1 Samuel 14
Bateli Vavaluna (MPX) vs NTLH
1 Lan etega Sol natuna Diyontan i baek heval toto wana elohaveyan ana tokaval elana i ba, “U nem ta egon opop ta nopanetan ta na Pilistiya wali abaholaviya.” Yaa nige tamana wana wasa i pepek.
1 Um dia Jônatas disse ao rapaz que carregava as suas armas: — Vamos até o acampamento filisteu, que está no outro lado do desfiladeiro. Mas Jônatas não contou ao pai o que ia fazer.
2 Saugena o Sol i miminaa abwakil pomaglenet gabulanaa awan Miglon elana panuwa Gibeya tolinaa. Tolohaveyan bolo alonau ali gewi sikis handeled (600).
2 Saul estava em Migrom, perto de Gibeá, acampado debaixo de um pé de romã. Com ele estavam mais ou menos seiscentos homens.
3 He topowon Ahaidiya iyoho gamwaliyaa holahola ipod i galoi. Ahaidiya iya Ikabod talina Ahitub natuna. Ahitub iya Pinehas natuna, ge Pinehas iya Ilai natuna, Ilai iya valila i topowon Yehoba elana panuwa Sailo. Yaa nige gamagal etega i aatena te Diyontan iyaka i egon.
3 O sacerdote que usava o manto sacerdotal era Aías, filho de Aitube e sobrinho de Icabô. (Icabô era filho de Fineias e neto de Eli, que havia sido sacerdote do Senhor Deus em Siló.) Os homens não sabiam que Jônatas havia saído do acampamento.
4 Opop toto Diyontan nuwana ni nopanetan ni na Pilistiya wali abaholaviya bebena labui hi lebwalebwal. Lebwalebwal etega alana Bosese ge eluwana alana Sene.
4 No desfiladeiro que Jônatas tinha de atravessar para chegar ao acampamento dos filisteus, havia duas grandes pedras, uma de cada lado da passagem. Uma era chamada de Bosês, e a outra, de Senê.
5 Etega i minek opop labena aluwabwa panuwa Mikmas gegelinaa, ge etega i minek labena yavanaa panuwa Gibeya gegelinaa.
5 Uma estava no lado norte do desfiladeiro, de frente para Micmás, e a outra, no lado sul, de frente para Geba.
6 Diyontan i baek wana elohaveyan ana tokaval elana i ba, “U nem ta egon opop ta nopanetan ta na Pilistiya wali abaholaviya, heliya nige Yehoba hi aatena ge nige gotomwa yoho paganina hi aahe. Tabam nasi Yehoba bugul etega ni ginol kaiwela. Bwagana ebo ta gewi o ebo nige ta gegewi, nige bugul etega bosowaina Yehoba ni kaus ge tage nige ni lalabela ge ta papakokovel.”
6 Jônatas disse ao rapaz que o acompanhava: — Vamos até o acampamento desses filisteus pagãos. Pode ser que o
7 Yaka anana i lahe i ba, “Hauna u nuwatuan, he nu ginol ya! Ta nowa! Ya talamwagau alou owa ya!”
7 O rapaz respondeu: — Faça o que achar melhor! Eu estou com o senhor.
8 Inoke Diyontan i ba, “I waisi! Ta nopanet ge ta pamasalila Pilistiya nihi kitela.
8 — Muito bem! — respondeu Jônatas. — Vamos até lá e deixemos que aqueles homens nos vejam.
9 Ebo nihi baem elala nihi ba, ‘Ku matamatana tei ana siga naha nowa eliyamiu,’ yaka ta talmilil ya abalaa.
9 Se eles disserem para ficarmos parados até que cheguem perto de nós, nós obedeceremos.
10 Yaa ebo nihi ba, ‘Ku nem ku ha eliyama,’ inoke ta ginol ola to. Ebo ni masal ola o, he wala etotohi to Yehoba iyaka i telel nimalaa ge nasi ta pakokovel.”
10 Mas, se disserem para irmos até o lugar onde eles estão, nós iremos, pois isso será o sinal de que o Senhor Deus nos deu a vitória.
11 Inoke ali toto labui hi nopanet ge hi pamasalil Pilistiya wali tolohaveyan hi kitel, yaka hi talawasi-agil hi ba, “Ku kite! Hibilu abwe hi yawal tagilem gola wali ababunsumiya.”
11 Aí os dois deixaram que os filisteus os vissem. E estes disseram: — Vejam! Alguns hebreus estão saindo das tocas onde estavam escondidos.
12 Yaka hi yoga lau Diyontan ge ana tolabe heval elal hi ba, “Ku hem elama ge naha pahenapomiu.”
12 Então os soldados filisteus chamaram Jônatas e o rapaz: — Subam até aqui! Queremos mostrar uma coisa a vocês. Jônatas disse ao rapaz: — Siga-me, pois o
13 Yaka i mwena hek lebwalebwala ge ana tolabe heval i mwena uliulil enaa. Inoke abwe Diyontan Pilistiya wali tolohaveyan enuna i tagapasogol, yaka ana tolabe heval i nouliulil ge i gopapaaliga-agil.
13 Ele subiu engatinhando, e o rapaz o seguiu. Jônatas ia atacando e derrubando os filisteus, e o rapaz os ia matando.
14 Haveyan houwan o elana Diyontan alona ge wana elohaveyan ana tokaval Pilistiya ali gewi tuwenti (20) hi lolil labi kekeisi etega gamwanaa.
14 Nesse primeiro ataque eles mataram cerca de vinte homens, em uma área de mais ou menos mil e duzentos metros quadrados.
15 Yaka Pilistiya wali tolohaveyan gegewel, bolo hi minaa abaholaviya ge bolo hi tagil hi kaluoyaoya, hi lovakun nabi ge nuwaliya i gewagewa. I ola al sauga o mwaniknik i masal. He Yehoba wana ginol eliyana te hi lovakun nabi.
15 Todos os filisteus que estavam no acampamento ficaram apavorados. Os patrulheiros e os soldados do acampamento tremeram de medo. A terra também tremeu, e houve uma grande confusão.
16 Sol wana tolohaveyan, bolo i telel Pilistiya ali topekiti, heliya iyoho Gibeya un Beniyamina wali labiya, hi kite Pilistiya hi lou waliwali labi tomaha tomaha elal.
16 Os espiões de Saul que estavam em Gibeá, no território da tribo de Benjamim, viram que os filisteus estavam tontos, correndo para cá e para lá.
17 Yaka hi na Sol wana wasa hi pek, inoke i baek bolo alonau elal i ba, “Tolohaveyan gegewel ku yoga gogonil, yaka nuku kite henalau hi eguluwagila ge hi na hi haveyan Pilistiya elal.” Hi ginol ola o, inoke hi pwawa te Diyontan alona ge wana elohaveyan ana tokaval nige hi gagan.
17 Então Saul disse aos seus oficiais: — Contem os nossos soldados e vejam quem está faltando. Eles contaram e descobriram que estavam faltando Jônatas e o rapaz que carregava as suas armas.
18 Yaka Sol i baek topowon Ahaidiya elana i ba, “Am holahola ipod u galoi ge u nem elau.” (He saugena o Ahaidiya holahola ipod i gagaloi boda Isileli mataliyaa.)
18 Aí Saul disse a Aías, o sacerdote: — Traga aqui a Ele disse isso porque naquele tempo a arca ia na frente do povo de Israel.
19 Inoke topowon i nok, yaa Sol iyoho ya i baaba elana, yaka Pilistiya wali lovakun ge wali nuwa gewagewa i bwabwata nawa ge hi gan yogayoga wali abaholaviya. Inoke i ba, “Ni ola ya! Iyaka nige sauga i gagan tage Yehoba wana nuwatu ta loyaan!”
19 Enquanto Saul falava com o sacerdote, a confusão no acampamento filisteu aumentava cada vez mais. Então Saul disse ao sacerdote: — Você não precisa mais consultar o
20 Inoke Sol alonau ge wana tolohaveyan hi nok hi na hi tuk haveyana. Hi pwawa te Pilistiya nuwaliya i gewagewa nabi, wali haveyan kilepana elana avaliyau hi gopapaaliga-agil.
20 Aí ele e os seus homens entraram na batalha contra os filisteus. Estes, em completa confusão, estavam lutando uns contra os outros.
21 Hibilu bolo valila hi na hi tubwiek Pilistiya elal ge hi na hi minaa wali abaholaviya, hi mipil hi tubwi wali pan Isileli elal, bolo avaliyau Sol ge Diyontan.
21 Os hebreus que haviam passado para o lado dos filisteus e tinham ido para o acampamento com eles mudaram de lado outra vez e se juntaram com Saul e Jônatas.
22 I ola al, bolo valila hi lou hi na hi bunsumi un Ipileimi wali labi oyana gaganina elana, wasa hi hago te Pilistiya hi lou, inoke heliya al hi petaki Pilistiya eliyaa.
22 Os israelitas que estavam escondidos nas montanhas de Efraim também souberam que os filisteus estavam fugindo. Eles se reuniram e atacaram os filisteus,
23 Yaka hi mimi hahaveyan ya hi na panuwa Bet-Aben hi eguluwan ge hi nok al. Inoke lan o elana Yehoba Isileli i pwamwalil ali topihigelgel elal.
23 lutando todo o caminho até além de Bete-Avém. E o Senhor Deus deu naquele dia a vitória ao povo de Israel.
24 Mulaa abwe hi na haveyana, Sol lopwal gasigasisena iyaka i baunanik elal i ba, “Bahi tolohaveyan etega aanan ni aan ga ana siga na lohaveyan lahi o topihigelgel elal. Ebo henala no logugui ya nige ni hehenapuan ge aanan ni an mulaa abwe sabwelu ni lobek, he Yehoba ni nuwamutan.” Inoke toto o kaiwena Isileli wali tolohaveyan nige aanan etega hi aan, yaka lan o elana galebu kaiwena tuwaliya i sasawowol.
24 Naquele dia os israelitas estavam fracos de fome porque Saul havia feito este juramento: “Quem comer qualquer coisa hoje, antes de eu me vingar dos meus inimigos, será amaldiçoado.” Por isso, ninguém tinha comido nada o dia inteiro.
25 Sauga heliya iyoho hi pepetaki, gegewel hi na hi nosolaa ula etega gamwanaa ge luvi ali pom hi gewi hi kitel bilibiliya.
25 Todos eles chegaram a um bosque e ali acharam mel por toda parte.
26 Hi kite luvi i sulusulu tagil ali pom elal, yaa nige tolohaveyan etega i aahe i iim, kaiwena Sol wana lopwal gasigasisena hi lovakunan.
26 As árvores estavam cheias de mel, mas ninguém comeu nada porque eles estavam com medo do juramento de Saul.
27 Yaa Diyontan nige tamana wana lopwal wasana i hahago. Inoke wana suki buhuna i paelu tukan luvi ana pom etega gamwanaa, yaka suina enuna i ahe i im, ge tuwana i gasisi.
27 Mas Jônatas não tinha ouvido o seu pai dar a ordem ao povo. Por isso, estendeu o bastão que tinha na mão, molhou a ponta num favo e comeu um pouco de mel. E logo se sentiu melhor.
28 Inoke tolohaveyan aloliya etega i baek elana i ba, “Tamwam lopwal gasigasisena i baunanim eliyama i ba, ‘Ebo lan ebe tolohaveyan etega aanan ni an, Yehoba ni nuwamutan.’ Heiya te kaiwena gegewema tuwama i sasawowol.”
28 Mas um dos homens disse: — Todos estão fracos de fome porque o seu pai nos ameaçou, dizendo: “Quem comer qualquer coisa hoje será amaldiçoado!”
29 Yaka anana Diyontan i lahe i ba, “Nam wana lopwal kila Isileli ala pulowan i pwabwata. He ku kiteyau! Luvi suina kekeisi ya im inoke tuwau i gasisi al.
29 Então Jônatas respondeu: — O meu pai fez uma coisa terrível com o nosso povo. Vejam como estou me sentindo melhor depois de comer um pouco deste mel!
30 Binimala tolohaveyan ni talamwagila aanan toto ta pwawa ala topihigelgel hi lou luwai ta an! He binimala ni ola o, bosowaila Pilistiya nihi gewi al ta lolil.”
30 Teria sido bem melhor se hoje o nosso povo tivesse comido o alimento que tomou do inimigo quando o derrotou. Imaginem quantos filisteus mais eles teriam matado!
31 Inoke lan bwabwaligena o Isileli Pilistiya hi takel ge hi mimi lololil, i telipunaa panuwa Mikmas i na ana siga Aiyalon. Yaka galebu kaiwena tuwaliya i sasawowol.
31 Naquele dia os israelitas derrotaram os filisteus, lutando desde Micmás até Aijalom. A essa altura os israelitas estavam muito fracos de fome.
32 Inoke sauga sabwelu iyaka i lobek, etimwawa hi na bugubugul elal bolo hi oem haveyana, yaka sipi, bulumwakau ge bulumwakau natuliyau hi ahel. Inoke hi loliliya to labi o elana. Yaa nige saliyaliya hi papasulu i lolohaba ga, inoke bunum salisaliyana hi ahe hi liga hi an.
32 Por isso, avançaram sobre o que haviam tirado dos inimigos, isto é, as ovelhas, as vacas e os bezerros, e os mataram ali mesmo e comeram a carne com o sangue.
33 Yaka Sol wana wasa hi pek hi ba, “Tolohaveyan hi gegi Yehoba elana, kaiwena bunum salisaliyana hi an.”
33 Aí alguém foi dizer a Saul: — Olhe! O povo está pecando contra Deus, comendo carne sem primeiro deixar escorrer o sangue. Saul gritou: — Isso é traição! Rolem aqui para mim uma pedra grande.
34 Yaka i baek elal i ba, “Ku nok tolohaveyan gamwaliyaa ge ku baek elal wali bulumwakau ge sipi nihi pwatanim te eliyau. Yaka nihi lolil pat ya pwatanaa ge saliyaliya ni lohaba, inoke abwe bunumwiliya nihi liga ge nihi an. Bahi Yehoba wana logugui nihi leleke ge bunum salisaliyana nihi aan.” Inoke bulin o tolohaveyan gegewel wali bulumwakau hi pwatanik ge hi loliliya to.
34 E ordenou ainda: — Vão para o meio do povo e digam a eles que tragam aqui o seu gado e as suas ovelhas. E que os matem e os comam aqui. E que não pequem contra Deus, comendo carne com sangue. Por isso, naquela noite, todos trouxeram o seu gado e o mataram ali.
35 Inoke Sol pat o abapowon i ginoliya ge eliyana bwasumu bolo o hi powonagil Yehoba elana. He abwe pamaisena te abapowon i ginol.
35 E Saul construiu um altar para o Senhor Deus, e esse foi o primeiro que ele construiu.
36 Yaka Sol i baek wana tolohaveyan elalil i ba, “Bulin e ta na ta lau ta petaki Pilistiya eliyaa, yaka wali bugubugul ta kaluoyaoya-an ana siga lan ni gan mweluluga. He ta lolil habal, bahi etega ni mwamwal.”
36 Aí Saul disse aos seus soldados: — Vamos descer de noite e atacar os filisteus. Até o amanhecer nós tomaremos tudo o que eles têm e não deixaremos nenhum filisteu vivo. Eles responderam: — Faça o que achar melhor. Mas o sacerdote disse: — Primeiro vamos consultar a Deus.
37 Inoke Sol Yabowaine i neli i ola hiwe: “Na lopetaki Pilistiya eliyaa o ebo bahiwa? Tab nu telel nimameya ge naha pakokovel?” Yaa bulin o elana Yabowaine nige Sol wana nel i lalahe.
37 Aí Saul perguntou a Deus: — Devo atacar os filisteus? Tu darás a vitória ao povo de Israel? Mas naquele dia Deus não respondeu nada.
38 Yaka Sol tolohaveyan wali tohouwa gegewel i yogaagil ge i ba, “Ku nem ta loya henala gegi i ginol lan ebe ge hauna wana gegi.
38 Então Saul disse aos oficiais: — Venham aqui e descubram que pecado foi cometido hoje.
39 Ya papasila Yehoba yawalina gaganina alanaa, iya Isileli wala Topwamwal, henala ta pwawa gegi i ginol, bwagana ebo natu Diyontan, nasi ni aliga.” Yaa nige gamagal etega anana i lalahe.
39 Eu prometo pelo Senhor , o Deus vivo, o Salvador de Israel, que, mesmo que o culpado seja o meu filho Jônatas, eu o matarei. Mas ninguém respondeu nada.
40 Inoke Sol i baek tolohaveyan elal i ba, “Komiu nuku talmililek huwo, nau ge natu Diyontan naha talmililem hiwe.”
40 Então Saul ordenou: — Fiquem todos de um lado. Eu e o meu filho Jônatas ficaremos do outro. — Faça o que achar melhor! — responderam eles.
41 Yaka Sol i baek Yehoba, Isileli wali Yabowaine elana i ba, “Yehoba, hauna kaiwena ge bulin ebe nige no nel u lalahe? Ebo nak puna i minaa nau ge Diyontan elama, he nu pamasal pat Ulim|lemma="UlimgeTamim" elana, yaa ebo i minaa tolohaveyan elal, he nu pamasal pat Tamim elana.” Inoke topowon pat bolo o i patuwalali ge i pwawa nak i minaa Sol ge Diyontan elal, nige i miminaa tolohaveyan elal.
41 Então Saul disse ao Senhor , o Deus de Israel: — Ó Deus, por que não me respondeste hoje? Ó E a resposta indicou Jônatas e Saul e não os soldados.
42 Yaka Sol i ba, “Pat u patuwalali al nau ge natu Diyontan eliyama.” Inoke i ginol ola ge i pwawa te Diyontan iya gegi puna.
42 Então Saul disse: — Façam o sorteio para saber se a culpa é minha ou do meu filho Jônatas. E Jônatas foi indicado.
43 Sol i baek Diyontan elana i ba, “No wasa u pem hauna u ginol.”
43 Então Saul perguntou: — O que foi que você fez? — Eu comi um pouco de mel que tirei com a ponta do bastão que eu tinha na mão! — respondeu Jônatas. — E estou aqui, pronto para morrer.
44 Yaka Sol i ba, “E natu, tunahot nu aliga. Ebo nigeya, ya awanun Yehoba lahi pupulowanina hot ni ginol elau.”
44 — Que Deus me mate se você não for morto! — disse Saul.
45 Yaa tolohaveyan hi baek Sol elana hi ba, “Diyontan iya te kila Isileli i pwamwalila! Inoke nasi nu ba ni aliga? Bahiwa! Ha papasila Yehoba yawalina gaganina alanaa, nige tuwana gabomwina kekeisi etega ni nanak. Kaiwena lan ebe Yehoba i labe ge ginol bwabwatana i ginol.” Yaka Diyontan hi sokal nige i aaliga.
45 Mas os soldados responderam: — Isso, nunca! Jônatas, que deu esta grande vitória ao povo de Israel, não deve morrer. Nós prometemos pelo E assim os soldados salvaram Jônatas da morte.
46 Inoke Sol i bakuhu nige al Pilistiya i tatakel, ge Pilistiya hi sikalan wali labiya.
46 Saul parou de perseguir os filisteus, e eles voltaram para a sua terra.
47 Sauga Sol i tabwa Isileli wali kin ge iyaka i mibubun abamina o eliyana, yaka i lohaveyan Isileli ali topihigelgel, bolo hi mipainagil labi tomaha ge tomaha elal: Mowabi, Amoni, Idom, Soba ana kin ona avaliyau wali gamagalau, ge Pilistiya. Hauna labi ni haveyan noek, yaka ana topihigelgel ni pakokovel ge ni apapanak-agil.
47 Depois que se tornou o rei de Israel, Saul lutou contra todos os povos vizinhos que eram seus inimigos: os povos de Moabe, de Amom e de Edom, os reis de Zoba e os filisteus. E em toda parte em que lutava era vitorioso.
48 I ola al, alona wana atimatuwa i haveyan gagasisi ge Amaleki i pakokovel. Inoke Isileli i pwamwalil ali topihigelgel nimaliyaa, bolo valila hi haveyan elal ge wali bugubugul hi kaluoel.
48 Saul lutou corajosamente e venceu os amalequitas. E defendeu o povo de Israel de todos os ataques.
49 He Sol natunau bolau alaliya i ola hiwe: Diyontan, Isbi ge Malki-Suwa. Natunau yowau labui, toto bwabwatana alana Melab ge kekeisena alana Mikal.
49 Saul tinha três filhos homens: Jônatas, Isvi e Malquisua. A sua filha mais velha chamava-se Merabe, e a mais nova, Mical.
50 Sol lagona alana Ahinowam, iya Ahimas natuna. Wana tolohaveyan wali tohouwa alana Abna, iya Sol tamana talina alana Nel natuna.
50 A sua mulher chamava-se Ainoã e era filha de Aimaás. O comandante do exército de Saul era o seu primo Abner, filho de seu tio Ner.
51 Sol tamana Kisi, ge Abna tamana Nel, heliya tonowak Abiyel natunau.
51 Quis, o pai de Saul, e Ner, o pai de Abner, eram filhos de Abiel.
52 He Sol yawalina ana sauga bwalibwaligena, alonau ge wana tolohaveyan hi lohalohaveyan gagasisi Pilistiya elal. Ebo Isileli bolauiliyau enuna i kitel ateliya i matuwa ge hi gasisi, yaka ni ahel tukagil nihi tabwa wana tolohaveyan hot.
52 Durante toda a sua vida Saul lutou ferozmente contra os filisteus. E, sempre que encontrava um homem forte e valente, ele o alistava no seu exército.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Samuel 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.