Atos 17
Mamamili Wangka (MPJ) vs VC
1 Puulkamupula Jayilaj yulparirra yanu tawun Yampipulijawana. Kapula yanu tawun Yapuluniyangka warinykatingu. Palunyajanupula wulu yapurra yanu tawun Jijaluniyangka warinykatingu. Jiingkapula yanu Juwukurnu jaajingka jarrpangu.
1 Passaram por Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga de judeus.
2 Puulpanga murrarni yankula jarrpapayi, Juwukurnu jaajingka, tawun kujupangka. Jurripalangka Jarritingka-jananya Puulju wululu Mamamili wangka nintilpayi, kaya ngaparrpa japilpayiya.
2 Paulo dirigiu-se a eles, segundo o seu costume, e por três sábados disputou com eles.
3 Jilanyalu-jananya nintilpayi, “Mamamilingka wangka jilanya ngarrinpa. Kurayijpanga yiltaya pungku. Ngarrikuka yilta marlaku wankarriku.” Wituka-jananya Puulju jilanyalu nintilpayi, “Ngayulurna-nyurranya nintirnin martu kujupa, palu yini Jiijajpa, yilta Kurayijpanga nyininpa, Mamalu julyju jamartapungu kurtingkuraku.”
3 Explicava e demonstrava, à base das Escrituras, que era necessário que Cristo padecesse e ressurgisse dos mortos. E este Cristo é Jesus que eu vos anuncio.
4 Juwu karlkinjuya Puulkurnu wangka kulirnuka Jiijajmili walyjarringu, kiriki wangkawintilurrju, jiikajangaya Mamaku walyjaraya julyju nyinapayi. Maaja wantikajalurrjuluya kulirnuka Jiijajmili walyjarringu. Martukaja yarnngaya-pulanya kujungkarripayi Puuljakamu Jayilajja.
4 Alguns deles creram e associaram-se a Paulo e Silas, como também uma grande multidão de prosélitos gentios, e não poucas mulheres de destaque.
5 Palunyangkaya-janampa Juwu karlkinpa wirrilyirringu, Jiijajmili walyjakajaku. Jurtarringuya-janampa kujungkarnu karlki kujupa, martu walykukaja. Palunyajanuya-jananya jiimartaji wirrilyinu. Jayijanku mayangkaya-pulanya kulirnu kukurripayipula Puulkamu Jayilaj. Palunyangkaya yurnturnu tuwu wupuntamunu jarrparaya-pulanya mankuraku. Kulirnuya, mankulaya-pulanya katira kuutja ngarajunkura.
5 Os judeus, tomados de inveja, ajuntaram alguns homens da plebe e com esta gente amotinaram a cidade. Assaltaram a casa de Jasão, procurando-os para os entregar ao povo.
6 — ausente —
6 Mas como não os achassem, arrastaram Jasão e alguns irmãos à presença dos magistrados, clamando: Estes homens amotinam todo o mundo. Estão agora aqui! E Jasão os acolheu!
7 — ausente —
7 Todos eles contrariam os decretos de César, proclamando outro rei: Jesus.
8 Palunyajanuya-jananya wangkangu jiimartaji jaarramurnu, martukaja, maajakajalurrju. Warrkilpayi-ngkuya.
8 Assim excitavam o povo e os magistrados.
9 Maaja kuutpurlukaluya-jananya maniku japirnu, Jayijanmapu. Mani manuka-jananya wajarnu, “Puulkamu Jayilajpula kukurringu, mirtapula yanu. Palu kujarrapula yankunyjangkalaju-nyurranya mani marlaku yungku.” Palunyajanu-jananyaya yiyarnu.
9 E só depois de receberem uma caução de Jasão e dos outros é que os deixaram ir.
10 Mungajarraya-pulanya junu yanu, Puulkamu Jayilaj, Jiijajmili walyjakajalu, Juwukajangkamarra. Ngapartipula yanu tawun Puriyakarti. Puriyangkapula warinykatinguka yanu Juwuku jaajingka jarrpangu.
10 Logo que se fez noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Beréia. Quando ali chegaram, entraram na sinagoga dos judeus.
11 Puriyamartajiya palya nyinapayi. Mamaku wangkakuraya kulira pukurlarripayi, mirtaraya parlanypa nyinapayi, Jijaluniyamartajiyuru. Karrpuparakuya karrpu Mamamili wangka riitamura nyinapayi. Puuljukamu Jayilajju-jananya Mamaku wangka nintilpayi, kayilaya ngurrirnu nyangu mirlimirlingka Puulju-jananya wajanyjajanungka. Kulirnuya, “Mayiti-lanyangku wiyawana wajarnin.” Palujanuya mirlimirlingka nyangu.
11 Estes eram mais nobres do que os de Tessalônica e receberam a palavra com ansioso desejo, indagando todos os dias, nas Escrituras, se essas coisas eram de fato assim.
12 Palunyajanuya jiimartajilu Jiijajmili wangka kulirnuka walyjarringu, Juwukaja, Kiriki wangkawintikajalurrju, jiinpaya karlkinpa wantikaja maajakaja.
12 Muitos deles creram, como também muitas mulheres gregas da aristocracia, e não poucos homens.
13 Puulju-jananya Mamamili wangka tawun Puriyangka nintilpayi. Jijaluniyamartajiluya Juwukajalu jakurlpa kulirnuka yanuya Puriyakarti. Yanuya-jananya wirrilyinu Puulkukamu Jayilajku.
13 Mas os judeus de Tessalônica, sabendo que também em Beréia tinha sido pregada por Paulo a palavra de Deus, foram para lá agitar e sublevar o povo.
14 Palunyajanuya Puriyamartajilu Puulpa wajarnu yiyarnu, Jiijajmili walyjakajalu, pungkujakuya, tawunkutu kalyungka yirrirringka. Jayilajkamupula Timiti tawun Puriyangka wulu nyinapayi.
14 Então os irmãos fizeram que Paulo se retirasse e fosse até o mar, ao passo que Silas e Timóteo ficaram ali.
15 Puriyamartajikajaluya Puulpa walarnu katingu yulparirra tawun Yajankarti. Puulju-jananya marlaku wajarnu yiyarnu, Jayilajjakamuya-pulanya Timitingka jakurljunkura. Jilanya-janampa wajarnu, “Yarrarnipula walayuru tawun Yajankarti!” Kaya-pulampa marlaku yanu Puriyakutu.
15 Os que conduziam Paulo levaram-no até Atenas. De lá voltaram e transmitiram para Silas e Timóteo a ordem de que fossem ter com ele o mais cedo possível.
16 Puulpa-pulampa majalpayi tawun Yajanja. Wulu-jananya Puulju nyinara nyakupayi, Mamayuruya laltu ngarajunkupayi, marninypungkuraku. Jiimartajiluya-jananya laltu marninypungkupayi. Jumajiya Mama ngarnawarrapurlukaku ngurrpa, Puulju-jananya nyangu, nyarrurringu-janampa.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, à vista da cidade entregue à idolatria, o seu coração enchia-se de amargura.
17 Palunyajanu Juwuku jaajikutu yanu-jananya wangkapayi. Nintilpayi-jananya Jiijajmili wangka, Juwukajangkakamu Juwuparnikajangka, kaya marlaku japilpayi. Jiiya Juwuparnikajaya Mamakuraya walyja nyinapayi. Tawunja kutungkalurrju-jananya wajalpayi, Jiijajmili wangka. Puulju-jananya nyurilu wajalpayi, jampaya jiiwana karrujunkupayi, karlkiluraya japilpayi.
17 Disputava na sinagoga com os judeus e prosélitos, e todos os dias, na praça, com os que ali se encontravam.
18 Karlkiluya mitunyjarripurlukamili wangka nintilpayi, Yipikurujkurnu. Jiinjuya Puulpa warrkilpayi, karlkinjulurrju Juwikaku wangka-nintikajalu.
18 Alguns filósofos epicureus e estóicos conversaram com ele. Diziam uns: Que quer dizer esse tagarela? Outros: Parece que é pregador de novos deuses. Pois lhes anunciava Jesus e a Ressurreição.
19 Palunyangkaya katingu Puulpa kanjulkutu. Murrarniya kujungkarripayi yapu palungka wangka kujupa kulilkuraku. Karaya wajarnu, “Wajala-lanyaju wangka palunya! Nganan wangka wajalpayi?
19 Tomaram-no consigo e levaram-no ao Areópago, e lhe perguntaram: Podemos saber que nova doutrina é essa que pregas?
20 Kuwarrilaju wangka palunya kulirnu, wangka kujupa kujupa. Nintila-lanyaju wangka palunya!”
20 Pois o que nos trazes aos ouvidos nos parece muito estranho. Queremos saber o que vem a ser isso.
21 Yajanjamartajiya kujungkarripayi, kaya pukurlarripayiya wangka kujupaya kulilkuraku. Murrarniya kujungkarripayi wangka kujupa kujupaya wajaraka kulilpayi.
21 Ora {como se sabe}, todos os atenienses e os forasteiros que ali se fixaram não se ocupavam de outra coisa senão a de dizer ou de ouvir as últimas novidades.
22 Kanjulukajangka-jananya Puulju ngaranguka wajarnu jilanya, “Martukajalurniya kulila!, ngaamartajilu ngurralu. Ngayulurna tawunja ngaawanalu nyakupayi, Mama kujupayurunyurra marninypunkupayi.
22 Paulo, em pé no meio do Areópago, disse: Homens de Atenas, em tudo vos vejo muitíssimo religiosos.
23 Mama kujupayurunyurra purlijanu ngapira marninypunkupayi. Kujurna nyangu mama kujupa, yiniparni. Purli jiinya wakarnunyurra jilanya, ‘Purli ngaanyanyurra nyakura mama kujupa kulirni, yiniparni.’” Puulju-jananya yarrarnu wajarnu, “Mamayuru palunya yiniparni nintilkurna-nyurranya. Palunyakurayan ngurrpa, marninypunkurayan.
23 Percorrendo a cidade e considerando os monumentos do vosso culto, encontrei também um altar com esta inscrição: A um Deus desconhecido. O que adorais sem o conhecer, eu vo-lo anuncio!
24 Mama palunyalu parnakamu ngarnka, kalyukamu martulurrju ngapirnu. Mirta palunya jaajingka nyininpakamu purlingka, paki, palunga yilta murlpirrminyirri nyininpa, parnakukamu ngarnkakulurrju, maaja.
24 O Deus, que fez o mundo e tudo o que nele há, é o Senhor do céu e da terra, e não habita em templos feitos por mãos humanas.
25 Mirtalara Mama ngapira parnajanu yunginpa, paki, palunyalu ngaanya parna ngapirnu. Mirrkakamu kukalurrju-lanya yunginpa, ka wanka kanyini-lanya.
25 Nem é servido por mãos de homens, como se necessitasse de alguma coisa, porque é ele quem dá a todos a vida, a respiração e todas as coisas.
26 Palunyalu yirna kuju ngapirnu, palunyajanuya martuya laltu yarnngarringu. Martuya laltu wangka kujupa kujupa-jananya ngapirnu, nyinajunu parlparri. Mamalu-jananya karlki parna kujupa kujupangka nyinajulpayi, ngurra walyjangka, warrarn kujupangka. Mamalu-janampa kurtingkuni kalyu tayimungka, palunyajanu-janampa yukuri pakarni, mirrka wartangka. Mamalu-janampa tayimpa kanyirni.
26 Ele fez nascer de um só homem todo o gênero humano, para que habitasse sobre toda a face da terra. Fixou aos povos os tempos e os limites da sua habitação.
27 Mamalu-jananya jilanya mangarri yungkupayi, martukajaluya palunya kulilkura jilanya, ‘Yilta Mama ngarnawarrapurluka nyininpa, mangarri-lanya yunginpa. Yilta-lanya kulini, mirta-lampa yurtuyurtu nyininpa.’” Puulju-janampa yarrarnu wajarnu, “Mirta-lampa Mama yurtuyurtu nyinani, wirrirli, paki, ngamu-lanya nyinani, kulini-lanya.
27 Tudo isso para que procurem a Deus e se esforcem por encontrá-lo como que às apalpadelas, pois na verdade ele não está longe de cada um de nós.
28 Kujupalu julyju wajarnu, ‘Mama-lanya nyinani, palunyangkala wanka nyininpa.’ Nyuntunku-nyurrampa mirlimirlipurlukalu wajarnu jilanya, ‘Mamakulara jijikajayuru nyininpa.’
28 Porque é nele que temos a vida, o movimento e o ser, como até alguns dos vossos poetas disseram: Nós somos também de sua raça...
29 “Mamalu-lanya ngarnawarrapurlukalu wanka nyinajunu, mirtala kulilkura palunya purlijanukamu kuulujanu, paki, mirtaya yalyjirrju ngapirnu mama purlijanukamu kuulujanu, wiya, paki.
29 Se, pois, somos da raça de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra lavrada por arte e gênio dos homens.
30 Julyjuya martukaja Mamakuraya ngarnawarrapurlukaku ngurrpa nyinapayi. Palunyangka-jananya Mamalu mirta pungkupayi, jampaya nyinapayi wuumurru, junkupayi-jananya. Kuwarri Mamalu-lanya nintirni parlparringka walykukajala junkura, kala Mamaku junga nyinara.
30 Deus, porém, não levando em conta os tempos da ignorância, convida agora a todos os homens de todos os lugares a se arrependerem.
31 Mamalu-lanya ngula kuutja ngarajunku, walykukaja-jananya wajalku wiyalku. Kuutja jiingka Jiijajpa maaja nyinaku, Mamalu wajarnu. Palunyangka tayimja Jiijajju-jananya wajalku jungalu, walykukajangka. Julyju Mamalu maaja maju Jiijajpa wankarnu, mitujanu. Ngayunjulaju nintilu kulirni Mamalu palunya mitujanu wankarnu, ka maaja maju nyinajunu kuutja.”
31 Porquanto fixou o dia em que há de julgar o mundo com justiça, pelo ministério de um homem que para isso destinou. Para todos deu como garantia disso o fato de tê-lo ressuscitado dentre os mortos.
32 Jilanyaya kulirnu Jiijajpa mitujanu wankarringu, karlkiya nyurni yikarringu. “Wiya, paki wajarni.” Karlki kujupaluya wajarnu Puulja, “Karrpu kujupangkalajunta kulilku.”
32 Quando o ouviram falar de ressurreição dos mortos, uns zombavam e outros diziam: A respeito disso te ouviremos outra vez.
33 Palunyangka-jananya Puulju junu yanu.
33 Assim saiu Paulo do meio deles.
34 Karlkiluya wanarnu kaya kujungkarrira wangkamaya. Karlkiluya kulirnu Jiijajku wangka junga, jiingka kuju nyinapayi yini Tiyunijiyajpa, maaja palunyamartajiku, wantiyila yini Tamariyajpakamu martu karlkinpalurrju.
34 Todavia, alguns homens aderiram a ele e creram: entre eles, Dionísio, o areopagita, e uma mulher chamada Dâmaris; e com eles ainda outros.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.