1 Samuel 17
Bateli Vavaluna (MPX) vs BKJ
1 Pilistiya wali tolohaveyan haveyan kaiwena hi pamigogoil panuwa Soko Yuda wali labiya. Yaka hi holaviya panuwa Epes-Damim, Aseka ge Soko ali luwaluwala.
1 Ora, os filisteus reuniram os seus exércitos para a batalha, e estavam reunidos em Socó, que pertence a Judá, e acamparam entre Socó e Azeca, em Efes-Damim.
2 Inoke Sol alonau ge wana tolohaveyan hi migogo Elaa abwabwina elana ge hi holaviya to, yaka hi mivatal avaliyau Pilistiya nihi lohaveyan.
2 E Saul e os homens de Israel estavam reunidos, e acamparam junto ao vale de Elá, e ordenaram a batalha contra os filisteus.
3 He Pilistiya hi minaa oya etega elana ge Isileli hi minek eluwana elana, yaka abwab i minaa ali luwaluwala.
3 E os filisteus estavam de pé sobre um monte em um lado, e Israel estava de pé em um monte no outro lado; e entre eles havia um vale.
4 Pilistiya wali toasiyala etega alana Golaiya Gat gamagalina, i notagilem wali abaholaviya. Ana yapu kelaubwa ni ola tili (3) mita.
4 E ali saiu do acampamento dos filisteus um campeão, chamado Golias, de Gate, cuja altura era seis côvados e um palmo.
5 Ana pepem gasigasisena kopa hi ginoliya i pom kokowanaa, ge babagalina ana eteli kaus kopa hi ginoliya ana pulowan i ola pipti seben kiloglem (57 kg).
5 E ele tinha um capacete de bronze sobre a sua cabeça, e estava armado com uma capa encouraçada; e o peso da capa era de cinco mil shekels de bronze.
6 Aena lamwana ana ekaukaus kopa hi ginoliya, ge gau kekeisi etega kopa hi ginoliya i minaa abanaa i pakuki eputetenaa.
6 E ele tinha caneleiras de bronze sobre as suas pernas, e um dardo de bronze entre os seus ombros.
7 Wana gau bwabwatana nimana i tut hot ge matana aiyan ana pulowan seben kiloglem (7 kg). Wana ligovan ana tokaval i nawaa manininaa.
7 E a haste da sua lança era como um eixo de tecelão; e a ponta da sua lança pesava seiscentos shekels de ferro; e um que portava um escudo ia diante dele.
8 Golaiya i talmilil yaka i yoga panet Isileli elal i ba, “Ga i ola ge ku nem ku vatal haveyan kaiwena? Nau Pilistiya wali toasiyala ge komiu Sol wana totuwalali loloyowanil. He alomiu etega ku hile yaka ni nem ni lau eliyau.
8 E ele se pôs de pé e gritou aos exércitos de Israel, e disse-lhes: Por que saístes para ordenar a vossa batalha? Não sou eu um filisteu, e vós servos de Saul? Escolhei um homem para vós, e deixai-o descer até mim.
9 Ebo ni haveyan elau ge ni lopaaligau, yaka ama naha tabwa wami totuwalali loloyowanil. Yaa ebo na pakokove ge na lopaaliga, yaka komiu nuku tabwa wama totuwalali loloyowanil.”
9 Se ele for capaz de lutar comigo, e me matar, então seremos vossos servos; mas se eu prevalecer contra ele, e o matar, então vós sereis nossos servos, e nos servireis.
10 Yaka i ba vevehe al i ba, “Isileli tolohaveyan, i bwe ku taltalmilil, ku nem ta lohaveyan. Alomiu etega ku hile ni nem alou naha lohaveyan.”
10 E o filisteu disse: Eu desafio os exércitos de Israel neste dia; dai-me um homem para que possamos lutar.
11 Sauga Sol ge wana tolohaveyan baaba o hi hago, inoke ateliya i bwanabwana ge hi lovakun nabi.
11 Quando Saul e todos de Israel ouviram aquelas palavras do filisteu, eles ficaram desalentados, e grandemente temerosos.
12 Deibid tamana alana Diyesi, ana un Epalat, i miminaa Bedeliyema labi Yuda. Natunau bolau ali gewi eit (8). Sol wana sauga logugui elana iya iyaka i liki nabi.
12 Ora, Davi era o filho daquele efrateu de Belém de Judá, cujo nome era Jessé; e ele tinha oito filhos; e o homem seguia entre os homens como um velho nos dias de Saul.
13 Natunau bolau eton avaliya Sol hi na haveyana: Toto gamaun alana Eliyab, loena Abinadab, ge etonina alana Sama.
13 E os três filhos mais velhos de Jessé foram e seguiram Saul para a batalha; e os nomes dos seus três filhos que foram para a batalha eram Eliabe, o primogênito, e depois dele, Abinadabe, e o terceiro, Samá.
14 Ali melumelu alana Deibid. Talinau eton iyoho avaliya Sol haveyana,
14 E Davi era o mais jovem; e os três mais velhos seguiram Saul.
15 yaa iya i nem nowa, sauga enuna ni na alona Sol, ge sauga enuna ni minaa Bedeliyema ge tamana wana sipi ni matahikagil.
15 Davi, porém, foi e retornou de Saul para alimentar as ovelhas do seu pai em Belém.
16 Lan poti gamwanaa mweluluga ge kokoyavi gegewena, Golaiya ni nonotagil ge ni yoyoga panet Isileli elal.
16 E o filisteu se aproximava pela manhã e ao anoitecer, e se apresentou durante quarenta dias.
17 Lan etega Diyesi i baek natuna Deibid elana i ba, “Bali ekekana hiwe ana bwata ni ola ten kiloglem, ginebi ge beleid bolo ya ali gewi elulutega nu ahel talimwau kaiweliya, yaka etimwawa nu pwatanik wali abaholaviya.
17 E Jessé disse a Davi, o seu filho: Toma agora para os teus irmãos um efa deste cereal tostado e estes dez pães, e corre até o campo aos teus irmãos;
18 I ola al, aanan sis hiwe ali gewi elulutega nu ahel ge nu pek ali pwahin ana tohouwa elana. Nu kite talimwau wali minamina ga i ola, ge bugul etega nu pwatanim eliyau yaka na atena te hi mibubun.
18 e carrega estes dez queijos até o capitão de mil, e observa como vão os teus irmãos, e toma deles garantia.
19 Heliya iyoho avaliya Sol ge wana tolohaveyan gegewel hi holaviya Elaa abwabwina elana ge avaliyau Pilistiya hi hahaveyan.”
19 Ora, Saul e eles, e todos os homens de Israel, estavam no vale de Elá, lutando contra os filisteus.
20 Lan i gan mweluluga kekeisi, Deibid sipi i eguluwagiliya tomatahikan etega elana, yaka ana kaval i bugulan ge i nawanawa, i ola Diyesi wana baaba. Sauga i vin abaholaviya, he tolohaveyan iyoho hi tagitagil hi nana abalohaveyana hi yoku haveyan kaiwena.
20 E Davi se levantou cedo pela manhã, e deixou as ovelhas com um guardador, e pegou, e foi, como Jessé lhe havia ordenado; e ele veio até a trincheira, quando o exército estava avançando para a luta, e gritava para a batalha.
21 Isileli wali tolohaveyan hi mivatal ge Pilistiya wali tolohaveyan hi mivatal, awoliya hi pempewa.
21 Pois Israel e os filisteus haviam ordenado a batalha, exército contra exército.
22 Inoke Deibid i na aanan i telel bugubugul ali tomatahikan elana. Yaka iya i tapalelu i na labi toto Isileli wali tolohaveyan hi vatala ge talinau i nelil wali minamina ga i ola.
22 E Davi deixou a sua carruagem na mão do guardador da carruagem, e correu para o exército, e veio e saudou os seus irmãos.
23 He iya iyoho i baaba elal, yaka Golaiya, Pilistiya wali toasiyala Gat gamagalina, i notagilem ali vatal elana. Yaka i yoga panet Isileli elal i ba panapanak-agil, i ola lan gegewena i giginol, inoke Deibid i hago.
23 E enquanto ele falava com eles, eis que surgiu ali o campeão, o filisteu de Gate, de nome Golias, dos exércitos dos filisteus, e falou segundo as mesmas palavras; e Davi as ouviu.
24 Sauga Isileli wali tolohaveyan Golaiya hi kite, yaka gegewel hi lovakun nabi ge hi lou.
24 E quando viram o homem, todos os homens de Israel fugiram dele, e ficaram mui temerosos.
25 Yaka hi pebaaba-agil hi ba, “Ku kite! Tau o lan maisena maisena i nonotagil, yaka i yoyoga nemnem ge i babaa panapanak-agila. Henala ebo ni lopaaliga, he kin Sol nasi mola bwabwatana ni pek elana. I ola al, natuna meluyovana etega ni pek ni alolonan, ge tamana ana tini nige takis nihi pwapwamola.”
25 E os homens de Israel disseram: Vistes este homem que surgiu? Certamente ele subiu para desafiar Israel; e será que, o homem que o matar, o rei o enriquecerá com grandes riquezas, e lhe dará a sua filha, e fará livre a casa do seu pai em Israel.
26 Deibid i nel bolau elal, bolo hi taltalmilil labenaa, i ba, “Tau toto ebo Pilistiya gamagalina o ni lopaaliga ge kila Isileli ala puluwawi ni ahek yoho, hauna gun kin ni ginol kaiwena? Pilistiya o nige Yehoba i aatena ge nige gotomwa yoho paganina i aahe. Inoke iya henala ge bosowaina kila Yabowaine yawalina gaganina wana tolohaveyan ni ba panapanak-agila?”
26 E Davi falou aos homens que estavam junto a ele, dizendo: O que será feito ao homem que matar este filisteu, e remover a vergonha de Israel? Pois, quem é este filisteu incircunciso, para que grite desafio aos exércitos do Deus vivo?
27 Inoke baaba maisena o hi baunan al Deibid elana, ge hi ba, “He kin ni ginol ola to tau kaiwena, toto Golaiya ni lopaaliga.”
27 E o povo lhe respondeu desta maneira, dizendo: Assim será feito ao homem que o matar.
28 Deibid iyoho alonau bolau hi baaba, yaka talina gamaun alana Eliyab i hago. Inoke i huga nabi ge i neli i ba, “Hauna kaiwena u nem u lau e? Henala abwe wam sipi bolo u tataluwagil ula kekevana elana ni matahikagil? Ya atena owa tohanaha ge tolokalokakawi! He u nem nuwam te haveyan nu gagayawa.”
28 E Eliabe, seu irmão mais velho, ouviu quando ele falou aos homens; e a ira de Eliabe acendeu-se contra Davi, e ele disse: Por que desceste para cá? E com quem deixaste aquelas poucas ovelhas no deserto? Eu conheço o teu orgulho, e a inconveniência do teu coração; pois desceste para que pudesses ver a batalha.
29 Anana Deibid i lahe i ba, “Hauna gun ya ginol panak? Age bahi na baaba?”
29 E Davi disse: O que fiz eu agora? Não há uma causa?
30 Inoke i mipil i na tolohaveyan etega elana ge nel maisena o i neli al. Yaka i lahe i ola toto houwan.
30 E ele se virou dele para outro, e falou da mesma forma; e o povo lhe respondeu novamente da forma anterior.
31 He Deibid wana baaba tolohaveyan enuna hi hago, yaka hi na hi wasaanik Sol elana, inoke Sol Deibid ana baaba i patuna ge ni nok elana.
31 E quando as palavras que Davi falou foram ouvidas, eles as relataram diante de Saul; e ele mandou buscá-lo.
32 Sauga Deibid i na Sol elana, yaka i baek elana i ba, “Bahi kila etega Pilistiya gamagalina o ni lolovakunan! Nau wam totuwalali na nok alou naha lohaveyan.”
32 E Davi disse a Saul: Que não falhe o coração de nenhum homem por causa dele; o teu servo irá e lutará contra este filisteu.
33 Anana Sol i lahe i ba, “Owa nige bosowaim nu na alom Pilistiya wali toasiyala o nuku lohaveyan! He owa wawayam ya, ge iya tolohaveyan waiwaisana, i telipunaa wana sauga heval ana siga sauga ya.”
33 E Saul disse a Davi: Tu não estás apto para ir contra este filisteu e contra ele lutar; pois não passas de um jovem, e ele um homem de guerra desde a sua mocidade.
34 Yaa Deibid i ba lawalawakik i ba, “Nau wam totuwalali nam wana sipi ya mamatahikagil. Sauga ebo bwasumu sosokana laiyoni o ebo beya etega ni nem ge sipi ni alaegonan ali yawi gamwanaa,
34 E Davi disse a Saul: O teu servo cuidava das ovelhas do seu pai, quando apareceu um leão, e um urso, e tomou um cordeiro do rebanho;
35 yaka no suki na ahe na tatauliulil enaa, na lol ge sipi yawalina na pwamwal. Ge ebo ni topil tage ni tatalau, yaka na lib mwamwalinaa ge na tagapaaliga.
35 e eu saí atrás dele, e o feri, e o livrei da sua boca; e quando ele se levantou contra mim, eu o peguei pela barba, e o feri, e o matei.
36 Nau wam totuwalali, laiyoni ge beya ya tagapaaligal. He nasi na ginol ola al to Pilistiya gamagalina o elana, iya nige Yehoba i aatena ge nige gotomwa yoho paganina i aahe. Kaiwena Yabowaine yawalina gaganina wana tolohaveyan i ba panapanak-agimiu.
36 O teu servo matou tanto o leão, como o urso; e este filisteu incircunciso será como um deles, pois está desafiando os exércitos do Deus vivo.
37 Yehoba i pwamwalau laiyoni ge beya elal, iya al nasi ni pwamwalau Pilistiya gamagalina nimanaa.”
37 Além disso, disse Davi: O SENHOR que me livrou da pata do leão, e da pata do urso, livrar-me-á da mão deste filisteu. E Saul disse a Davi: Vai, e o SENHOR seja contigo.
38 Inoke kin Sol wana haveyan kalikona i ahe Deibid i pagaloi. Babagalina ana eteli kaus i pahe elana ge ana pepem gasigasisena kopa hi ginoliya i pom Deibid kokowanaa.
38 E Saul armou Davi com a sua armadura, e colocou um capacete de bronze sobre a sua cabeça; também o armou com uma capa encouraçada.
39 Yaka Deibid Sol wana haveyan kilepana i pakuki lulunaa, inoke i nonobobosa, yaa nige i totounuwe.
39 E Davi cingiu a sua espada sobre a sua armadura, e experimentou ir; pois ele não a tinha provado. E Davi disse a Saul: Não posso ir com estas coisas; pois não as provei. E Davi as tirou de si.
40 Yaka wana suki i ahe ge i na sinawel elana pat bobomwil nimala panuna i hivatil ge i usan wana nabwaa. Yaka wana elopeu i noahe ge i nawa nok Golaiya gegelinaa.
40 E ele tomou na mão o seu cajado, e escolheu para si cinco pedras lisas do ribeiro, e as colocou em um alforje de pastor que ele tinha, em uma bolsa; e a sua funda estava na sua mão; e ele se aproximou do filisteu.
41 Golaiya Pilistiya gamagalina, alona ge wana ligovan ana tokaval i nawaa awonaa, hi nanawa Deibid kaiwena.
41 E o filisteu avançou e se aproximou de Davi; e o homem que carregava o escudo ia adiante dele.
42 Yaka matana i nok Deibid i kite hevalina ya, tuwana i sapusapu ge ana awa i waisi. Inoke i kite lowan te iya nige bosowaina bugul etega ni ginol.
42 E quando o filisteu olhou e viu Davi, ele o desdenhou; pois ele não passava de um jovem, ruivo e de boa aparência.
43 Yaka i yoga nok elana i ba, “Age nau wanuka ge suki u ahe u nem ei?” Inoke i yoga wana yabowaine elal tage Deibid nihi nuwamutan.
43 E o filisteu disse a Davi: Sou eu um cão, para que venhas a mim com varas? E o filisteu amaldiçoou Davi em nome dos seus deuses.
44 Yaka i yoga i ba, “U nem hiwe, inoke na lopaaligawa ge tuwam bwasumu hi youyou hawawala ge bekik nihi an.”
44 E o filisteu disse a Davi: Vem até mim, e eu darei a tua carne às aves do céu, e aos animais do campo.
45 Yaka anana Deibid i lahe i ba, “Owa haveyan kilepana, gau bwabwatana ge gau kekeisi u ahe ge u nem nu lohaveyan elau. Yaa nau na lohaveyan elam Yehoba Togasisi Hot alana elana, iya Isileli wama tolohaveyan wali Yabowaine, toto alana u ba panapanak-an.
45 Então disse Davi ao filisteu: Tu vens a mim com uma espada, e com uma lança, e com um escudo; mas eu vou a ti em nome do SENHOR dos Exércitos, o Deus dos Exércitos de Israel, a quem tu desafiaste.
46 Lan ebe Yehoba ni telewa nimwawa, inoke na tagapasogowa ge mwamwalim na gotomwa yoho. Yaka Pilistiya wami tolohaveyan naha lopaaligal, inoke tuwaliya bwasumu hi youyou hawawala ge bekik nihi anil. Inoke panayawi labena gegewena nihi atena te Isileli wama Yabowaine i gan.
46 Neste dia o SENHOR te entregará na minha mão; e eu te ferirei, e arrancarei de ti a cabeça; e darei as carcaças dos exércitos dos filisteus neste dia para as aves do céu, e para os animais selvagens da terra, para que toda a terra possa saber que há um Deus em Israel.
47 I ola al, bolau gegewel hi migogo e nihi atena te Yehoba wana gamagalau i pwapwamwalil, yaa nige haveyan kilepana ge gau elana i oola. Kaiwena Yehoba te ni lohaveyan, inoke nasi ni telemiu nimameya.”
47 E toda esta assembleia saberá que o SENHOR não salva com espada e lança; pois a batalha é do SENHOR, e ele te entregará nas nossas mãos.
48 Inoke Golaiya i nawa nok al, yaka Deibid etimwawa i tapalelu nok awonaa Golaiya elana.
48 E sucedeu que, quando o filisteu se levantou, e veio e se aproximou para se encontrar com Davi, Davi se apressou e correu em direção ao exército para encontrar o filisteu.
49 Nimana i lau wana nabwa gamwanaa, pat etega i ahe tagilan, inoke i telek wana elopeu elana. Yaka i tagapipili ge pat i na Golaiya lamwana i tagahawan i tuk awaa, inoke i sogu ge i talpo bilibiliya.
49 E Davi pôs a sua mão na sua bolsa, e dali tomou uma pedra, e a atirou, e feriu o filisteu na sua testa, de modo que a pedra afundou-se na sua testa; e ele caiu com a sua face em terra.
50 He liwanina i ola to, pat ge elopeu elana te Deibid Golaiya i pakokove ge i lopaaliga. Nige haveyan kilepana i gagan nimanaa te i ginol ola o.
50 Assim, Davi prevaleceu sobre o filisteu com uma funda e com uma pedra, e feriu o filisteu, e o matou; porém não havia espada na mão de Davi.
51 Yaka Deibid i patalelu i na i milil awawe. Nimana i nok Golaiya wana haveyan kilepana i momol tagilanem abanaa, yaka mwamwalina i gotomwa yoho ge i aliga.
51 Assim Davi correu e se pôs de pé em cima do filisteu, e tomou a sua espada, sacou-a da sua bainha e o matou, e com ela ele cortou sua cabeça. E quando os filisteus viram que o seu campeão estava morto, eles fugiram.
52 Inoke Isileli ge Yuda wali tolohaveyan hi yoku analiya i bwata ge hi tapalelu Pilistiya eliyaa. Hi takel hi na ali siga panuwa Gat ge Eklon ali abatuktuka. He Pilistiya bwaliwawagal i wehel Salaim ana kamwasaa ana siga Gat ge Eklon.
52 E os homens de Israel e de Judá levantaram, e gritaram, e perseguiram os filisteus, até chegar ao vale, e aos portões de Ecrom. E os feridos dos filisteus caíram pelo caminho de Saaraim, até Gate e até Ecrom.
53 Sauga Isileli iyaka Pilistiya hi takel yohil, inoke hi sikal hi na bugubugul gegewena bolo Pilistiya hi eguluwagil wali abaholaviya hi bugulagil.
53 E os filhos de Israel retornaram da perseguição aos filisteus, e espoliaram as suas tendas.
54 He Deibid Golaiya balomana i ahe, yaka abwe sauga etega i pwatanik Yelusalema, yaa wana elohaveyan i bugulan i na i teleliya wana epanapana gamwanaa.
54 E Davi tomou a cabeça do filisteu, e a trouxe a Jerusalém; mas colocou a sua armadura na sua tenda.
55 He sauga Deibid iyoho i tagitagil ni na alona ge Golaiya nihi haveyan, kin Sol i gagayawa-an, inoke i nel tolohaveyan wali tohouwa elana i ba, “Abna, heval o henala natuna?”
55 E quando Saul viu Davi avançar contra o filisteu, ele disse a Abner, o capitão do exército: Abner, este jovem é filho de quem? E Abner disse: Como vive a tua alma, ó rei, não sei dizer.
56 Inoke kin Sol i baek elana i ba, “Nu na nu nel tolohaveyan elal heval o henala natuna.”
56 E o rei disse: Investiga quem é o pai desse rapaz.
57 Sauga Deibid Golaiya i lopaaliga i mowasi ge i sikal abaholaviya, inoke Abna i en ge i pwatanik Sol manininaa. He Golaiya balomana iyoho ya nimanaa.
57 E quando Davi retornava do massacre do filisteu, Abner o tomou, e o trouxe diante de Saul, com a cabeça do filisteu na sua mão.
58 Yaka Sol i nel elana i ba, “Heval, owa henala natuna?”
58 E Saul lhe disse: De quem tu és filho, jovem homem? E Davi respondeu: Sou filho do teu servo Jessé, o belemita.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Samuel 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.