Atos 13
Mamamili Wangka (MPJ) vs NVT
1 Jiijajmili walyjakajaya Yantiyukangka nyinapayi. Karlkiya Mamamili wangka jakurlpurluka nyinapayi. Karlkin kujupaya Mamamili nintipurlukaya nyinapayi, Mamamili wangka-jananyaya nintilpayi. Nintipurlukaya jiikaja, nyinapayi, yini Panapaj, Jimiyan. Jimiyan jii wajalpayiya yini kujupa, ‘Maru’. Karlki kujupangaya yini Lujiyaja jii Jarinimartaji, Juul, Manayin. Jiingara julyju maaja Yirutkura warrkamurripayi.
1 Entre os profetas e mestres da igreja de Antioquia da Síria estavam Barnabé e Simeão, chamado Negro, Lúcio de Cirene, Manaém, que tinha sido criado com o rei Herodes Antipas, e Saulo.
2 Jiijajmili walyjakajalungaya Mama nyinara marninypungkupayi, mayi ngalkunyjaparnilu. Palunya tayimu Mamamili Kurrurnju-jananya wajarnu, jilanya, “Yiyalaya-pulanya!, ngayuku warrkamupula parra nintilku, Panapajjupula Juulju. Ngayulurna-pulanya witurnin, ngayumili wangkapula parra nintilkuraku.”
2 Certo dia, enquanto adoravam o Senhor e jejuavam, o Espírito Santo disse: “Separem Barnabé e Saulo para realizarem o trabalho para o qual os chamei”.
3 Palunyajanuluya wituka Mamangka wangkapayi, mayiparni. Palunyajanuya-pulanya mara junu, kaluya Mamangka wangkangu, kayilaya-pulanya yiyarnu.
3 Então, depois de mais jejuns e orações, impuseram as mãos sobre eles e os enviaram em sua missão.
4 — ausente —
4 Enviados pelo Espírito Santo, eles desceram ao porto de Selêucia, de onde navegaram para a ilha de Chipre.
5 — ausente —
5 Ali, na cidade de Salamina, foram às sinagogas judaicas e pregaram a palavra de Deus. João Marcos os acompanhava como assistente.
6 Parna Japurijpa kalyungka kutungka ngarapayi. Parna palunyawanaya kutuwana yankuraka jarrpangu, tawun Paapujja. Yirna yalyjirrpa jiingka nyinapayi, yini Pajijaj, yini kujupaya wajalpayi, ‘Yilimaj’. Julyju yirna palunyalu-jananya yalyjirrju kujupa kujupa jiimartajingka, nintilpayi. Jilanyalu-jananya pakiwana wajalpayi, “Ngayungarnara Mamamili wangka jakurlpurluka.” Palunga Juwu nyinapayi. Yanuluya kujungkarringu, Juulmapu.
6 Viajaram por toda a ilha até que, por fim, chegaram a Pafos, onde encontraram um feiticeiro judeu, um falso profeta chamado Barjesus.
7 Yirnanga jiingara miirti nyinapayi, maaja majuku jiimartajiku, yini Jajajpulajaku. Jiinga Jajajpulajpa nintipuka nyinapayi. Jiilu-pulampa wajarnu Panapajkamu Juulku yankurakupula, palunyamili mayakarti, Mamamili wangka-pulanya kulilkura. Palunyalunga wangka-pulanya Mamamili kulirnuka pukurlarringu.
7 Ele acompanhava o governador Sérgio Paulo, um homem inteligente que convidou Barnabé e Saulo para visitá-lo, pois desejava ouvir a palavra de Deus.
8 Palunyangka Pajijajju kulirnuka marrkurnu, maaja jiimartaji Jajajpulajpa, kulira-pulampa junkura.
8 Mas Elimas, o feiticeiro (esse é o significado de seu nome), opôs-se a eles, na tentativa de impedir que o governador viesse a crer.
9 Palunyangkalu Mamamili Kurrurnpa jarrpanguka murlpirrmanu Juulpa. Yini kujupaya wajalpayi, ‘Puulpa’.
9 Cheio do Espírito Santo, Saulo, também conhecido como Paulo, encarou Elimas nos olhos
10 Puulju warrkirnuka kuru wajarnu Pajijajpa. Jilanyara wajarnu, “Nyuntun malpukurnu, jungan mirta nyininpa. Wulun walyku nyinin, yalyjirrjun walykuwiyaju palyarnin. Mirtan Mamamiliwana wangkin, walyjalun kuliraka wangkinpa. Mamamili wangkan kuliraka kujupakartirnin.
10 e disse: “Filho do diabo, cheio de toda espécie de engano e maldade e inimigo de tudo que é certo! Quando deixará de distorcer os caminhos retos do Senhor?
11 Kuwarrinta pampurulku Mamalu, nyakunyjaparnin nyinamalpa karrpuparaku.” Palunyajanu yilta pampururringu. Parra-jananya martukaja japilpayi, parraya winitiranku.
11 Preste atenção, pois o Senhor colocou a mão sobre você para castigá-lo, e você ficará cego, sem conseguir ver a luz do sol por algum tempo”. No mesmo instante, neblina e escuridão cobriram-lhe os olhos e ele começou a tatear, suplicando que alguém o tomasse pela mão e o guiasse.
12 Maaja Jajajpulajju nyangu kuru pampururrinyja, Jiijajkurnu wangkayila kulirnuka walyjarringu. Puulmili wangka julyjujanu kulirnuka pukurlarringu.
12 Quando o governador viu o que havia acontecido, creu, muito admirado com o ensino a respeito do Senhor.
13 Puulmapuya tawun jiingka puutungkaya tatirnuka yanu, parna Pampiliyakarti, tawun Paakakarti. Jiingkanga-pulanya Jaan Maakju junu yanuka marlaku yanu, Jarujalumkarti.
13 Paulo e seus companheiros saíram de Pafos num navio e foram à Panfília, onde aportaram em Perge. Ali, João Marcos os deixou e voltou para Jerusalém.
14 Palunyajanupula parna Pijitiyakarti yanu, tawun Yantiyukakarti. Jiingkangapula karrpu Jarritingka Juwukurnu jaajingka jarrpangu nyinapayi.
14 Paulo e Barnabé prosseguiram para o interior, até Antioquia da Pisídia. No sábado, foram à sinagoga.
15 Jaajiku maajakajaluya riitamulpayi, Muujajku wangka. Palunyajanuya wangka kujupa riitamulpayi, Mamamili wangka jakurlpurlukalu julyju wakanyjajanu. Jiikajaluya-pulanya wikarru yiyarnu japilkura. Jilanyaya japirnu, “Walyjalu-lanyajunpula mayiti Mamamili wangka nintilku? Mayitintapula julyju Mamalu nintinyjajanu.”
15 Depois da leitura dos livros da lei e dos profetas, os chefes da sinagoga lhes mandaram um recado: “Irmãos, se vocês têm uma palavra de encorajamento para o povo, podem falar”.
16 Puulju-jananya pakarnu maralu marrkurnu, yakaya nyinaraku. Nintilpayi-jananya jilanyalu, “Ngayunku walyjakajaluya Juwukajalu kulila!, karlkinjulurrju Mamamili walyjakajalu, Juwuparnikajalu.
16 Então Paulo ficou em pé, levantou a mão para pedir silêncio e começou a falar: “Homens de Israel e gentios tementes a Deus, ouçam-me!
17 — ausente —
17 “O Deus desta nação de Israel escolheu nossos antepassados e fez que se multiplicassem e se fortalecessem durante o tempo em que ficaram no Egito. Então, com braço poderoso, ele os tirou da escravidão.
18 — ausente —
18 Ele suportou seu comportamento durante os quarenta anos em que andaram sem rumo pelo deserto.
19 “Palunyajanuya parna Kayinanja jarrpangu. Palunyamartajiya ngurra japan wulikajangka jaalpu jaalpu nyinapayi. Parna jiimartaji-jananya Mamalu pungkura wiyarnu. Ka-jananya ngurra jiingka palumili walyjakaja junu, parna palunyangkangaya nyinangu walyjarringu. Rawaya nyinapayi, puu yantartan pipiti yiiya.
19 Destruiu sete nações em Canaã e deu seu território a Israel como herança.
20 Palunyajanu-janampa maajakaja junkupayi, Mamalu. Maaja-janampa nyinara wiyarripayi. Palunyangka kujupa junkupayi. Jilanyartukaya nyinapayi, maaja yarnnga. Maajakaja nyinaraya, maaja Jamiyul tayimurringu. Jiinga Mamamili wangka jakurlpurluka nyinapayi.
20 Tudo isso levou cerca de quatrocentos e cinquenta anos. “Depois, Deus lhes deu juízes para governá-los até o tempo do profeta Samuel.
21 “Mitunyjanirrikajaluya japirnu Jamiyulpa, maaja kujupa-janampa kiingu nyinara. Palunyajanu-janampa Mamalu junu yini Juulpa, maaja maju-janampa wulu nyinangu, puuti yiiya. Juulpanga jiinga nyinapayi, Kiijaku kaja. Kiijamapungaya nyinapayi Pinjaminkurnu marlajanukaja.
21 Então o povo pediu um rei, e ele lhes deu Saul, filho de Quis, homem da tribo de Benjamim, e ele reinou por quarenta anos.
22 Juulpanga payirnu yiyarnuka maaja kujupa junu, yini Tayipitpa. Mamalu wajarnu jilanya, ‘Tayipitpanga yilta kunyjunyu nyininpa. Ngayulurnara pukurlarrinpa, Jiijiyiku kajaku. Ngayulurna wajanyjangka yirnilu palyarnin.’
22 Mas Deus removeu Saul e colocou em seu lugar Davi, a respeito de quem Deus disse: ‘Davi, filho de Jessé, é um homem segundo o meu coração; fará tudo que for da minha vontade’.
23 Jiijajpanga yilta mitunyjarripurlukakura Tayipitku marlajanu nyinapayi. Mamalu-lampa Jiijajpanga junu, wankalkura-langku, Yijurilmili marlajanukaja. Wankalkura-langku julyju-lanya Mamalu jamartapungu, Jiijajpa-lampa yiyalkura.
23 “E Jesus, um dos descendentes de Davi, é o salvador que Deus concedeu a Israel, conforme sua promessa!
24 “Julyju-jananya Jaanju Yijurilmili marlajanukaja nintilpayi, Jiijajpanga marlawana yankurarni. Jilanya Jaanju-jananya nintilpayi, walykuwintikajalungaya walyku junkurakaya junga Mamaku nyinara. Kaya kalyungka jarrpara palyarrira palya nyinaku.
24 Antes da vinda de Jesus, João Batista anunciou que todo o povo de Israel precisava se arrepender e ser batizado.
25 “Jaanju-jananya wululu nintilpayi. Palunyajanu maaja kujupalu kulirnu jiilja mankura jarrpajunkura. Palunyangka Jaanju-jananya martukaja jilanya nintilpayi, ‘Nganarninyurra ngayu kulirni? Kurayijpa-lampa julyju jamartapungu maaja-lampa yiyalkurarni. Mirtarna ngayu maaja Kurayijpa, paki. Kurayijpa-lampa jii yankurni, maaja majuminyirri, karnara ngayu palumili warrkamupurluka.’”
25 Quando João estava concluindo seu trabalho, perguntou: ‘Vocês pensam que eu sou o Cristo? Não sou! Mas ele vem em breve, e não sou digno sequer de desamarrar as correias de suas sandálias’.
26 Puulju-jananya wituka wajarnu, “Walyjararranjuya kulila! Yipurammili walyjakajala nyininpa. Wulikajaluya kulila!, karlki kujupalulurrju, Juwuparnikajalu, Mamamili walyjakajalu. Wulikajaku-lampa wangka kunyjunyu yiyarnu Mamalu, ngayunpala wankarrira.
26 “Irmãos, vocês que são filhos de Abraão e também vocês gentios tementes a Deus, esta mensagem de salvação foi enviada a nós.
27 Jarujalumumartaji martukajakamu maajakajaraya ngurrpa nyinapayi, Kurayijku, martukaja-langku wankalku. Mamamili wangka jakurlpurlukaluya julyju wakarnu, Kurayijpa yankurni. Jarriti kujupa Jarriti kujupaluya Jarujalummapulu purtuya kulilpayi, wangka palunyanga, riitamunyjanjanu. Jiikajaluya wajarnuraya Jiijajpaya mitu pungkura. Wangka palunyanga yiltarringu, Jiijajpa miturrinyjangka.
27 O povo de Jerusalém e seus líderes não reconheceram que Jesus era aquele a respeito de quem os profetas haviam falado. Em vez disso, eles o condenaram e, ao fazê-lo, cumpriram as palavras dos profetas, que são lidas todos os sábados.
28 Purturaya kulirnu Jiijajpaya mitu pungkuraku. Mirta putamanu, wiya. Manngarripayiraya Jiijajpaya pungkuraku, Payilatparaya muunpungkupayi.
28 Não encontraram motivo legal para executá-lo, mas, ainda assim, pediram a Pilatos que o matasse.
29 “Mitunyjarrikajalukamu Mamamili wangka jakurlpurlukaluya kulirnuka julyju wakara wanarnu, Jiijajpaya mankura wartangka wiltijunku. Wangka palunyawananga yiltarringu. Yiltaluya Jiijajpanga wiltijunu miturntanu. Palunyajanuya wartajanu tipujunu katingu pirnkingka ngarrijunu.
29 “Depois de cumprirem tudo que as profecias diziam a respeito dele, eles o tiraram da cruz e o colocaram num túmulo,
30 Palunyajanu Mamalu palunyanga wankarnu.
30 mas Deus o ressuscitou dos mortos.
31 Palunyajanuluya palunyamilikajalunga karrpuparakungka nyakupayi, wanka parra yankunyjan. Julyjuya Jiijajmili walyjakajaya Jiijajjaluya kujungkarringulu yanu Jarujalumkarti, parna Kaliliyajanu. Palunyakajaluya-jananya kuwarrilu parlparri parra wajarnin, Jiijajmili wangka.
31 E, por muitos dias, ele apareceu àqueles que o tinham acompanhado da Galileia para Jerusalém. Agora eles são suas testemunhas diante do povo.
32 Ngayunjulaju-nyurranya jakurljuninpa wangka kunyjunyu Mamamili. Mama ngarnawarrapurlukalu-jananya julyju mitunyjanirringka jamartapungu, Kurayijpa mitujanu wankalkura.
32 “Estamos aqui para trazer a vocês esta boa-nova. A promessa foi feita a nossos antepassados,
33 “Kuwarri Mamalu jilanyalu Jiijajpa yilta wankarnu, mitujanu. Jilanyalu julyju, mitunyjarripurlukalu Tayipitju Mamamili wangka wakarnu. Turlku laltu wakarnu. Nampa tuungka ngarrin jilanya.
33 e agora Deus a cumpriu para nós, os descendentes deles, ao ressuscitar Jesus. É isto que o segundo salmo diz a respeito dele: ‘Você é meu Filho; hoje eu o gerei’.
34 Puulju-jananya wituka nintilpayi, “Yarrarnu-jananya wajarnu Mamalu, Jiijaj Kurayijpa mitujanu wankalku, mitu ngarrira kawu yurnarrijaku. Jilanya julyju wajarnu,
34 Pois Deus havia prometido ressuscitá-lo dos mortos, para que jamais apodrecesse no túmulo. Ele disse: ‘Eu lhes darei as bênçãos sagradas que prometi a Davi’.
35 Tayipitjulu wangka kujupa wajarnu, Mamangka. Jilanyalu wajarnu,
35 Em outro salmo, ele explicou de modo mais direto: ‘Não permitirás que o teu Santo apodreça no túmulo’.
36 Puulju-janampa wituka wajarnu, “Mitu Tayipit palunyangara Mamaku junga nyinangu, miturringu. Palunyangaya katingu mitunyjanirri karlkinjaya-jananya tuunyjunu. Mitu yilta yurnarringu.
36 Não se trata de uma referência a Davi, porque, depois que Davi fez a vontade de Deus em sua geração, morreu e foi sepultado com seus antepassados, e seu corpo apodreceu.
37 Martu kujupa mitujanu Mamalu wankarnu, mirta ngarringu yurnarringu. Martu palunyanga Jiijajpa, Mamalu wankarnu, mitujanu.
37 É uma referência a outra pessoa, a alguém a quem Deus ressuscitou e cujo corpo não apodreceu.
38 — ausente —
38 “Ouçam, irmãos! Estamos aqui para proclamar que, por meio de Jesus, há perdão para os pecados.
39 — ausente —
39 Todo o que nele crê é declarado justo diante de Deus, algo que a lei de Moisés jamais pôde fazer.
40 Puulju-jananya wituka wajarnu, “Purrkaluya kulila!, jilanyarrijakunyurra. Mamamili wangka jakurlpurlukalu julyju jilanya wajarnu,
40 Por isso, tomem cuidado para que não se apliquem a vocês as palavras dos profetas:
41 ‘Karlkinjuluyurra Mama ngarnawarrapurluka jankani. Kulilaya! Purtu kulilkunyurra nyinaku miturriku. Ngayulurna-nyurrampa yalyjirrju kujupa kujupa ngapirninpa, kuwarri. Nyakuranyurra purtu kulilku. Palunyangka-nyurranya martu kujupalu purrkalu kujupa kujupa nintijunku, palunyangkaranyurra purtu kulilku, wululu.’” Kulirnuya yakarringu, jiimartajilu.
41 ‘Olhem, zombadores; fiquem admirados e morram! Pois faço algo em seus dias, algo em que vocês não acreditariam mesmo que lhes contassem’”.
42 Palunyajanupula wangkangu wiyarringu, Juwukurnu jaajingka. Palunyangkaya-pulanya martu karlkilu japirnu, Jarriti kujupangkapula marlakurrira, wangka palunyayuru-jananyapula nintilkura.
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo da sinagoga, o povo pediu que voltassem a falar dessas coisas na semana seguinte.
43 Laltu kujupangaya yanu ngurra walyjakarti, karlki kujupaluya-pulanya wanarnu. Wanaraya kulilkura Mamamili wangka, jiikajangaya Juwukajakamu Juwuparni. Juwuparnikajangaya Mamakuraya walyja nyinapayi. Palunyakajangka-jananyapula wajarnu, “Wuluraya junga nyinama!, palulu-nyurranya Mamalu ngampurrju kanyilku.”
43 Muitos judeus e gentios devotos convertidos ao judaísmo seguiram Paulo e Barnabé, que insistiam com eles para que continuassem a confiar na graça de Deus.
44 Palunyajanuya Jarriti kujupangka martu laltukuyarra kujungkarripayi, Mamamili wangkaya kulilkura.
44 No sábado seguinte, quase toda a cidade compareceu para ouvir a palavra do Senhor.
45 Martu laltukuya-janampa Juwukaja nyangu wirrilyirringu, jumajiya mirta martukajaya-jananya kujungkarripayi Juwukajangka. Kaya-pulampa Puulkukamu Panapajku mikurringu. Palunyajanuya Puulpa warrkirnuka pinyijunu.
45 Quando alguns dos judeus viram as multidões, ficaram com inveja, de modo que difamaram Paulo e contestavam tudo que ele dizia.
46 Junkuparnipula wulu wangkapayi, jilanyapula, “Juwukajaluya kulila! Mamalu-linyaju nintirnu Juwukajaliju-nyurranya kurranyilu nintilkura. Mirtanyurra jungalu kulirni, kuliranyurra junin, palujanu mirtanyurra wanka wulu nyinaku Mamamili ngurrangka. Palunyajanu juninpaliju-nyurranya. Yankuliju-jananya Juwuparniwana, parra nintilmal.
46 Então Paulo e Barnabé se pronunciaram corajosamente, dizendo: “Era necessário que pregássemos a palavra de Deus primeiro a vocês, judeus. Mas, uma vez que vocês a rejeitaram e não se consideraram dignos da vida eterna, agora vamos oferecê-la aos gentios.
47 “Mamalu-linyaju julyju wangka yungu. Jilanya nyininpa,
47 Pois foi isso que o Senhor nos ordenou quando disse: ‘Fiz de você uma luz para os gentios, para levar a salvação até os lugares mais distantes da terra’”.
48 Wangka jilanyaya kulirnuka pukurlarringu, Juwuparnikaja, kaya Mama ngarnawarrapurluka marninypungama, Juwuparnilurrju-jananya wankalkura. Laltuluya Jiijajmili wangka kulirnukaya Jiijajmilikaja yarnngarringu. Jiinga Jiijajmilikajanga julyjungulyu-janampa wangka junu, Mama ngarnawarralu.
48 Quando ouviram isso, os gentios se alegraram e agradeceram ao Senhor por essa mensagem, e todos que haviam sido escolhidos para a vida eterna creram.
49 Palunyajanuya martukajalunga Mamamili wangka kulirnuka, laltukuyarraya Jiijajmili walyjarringu.
49 Assim, a palavra do Senhor se espalhou por toda aquela região.
50 Tawun jiingka Yantiyukangka Juwu karlkinjuya-jananya maaja jiimartaji muunpungu, Puulkukamu Panapajku wirrilyiya-pulampa nyinara. Jiingkangaya maaja Juwukaja yirnakajakamu Juwuparnikaja, wantikaja nyinapayi. Jiikajalungaya wantikajalunga Mama marninypungkupayi, Juwuyurulu. Palunyangka jii maajakajalungaya-jananya muunpungu martu karlkinjuya-pulanya yiyalkura, parna kujupakarti, Puulkamu Panapaj.
50 Então os judeus, instigando as mulheres religiosas influentes e as autoridades da cidade, provocaram uma multidão contra Paulo e Barnabé e os expulsaram dali.
51 Yanupula tawun yitiwanalu jakapiri yarrarnuka, wiilypungu. Murrarniluya Juwukajalu jilanyarninpa, martukajaya-jananya jankanyjangka. Palunyajanupula tawun Yakuniyamkarti yanu.
51 Eles, porém, sacudiram o pó dos pés em sinal de reprovação e foram à cidade de Icônio.
52 Jiijajku walyjakaja, Yantiyukamartajiya pukurlarringu nyinapayi, Mamamili Kurrurnpa-jananya jarrpanyjangka
52 E os discípulos estavam cheios de alegria e do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.