Lucas 12
Bateli Vavaluna (MPX) vs VC
1 Saugena o gamagalau boda ali gewi tausan ge tausan hi nogogo ge hi hanatubatubal-agil, inoke Yeisu i liwaliwan houwan wana tohago elalil i ba, “Nuku matahikagimiu Palisi wali yis kaiwena. He wali lokalokakawi bana te ya babaa.
1 Enquanto isso, os homens se tinham reunido aos milhares em torno de Jesus, de modo que se atropelavam uns aos outros. Jesus começou a dizer a seus discípulos: Guardai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Bugul kaukausil abwe nihi mwapwela, ge bugul misusumel abwe nihi masal.
2 Porque não há nada oculto que não venha a descobrir-se, e nada há escondido que não venha a ser conhecido.
3 Inoke hauna gun nuku baubaunan gogouwa, abwe gamagalau nihi hagowa mwananala, ge hauna gun nuku walgumuan alomiyau tanaliyaa lum gamwanaa, abwe limi pwatanaa gamagalau nihi yoga pwapwati.
3 Pois o que dissestes às escuras será dito à luz; e o que falastes ao ouvido, nos quartos, será publicado de cima dos telhados.
4 No heliyamwau, na baewa eliyamiu, bahi nuku lolovakun-agil, bolo tuwan hi tagapaaliga yaa nige bosowailiya bugul etega nihi ginol pwatanik al.
4 Digo-vos a vós, meus amigos: não tenhais medo daqueles que matam o corpo e depois disto nada mais podem fazer.
5 Wami wasa na pewa henala binimala ge nuku lovakunan: he Yehoba te nuku lovakunan, iya wana gasisi i gan bosowaina tuwan ni tagapaaliga, yaka abwe al ni alitukagimiu Gehena gamwanaa. Ibwe, he na ba eliyamiu, iya te nuku lovakunan.
5 Mostrar-vos-ei a quem deveis temer: temei àquele que, depois de matar, tem poder de lançar no inferno; sim, eu vo-lo digo: temei a este.
6 Awaawa nimala panuna hi palipali-an molana toya eluwa ya, age? Yaa Yehoba nige etegana i kikite luwai.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? E, entretanto, nem um só deles passa despercebido diante de Deus.
7 I ola al komiu kaunumiu pupunona gegewena iyaka i vasili haba ge i atena bubunimiu. Inoke bahi nuku lolovakun. Komiu maisena ge maisena awaawa gegewel molaliya ku bwata lake.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois. Mais valor tendes vós do que numerosos pardais.
8 Na ba eliyamiu, henala gamagalau mataliyaa ni ba pamasal tage iya no gamagal, he nau Gamagal Natuna na ba pamasal ni ola al to Yehoba wana aneloseyau mataliyaa.
8 Digo-vos: todo o que me reconhecer diante dos homens, também o Filho do Homem o reconhecerá diante dos anjos de Deus;
9 Yaa henala gamagalau mataliyaa ni alahagau, he nau al na alahan Yehoba wana aneloseyau mataliyaa.
9 mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Henala Gamagal Natuna ni ba panapanak-an, he bosowaina ya Yehoba gamagal o wana gegi ni nuwayoho, yaa henala ni ba bwagabwaga Yayaluwa Bwabwalena ni awatautau-an, he Yehoba gamagal o wana gegi nige ni nunuwayoho.
10 Todo aquele que tiver falado contra o Filho do Homem obterá perdão, mas aquele que tiver blasfemado contra o Espírito Santo não alcançará perdão.
11 Sauga ebo nihi ahemiu nuku na Yudiya wali limi tapwalolowa kot kaiwena, o ebo nihi telemiu panuwa ana tologugui mataliyaa, bahi nuku nuwanuwatu hauna nuku baunan ge eliyana mwal nuku pwawa o ebo ga nuku ba ola.
11 Quando, porém, vos levarem às sinagogas, perante os magistrados e as autoridades, não vos preocupeis com o que haveis de falar em vossa defesa,
12 Kaiwena sauga o elana Yayaluwa Bwabwalena ni pankitemiu hauna toto binimala nuku baunan.”
12 porque o Espírito Santo vos inspirará naquela hora o que deveis dizer.
13 Gamagal etega boda gamwaliyaa i baek Yeisu elana i ba, “Topankite, u ba taliu elana tamama wana gogomwau toto i yaomal luwai ni wali ge awalehina ni pem eliyau.”
13 Disse-lhe então alguém do meio do povo: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Anana Yeisu i lahe i ba, “Alou, henala i teleyau ya tabwa ami tologugui ge tamamiu wana gogomwau na wali ami toto labui kaiwemiu?”
14 Jesus respondeu-lhe: Meu amigo, quem me constituiu juiz ou árbitro entre vós?
15 Yaka Yeisu i baek boda elal i ba, “Nuku matahikagimiu ge bahi nuku mamatamomoni bugul tomaha ge tomaha kaiweliya; kaiwena bwagana ebo wami gogomwau ni gewi, nige bosowaimiu yawalimiu nuku pwawaa gogomwau o elal.”
15 E disse então ao povo: Guardai-vos escrupulosamente de toda a avareza, porque a vida de um homem, ainda que ele esteja na abundância, não depende de suas riquezas.
16 Yaka i liwan gohalibe elal i ba, “Togogomwau etega wana witi ana eyowa enona i bwata nabi.
16 E propôs-lhe esta parábola: Havia um homem rico cujos campos produziam muito.
17 Inoke i nuwanuwatu ge i ba, ‘Nige no abateli i gagan ge no eyowa enona ya na bugul teliya. Ga na ginol ola?’
17 E ele refletia consigo: Que farei? Porque não tenho onde recolher a minha colheita.
18 “Yaka i ba, ‘He na ginol ola hiwe. No gonu na lekel ge bwabwatal na talil, inoke abwe no witi enona gegewena alona ge no gogomwau al na bugul teliya.
18 Disse então ele: Farei o seguinte: derrubarei os meus celeiros e construirei maiores; neles recolherei toda a minha colheita e os meus bens.
19 Yaka totou na baem elau na ba: Oo nau! No bugul waiwaisal hi gewi iyaka ya bugul teli bosowaina baliman ni gewi ni pwawa. Na veyaho, na anan, na imwim ge na yaliyaya.’
19 E direi à minha alma: ó minha alma, tens muitos bens em depósito para muitíssimos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 “Yaa Yehoba i baek elana i ba, ‘Sigasiga owa! Bulin ebe yawalim na ahe ge nu aliga. Inoke bugul gegewel bolo u teli kaiwem henalau abwe nihi ahe?’”
20 Deus, porém, lhe disse: Insensato! Nesta noite ainda exigirão de ti a tua alma. E as coisas, que ajuntaste, de quem serão?
21 Yaka Yeisu i ba, “He ni gan ni ola al to gamagalau gegewel elal, bolo wali gogomwau hi pwahipwahin kaiweliya, yaa age hi gulagula Yehoba matanaa.”
21 Assim acontece ao homem que entesoura para si mesmo e não é rico para Deus.
22 Inoke Yeisu i baek wana tohago elal i ba, “He na baewa eliyamiu, bahi nuku nuwanuwatu nabi yawalimiu kaiwena ge nuku ba, ‘Hauna naha an?’ o ebo tuwamiu kaiwena ge nuku ba ‘Hauna naha galoi?’
22 Jesus voltou-se então para seus discípulos: Portanto vos digo: não andeis preocupados com a vossa vida, pelo que haveis de comer; nem com o vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Yawal te ana nuwatu i bwata, aanan ana nuwatu nige i bwabwata, ge tuwan ana nuwatu te i bwata, kaliko ana nuwatu nige i bwabwata.
23 A vida vale mais do que o sustento e o corpo mais do que as vestes.
24 Ku nuwatu ga bwasumu okok kaiweliya. Heliya nige hi pelpel, nige hi papahi, ge nige aliya ana gonu i gagan, yaa Yehoba i papaanil. He komiu ku bwata hot, bwasumu nige hi bwabwata.
24 Considerai os corvos: eles não semeiam, nem ceifam, nem têm despensa, nem celeiro; entretanto, Deus os sustenta. Quanto mais valeis vós do que eles?
25 Ebo komiu etegana ni nuwanuwatu yawalina kaiwena, tab bosowaina wana nuwanuwatu eliyana yawalina ana sauga kekeisi ni payapu? Nigeya hot!
25 Mas qual de vós, por mais que se preocupe, pode acrescentar um só côvado à duração de sua vida?
26 He nige bosowaimiu bugul kekeisi o nuku ginol, inoke ga i ola ge ku nuwanuwatu bugul gegewel al kaiweliya?
26 Se vós, pois, não podeis fazer nem as mínimas coisas, por que estais preocupados com as outras?
27 Ku nuwatu ga mula wali siun kaiwena: heliya nige hi tutuwalali, nige ali kaliko hi helhel. Yaa na baewa eliyamiu, kin Solomon ana kaliko, bwagana kaliko waiwaisana hot, ana awa ana waisi nige i oola mula ya etega.
27 Considerai os lírios, como crescem; não fiam, nem tecem. Contudo, digo-vos: nem Salomão em toda a sua glória jamais se vestiu como um deles.
28 Inoke ta atena Yehoba mwawin waluwaluwa ali kama i pek, mwawin o lan e ta kite i siun, yaa bwaligumwa ni aliga ge nihi ton ginaha elana. Age komiu ami kama nige ni pepewa al? Komiu wami abulilek nige i bwabwata.
28 Se Deus, portanto, veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã se lança ao fogo, quanto mais a vós, homens de fé pequenina!
29 Bahi atemiu ni bwanabwana ge nuku nuwanuwatu hauna nuku an o ebo hauna nuku im.
29 Não vos inquieteis com o que haveis de comer ou beber; e não andeis com vãs preocupações.
30 Panayawi gamagaliliyau bolo nige toabulilek i oola, sauga gegewena bugul ololal o hi loyaan. He Tamamiu iyaka i atena haba komiu nuwamiu bugul bolo ona o.
30 Porque os homens do mundo é que se preocupam com todas estas coisas. Mas vosso Pai bem sabe que precisais de tudo isso.
31 Yaa Yehoba wana abalogugui nuku loyaan ga, inoke abwe bugul bolo o ni pewa al eliyamiu.
31 Buscai antes o Reino de Deus e a sua justiça e todas estas coisas vos serão dadas por acréscimo.
32 Komiu sipi yawi kekeisi, bahi nuku lolovakun, kaiwena Tamamiu i yaliyaya te wana abalogugui ni pewa eliyamiu.
32 Não temais, pequeno rebanho, porque foi do agrado de vosso Pai dar-vos o Reino.
33 Wami bugubugul ku paliagil, yaka manina nuku pek togulagula elal. Mani ana kalopu nuku ahe kaiwemiu toto nige bosowaina ni nak, he gogomwau labulabumwa toto nige sauga etega ni soso nuku pwahin. Labi o elana nige tokaoma nihi nonoek ge nige mwatamwata nihi aapanak.
33 Vendei o que possuís e dai esmolas; fazei para vós bolsas que não se gastam, um tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega o ladrão e a traça não o destrói.
34 Hauna labi wami gogomwau nihi minaa, nasi yayaluwamiu nihi minaa al to.”
34 Pois onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 Yeisu i ba vevehe al i ba, “Nuku lovivina-agimiu tuwalali kaiwena: ami kaliko nuku galoi, ami belet nuku tagahikan ge wami odam ni tautau.
35 Estejam cingidos os vossos rins e acesas as vossas lâmpadas.
36 Nuku ola totuwalali hi matamatan wali babala ni sikalim alolon hagalena etega elana. Inoke sauga ni vin ge ni pitipiti noga, yaka sauga o nog nihi pwela eliyana.
36 Sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, ao voltar de uma festa, para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Sauga wali babala ni sikalim, ebo ni pwawal heliya iyoho hi sisilawa, he totuwalali bolo o nasi ni waisi eliyalil. Ya ba tunahot eliyamiu, wali babala tuwalali kalikona ni galoi ge ana belet ni tagahikan, inoke ni pamisiyo-agil abaanan elana ge aliya ni ahe ni pek nihi anan.
37 Bem-aventurados os servos a quem o senhor achar vigiando, quando vier! Em verdade vos digo: cingir-se-á, fá-los-á sentar à mesa e servi-los-á.
38 Bwagana bulin nuwana o ebo kamkam i kahikahin wali babala ni sikalim, ebo ni pwawal hi sisilawa, he totuwalali bolo o nasi ni waisi eliyalil.
38 Se vier na segunda ou se vier na terceira vigília e os achar vigilantes, felizes daqueles servos!
39 Nuku nuwahikan te: binimala ebo tonlimi ni atena hauna sauga bulina ge tokaoma ni nem, inoke ni lopwali bahi tokaoma wana limi ni leleke ge ni tutuk.
39 Sabei, porém, isto: se o senhor soubesse a que hora viria o ladrão, vigiaria sem dúvida e não deixaria forçar a sua casa.
40 He komiu al ge nuku lovivina-agimiu, kaiwena Gamagal Natuna wana nem atemiu ni payou, sauga toto nige nuku aatena te ni vin.”
40 Estai, pois, preparados, porque, à hora em que não pensais, virá o Filho do Homem.
41 Pita i nel Yeisu elana i ba, “Babala, ba gohalibe ya u baunan ama kaiwema, o age ana nuwatu i noek al gamagalau gegewel elal?”
41 Disse-lhe Pedro: Senhor, propões esta parábola só a nós ou também a todos?
42 Anana Babala i lahe i ba, “Nuku ola totuwalali henahenapona ge wana nuwatu i sapu, inoke wana babala i teli wana totuwalali gegewel ni matahikagil ge aliya ni pek aanan ana sauga hot elana.
42 O Senhor replicou: Qual é o administrador sábio e fiel que o senhor estabelecerá sobre os seus operários para lhes dar a seu tempo a sua medida de trigo?
43 Ebo wana babala ni sikalim ge ni kite tuwalali ya i awaawaginol, he nasi ni waisi eliyana.
43 Feliz daquele servo que o senhor achar procedendo assim, quando vier!
44 Ya ba tunahot eliyamiu, wana babala ni teli wana bugul gegewena ni matahikagil.
44 Em verdade vos digo: confiar-lhe-á todos os seus bens.
45 Yaa ga i ola ebo totuwalali o ni nuwatu atenaa ge ni ba, ‘No tonowak nasi nige etimwawa ni sisikalim,’ inoke ni telipuna totuwalali bolau ge yowau ni nibinibihil, ge ni anan, ni imwim ge ni im kokona.
45 Mas, se o tal administrador imaginar consigo: Meu senhor tardará a vir, e começar a espancar os servos e as servas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 He wana babala abwe ni sikalim ge atena ni payou, kaiwena wana sikal ana lan ge ana sauga nige i aatena. Inoke ni tagapanapanak-an ge ni teliek alonau bolo nige hi aabulilek ali abalahi elana.
46 o senhor daquele servo virá no dia em que não o esperar e na hora em que ele não pensar, e o despedirá e o mandará ao destino dos infiéis.
47 “Totuwalali bolo hi atena hauna wali babala nuwana nihi ginol, yaa nige hi lolovivina wana sikalim kaiwena ge nige hi giginol ola wana nuwatu, heliya ali nibinibi ni bwata hot.
47 O servo que, apesar de conhecer a vontade de seu senhor, nada preparou e lhe desobedeceu será açoitado com numerosos golpes.
48 Yaa bolo wali babala wana nuwatu nige hi aatena ge tuwalali toto lahena bosowaina nibinibi hi ginolil, ali nibinibi ni kekeisi. Gamagalau bolo i bwata Yehoba i pek elal, abwe ni bwata ni ba nihi pek elana. Bolo i bwata Yehoba i talamwan elal, he abwe ni bwata al ni ba nihi pasikal elana.”
48 Mas aquele que, ignorando a vontade de seu senhor, fizer coisas repreensíveis será açoitado com poucos golpes. Porque, a quem muito se deu, muito se exigirá. Quanto mais se confiar a alguém, dele mais se há de exigir.
49 Inoke Yeisu i ba vevehe al i ba, “Nau ya nem ginaha na pwatanim panayawiya inoke ni tautau ge musamusa ni ton yoho. He nuwau hot te binimala iyaka ni tau.
49 Eu vim lançar fogo à terra, e que tenho eu a desejar se ele já está aceso?
50 Babitaiso etega iyoho abwe na babitaisowa. He yayaluwau i pulowan ana siga babitaiso o na pwamowasi.
50 Mas devo ser batizado num batismo; e quanto anseio até que ele se cumpra!
51 Age ku nuwatu ya nem inoke panayawi ni laumwal? He nigeya. Na baewa eliyamiu, ya nem inoke miwaliwali ni gan.
51 Julgais que vim trazer paz à terra? Não, digo-vos, mas separação.
52 Sauga ya ge ni nok awolaa, ebo limi etega ana heniheni ali gewi nimala panuna, nasi ali boda nihi tagawali ni labui. Ali toto eton nihi pihigelgel bolo ali toto eluwa elal, ge bolo ali toto eluwa nihi pihigelgel bolo eton elal.
52 Pois de ora em diante haverá numa mesma casa cinco pessoas divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Taman ni pihigelgel natuna tauina elana, ge natun tauina ni pihigelgel tamana elana. Hinan ni pihigelgel natuna yovana elana, ge natun yovana ni pihigelgel hinana elana. Yawan nevenak ni pihigelgel yawana yovana elana, ge yawan yovana ni pihigelgel yawana nevenak elana.”
53 estarão divididos: o pai contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora, e a nora contra a sogra.
54 Yeisu i baek boda elal i ba, “Sauga ebo yaluyalu bibikena etega ku kite i masalek pai, inoke sauga o ku ba, ‘Nasi kehe i lalau.’ He yaka ni lau.
54 Dizia ainda ao povo: Quando vedes levantar-se uma nuvem no poente, logo dizeis: Aí vem chuva. E assim sucede.
55 Ge ebo mana yavana i towa inoke ku ba, ‘Nasi panuwa ni kalakalas.’ He yaka ni kalakalas.
55 Quando vedes soprar o vento do sul, dizeis: Haverá calor. E assim acontece.
56 Tokakawi komiu! Bosowaimiu ya te panayawi ge labulabum ali awa nuku eunaan. Ga i ola ge bugul bolo hi masamasal sauga ya elana nige bosowaimiu ali awa nuku eunaan?
56 Hipócritas! Sabeis distinguir os aspectos do céu e da terra; como, pois, não sabeis reconhecer o tempo presente?
57 “He ga i ola ge nige totomiu ku hilihili bubun hauna toto i sapu ge nuku ginol?
57 Por que também não julgais por vós mesmos o que é justo?
58 Ebo gamagal etega ni wolewa ge ni ahewa nuku na nu kot, he nu gasisi alom woliwoli o nuku pasapu ga kamwasaa mulaa abwe nuku vin abayatala elana. Ebo nigeya, nasi ni momoliwa ni na ni telewa toyatala elana, inoke toyatala ni telewa pulisiman nimaliyaa, ge nihi telewa dela.
58 Ora, quando fores com o teu adversário ao magistrado, faze o possível para entrar em acordo com ele pelo caminho, a fim de que ele te não arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao executor, e o executor te ponha na prisão.
59 Na baewa elam, nige bosowaina nu tagil ana siga am vaga gegewena nu leke haba.”
59 Digo-te: não sairás dali, até pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.