Lucas 12
Aɓan 'am wiya awan (MQBNT) vs NAA
1 Natiya, à alay ata a ite, ɗo ahay tə halay nga bayak awan, a baslay zek bay. Tinen apan ti zla nà, tə jənan pə saray ì zek ahay. Yesu a dazlan sa jan anà njavar anahan ahay, a wa: «Bənen nga a kwanay nə lele pə wuɗah sə Farisa ahay wa, anga tinen nà, ɗo sə mbaɗəmbaɗa ahay.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Way mi ɗer aya fok ti kay ahay zek uho mba, aday 'am mə səsœk aya asəsœk fok, ti sləne zek kutok.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Anga nan, 'am a kwanay sa ja ì iɗe zənzen a inde ata nà, i sləne zek ì iɗe jiyjay a inde, aday 'am a kwanay sə səsœk asəsœk taayak ù doh a kwanay ataya ɗukwen, ti sləne zek kawa ki jen nə uho pə zavay wa.»
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 Yesu a jan atan asa, a wa: «Nen apan ni jak ikwen, car uno ahay: Kə̂ jəjiren anà ɗo sa mba apan saa ndəvak ikwen anan sifa təte ataya bay, anga pə dəɓa anahan a wa nà, ti i mba apan sa ga awan inde sabay.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Ɗo a aday təɗe ki jəjiren anan ata nà, nen apan ni ɗakak ikwen anan: Jəjiren anan aɗəka nà, anà Mbərom. Winen nà, i mba apan sə ndəvak ikwen anan sifa təte, aday pə dəɓa anahan a wa ɗukwen, i mba apan sa zla kwanay à məke sə mərda inde re. Ayaw, sumor a nà, jəjiren anan anà ɗowan ata kutok.
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 «Slənen asa aday, na wa kə sənen zle, tə sukom kəɗeye ahay ɗara tə dala sərɗəɗe aya cew biɗaw? Əna aday ɗukwen, Mbərom a san patan zle fok re asanaw!
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Kə̂ jəjiren awan bay jiga awan. Kwa sibœk sa nga a kwanay ahay ɗukwen mə baslay aya kərtek kərtek fok coy. Pə Mbərom nà, kwanay kə zilen a kəɗeye ahay gəmgam asanaw!»
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 Yesu a jan anà njavar anahan ahay asa re, a wa: «Kak ɗowan a kà jak pa 'am su ɗo sə daliyugo ahay “Nen ɗo a Yesu!” nà, nen Wan su Ɗo ɗukwen, ni ja pa 'am ana maslay a Mbərom ahay: “Winen ɗo uno!” cite re.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Əna ɗowan kà jak pa 'am su ɗo sə daliyugo ahay sa jəka a san nen Yesu bay cəna, nen ɗukwen ni jan anà maslay a Mbərom ahay nà, na san anan bay ite re.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 «Ɗo kə̀ jənak uno pa 'am ì nen Wan su Ɗo nà, Mbərom i pəsen anan. Əna kak ɗowan a a jənan pa 'am nə anà Apasay Cəncan a nà, wita Mbərom i pəsen anan ines anahan kula itəbay.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 «Kwa siwa siwa tə bənak kwanay aday ta zlak kwanay pa 'am sə sariya ù doh sə wazay ahay, kabay pa 'am ana bahay sə daliyugo ahay, kabay pa 'am su ɗo məduwen aya dəp nà, kâ sa jilen sa jəka aday mi i mbəɗahan atan apan nə, kəkəmaw kabay mi i ja nə maw ata bay.
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 Anga à alay ata nà, Apasay Cəncan a i ɗakak ikwen anan 'am a kwanay a saa ja ata awan.»
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 À wulen su ɗo a bayak ata wa kutok, ɗowan a inde a jan anà Yesu, a wa: «Miter, ənga, jan anà mərak uno â gəzlan umo anan way a bəbay a manay sa mac panan ata awan.»
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Əna Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Ɗowan a anan, nen nə tərak ɗo sa gak ikwen sariya, kabay sə gəzlak ikwen anan zlile a kwanay ahay bay asanaw?»
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Natiya, a jan anà ɗo ataya fok kutok, a wa: «Bənen nga a kwanay pa sə pəlay zlile wa. Anga sə bənan anan sifa uho anà ɗo zənzen a nà, way anahan ahay, kabay zlile anahan ahay bay.»
15 Então lhes recomendou:
16 Natiya awan, Yesu a təkəren atan jike sa 'am a anan kutok, a wa: «Ɗowan a inde nà, zlile awan, guvo anahan ahay inde pa man ma ndaɓ aya awan. Kà gak apan way bayak a tə mindel.
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Ɗowan ata a jalay à mivel anahan inde kutok, a wa: “Man i sla sa pak anan uda way uno ma ga bayak a anaya fok bay kutok nà, ni ga nə kəkəmaw?”
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 «Coy a jan ì zek anahan a kutok, a wa: “Nə njaɗak anan nga sa 'am a kutok. Suwan ni kaɗ anan de uno ahay fok, ni han uda məduwen aya awan, aday ni pak anan uda ndaw uno tə way sa pa uno azar ataya fok.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Aday ni jan à nga uno nà: Zek uno, way anak inde mə ndakay man a bayak awan, i ndav bay, i slak way sə ava bayak a wanahan. Man uda kutok, pa way sa pa anak ahay aday bay itəɗaw! Ənga, sak ayak way həna anan aday, mbasay, taslay mivel bayak awan.”
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 «Əna Mbərom a mbəɗahan apan, a wa: “Ɗowan a mindel a anan awan, à luvon a sə biten a anan inde nà, ni gəɓa anan sifa anak. Əna aday way anak a sə halan nga bayak a anan ata nà, waya saa pa anan kutok anaw?”»
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 Yesu a ndav anan ta sa jan atan kutok, a wa: «Matanan awan, pu ɗo sə halan nga anà zlile bayak a, anà nga anahan a ɗəkɗek ata nà, i naa təran matana re, bina pə iɗe a Mbərom nə winen ɗo mətawak awan.»
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Pə dəɓa anahan a wa kutok, Yesu a jan anà njavar anahan ahay, a wa: «Nen apan ni jak ikwen həna: Kâ sa jilen pə way sa pa tə zana bay.
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Sifa si zek a zalay way sa pa, aday zek ɗukwen a zalay zana re.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Ənga, cen pə ngahak ahay aday. Ta casl awan bay, ta car awan bay, aday de a tinen ahay ɗukwen ibay. Əna Mbərom winen apan i varan atan way sa pa re. Əna kwanay, pə iɗe a Mbərom nà, kə zilen a məvuhom ahay lele biɗaw?
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 «Waya à wulen a kwanay saa mba apan tə ajalay nga anahan a sə zəga anan apan luvon sə njahay anahan mənjœk anaw?
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Kak ki mben apan sa ga way mənjœk kawa wita bay asənə, aday kə jilen pə way azar aya nà, angama kutok anaw?
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 Ənga, cen pə avərez sə way ahay sa hay ahay à kiɓe ataya aday. Ta ga mer sə awan bay, ta han awan pi zek bay. Tə winen ata təke nà, nen apan ni jak ikwen: Kwa abay bahay Sulimanu tə zlile anahan a bayak ata təkeɗe nà, kula kə̀ pəkak zana lele aya pi zek kawa avərez sə way ahay à kiɓe ataya bay re.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Həna dəp nà, Mbərom winen apan i rəɓa anan daslam sə kiɓe ahay, aday sidew a ɗukwen ti i han anan uko tə daslam ataya re. Kwanay ɗo ma kac aɗaf nga a anan aya awan, kak Mbərom kà mbak apan sa ga mer su way matana nà, i mba apan sə pəkak ikwen zana pi zek lele aya zal way ahay, à kiɓe ataya biɗaw?
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 «Matana awan, kwanay nà, kâ sa yan anan nga ì zek a kwanay ahay sə pəlay nə way sa pa kabay way saa sa ata bay. Kə̂ jilen pə way ataya bay re.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Anga jəba sə way kawa way ataya ata nà, sa ya apan nga sə pəlay nà, ɗo sa san Mbərom bay ataya awan. Əna kwanay a nà, ki gen anan may anà way ataya ɗukwen, Mbərom Bəbay a kwanay a san apan zle re.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Suwan, pəlen aɗəka nà, bahay a Mbərom, aday way a kwanay sa gan may ataya nà, Mbərom awan, i varak ikwen atan kutok re.
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 Kə̂ jəjiren awan bay, dəna uno ahay, anga Mbərom a gan may sə varak ikwen anan bahay anahan.»
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Yesu a jan atan asa, a wa: «Sukumen anan way tə way a kwanay ahay, aday kə̂ viren anan anan dala awan, anà ɗo mətawak aya awan. Təmen mbulo sa ɗaf dala lele aya, aday sa nes itəbay ataya awan. Ndiken ayak man pə zlile a kwanay ahay à bagəbaga mburom. Anga à man ata nà, zlile a kwanay ahay ti lize itəbay. Ɗo sə akar ahay ti njaɗ apan alay bay, mumok ahay ɗukwen ti mba apan sa pa anan sabay re.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Anga, zlile a kwanay ma ɗaf a à man ata nà, mivel a kwanay a ɗukwen i ga nə cezlezlen'e à man ata re.»
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 Yesu a jan atan asa, a wa: «Liven zek lele. Hinen anan lalam a kwanay ahay lele.
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Təren nà, kawa ɗo sa ga mer su way ahay, tinen sa ba anan bahay su doh a tinen i may ahay à man sə gəɓa uwar wa ata awan. Kwa â ga nə bahay su doh ata â may ahay agay nə siwa siwa cəna, tinen inde mə lavay zek a sə təɓan ayak wa.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Kak bahay su doh ata a may agay, aday a tan à nga anà ɗo si mer su way anahan ataya ma njak ahan aya bay, tinen apan ti ban pu doh cekərkərre nà, ngama i təran anà ɗo ataya awan. Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Winen a ta nga anahan awan, i jawaɗ zek, i ngaman atan ahay, i varan atan man sə njahay, aday i gəzlan atan way sa pa tə alay anahan awan, ti pa kutok.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Kak bahay su doh a tinen ata a may nə man luvon kabay əduw təkeɗe, aday a tan atan ahay à nga nə tinen tə iɗe cekərkərre nà, ngama i təran anà ɗo sa ba pu doh ataya awan.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 «Sənen pə way inde lele aday: Kak bahay su doh awan, a san apan zle, à alay a həna anan nà, ɗo sə akar ahay ti nay ahay àga winen saa zləray anan ahay nà, ɗowan ata i nahay nə tə iɗe cekərkərre anga aday ɗo sə akar ataya tâ zlan ù doh bay, biɗaw?
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Kwanay ɗukwen, njihen mə lavay zek aya cekərkərre matanan re, bina, nen Wan su Ɗo nà, ni i may ahay à alay a ɗuwuraw ɗukwen, ki sənen apan bay re.»
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Natiya, pə dəɓa ana 'am a Yesu a sa jan atan ata wa kutok nà, Piyer a jan, a wa: «Ba Məduwen, ka ja 'am sə jike a anan ata nà, anga manay ɗaw, bəzi anga ɗo ahay fok ɗaw?»
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Ɗo sa ga mer su way lele awan, aday winen nə wurwer a ata nà, wayaw? Winen nà, ɗowan a aday bahay su doh anahan a sə mbakan anan ɗo si mer su way ahay fok à alay anahan inde ata awan. Winen i varan atan way sa pa lele à alay aday təɗe sa pa way ata awan.
42 O Senhor respondeu:
43 Zay i təran anà ɗowan ata awan, kak bahay su doh anahan kà mak agay aday kà tak anan ahay à nga winen apan i gan nga anà ɗo si mer su way anahan ataya lele nà, na.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Matana awan, nen apan ni jak ikwen lele, bahay su doh anahan ata i mbəsakan anan way ahay à alay inde nə fok.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 «Aya əna, hinahibay ite, ɗo sa ga mer su way ata kà sak a jalay à nga anahan inde: “I ga nà, bahay su doh uno i may bəse bay.” Winen gədek sa ga anan alay tə azar su ɗo si mer su way ahay, gədek pə way sa pa anahan ahay, sa pa, aday winen apan i vaway nga tə mahay anahan ahay re.
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 Sənen apan lele kutok, bahay su doh ana ɗowan ata i may ahay nà, pə luvon a aday winen a i san apan bay jiga ata awan, kabay à alay a ɗukwen i san bay re. Bahay su doh anahan ata kà sak a may ahay aday kà tak anan ahay à nga nà, winen apan i ga mer su way lelibay aya ata nà, i ga anan alay tə ɗowan ata tə mindel. I razl anan, i sa njahay tu ɗo lelibay aya awan.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 «Hinahibay ɗo si mer su way a inde, aday a san way kawa ana bahay su doh anahan sa gan may â ga anan ata awan. Aya əna, ɗowan ata kə̀ lavak anan zek, aday kà gak anan way kawa sa zlan à nga anà bahay su doh anahan ata bay re. Kak matanan nà, ti jan pə akəta nə lele, ti vaɗ anan alay bayak awan.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Əna ɗo si mer su way hinen inde, winen a san sa ga way a kawa sa zlan à nga anà bahay su doh anahan ata bay. Winen nà, ti jan pə akəta nə mənjœk kəriya awan, anga a san bay. Tə varak anan way anà ɗowan a bayak a nà, ti cəce panan wa nə bayak a re. Ɗowan a aday tə mbakak anan anan way à alay inde bayak nà, ti naa cəce panan ɗukwen bayak a re.»
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Natiya awan, Yesu a dazlan sa ja asa, a wa: «Nen na nay ahay nà, anga sa naa ɗəfan uko anà daliyugo, aday na gan may nə uko ata abay â han kwayan'a.
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Nen ni dazay təzlev həna à ɗəce inde kawa ɗo sə dazay à a'am inde à alay a winen sa ga baptisma ata awan. Əna hwiya nen ni sa məndolor sə ɗəce ata hus à andav a inde.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 Kwanay ki jen nà, nen na nay ahay anga aday zay â ga inde pə daliyugo ɗaw? Cəkəbay matanan bay, na nay sə gəzla anan ɗo ahay pi zek wa aɗəka bugol.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Azanan ɗo ahay ɗara a gulom su doh kərtek a inde nà, ti gəzla. Ɗo ahay maakan awan, 'am i zlan atan pi zek tu ɗo cew aya sabay. Ɗo a cew ataya ɗukwen, 'am i zlan atan pi zek tu ɗo maakan ataya sabay re.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Bəbay sa wan i nes pi zek ta wan anahan, aday wan ata ɗukwen, ti nes pi zek tə bəbay anahan ata re. May sa wan i nes pi zek tə dəna anahan, aday dəna ata ɗukwen, ti nes pi zek tə may anahan ata re. May sa wan ɗukwen i nes pi zek tə dalay ana wan anahan, aday dalay ana wan anahan ata ɗukwen, ti nes pi zek tə jəje anahan ata re.»
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Yesu a jan atan asa, a wa: «Kə cinen anan anà mburom kə̀ gəɓak ahay vegege tə day sə dəlon wa nà, ki wen, iven i gay ahay, aday a ga ike acəkan re.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Ka sak a cinen anan à maɗ winen apan i ma nga à dəlon nà, ki wen ata herreɓ i ga, aday a ga ike acəkan re.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Matana awan, kwanay ɗo sə mbaɗəmbaɗa ahay, way sa ga à mburom tə way saa təra pə daliyugo fok nə kə sənen a agəzlan anan alay pi zek wa nə lele, aday kə sənen pə way sə təra à alay a wuswes a anan inde sabay ata nà, angama kutok anaw?»
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 Pə dəɓa anahan a wa, Yesu a jan atan asa, a wa: «Kwanay a ki mben apan sə gəzlan alay pi zek wa anà way lele aya tə lelibay aya ta nga a kwanay a bay jiga nà, angamaw?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Hinahibay, ɗowan a kə̀ zlahak apak, aday kwanay pə cəveɗ sa zla à man sə sariya mba nə, suwan 'am â zlak ikwen pi zek. Njiɗen zay à wulen a kwanay inde, à alay a kwanay pə cəveɗ mba ata awan. Bina tə mungok anak ata təke, ɗowan ata kà sak a dəzle iken à man su ɗo sa ga sariya ahay nà, ti mak anan mungok aday ɗo sa ga sariya i varan iken à alay inde anà suje ahay, ti tacak ayak iken à dangay.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Nen apan ni jak: Hus pə ananak saa hamay anan way anahan a sa zlah anan apak ata bay cəna, ti mbəsakay ahay iken ù doh sə dangay ata wa bay jiga awan.»
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.