Lucas 12

Bateli Vavaluna (MPX) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Saugena o gamagalau boda ali gewi tausan ge tausan hi nogogo ge hi hanatubatubal-agil, inoke Yeisu i liwaliwan houwan wana tohago elalil i ba, “Nuku matahikagimiu Palisi wali yis kaiwena. He wali lokalokakawi bana te ya babaa.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Bugul kaukausil abwe nihi mwapwela, ge bugul misusumel abwe nihi masal.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Inoke hauna gun nuku baubaunan gogouwa, abwe gamagalau nihi hagowa mwananala, ge hauna gun nuku walgumuan alomiyau tanaliyaa lum gamwanaa, abwe limi pwatanaa gamagalau nihi yoga pwapwati.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 No heliyamwau, na baewa eliyamiu, bahi nuku lolovakun-agil, bolo tuwan hi tagapaaliga yaa nige bosowailiya bugul etega nihi ginol pwatanik al.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Wami wasa na pewa henala binimala ge nuku lovakunan: he Yehoba te nuku lovakunan, iya wana gasisi i gan bosowaina tuwan ni tagapaaliga, yaka abwe al ni alitukagimiu Gehena gamwanaa. Ibwe, he na ba eliyamiu, iya te nuku lovakunan.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 Awaawa nimala panuna hi palipali-an molana toya eluwa ya, age? Yaa Yehoba nige etegana i kikite luwai.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 I ola al komiu kaunumiu pupunona gegewena iyaka i vasili haba ge i atena bubunimiu. Inoke bahi nuku lolovakun. Komiu maisena ge maisena awaawa gegewel molaliya ku bwata lake.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 Na ba eliyamiu, henala gamagalau mataliyaa ni ba pamasal tage iya no gamagal, he nau Gamagal Natuna na ba pamasal ni ola al to Yehoba wana aneloseyau mataliyaa.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Yaa henala gamagalau mataliyaa ni alahagau, he nau al na alahan Yehoba wana aneloseyau mataliyaa.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Henala Gamagal Natuna ni ba panapanak-an, he bosowaina ya Yehoba gamagal o wana gegi ni nuwayoho, yaa henala ni ba bwagabwaga Yayaluwa Bwabwalena ni awatautau-an, he Yehoba gamagal o wana gegi nige ni nunuwayoho.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Sauga ebo nihi ahemiu nuku na Yudiya wali limi tapwalolowa kot kaiwena, o ebo nihi telemiu panuwa ana tologugui mataliyaa, bahi nuku nuwanuwatu hauna nuku baunan ge eliyana mwal nuku pwawa o ebo ga nuku ba ola.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Kaiwena sauga o elana Yayaluwa Bwabwalena ni pankitemiu hauna toto binimala nuku baunan.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Gamagal etega boda gamwaliyaa i baek Yeisu elana i ba, “Topankite, u ba taliu elana tamama wana gogomwau toto i yaomal luwai ni wali ge awalehina ni pem eliyau.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Anana Yeisu i lahe i ba, “Alou, henala i teleyau ya tabwa ami tologugui ge tamamiu wana gogomwau na wali ami toto labui kaiwemiu?”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Yaka Yeisu i baek boda elal i ba, “Nuku matahikagimiu ge bahi nuku mamatamomoni bugul tomaha ge tomaha kaiweliya; kaiwena bwagana ebo wami gogomwau ni gewi, nige bosowaimiu yawalimiu nuku pwawaa gogomwau o elal.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Yaka i liwan gohalibe elal i ba, “Togogomwau etega wana witi ana eyowa enona i bwata nabi.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Inoke i nuwanuwatu ge i ba, ‘Nige no abateli i gagan ge no eyowa enona ya na bugul teliya. Ga na ginol ola?’
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 “Yaka i ba, ‘He na ginol ola hiwe. No gonu na lekel ge bwabwatal na talil, inoke abwe no witi enona gegewena alona ge no gogomwau al na bugul teliya.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Yaka totou na baem elau na ba: Oo nau! No bugul waiwaisal hi gewi iyaka ya bugul teli bosowaina baliman ni gewi ni pwawa. Na veyaho, na anan, na imwim ge na yaliyaya.’
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 “Yaa Yehoba i baek elana i ba, ‘Sigasiga owa! Bulin ebe yawalim na ahe ge nu aliga. Inoke bugul gegewel bolo u teli kaiwem henalau abwe nihi ahe?’”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Yaka Yeisu i ba, “He ni gan ni ola al to gamagalau gegewel elal, bolo wali gogomwau hi pwahipwahin kaiweliya, yaa age hi gulagula Yehoba matanaa.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Inoke Yeisu i baek wana tohago elal i ba, “He na baewa eliyamiu, bahi nuku nuwanuwatu nabi yawalimiu kaiwena ge nuku ba, ‘Hauna naha an?’ o ebo tuwamiu kaiwena ge nuku ba ‘Hauna naha galoi?’
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Yawal te ana nuwatu i bwata, aanan ana nuwatu nige i bwabwata, ge tuwan ana nuwatu te i bwata, kaliko ana nuwatu nige i bwabwata.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Ku nuwatu ga bwasumu okok kaiweliya. Heliya nige hi pelpel, nige hi papahi, ge nige aliya ana gonu i gagan, yaa Yehoba i papaanil. He komiu ku bwata hot, bwasumu nige hi bwabwata.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Ebo komiu etegana ni nuwanuwatu yawalina kaiwena, tab bosowaina wana nuwanuwatu eliyana yawalina ana sauga kekeisi ni payapu? Nigeya hot!
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 He nige bosowaimiu bugul kekeisi o nuku ginol, inoke ga i ola ge ku nuwanuwatu bugul gegewel al kaiweliya?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Ku nuwatu ga mula wali siun kaiwena: heliya nige hi tutuwalali, nige ali kaliko hi helhel. Yaa na baewa eliyamiu, kin Solomon ana kaliko, bwagana kaliko waiwaisana hot, ana awa ana waisi nige i oola mula ya etega.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Inoke ta atena Yehoba mwawin waluwaluwa ali kama i pek, mwawin o lan e ta kite i siun, yaa bwaligumwa ni aliga ge nihi ton ginaha elana. Age komiu ami kama nige ni pepewa al? Komiu wami abulilek nige i bwabwata.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Bahi atemiu ni bwanabwana ge nuku nuwanuwatu hauna nuku an o ebo hauna nuku im.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Panayawi gamagaliliyau bolo nige toabulilek i oola, sauga gegewena bugul ololal o hi loyaan. He Tamamiu iyaka i atena haba komiu nuwamiu bugul bolo ona o.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Yaa Yehoba wana abalogugui nuku loyaan ga, inoke abwe bugul bolo o ni pewa al eliyamiu.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Komiu sipi yawi kekeisi, bahi nuku lolovakun, kaiwena Tamamiu i yaliyaya te wana abalogugui ni pewa eliyamiu.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Wami bugubugul ku paliagil, yaka manina nuku pek togulagula elal. Mani ana kalopu nuku ahe kaiwemiu toto nige bosowaina ni nak, he gogomwau labulabumwa toto nige sauga etega ni soso nuku pwahin. Labi o elana nige tokaoma nihi nonoek ge nige mwatamwata nihi aapanak.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Hauna labi wami gogomwau nihi minaa, nasi yayaluwamiu nihi minaa al to.”
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Yeisu i ba vevehe al i ba, “Nuku lovivina-agimiu tuwalali kaiwena: ami kaliko nuku galoi, ami belet nuku tagahikan ge wami odam ni tautau.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Nuku ola totuwalali hi matamatan wali babala ni sikalim alolon hagalena etega elana. Inoke sauga ni vin ge ni pitipiti noga, yaka sauga o nog nihi pwela eliyana.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Sauga wali babala ni sikalim, ebo ni pwawal heliya iyoho hi sisilawa, he totuwalali bolo o nasi ni waisi eliyalil. Ya ba tunahot eliyamiu, wali babala tuwalali kalikona ni galoi ge ana belet ni tagahikan, inoke ni pamisiyo-agil abaanan elana ge aliya ni ahe ni pek nihi anan.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Bwagana bulin nuwana o ebo kamkam i kahikahin wali babala ni sikalim, ebo ni pwawal hi sisilawa, he totuwalali bolo o nasi ni waisi eliyalil.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Nuku nuwahikan te: binimala ebo tonlimi ni atena hauna sauga bulina ge tokaoma ni nem, inoke ni lopwali bahi tokaoma wana limi ni leleke ge ni tutuk.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 He komiu al ge nuku lovivina-agimiu, kaiwena Gamagal Natuna wana nem atemiu ni payou, sauga toto nige nuku aatena te ni vin.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Pita i nel Yeisu elana i ba, “Babala, ba gohalibe ya u baunan ama kaiwema, o age ana nuwatu i noek al gamagalau gegewel elal?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Anana Babala i lahe i ba, “Nuku ola totuwalali henahenapona ge wana nuwatu i sapu, inoke wana babala i teli wana totuwalali gegewel ni matahikagil ge aliya ni pek aanan ana sauga hot elana.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Ebo wana babala ni sikalim ge ni kite tuwalali ya i awaawaginol, he nasi ni waisi eliyana.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Ya ba tunahot eliyamiu, wana babala ni teli wana bugul gegewena ni matahikagil.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Yaa ga i ola ebo totuwalali o ni nuwatu atenaa ge ni ba, ‘No tonowak nasi nige etimwawa ni sisikalim,’ inoke ni telipuna totuwalali bolau ge yowau ni nibinibihil, ge ni anan, ni imwim ge ni im kokona.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 He wana babala abwe ni sikalim ge atena ni payou, kaiwena wana sikal ana lan ge ana sauga nige i aatena. Inoke ni tagapanapanak-an ge ni teliek alonau bolo nige hi aabulilek ali abalahi elana.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “Totuwalali bolo hi atena hauna wali babala nuwana nihi ginol, yaa nige hi lolovivina wana sikalim kaiwena ge nige hi giginol ola wana nuwatu, heliya ali nibinibi ni bwata hot.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Yaa bolo wali babala wana nuwatu nige hi aatena ge tuwalali toto lahena bosowaina nibinibi hi ginolil, ali nibinibi ni kekeisi. Gamagalau bolo i bwata Yehoba i pek elal, abwe ni bwata ni ba nihi pek elana. Bolo i bwata Yehoba i talamwan elal, he abwe ni bwata al ni ba nihi pasikal elana.”
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Inoke Yeisu i ba vevehe al i ba, “Nau ya nem ginaha na pwatanim panayawiya inoke ni tautau ge musamusa ni ton yoho. He nuwau hot te binimala iyaka ni tau.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Babitaiso etega iyoho abwe na babitaisowa. He yayaluwau i pulowan ana siga babitaiso o na pwamowasi.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Age ku nuwatu ya nem inoke panayawi ni laumwal? He nigeya. Na baewa eliyamiu, ya nem inoke miwaliwali ni gan.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Sauga ya ge ni nok awolaa, ebo limi etega ana heniheni ali gewi nimala panuna, nasi ali boda nihi tagawali ni labui. Ali toto eton nihi pihigelgel bolo ali toto eluwa elal, ge bolo ali toto eluwa nihi pihigelgel bolo eton elal.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Taman ni pihigelgel natuna tauina elana, ge natun tauina ni pihigelgel tamana elana. Hinan ni pihigelgel natuna yovana elana, ge natun yovana ni pihigelgel hinana elana. Yawan nevenak ni pihigelgel yawana yovana elana, ge yawan yovana ni pihigelgel yawana nevenak elana.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Yeisu i baek boda elal i ba, “Sauga ebo yaluyalu bibikena etega ku kite i masalek pai, inoke sauga o ku ba, ‘Nasi kehe i lalau.’ He yaka ni lau.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Ge ebo mana yavana i towa inoke ku ba, ‘Nasi panuwa ni kalakalas.’ He yaka ni kalakalas.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Tokakawi komiu! Bosowaimiu ya te panayawi ge labulabum ali awa nuku eunaan. Ga i ola ge bugul bolo hi masamasal sauga ya elana nige bosowaimiu ali awa nuku eunaan?
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 “He ga i ola ge nige totomiu ku hilihili bubun hauna toto i sapu ge nuku ginol?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Ebo gamagal etega ni wolewa ge ni ahewa nuku na nu kot, he nu gasisi alom woliwoli o nuku pasapu ga kamwasaa mulaa abwe nuku vin abayatala elana. Ebo nigeya, nasi ni momoliwa ni na ni telewa toyatala elana, inoke toyatala ni telewa pulisiman nimaliyaa, ge nihi telewa dela.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Na baewa elam, nige bosowaina nu tagil ana siga am vaga gegewena nu leke haba.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.