Gênesis 41
Bateli Vavaluna (MPX) vs NVI
1 Baliman eluwa i mowasi, yaka abwe Itipita wali kin i kenonou. Tage i talmilila wewel Naile bebenaa,
1 Ao final de dois anos, o faraó teve um sonho: Ele estava em pé junto ao rio Nilo,
2 yaka bulumwakau meluyowau tuwaliya sasapona ge tatabwal, ali gewi seben, hi gaiheem wewela ge hi alaalamwawin wewel bebenaa.
2 quando saíram do rio sete vacas belas e gordas, que começaram a pastar entre os juncos.
3 Toto o enaa, yaka bulumwakau meluyowau ali gewi seben al hi gaiheem wewela, heliya tuwaliya lalauina ge ali awa nanakina. Inoke hi na hi talmilila bolo hi miminaa wewel bebenaa gegeliliyaa.
3 Depois saíram do rio mais sete vacas, feias e magras, que foram para junto das outras, à beira do Nilo.
4 Yaka bulumwakau bolo tuwaliya lalauina ge ali awa nanakina bolo seben tuwaliya sasapona ge tatabwal hi anil habal. Kin i kenonou i ola o inoke matana i panana.
4 Então as vacas feias e magras comeram as sete vacas belas e gordas. Nisso o faraó acordou.
5 Inoke i kenu al ge kenonou eluwana i kenonou-an. Tage witi enona ali haka seben hi enona nuwana maisena elana, enowaliya hi tabwa ge ali awa i waisi.
5 Tornou a adormecer e teve outro sonho: Sete espigas de trigo, graúdas e boas, cresciam no mesmo pé.
6 Toto o enaa, yaka witi enona ali haka seben al hi siun, heliya enowaliya i yakiwa ge mana kalakalasina i neem labi kekevana iyaka i tonil.
6 Depois brotaram outras sete espigas, mirradas e ressequidas pelo vento leste.
7 Yaka haka bolo enowaliya hi yakiwa haka seben bolo enowaliya hi tabwa hi tinonil. Inoke kin i kenu lut ge i atena te i kenonou.
7 As espigas mirradas engoliram as sete espigas graúdas e cheias. Então o faraó acordou; era um sonho.
8 Lan i gan mweluluga i nuwanuwatu kenonou o kaiweliya, inoke Itipita wali tokukula ge wali tosiba gegewel ali baaba i patuna ge hi nem. Yaka kenonou labui i baunan elal, yaa nige etega bosowaina ni pasikal.
8 Pela manhã, perturbado, mandou chamar todos os magos e sábios do Egito e lhes contou os sonhos, mas ninguém foi capaz de interpretá-los.
9 Yaka abwe kin ana oine ana tomatahikan wali tobwabwatana i baek elana i ba, “Tonowak, no gegi etega, bugul etega nige ya babaunan eliyam, abwe ya nuwatu te.
9 Então o chefe dos copeiros disse ao faraó: "Hoje me lembro de minhas faltas.
10 He valila sauga etega u huga alou ge am beleid ana totonton wali tobwabwatana eliyama, inoke u telema dela, del toto wam limi ana tomatahikan wali tohouwa wana limiya.
10 Certa vez o faraó ficou irado com os seus dois servos e mandou prender-me junto com o chefe dos padeiros, na casa do capitão da guarda.
11 Yaka bulin etega ama toto eluwa ha kenonou, yaa ama kenonou ali sapu tomaha ona.
11 Certa noite cada um de nós teve um sonho, e cada sonho tinha uma interpretação.
12 Hibilu hevalina etega iyoho to aloma, iya wam limi ana tomatahikan wali tohouwa wana totuwalali loloyowanina. Ama kenonou ha baunanik elana, inoke alou ge alou ama kenonou ali sapu i pasikal kaiwema.
12 Pois bem, havia lá conosco um jovem hebreu, servo do capitão da guarda. Contamos a ele os nossos sonhos, e ele os interpretou, dando a cada um de nós a interpretação do seu próprio sonho.
13 He bugul gegewena i masal i olaolaek te kenonou ali pasikal toto i baunan eliyama. Nau u teli pasikalau no abatuwalaliya, ge u ba tolohaveyan am beleid ana totonton mwamwalina hi gotomwa yaka tuwana hi pakuki ebwakil elana.”
13 E tudo aconteceu conforme ele nos dissera: eu fui restaurado à minha posição e o outro foi enforcado".
14 Sauga kin baaba o i hago, inoke Yosepa ana baaba i patuna ge ni nem elana. Yaka etimwawa Yosepa hi ahe tagilan dela, yaka i na awana pupunona i kol ge kama waiwaisana i galoi, inoke hi pwatanik kin elana.
14 O faraó mandou chamar José, que foi trazido depressa do calabouço. Depois de se barbear e trocar de roupa, apresentou-se ao faraó.
15 Inoke kin i baek Yosepa elana i ba, “Kenonou etega ya kenonou-an, yaa nige gamagal etega i bosowaina ni pasikal. He no wasa hi pem tage ebo gamagal etega ana kenonou ni baunaniwa, inoke owa bosowaim nu pasikal.”
15 O faraó disse a José: "Tive um sonho que ninguém consegue interpretar. Mas ouvi falar que você, ao ouvir um sonho, é capaz de interpretá-lo".
16 Yosepa kin anana i lahe i ba, “Tonowak, nau nige bosowaiu i oola kenonou na pasikal. Yaa Yabowaine am kenonou ana pasikal ni pamasal eliyam ge ana sapu ni waisi.”
16 Respondeu-lhe José: "Isso não depende de mim, mas Deus dará ao faraó uma resposta favorável".
17 Yaka kin i baek Yosepa elana i ba, “O kenonou i ola hiwe. Tage ya talmilila wewel Naile bebenaa,
17 Então o faraó contou o sonho a José: "Sonhei que estava de pé, à beira do Nilo,
18 yaka bulumwakau meluyowau tuwaliya sasapona ge tatabwal, ali gewi seben, hi gaiheem wewela ge hi alaalamwawin wewel bebenaa.
18 quando saíram do rio sete vacas, belas e gordas, que começaram a pastar entre os juncos.
19 Yaka bulumwakau meluyowau ali gewi seben al hi gaiheem wewela, heliya tuwaliya lalauina ge ali awa nanakina. Nige sauga etega bulumwakau ololal o ya kikitel panuwa Itipita gamwanaa.
19 Depois saíram outras sete, raquíticas, muito feias e magras. Nunca vi vacas tão feias em toda a terra do Egito.
20 Yaka bulumwakau bolo tuwaliya lalauina ge ali awa nanakina bolo houwan hi gaiheem wewela tatabwal hi anil habal.
20 As vacas magras e feias comeram as sete vacas gordas que tinham aparecido primeiro.
21 Yaa bwagana hi an habal, ali kite i ola te nige hi aanan. He tuwaliya ana awa nanakina i ola ya te valila. Inoke matau ya panana.
21 Mesmo depois de havê-las comido, não parecia que o tivessem feito, pois continuavam tão magras como antes. Então acordei.
22 “Yaka abwe ya kenu al ge kenonou eluwana ya kenonou-an. Witi enona ali haka seben ya kitel hi enona nuwana maisena elana, enowaliya hi tabwa ge ali awa i waisi.
22 "Depois tive outro sonho: Vi sete espigas de cereal, cheias e boas, que cresciam num mesmo pé.
23 Toto o enaa, yaka witi enona ali haka seben al hi siun, heliya enowaliya i yakiwa ge mana kalakalasina i neem labi kekevana iyaka i tonil.
23 Depois delas, brotaram outras sete, murchas e mirradas, ressequidas pelo vento leste.
24 Yaka haka bolo enowaliya hi yakiwa haka seben bolo ali awa i waisi hi tinonil. He sauga ya lut, inoke o kenonou ya baunan tokukula elal, yaa nige etega bosowaina ni pasikal eliyau.”
24 As espigas magras engoliram as sete espigas boas. Contei isso aos magos, mas ninguém foi capaz de explicá-lo".
25 Inoke Yosepa i baek kin elana i ba, “Tonowak, am kenonou bolo eluwa o ali sapu maisena. Yabowaine i pankitewa hauna gun abwe ni ginol.
25 "O faraó teve um único sonho", disse-lhe José. "Deus revelou ao faraó o que ele está para fazer.
26 Bulumwakau meluyowau tatabwal ali gewi seben, he baliman ana gewi seben bana, ge witi enona ali haka ali awa waiwaisana ali gewi seben, heliya al baliman ana gewi seben bana. Ali toto eluwa ali sapu maisena ya.
26 As sete vacas boas são sete anos, e as sete espigas boas são também sete anos; trata-se de um único sonho.
27 Ge bulumwakau tuwaliya lalauina ge ali awa nanakina ali gewi seben, bolo mulaa abwe hi masal, he baliman ana gewi seben bana, ge i ola al witi enona ali haka seben, bolo enowaliya nanakina ge mana kalakalasina iyaka i tonil. Heliya hi pamasal baliman ana gewi seben galebu bwabwatana ni masal.
27 As sete vacas magras e feias que surgiram depois das outras, e as sete espigas mirradas, queimadas pelo vento leste, são sete anos. Serão sete anos de fome.
28 “Tonowak, he i ola te ewasi ya baunan eliyam: Yabowaine iyaka i pamasal elam hauna gun abwe ni ginol.
28 "É exatamente como eu disse ao faraó: Deus mostrou ao faraó aquilo que ele vai fazer.
29 Baliman ana gewi seben malul bwabwatana ni gan panuwa Itipita ana labi gegewena elana.
29 Sete anos de muita fartura estão para vir sobre toda a terra do Egito,
30 Enaa, inoke baliman ana gewi seben galebu bwabwatana ni masal. Yaka Itipita ana malul baliman seben gamwanaa nige mulina ni gagan, kaiwena galebu o nasi panuwa ni pagulagula.
30 mas depois virão sete anos de fome. Então todo o tempo de fartura será esquecido, pois a fome arruinará a terra.
31 Gamagalau sauga malumalulina nige al nihi nunuwatu-an, kaiwena galebu o nasi ni bwata hot.
31 A fome que virá depois será tão rigorosa que o tempo de fartura não será mais lembrado na terra.
32 Kenonou u kenonou-an paeluwa puna kaiwena Yabowaine bugul ya iyaka i nuwatuan haba, ge kaiwena sauga kekeisi ya inoke ni ginol.
32 O sonho veio ao faraó duas vezes porque a questão já foi decidida por Deus, que se apressa em realizá-la.
33 “Inoke tau etega nu hile, toto wana siba i gan ge nuwana i sapu, ge nu teli panuwa Itipita gegewena ni logugui-an.
33 "Procure agora o faraó um homem criterioso e sábio e coloque-o no comando da terra do Egito.
34 Tologugui enuna al nu hilel panuwa nihi logugui-an. Inoke malul ana baliman seben gamwanaa, pahi ana sauga elana pahi enona nihi wali panimala panuna ge wali maisena nihi ahe gamaman kaiwena.
34 O faraó também deve estabelecer supervisores para recolher um quinto da colheita do Egito durante os sete anos de fartura.
35 Yaka aanan gegewena toto nihi ahe malul ana baliman toto i nenem gamwaliyaa, nihi bugul papahe. Inoke wam logugui ana gasisi elana witi enona o nihi teli hikan ali limi gamwanaa panuwa ona elal ge nihi matahikan.
35 Eles deverão recolher o que puderem nos anos bons que virão e fazer estoques de trigo que, sob o controle do faraó, serão armazenados nas cidades.
36 Aanan o ni ola etagalou. Yaka galebu ana baliman seben gamwaliyaa toto i nenem panuwa Itipita elana, nihi patuwalali nihi pek gamagalau elal. Inoke bahi gamagalau galebu bwabwatana kaiwena ge nihi aaliga.”
36 Esse estoque servirá de reserva para os sete anos de fome que virão sobre o Egito, para que a terra não seja arrasada pela fome. "
37 Sauga kin alonau ge wana tologugui bwabwatal Yosepa wana baaba hi hago, inoke nuwatu o hi awa wawaisi-an.
37 O plano pareceu bom ao faraó e a todos os seus conselheiros.
38 Yaka kin i baek elal i ba, “Nige bosowaina gamagal etega al ta pwawa wana siba ni ola tau ya, iya Yabowaine Yayaluwana i minaa elana.”
38 Por isso o faraó lhes perguntou: "Será que vamos achar alguém como este homem, em quem está o espírito divino? "
39 Inoke i baek Yosepa elana i ba, “Yabowaine bugul bolo ya gegewel iyaka i pankitewa, he nige gamagal etega wana siba ge wana nuwasapu i oola owa.
39 Disse, pois, o faraó a José: "Uma vez que Deus lhe revelou todas essas coisas, não há ninguém tão criterioso e sábio como você.
40 Na telewa nu tabwa tologugui bwabwatana no panuwa elana, inoke no gamagalau gegewel wam baaba nihi henapuan. He nau kin maiseu ya te alau alam ni bwata lake.”
40 Você terá o comando de meu palácio, e todo o meu povo se sujeitará às suas ordens. Somente em relação ao trono serei maior que você".
41 Inoke i ba vevehe al Yosepa elana i ba, “Ya telewa nu tologugui bwabwatana Itipita ana labi gegewena elana.”
41 E o faraó prosseguiu: "Entrego a você agora o comando de toda a terra do Egito".
42 Inoke nimana gigina ana lin toto kin etotohena iyoho lin tuwanaa, i palo ge i pahek Yosepa nimana giginaa. Yaka kaliko matana waiwaisana i ahe Yosepa i pagaloi, ge bobot gold elana hi ginoliya i telek Yosepa mwamwalinaa.
42 Em seguida o faraó tirou do dedo o seu anel de selar e o colocou no dedo de José. Mandou-o vestir linho fino e colocou uma corrente de ouro em seu pescoço.
43 I ola al i ba ni heya kin wana waga momomol labuina pwatanaa, yaka gamagalau nihi nohouwa manininaa nihi yogayoga nihi ba, “Ku legi! Ku legi!” He kin i ginol ola o ge i pamasal Yosepa i teli i tologugui bwabwatana panuwa Itipita ana labi gegewena elana.
43 Também o fez subir em sua segunda carruagem real, e à frente os arautos iam gritando: "Abram caminho! " Assim José foi colocado no comando de toda a terra do Egito.
44 He i baek Yosepa elana i ba, “Nau te kin, yaa nige gamagal etega al panuwa Itipita ana labi gegewena elana bugul etega totona ni giginol, houwan ga ni papatalam eliyam.”
44 Disse ainda o faraó a José: "Eu sou o faraó, mas sem a sua palavra ninguém poderá levantar a mão nem o pé em todo o Egito".
45 Yaka kin Yosepa alana i tun Sepenat Peneya, ge lagona i pek yova alana Asinata, iya panuwa Heliyopelis wali topowon Potipela natuna. Inoke Yosepa alana i bwata i tabwa tologugui Itipita elana.
45 O faraó deu a José o nome de Zafenate-Panéia e lhe deu por mulher Azenate, filha de Potífera, sacerdote de Om. Depois José foi inspecionar toda a terra do Egito.
46 He Yosepa wana baliman teti te i tuwalali telipuna Itipita wali kin elana. Inoke Yosepa i notagil kin i eguluwan ge wana waga momomol elana i nawanawa panuwa Itipita gamwana gegewena i anugayawa-an.
46 José tinha trinta anos de idade quando começou a servir ao faraó, rei do Egito. Ele se ausentou da presença do faraó e foi percorrer todo o Egito.
47 Malul ana baliman seben gamwanaa Itipita wali eyowa enona i bwata nabi.
47 Durante os sete anos de fartura a terra teve grande produção.
48 Inoke baliman seben o elana Yosepa aanan i gewi hot i bugulan ge i teli hikan ali limi gamwanaa panuwa ona elal. He panuwa maisena ge maisena ana eyowa enowana i teliya panuwa o elana.
48 José recolheu todo o excedente dos sete anos de fartura no Egito e o armazenou nas cidades. Em cada cidade ele armazenava o trigo colhido nas lavouras das redondezas.
49 Witi enona i gewi nabi i ola hoga gilesana Yosepa i pwahin abaliyaa, inoke nige al bosowaina ana gewi ni ahe.
49 Assim José estocou muito trigo, como a areia do mar. Tal era a quantidade que ele parou de anotar, porque ia além de toda medida.
50 Galebu ana baliman nigeya ga i mamasal, inoke Yosepa lagona Asinata natuliyau bolau labui i abil. Asinata iya panuwa Heliyopelis wali topowon Potipela natuna.
50 Antes dos anos de fome, Azenate, filha de Potífera, sacerdote de Om, deu a José dois filhos.
51 Yosepa natuna gamaun alana i tun Manasa, ge i ba, “Alana ya tun ola o kaiwena Yabowaine i labeyau yaka o pulowan gegewena ge nam wana limi ana heniheni gegewel ya nuluwagil.”
51 Ao primeiro, José deu o nome de Manassés, dizendo: "Deus me fez esquecer todo o meu sofrimento e toda a casa de meu pai".
52 Natuna eluwana alana i tun Ipileimi, ge i ba, “Alana ya tun ola o kaiwena Yabowaine natuwau i pem no lomwan panuwana ya elana.”
52 Ao segundo filho chamou Efraim, dizendo: "Deus me fez prosperar na terra onde tenho sofrido".
53 Malul ana baliman seben i mowasi panuwa Itipita elana,
53 Assim chegaram ao fim os sete anos de fartura no Egito,
54 inoke galebu bwabwatana ana baliman seben i telipuna, i ola Yosepa wana baaba. He galebu bwabwatana i masal al panuwa gegewel elal, yaa Itipita ana labi gegewena elana aanan i gan.
54 e começaram os sete anos de fome, como José tinha predito. Houve fome em todas as terras, mas em todo o Egito havia alimento.
55 Sauga Itipita gamagaliliyau hi galebu, inoke hi na kin elana ge aanan kaiwena hi awanun gagasisi. Yaka kin i baek elal i ba, “Nuku na Yosepa elana, yaka hauna gun ni baunan eliyamiu nuku ginol ola.”
55 Quando todo o Egito começou a sofrer com a fome, o povo clamou ao faraó por comida, e este respondeu a todos os egípcios: "Dirijam-se a José e façam o que ele disser".
56 He galebu i bwata nabi ge iyaka panuwa Itipita ana labi gegewena i pwawa, inoke Yosepa witi enona ana limi i lopwelaan ge i palian Itipita elal.
56 Quando a fome já se havia espalhado por toda a terra, José mandou abrir os locais de armazenamento e começou a vender trigo aos egípcios, pois a fome se agravava em todo o Egito.
57 Panuwa gegewena labi o elana hi na Itipita ge witi enona hi pwapwamola Yosepa elana, kaiwena labi gegewena galebu i apapanak-an.
57 E de toda a terra vinha gente ao Egito para comprar trigo de José, porquanto a fome se agravava em toda parte.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 41, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.