Mateus 5
Mamamili Wangka (MPJ) vs VC
1 Martukaja yarnngaya kujungkarringu Jiijajpa kulilkijalu. Ka Jiijajpa yapungka takarnu japuwartangka nyinangu, ka nintilpayi-jananya. Palujanu palumili wangka-nintikajaluya kujungkarringu.
1 Vendo aquelas multidões, Jesus subiu à montanha. Sentou-se e seus discípulos aproximaram-se dele.
2 Jilanya-jananya nintilpayi,
2 Então abriu a boca e lhes ensinava, dizendo:
3 “Karlkikajanyurra nyarru nyininpa! Pukurlpaya nyinama!, Mamalu-nyurranya palumili walyjakaja ngampurrju kanyinmalpa.
3 Bem-aventurados os que têm um coração de pobre, porque deles é o Reino dos céus!
4 “Karlkikajanyurra nyininpa wirla walyku. Pukurlpaya nyinama!, Mamalu-nyurranya pukurlmanku.
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados!
5 “Karlkikajanyurra nyininpa, mirtangkunyurra walyjalu marninypungkuninpa. Pukurlpaya nyinama!, Mamalu-nyurranya palumili walyjakaja ngampurrju kanyinmalpa.
5 Bem-aventurados os mansos, porque possuirão a terra!
6 “Karlkikajanyurra nyininpa Mamamili wangka kuliraka jungalu ngapilkura. Pukurlpaya nyinama!, Mamalu-nyurranya yilta nintilku, junganyurra nyinakura.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão saciados!
7 “Karlkikajanyurra nyininpa, karlki kujupakunyurra nyarrurrira nyininpa. Pukurlpaya nyinama!, Mamalu-nyurranya puntaji nyarrurriku kanyilku.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia!
8 “Karlkikajanyurra nyininpa Mama ngarnawarrapurlukakuwiyajunyurra junga nyininpa. Pukurlpaya nyinama!, ngulanyurra yilta Mama nyakuka kujungkanyurra nyinaku.
8 Bem-aventurados os puros de coração, porque verão Deus!
9 “Karlkikajanyurra nyininpa. Jurtapayimapukajanyurra marrkurni, kunyjunyuya nyinakuraku. Pukurlpaya nyinama!, Mamalu-nyurranya palumili walyjakaja ngampurrju kanyilku.
9 Bem-aventurados os pacíficos, porque serão chamados filhos de Deus!
10 “Karlkikajanyurra nyininpa, Jiijajmilinyurra walyja. Karlkinju-nyurranyaya warrkiraka pungkuni, jumajinyurra Jiijajmili walyjakaja. Pukurlpaya nyinama!, Mamalu-nyurranya kulini, yiltanyurra wulu junga nyininpa. Mamalu-nyurranya palumili walyjakaja ngampurrju kanyilku.
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o Reino dos céus!
11 — ausente —
11 Bem-aventurados sereis quando vos caluniarem, quando vos perseguirem e disserem falsamente todo o mal contra vós por causa de mim.
12 — ausente —
12 Alegrai-vos e exultai, porque será grande a vossa recompensa nos céus, pois assim perseguiram os profetas que vieram antes de vós.
13 Jiijajju-jananya wangka juku wajarnu, “Juulujanu kuka kunyjunyurrinpa. Juulu palunya kunyjunyu. Juulu rawa ngarrinyjanpa yarlkawana putarriku. Juulu puta minyjilarriku. Juulu kunyjunyuyurunyurra nyininpa, ngayuku puntu walyja. Karlkinju-nyurranyaya kunyjunyu nyaku, ka-nyurranyaya kujungkarriku nyuntunja, karninyurra Jiijajpa wanalku. Juulu kunyjunyuyurunyurra nyinaku.
13 Vós sois o sal da terra. Se o sal perde o sabor, com que lhe será restituído o sabor? Para nada mais serve senão para ser lançado fora e calcado pelos homens.
14 “Mayakajaya yapungka ngarnawarra yikiku, layitiwinti. Martukajaluya layiti nyakuraka kujungkarriku mungajarra. Palunyayuruyan layitiyuku ngayuku walyjakaja nyinin. Martukajaya ngayuku ngurrpakaja nyakura-nyurranyaya kujungkarriku layitiyurungka, ngayuku wangkaya kulilkuraku.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre uma montanha
15 Laampula tilini, mirtala turampungka kukujarri junku, yutila junku martukajaluya nyakura nyinakuraku.
15 nem se acende uma luz para colocá-la debaixo do alqueire, mas sim para colocá-la sobre o candeeiro, a fim de que brilhe a todos os que estão em casa.
16 Wangka palunyayuru nyininpa. Yiipinyurra ngayuku junga nyinaku, ka kunyjunyukaja ngapinmalpa, layitiyurunyurra nyinaku. Palujanu martukajalu-nyurranyaya nyaku ka kujungkarriku, ngayumili wangkaya kulilku, kaya Mama marninypungkumalpa.
16 Assim, brilhe vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem vosso Pai que está nos céus.
17 “Mayitpinyurra jilanya pakiwana kulini, ‘Jiijajparna yanurni Muujajmili wangka katamatulkuraku, wangka kujupakajalurrju, Mamamili jakurlpurlukaluya julyju wajalpayi.’ Mirtarna yanurni wangka palurna katamatulkuraku. Wangka palunya yiltarringu, jamparna ngayu parnatu yanurni. Jiikajalurniya Muujajmapjukamu Mamamili jakurlpurlukakajalu ngayu wajalpayi.
17 Não julgueis que vim abolir a lei ou os profetas. Não vim para os abolir, mas sim para levá-los à perfeição.
18 Wangka ngaanyaya kulila! Wangka palunga Muujajmilikamu Mamamili jakurlpurlukakajalu wakarnu, palunyanga wulu nyinaku. Mirta kutungka pakirriku, ngulanga ngarnkakamu parna pakirriku, palujanuyila wangka ngaanya pakirriku.
18 Pois em verdade vos digo: passará o céu e a terra, antes que desapareça um jota, um traço da lei.
19 Wangka ngaanga maju nyininpa. Martuluya kuliraka junga nyinakuraku. Yilta ngaanga wangka maju nyininpa. Yiipi martulu kulilku junku, palujanu martu kujupakaja-jananya nintijulku, wangka jiinyaya junkuraku, kayilapa mirta Mamamili walyjakajangka kujungka nyinaku. Yiipi martulu ngaanya wangka kulilku, ka jungalu-jananya nintijunku, palujanu Mamamili walyjakajangka kujungka nyinaku.
19 Aquele que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e ensinar assim aos homens, será declarado o menor no Reino dos céus. Mas aquele que os guardar e os ensinar será declarado grande no Reino dos céus.
20 Martukajaluya wajarni, ‘Muujajmili wangkapurlukakajakamu Parajikajaya junga nyininpa, Muujajmili luwuku.’ Ngayulurna-nyurranya wajani. Palukajangka munkarranyurra jungaminyirri nyinaku luwuku paluku. Palujanunyurra Mamamili walyjakajangka kujungka nyinaku.”
20 Digo-vos, pois, se vossa justiça não for maior que a dos escribas e fariseus, não entrareis no Reino dos céus.
21 Jiijajju-jananya yarrarnu nintilpayi, “Juwukajaya julyju nyinapayi, ka Muujajju-jananya Mamamili luwu wajalpayi. Jilanyakunyurra ninti nyininpa. Muujajjuntaya jilanya wajalpayi, ‘Martu kujupanyurra mirta mitu pungkuraku, paki! Yiipinyurra martu kuju mitu pungku, ka kujupakajalu-nyurranyaya kuutkarti kangku, kaya wajalku, mitu pungkuraku.’”
21 Ouvistes o que foi dito aos antigos: Não matarás, mas quem matar será castigado pelo juízo do tribunal.
22 Jiijajju-jananya yarrarnu wajarnu, “Martu kujupanyurra mirta mitu puwa! Jilanya Muujajju-nyurranya wajarnu. Ka ngayulurna-nyurranya wajani wangka kujupa. Martu kujupakunyurra mirta wirrilyi nyinama! Yiipinyurra wirrilyi nyinaku, Mamalu-nyurranya wajalku kurtingku. Yiipi martu kujupalu jilanya wajalku, ‘Nyuntun puta rapiji nyininpa.’ Palujanuyilaya kuutja yikijunku. Yiipi martu kujupalu jilanya wajalku, ‘Nyuntun puta mayunyju.’ Kayilapa Mamalu ngula warukarti wajalku kurtingku.
22 Mas eu vos digo: todo aquele que se irar contra seu irmão será castigado pelos juízes. Aquele que disser a seu irmão: Raca, será castigado pelo Grande Conselho. Aquele que lhe disser: Louco, será condenado ao fogo da geena.
23 “Jilanyangkamarraya walyja kujupakajaku yiwilyi nyinama! Yiipin jaaji majungka nyinaku Mamamili mirtayirti yungkukijalu. Mayitpin kuranarriku kulilku, ‘Ngaaju ngayuku walyja, wirrilyi nyininpa, yiwilyiparni.’
23 Se estás, portanto, para fazer a tua oferta diante do altar e te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 Palujanun mirtayirti junkuka yanku wajalku yiwilyilu. Yiwilyirrikupulan wangkaku kayilapan marlaku yanku, Mamamili mirtayirti yungkuraku.
24 deixa lá a tua oferta diante do altar e vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; só então vem fazer a tua oferta.
25 “Wangka kujupaya kulila! Mayitpi nyunturan yirna kujupaku walyku ngapilku. Palujanunta pulijimanungka juntumanku. Mayitpi pulijimanulunta kuutkarti katijaku, palunyangkamarralu martu palunyangka yarra wangka!, yiwilyirri!, kuutku maajangkanta yikijuljaku, ka payiranta kurtingkujaku jiilkarti.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás em caminho com ele, para que não suceda que te entregue ao juiz, e o juiz te entregue ao seu ministro e sejas posto em prisão.
26 Palujanun jiilja wulu nyinamalpa. Ngulan pakalku jampangkun mani payamunku, payinku.
26 Em verdade te digo: dali não sairás antes de teres pago o último centavo.
27 “Muujajju-janampa julyju Mamamili luwu wajarnu jilanya, ‘Mirtanyurra martu kujupaku nyupa ngulyulu kanyila!’ Wangka jiikulara ninti nyininpa.
27 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não cometerás adultério.
28 Ka wangka kujuparna-nyurranya wajani. Mirtanyurra wanti nyaku ka kulilku ngarriraku. Yiipi nyuntulu kulini wantingka ngarriraku, palujanun nyuntulu walyku ngapirni, jumajin yiltayurulu kanyirninpa.”
28 Eu, porém, vos digo: todo aquele que lançar um olhar de cobiça para uma mulher, já adulterou com ela em seu coração.
29 Jiijajju-janampa wangka kujupa wajarnu jilanya, “Yiipin kurulu nyaku walyku ngapilkijalu kulini. Jilanya kuliraka ngapilkijalu kurungku jawala warniwa! Jilanyayuru kuliraka ngapila! Kunyjunyun nyuntu nyinaku kuru kujukarti walyku ngapilparni, warukartinta kurtingkujaku, yiipin walyku ngapiljaku.
29 Se teu olho direito é para ti causa de queda, arranca-o e lança-o longe de ti, porque te é preferível perder-se um só dos teus membros, a que o teu corpo todo seja lançado na geena.
30 Yiipin kulini maralu walyku ngapilkijalu. Jilanyalun kulini walyku ngapilkijalu, palujanu marangku putala wirrupuwa! Jilanyayuru kulilaka ngapila! Palunyangkan mara kujukarti kunyjunyu nyinaku, walyku ngapilparni, warukartinta kurtingkujaku, yiipin walyku ngapiljaku.”
30 E se tua mão direita é para ti causa de queda, corta-a e lança-a longe de ti, porque te é preferível perder-se um só dos teus membros, a que o teu corpo inteiro seja atirado na geena.
31 “Muujajju-janampa julyju Mamamili luwu wajarnu jilanya, ‘Yiipi martulu kulirni palumili wanti junku yankuraku, mirlimirlira wakalku yungku, mirlimirliwinti yankuraku.’
31 Foi também dito: Todo aquele que rejeitar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Ka wangka kujuparna-nyurranya wajarni. Yiipi nyupararrapula nyinani, mirtangku yirnalu nyupa kurtingkuraku, kujupa mankuraku! Jampangku nyupa kurtingku, palunyajanu walyku ngapini. Yiipi wantilu yirna junku yanku ka manku yirna kujupa, palujanunga walyku ngapini. Palujanuyila yirna ngaalu walyku ngapini, jumaji wanti ngaanya manu, yirna kujupangkalu. Yiipi wanti yirna kujupakutulu yanku, palujanun kunyjunyulu kurtingku.
32 Eu, porém, vos digo: todo aquele que rejeita sua mulher, a faz tornar-se adúltera, a não ser que se trate de matrimônio falso; e todo aquele que desposa uma mulher rejeitada comete um adultério.
33 — ausente —
33 Ouvistes ainda o que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 — ausente —
34 Eu, porém, vos digo: não jureis de modo algum, nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 — ausente —
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 — ausente —
36 Nem jurarás pela tua cabeça, porque não podes fazer um cabelo tornar-se branco ou negro.
37 Jilanyawiyajuya wajala!, ‘Yuwa ngapilkurna.’ Mayitpi kujupakartilkunyurra wangka!, ‘Mirtarna ngapilku.’ Jungaluwiyajuya wajala ngapilkijalu!, mirtanyurra jilanya wajala!, ‘Mamangka mirangkarna jungalu wajarni.’ Jilanyanga mayunyjulu wajani, mirtanyurra jilanya wajala!”
37 Dizei somente: Sim, se é sim; não, se é não. Tudo o que passa além disto vem do Maligno.
38 Jiijajju-janampa wangka kujupa wajarnu, “Muujajju-janampa julyju Mamamili luwu wajarnu jilanya,
38 Tendes ouvido o que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Ka ngayulurna-nyurranya wajarni wangka kujupa. Yiipi martu kujupalunta putamanku, mirtan marlaku putamala! Yiipi martu kujupalunta ngumpanyu pungku kujukarti, kanta nyurnimanku, palujanu yungkuran kujupakartinta ngumpa pungkuraka nyurnimankurakunta.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao mau. Se alguém te ferir a face direita, oferece-lhe também a outra.
40 Yiipinta martu kujupalu purtu maniku japilku, puntajiluran payamulkuraku, nyuntuluran kuluju marlaku yungku. Palujanu maniparningkanga, yiipinta japilku jaartaku, kayilaparan yungku, jaartakamu kuurtulurrju.
40 Se alguém te citar em justiça para tirar-te a túnica, cede-lhe também a capa.
41 Yiipinta jantulwintilu wajalku, wartakajaran kangkura ngamu junkura, palujanuran kangku wartakaja wirrirli, palumili ngurrakarti.
41 Se alguém vem obrigar-te a andar mil passos com ele, anda dois mil.
42 Yiipi martu kujupalunta japilku, manikukamu wartaku, palujanu yuwara! Yiipi martu kujupalunta japilku wartakaja yumulu kanyilkura, palujanu yuwara!, mikuparnilu.
42 Dá a quem te pede e não te desvies daquele que te quer pedir emprestado.
43 “Julyjuya martukajalu wajalpayi jilanya, ‘Walyjakajaku-janampaya layikamurrira nyinama!, ka karlki kujupaku-janampaya parlanypa nyinama!’
43 Tendes ouvido o que foi dito: Amarás o teu próximo e poderás odiar teu inimigo.
44 Karna-nyurrampa Jiijajju wajarni wangka kujupa jilanya. Yiipi martukaja-ngkuya nyuntuku parlanypa nyininpa, palukajaku-janampa layikamu nyinama! Yiipi karlki kujupaluntaya warrkira ka pungku, palujanunyurra Mama ngarnawarrapurluka japilku kunyjunyu-janampa ngapilkura. Mirta-janampayan parlanypa nyinaku, kunyjunyu-janampayan nyinaku!
44 Eu, porém, vos digo: amai vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam, orai pelos que vos {maltratam e} perseguem.
45 Jilanyayurunyurra kunyjunyu martukajaku nyinakura, Mama ngarnawarrapurlukayuru. Mama-lampa wulikajaku layikamurrira nyininpa, walykukajaya ngapini, palukajakulurrju. Wulikajaku-lampa jirntu Mamalu ngapirnu, jirntulu-lanya wakalkuraku. Ka wulikajaku-lampa Mamalu kalyu kurtingkuni, yukurikaja pakalkuraku.”
45 Deste modo sereis os filhos de vosso Pai do céu, pois ele faz nascer o sol tanto sobre os maus como sobre os bons, e faz chover sobre os justos e sobre os injustos.
46 Jiijajju-janampa wajalpayi, “Kulinirna jilanya. Walyjakaja-nyurrampaya layikamurrira nyininpa, palujanu-janampanyurra puntaji layikamurrira nyininpa, walyjakajakuwiyaju. Mirta jilanyaku Mama pukurlarrini, martu wulikajakunyurra pukurlarrira nyinara. Martu walykukajakunyurra parlanypa nyininpa. Jiikajalurrjuya pukurlarrini, palumili walyjakajakuwiyaju, nyunturtinyuru.
46 Se amais somente os que vos amam, que recompensa tereis? Não fazem assim os próprios publicanos?
47 Yiipinyurra walyjakajangkawiyaju marlpakajangka wangkamalpa, palunga pakiwananyurra nyininpa. Karlkinparaya Mamaku ngurrpa nyininpa, nyunturtinyuru walyjakajangkawiyajuya wangkaninpa.
47 Se saudais apenas vossos irmãos, que fazeis de extraordinário? Não fazem isto também os pagãos?
48 Nyunturtinmili Mama ngarnawarrapurluka junga nyininpa, palujanuya nyunturtinpa junga nyinama!”
48 Portanto, sede perfeitos, assim como vosso Pai celeste é perfeito.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.