Gênesis 37
Bateli Vavaluna (MPX) vs NAA
1 Yakobo i miminaa Kenani, labi toto valila tamana Aisake i miminaa.
1 Jacó habitou na terra das peregrinações de seu pai, na terra de Canaã.
2 He Yakobo alonau ge natunau liwaniliya i ola hiwe.
2 Esta é a história de Jacó. Quando José tinha dezessete anos, apascentava os rebanhos com os seus irmãos. Sendo ainda jovem, acompanhava os filhos de Bila e os filhos de Zilpa, mulheres de seu pai; e trazia más notícias deles a seu pai.
3 Yakobo alana etega al Isileli, wana nunuwana Yosepa elana wana nunuwana natunau bolau gegewel al elal i bwata lake, kaiwena wana sauga liki elana te Yosepa hi ab. Ana holahola yayapona etega i hel, matana i waisi ge nimana i yapu.
3 Ora, Israel amava mais José do que todos os seus outros filhos, porque era filho da sua velhice; e mandou fazer para ele uma túnica talar de mangas compridas.
4 Talinau hi kite tamaliya wana nunuwana Yosepa elana wana nunuwana heliya elal i bwata lake, inoke Yosepa hi pihigelgel-an yaka nige nunuwana ana baaba hi baubaunan elana.
4 Quando os seus irmãos viram que o pai o amava mais do que todos os outros filhos, odiaram-no e já não podiam falar com ele de forma pacífica.
5 Sauga etega Yosepa i kenonou, inoke ana kenonou i baunan talinau elal, yaka abwe hi pihigelgel nabi elana.
5 José teve um sonho e o contou aos seus irmãos; por isso, o odiaram ainda mais.
6 He i baek elal i ba, “Ku laegan ge o kenonou na baunan nuku hago.
6 Ele lhes disse: — Peço que ouçam o sonho que tive.
7 Tage kilau gegewela iyoho witi ta tomwatomwa ge ta kinkin eyowaa. Yaka nau o kin i lut ge i talmilil pasapu, ge komiu ami kin ona o kin hi milil painan ge hi kululuek elana.” Witi hi tomwatomwa ge hi kinkin|alt="Joseph with 2 brothers in field" src="CO00698B.TIF" size="col" ref="37:6-7"
7 Sonhei que estávamos amarrando feixes no campo, e eis que o meu feixe se levantou e ficou em pé, enquanto os feixes de vocês o rodeavam e se inclinavam diante do meu.
8 Yaka talinau hi baek elana hi ba, “Age u nuwatu nu tabwa wama kin ge nu logugui-agima?” He Yosepa ana kenonou i baunan talinau elal i ola to, inoke abwe hi pihigelgel nabi elana.
8 Então os irmãos lhe disseram: — Você pensa que vai mesmo reinar sobre nós? Pensa que realmente dominará sobre nós? E com isso o odiavam ainda mais, por causa dos seus sonhos e de suas palavras.
9 Yaka kenonou etega al i kenonou-an ge i baunan talinau elal i ba, “Ku laegan, kenonou etega al ya kenonou-an i ola hiwe. Tage sabwelu, weikena ge putum ali gewi elulutega maisena hi kululuem elau.”
9 José teve ainda outro sonho, que ele contou aos seus irmãos, dizendo: — Sonhei também que o sol, a lua e onze estrelas se inclinavam diante de mim.
10 Ana kenonou i baunan al tamana elana, yaka tamana i ba lalaan i ba, “Hauna kenonou u kenonou-an ei? Age u nuwatu alowau hinam ge talimwau naha nowa ge naha kululu elam?”
10 Quando José contou esse sonho ao pai e aos seus irmãos, o pai o repreendeu, dizendo: — Que sonho é esse que você teve? Você está querendo dizer que eu, a sua mãe e os seus irmãos iremos e nos inclinaremos até o chão diante de você?
11 Yaka talinau hi lamwapulowan-an, yaa tamana kenonou o i nuwahikan atenaa ge i nuwanuwatu kaiwena.
11 Os irmãos tinham inveja dele; o pai, no entanto, guardou aquilo no coração.
12 Sauga etega Yosepa talinau tamaliya wana sipi ge goti hi ahel hi na panuwa Sekemi ge hi matahikagil hi anan.
12 Como os irmãos foram apascentar o rebanho do pai, em Siquém,
13 Inoke tamaliya Isileli i baek Yosepa elana i ba, “Talimwau heliya iyoho panuwa Sekemi sipi ge goti hi matahikagil hi anan. He nuwau na patunawa ge nu na elal.”
13 Israel perguntou a José: — Os seus irmãos não estão apascentando o rebanho em Siquém? Venha, pois vou mandar você até eles. José respondeu: — Eis-me aqui.
14 Yaka tamana i baek elana i ba, “Nu nok nu na nu kite ebo talimwau hi mibubun ge ebo sipi ge goti hi waisi, inoke nu sikalim ge no wasa nu pem.” Inoke Yakobo Yosepa i patuna i egon, yaka labi o Hebiloni Abwabwina i eguluwan.
14 Israel continuou: — Vá, agora, e veja se está tudo bem com os seus irmãos e com o rebanho; e traga-me notícias. Assim, o enviou do vale de Hebrom, e ele foi a Siquém.
15 inoke i nononawanawa ya labi o elana. Yaka abwe tau etega Yosepa i pwawa, ge i neli i ba, “Hauna gun u loloyaan e?”
15 E um homem encontrou José, que andava errante pelo campo, e lhe perguntou: — O que você está procurando?
16 Anana Yosepa i lahe i ba, “Taliwau ya loloyaagil, heliya wali sipi ge goti hi matahikagil. He tab bosowaina ge no wasa nu pem heliya ga?”
16 Ele respondeu: — Estou procurando os meus irmãos. Por favor, pode me dizer onde eles estão apascentando o rebanho?
17 Anana i lahe i ba, “Iyaka hi egon. Ya hago hi ba, ‘Ta egon ta na panuwa Dotan.’” Inoke Yosepa i nouliulil talinau eliyaa i na i pwawaliya panuwa Dotan.
17 O homem respondeu: — Foram embora daqui. Ouvi quando disseram: “Vamos a Dotã.” Então José seguiu atrás dos irmãos e os encontrou em Dotã.
18 Sauga talinau mataliya i nok hi kite i nenem laha, inoke mulaa abwe i vin elal, heliya iyaka wali nuwatu hi pamaisena te nihi tagapaaliga.
18 De longe eles o viram e, antes que chegasse, conspiraram contra ele para o matar.
19 He hi pebaaba-agil hi ba, “Ku kite, tokenokenonou iya huwo i nenem o!
19 Disseram uns aos outros: — Lá vem o grande sonhador!
20 Ehei, ta tagapaaliga, yaka tuwana ta alipaloek wewel kenken bolo ya etega gamwanaa. Inoke tamala wana wasa ta pek te iyaka bwasumu sosokana etega i an. Yaka abwe ta kite tab ana kenonou nihi tabwa tunahot.”
20 Venham, pois, agora, vamos matá-lo e jogar o corpo numa destas cisternas. Diremos que um animal selvagem o devorou. Vejamos em que vão dar os sonhos dele.
21 Wali baaba o Lubeni i hago inoke iya nuwana Yosepa ni pwamwal, yaka i ba, “Bahi yawalina ta pwapwamowasi.
21 Mas Rúben, ouvindo isso, livrou-o das mãos deles e disse: — Não lhe tiremos a vida.
22 He bahi ta tatagapaaliga. Ta alipaloek ya te wewel kenken toto ya gamwanaa labi kekevana ya elana, yaa bahi tuwana ta papalomwan.” He Lubeni i ba ola o nuwana Yosepa ni pwamwalem elal ge ni ahe ni pasikal tamaliya elana.
22 Rúben disse mais: — Não derramem sangue. Joguem o rapaz naquela cisterna que está no deserto, e não lhe façam mal. Rúben disse isto para o livrar deles, a fim de levá-lo de volta ao pai.
23 Sauga Yosepa i na i vin talinau elal, inoke hi lib ge ana holahola yayapona matana waiwaisana hi kukuleke yoho.
23 Mas, logo que José chegou a seus irmãos, despiram-no da túnica, a túnica talar de mangas compridas que trazia,
24 Inoke Yosepa hi ahe hi na hi alipaloek wewel kenken etega enoenovana gamwanaa.
24 e o jogaram na cisterna. A cisterna estava vazia, sem água.
25 Hi alipalo wewel kenken gamwanaa i mowasi, yaka hi na hi misiyo ge hi anan. Hi anan ee, abwe mataliya hi lihin boda Isimel hi kitel hi nenem avaliyau ge wali kamel. He aanan amnana ana epawaisi, bugul bwaleliya waiwaisana ge enonu meya hi usanil, hi neem labi Giliyad hi nana panuwa Itipita.
25 Depois sentaram-se para comer. Levantando os olhos, viram que uma caravana de ismaelitas vinha de Gileade. Seus camelos traziam especiarias, bálsamo e mirra, que levavam para o Egito.
26 Inoke Yuda i baek talinau elal i ba, “Binimala ebo talila ta lol ge wana yaomal wasana ta sume, hauna waisi abwe ta pwawa?
26 Então Judá disse aos irmãos: — O que vamos ganhar se matarmos o nosso irmão e depois escondermos a sua morte?
27 He ta palian boda Isimel elal, yaka bahi tuwana ta papalomwan. Kaiwena iya talila hot, tuwala ge saliyala maisena ya.” Inoke wana baaba talinau hi talamwi.
27 Venham, vamos vendê-lo aos ismaelitas. Não lhe façamos mal, pois é nosso irmão, é do nosso sangue. Seus irmãos concordaram.
28 Sauga panuwa Midiyani tolobisnes hi vin elal, yaka Yosepa talinau hi na hi momol heyanem wewel kenken ana gola, ge hi palian boda Isimel elal molana mani silba ana gewi tuwenti. Inoke heliya Yosepa hi ahe ge hi na panuwa Itipita.
28 E, quando os mercadores midianitas passaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam aos ismaelitas por vinte moedas de prata. E os ismaelitas levaram José para o Egito.
29 Yaka abwe Lubeni i sikal i na matana i lau wewel kenken gamwanaa nige Yosepa i kikite, yaka nuwana i nak nabi ge ana kama i kukuleli.
29 Quando Rúben voltou à cisterna, eis que José não estava nela; então rasgou as suas roupas.
30 Inoke i sikal i na talinau elal ge i ba, “Geman Yosepa nige i gagan to wewel kenken gamwanaa o. He nasi ga na ola e?”
30 E, voltando aos seus irmãos, disse: — O rapaz não está mais lá! E agora, o que eu vou fazer?
31 Inoke Yosepa talinau goti etega hi lol ge saliyana hi ahe ana holahola hi pasasaliya.
31 Então pegaram a túnica de José, mataram um bode e molharam a túnica no sangue.
32 Yaka hi ahe hi na tamaliya elana ge hi ba, “Holahola yayapona ya ha pwawa. He u hile tab ana awa i ola natum ana holahola?”
32 E enviaram a túnica de mangas compridas ao pai com este recado: — Achamos isto. Veja se é ou não a túnica de seu filho.
33 Tamaliya holahola o i kite yaka i ba, “Ee, natu ana holahola te. Bwasumu sosokana etegana iyaka i an. Eu, natu geb! Bwasumu i alatomwatomwa-an!”
33 Ele a reconheceu e disse: — É a túnica de meu filho. Um animal selvagem o devorou. Certamente José foi despedaçado.
34 Yaka wana nuwanak kaiwena ana kaliko i kukuleli, kaliko toto bwasumu pupunona elana hi ginoliya i galoi, ge natuna baena i kahikahin sauga yayapona.
34 Então Jacó rasgou as suas roupas, vestiu-se de pano de saco e lamentou o filho durante muitos dias.
35 Natunau bolau ge yowau gegewel hi na elana tage nuwana nihi pawaisi, yaa i towa nige nuwana i oola. Inoke i ba, “Na kahikahin ya, ana siga na kahin aliga ge na na Tuma alou ge natu.” Inoke natuna baena i mimi kahikahin.
35 Todos os seus filhos e todas as suas filhas vieram, para o consolar; ele, porém, recusou ser consolado e disse: — Chorando, descerei à sepultura para junto do meu filho. E continuou a chorar pelo filho.
36 He Midiyani Yosepa hi ahe hi pwatanik Itipita ge hi palian Potipa elana. Potipa iya Itipita wali kin wana totuwalali bwabwatana etega, wana limi ana tomatahikan wali tohouwa.
36 Enquanto isso, no Egito, os midianitas venderam José a Potifar, oficial de Faraó, comandante da guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.