavgavir kɨ nɨ mɨgeiba deragh da baragh, egh deragh tuavir kɨ nɨn akaghamibar gɨn mangɨ, egh nan damazimɨn arazir aghuibar amu, egh nan ingangarir gumazim Devit amizɨ moghɨn, nɨ nan Akar Gavgaviba ko arazir kɨ ifongezibar gɨn mangɨtɨ, kɨ nɨ ko ikiam. Egh kɨ nɨn ikɨzimɨn adarazir amutɨ, me atrivibar ikɨ mangɨvɨra ikiam. Eghtɨ kɨ Israelian anabar 10pla isɨ nɨ danɨngam.
38 Se você ouvir tudo o que eu lhe ordenar, e andar nos meus caminhos, e fizer o que é reto aos meus olhos, guardando os meus estatutos e os meus mandamentos, como fez Davi, meu servo, eu estarei com você, e lhe edificarei uma casa estável, como edifiquei para Davi, e darei Israel a você.
39 Solomon arazir kuram gami, ezɨ bizir kam bangɨn kɨ ivezir kuram isɨ Devitɨn ovavir boribar anɨngam. Egh kɨ zurara mɨzazim me gasɨvɨra ikian kogham.’ ”
39 Por causa disso, afligirei a descendência de Davi, mas não para sempre.”
40 Solomon gɨn kamaghɨn fo, Jeroboam anebɨnasa. Kamaghɨn amizɨ, Solomon Jeroboam mɨsueghtɨ an aremeghasa. Ezɨ Jeroboam ara ghua Isipian Atrivim Sisak ko iti. Egha Isipɨn ikiavɨra itima Solomon areme.
40 Salomão tentou matar Jeroboão, mas este se levantou e fugiu para o Egito, para junto de Sisaque, rei do Egito; e ali permaneceu até a morte de Salomão.
41 Solomon amizir bizir igharaziba, ko an nɨghnɨzir aghuiba ko fofozim, me bar ada isa, Solomonɨn Eghaghaniba Itir Akɨnafarimɨn ada osiri.
41 Quanto aos demais atos de Salomão, a tudo o que fez e à sua sabedoria, não está tudo escrito no Livro da História de Salomão?
42 Solomon 40plan azenibar Jerusalemɨn atrivimɨn ikia, egha Israelia bar me gativagha men gari.
42 O tempo que Salomão reinou sobre todo o Israel, em Jerusalém, foi de quarenta anos.
43 Egha Solomon uan inazir afeziabar mɨn aremezɨ, me an kuam isa, an afeziam Devitɨn Nguibar Ekiam Jerusalemɨn, anefa. Ezɨ an otarim Rehoboam an danganim inigha atrivimɨn iti.
43 Salomão morreu e foi sepultado na Cidade de Davi, seu pai, e Roboão, seu filho, reinou em seu lugar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.