Mateus 5
Mamamili Wangka (MPJ) vs NAA
1 Martukaja yarnngaya kujungkarringu Jiijajpa kulilkijalu. Ka Jiijajpa yapungka takarnu japuwartangka nyinangu, ka nintilpayi-jananya. Palujanu palumili wangka-nintikajaluya kujungkarringu.
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 Jilanya-jananya nintilpayi,
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 “Karlkikajanyurra nyarru nyininpa! Pukurlpaya nyinama!, Mamalu-nyurranya palumili walyjakaja ngampurrju kanyinmalpa.
3 — Bem-aventurados
4 “Karlkikajanyurra nyininpa wirla walyku. Pukurlpaya nyinama!, Mamalu-nyurranya pukurlmanku.
4 — Bem-aventurados
5 “Karlkikajanyurra nyininpa, mirtangkunyurra walyjalu marninypungkuninpa. Pukurlpaya nyinama!, Mamalu-nyurranya palumili walyjakaja ngampurrju kanyinmalpa.
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 “Karlkikajanyurra nyininpa Mamamili wangka kuliraka jungalu ngapilkura. Pukurlpaya nyinama!, Mamalu-nyurranya yilta nintilku, junganyurra nyinakura.
6 — Bem-aventurados
7 “Karlkikajanyurra nyininpa, karlki kujupakunyurra nyarrurrira nyininpa. Pukurlpaya nyinama!, Mamalu-nyurranya puntaji nyarrurriku kanyilku.
7 — Bem-aventurados
8 “Karlkikajanyurra nyininpa Mama ngarnawarrapurlukakuwiyajunyurra junga nyininpa. Pukurlpaya nyinama!, ngulanyurra yilta Mama nyakuka kujungkanyurra nyinaku.
8 — Bem-aventurados
9 “Karlkikajanyurra nyininpa. Jurtapayimapukajanyurra marrkurni, kunyjunyuya nyinakuraku. Pukurlpaya nyinama!, Mamalu-nyurranya palumili walyjakaja ngampurrju kanyilku.
9 — Bem-aventurados
10 “Karlkikajanyurra nyininpa, Jiijajmilinyurra walyja. Karlkinju-nyurranyaya warrkiraka pungkuni, jumajinyurra Jiijajmili walyjakaja. Pukurlpaya nyinama!, Mamalu-nyurranya kulini, yiltanyurra wulu junga nyininpa. Mamalu-nyurranya palumili walyjakaja ngampurrju kanyilku.
10 — Bem-aventurados
11 — ausente —
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 — ausente —
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 Jiijajju-jananya wangka juku wajarnu, “Juulujanu kuka kunyjunyurrinpa. Juulu palunya kunyjunyu. Juulu rawa ngarrinyjanpa yarlkawana putarriku. Juulu puta minyjilarriku. Juulu kunyjunyuyurunyurra nyininpa, ngayuku puntu walyja. Karlkinju-nyurranyaya kunyjunyu nyaku, ka-nyurranyaya kujungkarriku nyuntunja, karninyurra Jiijajpa wanalku. Juulu kunyjunyuyurunyurra nyinaku.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 “Mayakajaya yapungka ngarnawarra yikiku, layitiwinti. Martukajaluya layiti nyakuraka kujungkarriku mungajarra. Palunyayuruyan layitiyuku ngayuku walyjakaja nyinin. Martukajaya ngayuku ngurrpakaja nyakura-nyurranyaya kujungkarriku layitiyurungka, ngayuku wangkaya kulilkuraku.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Laampula tilini, mirtala turampungka kukujarri junku, yutila junku martukajaluya nyakura nyinakuraku.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 Wangka palunyayuru nyininpa. Yiipinyurra ngayuku junga nyinaku, ka kunyjunyukaja ngapinmalpa, layitiyurunyurra nyinaku. Palujanu martukajalu-nyurranyaya nyaku ka kujungkarriku, ngayumili wangkaya kulilku, kaya Mama marninypungkumalpa.
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 “Mayitpinyurra jilanya pakiwana kulini, ‘Jiijajparna yanurni Muujajmili wangka katamatulkuraku, wangka kujupakajalurrju, Mamamili jakurlpurlukaluya julyju wajalpayi.’ Mirtarna yanurni wangka palurna katamatulkuraku. Wangka palunya yiltarringu, jamparna ngayu parnatu yanurni. Jiikajalurniya Muujajmapjukamu Mamamili jakurlpurlukakajalu ngayu wajalpayi.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Wangka ngaanyaya kulila! Wangka palunga Muujajmilikamu Mamamili jakurlpurlukakajalu wakarnu, palunyanga wulu nyinaku. Mirta kutungka pakirriku, ngulanga ngarnkakamu parna pakirriku, palujanuyila wangka ngaanya pakirriku.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Wangka ngaanga maju nyininpa. Martuluya kuliraka junga nyinakuraku. Yilta ngaanga wangka maju nyininpa. Yiipi martulu kulilku junku, palujanu martu kujupakaja-jananya nintijulku, wangka jiinyaya junkuraku, kayilapa mirta Mamamili walyjakajangka kujungka nyinaku. Yiipi martulu ngaanya wangka kulilku, ka jungalu-jananya nintijunku, palujanu Mamamili walyjakajangka kujungka nyinaku.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 Martukajaluya wajarni, ‘Muujajmili wangkapurlukakajakamu Parajikajaya junga nyininpa, Muujajmili luwuku.’ Ngayulurna-nyurranya wajani. Palukajangka munkarranyurra jungaminyirri nyinaku luwuku paluku. Palujanunyurra Mamamili walyjakajangka kujungka nyinaku.”
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 Jiijajju-jananya yarrarnu nintilpayi, “Juwukajaya julyju nyinapayi, ka Muujajju-jananya Mamamili luwu wajalpayi. Jilanyakunyurra ninti nyininpa. Muujajjuntaya jilanya wajalpayi, ‘Martu kujupanyurra mirta mitu pungkuraku, paki! Yiipinyurra martu kuju mitu pungku, ka kujupakajalu-nyurranyaya kuutkarti kangku, kaya wajalku, mitu pungkuraku.’”
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Jiijajju-jananya yarrarnu wajarnu, “Martu kujupanyurra mirta mitu puwa! Jilanya Muujajju-nyurranya wajarnu. Ka ngayulurna-nyurranya wajani wangka kujupa. Martu kujupakunyurra mirta wirrilyi nyinama! Yiipinyurra wirrilyi nyinaku, Mamalu-nyurranya wajalku kurtingku. Yiipi martu kujupalu jilanya wajalku, ‘Nyuntun puta rapiji nyininpa.’ Palujanuyilaya kuutja yikijunku. Yiipi martu kujupalu jilanya wajalku, ‘Nyuntun puta mayunyju.’ Kayilapa Mamalu ngula warukarti wajalku kurtingku.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 “Jilanyangkamarraya walyja kujupakajaku yiwilyi nyinama! Yiipin jaaji majungka nyinaku Mamamili mirtayirti yungkukijalu. Mayitpin kuranarriku kulilku, ‘Ngaaju ngayuku walyja, wirrilyi nyininpa, yiwilyiparni.’
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 Palujanun mirtayirti junkuka yanku wajalku yiwilyilu. Yiwilyirrikupulan wangkaku kayilapan marlaku yanku, Mamamili mirtayirti yungkuraku.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 “Wangka kujupaya kulila! Mayitpi nyunturan yirna kujupaku walyku ngapilku. Palujanunta pulijimanungka juntumanku. Mayitpi pulijimanulunta kuutkarti katijaku, palunyangkamarralu martu palunyangka yarra wangka!, yiwilyirri!, kuutku maajangkanta yikijuljaku, ka payiranta kurtingkujaku jiilkarti.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Palujanun jiilja wulu nyinamalpa. Ngulan pakalku jampangkun mani payamunku, payinku.
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 “Muujajju-janampa julyju Mamamili luwu wajarnu jilanya, ‘Mirtanyurra martu kujupaku nyupa ngulyulu kanyila!’ Wangka jiikulara ninti nyininpa.
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Ka wangka kujuparna-nyurranya wajani. Mirtanyurra wanti nyaku ka kulilku ngarriraku. Yiipi nyuntulu kulini wantingka ngarriraku, palujanun nyuntulu walyku ngapirni, jumajin yiltayurulu kanyirninpa.”
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Jiijajju-janampa wangka kujupa wajarnu jilanya, “Yiipin kurulu nyaku walyku ngapilkijalu kulini. Jilanya kuliraka ngapilkijalu kurungku jawala warniwa! Jilanyayuru kuliraka ngapila! Kunyjunyun nyuntu nyinaku kuru kujukarti walyku ngapilparni, warukartinta kurtingkujaku, yiipin walyku ngapiljaku.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 Yiipin kulini maralu walyku ngapilkijalu. Jilanyalun kulini walyku ngapilkijalu, palujanu marangku putala wirrupuwa! Jilanyayuru kulilaka ngapila! Palunyangkan mara kujukarti kunyjunyu nyinaku, walyku ngapilparni, warukartinta kurtingkujaku, yiipin walyku ngapiljaku.”
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 “Muujajju-janampa julyju Mamamili luwu wajarnu jilanya, ‘Yiipi martulu kulirni palumili wanti junku yankuraku, mirlimirlira wakalku yungku, mirlimirliwinti yankuraku.’
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Ka wangka kujuparna-nyurranya wajarni. Yiipi nyupararrapula nyinani, mirtangku yirnalu nyupa kurtingkuraku, kujupa mankuraku! Jampangku nyupa kurtingku, palunyajanu walyku ngapini. Yiipi wantilu yirna junku yanku ka manku yirna kujupa, palujanunga walyku ngapini. Palujanuyila yirna ngaalu walyku ngapini, jumaji wanti ngaanya manu, yirna kujupangkalu. Yiipi wanti yirna kujupakutulu yanku, palujanun kunyjunyulu kurtingku.
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 — ausente —
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 — ausente —
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 — ausente —
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 — ausente —
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 Jilanyawiyajuya wajala!, ‘Yuwa ngapilkurna.’ Mayitpi kujupakartilkunyurra wangka!, ‘Mirtarna ngapilku.’ Jungaluwiyajuya wajala ngapilkijalu!, mirtanyurra jilanya wajala!, ‘Mamangka mirangkarna jungalu wajarni.’ Jilanyanga mayunyjulu wajani, mirtanyurra jilanya wajala!”
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 Jiijajju-janampa wangka kujupa wajarnu, “Muujajju-janampa julyju Mamamili luwu wajarnu jilanya,
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Ka ngayulurna-nyurranya wajarni wangka kujupa. Yiipi martu kujupalunta putamanku, mirtan marlaku putamala! Yiipi martu kujupalunta ngumpanyu pungku kujukarti, kanta nyurnimanku, palujanu yungkuran kujupakartinta ngumpa pungkuraka nyurnimankurakunta.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 Yiipinta martu kujupalu purtu maniku japilku, puntajiluran payamulkuraku, nyuntuluran kuluju marlaku yungku. Palujanu maniparningkanga, yiipinta japilku jaartaku, kayilaparan yungku, jaartakamu kuurtulurrju.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Yiipinta jantulwintilu wajalku, wartakajaran kangkura ngamu junkura, palujanuran kangku wartakaja wirrirli, palumili ngurrakarti.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 Yiipi martu kujupalunta japilku, manikukamu wartaku, palujanu yuwara! Yiipi martu kujupalunta japilku wartakaja yumulu kanyilkura, palujanu yuwara!, mikuparnilu.
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 “Julyjuya martukajalu wajalpayi jilanya, ‘Walyjakajaku-janampaya layikamurrira nyinama!, ka karlki kujupaku-janampaya parlanypa nyinama!’
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Karna-nyurrampa Jiijajju wajarni wangka kujupa jilanya. Yiipi martukaja-ngkuya nyuntuku parlanypa nyininpa, palukajaku-janampa layikamu nyinama! Yiipi karlki kujupaluntaya warrkira ka pungku, palujanunyurra Mama ngarnawarrapurluka japilku kunyjunyu-janampa ngapilkura. Mirta-janampayan parlanypa nyinaku, kunyjunyu-janampayan nyinaku!
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Jilanyayurunyurra kunyjunyu martukajaku nyinakura, Mama ngarnawarrapurlukayuru. Mama-lampa wulikajaku layikamurrira nyininpa, walykukajaya ngapini, palukajakulurrju. Wulikajaku-lampa jirntu Mamalu ngapirnu, jirntulu-lanya wakalkuraku. Ka wulikajaku-lampa Mamalu kalyu kurtingkuni, yukurikaja pakalkuraku.”
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Jiijajju-janampa wajalpayi, “Kulinirna jilanya. Walyjakaja-nyurrampaya layikamurrira nyininpa, palujanu-janampanyurra puntaji layikamurrira nyininpa, walyjakajakuwiyaju. Mirta jilanyaku Mama pukurlarrini, martu wulikajakunyurra pukurlarrira nyinara. Martu walykukajakunyurra parlanypa nyininpa. Jiikajalurrjuya pukurlarrini, palumili walyjakajakuwiyaju, nyunturtinyuru.
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 Yiipinyurra walyjakajangkawiyaju marlpakajangka wangkamalpa, palunga pakiwananyurra nyininpa. Karlkinparaya Mamaku ngurrpa nyininpa, nyunturtinyuru walyjakajangkawiyajuya wangkaninpa.
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Nyunturtinmili Mama ngarnawarrapurluka junga nyininpa, palujanuya nyunturtinpa junga nyinama!”
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.