Lucas 8
Le'ec Ada' U T'an A Dios A Tumulbene (MOPNT) vs ACF
1 Pues te'i. Tan u manül a Jesus ich caj ich aldea. Tan u t'an te'i. U yadaj ti'ijoo' a qui'il t'an, le'ec biqui ti tan tun u tücaa' a Dioso. Le'ecoo' a doce tuul u yaj cambala, tücünacoo' tu pach a Jesusu.
1 E aconteceu, depois disto, que andava de cidade em cidade, e de aldeia em aldeia, pregando e anunciando o evangelho do reino de Deus; e os doze iam com ele,
2 Tücünacoo' ilic ix ch'up tu pach a Jesusu. Le'ecoo' ix ch'up abe'e, le'ec a joc'saboo' a c'ac'asba'al ichiloo' u yool etel a ch'anesaboo' u c'oja'anili. Tu yaamoo' abe' que'en ix Maria. —Ix Magdalena,— cu t'anoo' ti'i. Joc'sabi siete tuul a c'ac'asba'al ichil u yool ala'aji.
2 E algumas mulheres que haviam sido curadas de espíritos malignos e de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual saíram sete demônios;
3 Tu yaamoo' ilic ix ch'up abe'e, yan jun tuulu, ix Juana u c'aba'. Le'ec u yicham ala'aji, aj Chuza u c'aba'. Walac u meyaj ichil u yotoch aj rey Herodes. Le'ec ulaac' ix ch'up a que'en pach a Jesusu, ix Susana u c'aba'. Yanoo' ilic ulaac'. Walacoo' u yaantic a Jesus etel c'u' a yanoo' ti'iji.
3 E Joana, mulher de Cuza, procurador de Herodes, e Suzana, e muitas outras que o serviam com seus bens.
4 Pues te'i. Much'lajoo' ti yaab a cristiano etel a Jesusu. Taloo' cajil caj. Caji ti t'an a Jesus ich mucult'an.
4 E, ajuntando-se uma grande multidão, e vindo de todas as cidades ter com ele, disse por parábola:
5 —Jun tuul a winiqui, bini ti pac'. Le'ec ti tan u pac', yan a semilla a c'axi tuwich bej. Wa'che'bi a semilla abe'e. C'ochoo' a ch'iich'i. U jantajoo' a semilla abe'e,— cu t'an a Jesus ich mucult'an.
5 Um semeador saiu a semear a sua semente e, quando semeava, caiu alguma junto do caminho, e foi pisada, e as aves do céu a comeram;
6 —Yan a püc'bi tuba ma' pim a lu'umu. Yan a tunich yalama. Le'ec ti tan u ch'iili, tiqui u men ma' yan u ja'il,— cu t'an a Jesusu.
6 E outra caiu sobre pedra e, nascida, secou-se, pois que não tinha umidade;
7 —Yan a püc'bi tuba yan a jabix a c'ünchiimi. Le'ec ti tan u ch'iil a püc'aala, ch'iji ilic a jabix a c'ünchiimi. U c'ascuntaj a püc'aala,— cu t'an a Jesusu.
7 E outra caiu entre espinhos e crescendo com ela os espinhos, a sufocaram;
8 —Yan a püc'bi ichil a lu'um a siisi. Qui' u ch'iil a püc'aal te'iji. U tz'aj u wich. U tz'aj cien sut mas yaab u wich tuwich boon semilla a püc'biji,— cu t'an a Jesusu. Le'ec ti jobi u yadic a mucult'an abe'e, uchi u t'an ti chich a Jesusu. —Le'ec mac patal u yubi in t'ana, yan u tz'eec tu yool,— cu t'an a Jesusu.
8 E outra caiu em boa terra, e, nascida, produziu fruto, a cento por um. Dizendo ele estas coisas, clamava: Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
9 Pues te'i. Le'ecoo' u yaj cambal a Jesusu, u c'aatajoo' ti'i c'u' a walac u yadic a mucult'an abe'e.
9 E os seus discípulos o interrogaram, dizendo: Que parábola é esta?
10 —Tz'abi te'ex ca' a ch'a'e'ex u tojil yoc'ol biqui ti tan tun u tücaa' a Dioso. Le'ecoo' ulaac' a cristianojo, jadi' ich mucult'an tanoo' u yubic. Ti baalo'o, ca'ax tanoo' u cha'an, ma' tanoo' u yilic. Ca'ax tanoo' u yubic a t'ana, ma' tanoo' u ch'a'ic u tojil,— cu t'an a Jesus ti'ijoo' u yaj cambala.
10 E ele disse: A vós vos é dado conhecer os mistérios do reino de Deus, mas aos outros por parábolas, para que vendo, não vejam, e ouvindo, não entendam.
11 —Pues te'i. Le'ec ada' u nu'cul a mucult'an in wadaj to. Le'ec jabix a semillaja, le'ec abe'e, jabix u t'an a Dioso,— cu t'an a Jesusu.
11 Esta é, pois, a parábola: A semente é a palavra de Deus;
12 —Le'ec jabix a semilla a c'axi ti beje, le'ec abe'e, jabixoo' a cristiano a aalbi ti'ijoo' u t'an a Dioso. C'ochi a quisin eteloo'o. U tocaj ti'ijoo' u t'an a Dios u yubajoo' ti'i ma' u tz'ocsicoo' abe'e, ti'i ma' u sa'albüloo',— cu t'an a Jesusu.
12 E os que estão junto do caminho, estes são os que ouvem; depois vem o diabo, e tira-lhes do coração a palavra, para que não se salvem, crendo;
13 —Le'ec jabix a semilla a püc'bi tuwich a tunichi, le'ec abe'e, jabixoo' a cristiano a aalbi ti'ijoo' u t'an a Dioso,— cu t'an. —Qui'oo' u yool u yubi a t'an abe'e. U c'ümajoo'. C'u' betic ala'oo'o, jabix a püc'aal a ma' yan u can. Ma' ta'achoo' u muc'yaj. Jun p'e rato ilic tan u tz'ocsic. Le'ec ca' u c'ümoo' a yaja, walacoo' u p'ütic u tz'ocsic u t'an a Dioso,— cu t'an a Jesusu.
13 E os que estão sobre pedra, estes são os que, ouvindo a palavra, a recebem com alegria, mas, como não têm raiz, apenas crêem por algum tempo, e no tempo da tentação se desviam;
14 —Le'ec jabix a semilla a püc'bi tuba yan a jabix a c'ünchiimi, le'ec abe'e, jabixoo' a cristiano a aalbi ti'ijoo' u t'an a Dioso,— cu t'an. —U c'ümajoo' a t'an abe'e. Pachili, top que'enoo' u yool tu pach a jabix a c'u' a ti'i a yoc'olcaba. Top que'enoo' u yool tu pach u ayic'alil. Top que'enoo' u yool tu pach a c'u' a qui'oo' tu wich u beticoo' yoc'olcab. U men abe'e, tan u joc'ol ti'ijoo' ti ma'ax c'u' ti qui'il a tan u yantal ti'ijoo'o,— cu t'an a Jesusu.
14 E a que caiu entre espinhos, esses são os que ouviram e, indo pordiante, são sufocados com os cuidados e riquezas e deleites da vida, e não dão fruto com perfeição;
15 —Le'ec jabix a semilla a püc'bi tuba siis a lu'umu, le'ec abe'e, jabixoo' a cristiano a aalbi ti'ijoo' u t'an a Dioso,— cu t'an. —U c'ümajoo' a t'an abe'e. Qui'oo' u na'at. Ma' ta'achoo' u p'ütic u tz'ocsic a t'an abe'e. Ma' ta'achoo' u tuc'ul u yool, mentücü, walac u yaabtal a qui'il u menoo',— cu t'an a Jesusu.
15 E a que caiu em boa terra, esses são os que, ouvindo a palavra, a conservam num coração honesto e bom, e dão fruto com perseverança.
16 —Pues te'i. Le'ec ca' u t'übaj a lamparaja, ma'ax mac walac u nocquintic a c'u'ac yoc'ol ti'i ma' u chictal u saqui. Ma'ax walac u tz'eec abe' yalam cama. Walac u tz'eec abe' tu cuuchil. Ti baalo'o, sasil u wich mac a oqui ich naj u men a lampara abe'e,— cu t'an a Jesus ich mucult'an yoc'ol ma' ti muquic c'u' a tan ti tz'ocsiqui.
16 E ninguém, acendendo uma candeia, a cobre com algum vaso, ou a põe debaixo da cama; mas põe-na no velador, para que os que entram vejam a luz.
17 —Ma' yan a c'u' a muca'an a wa ma' tu chictala. Baalo' ilic a t'an a muca'ana, bel ilic u ca'a u'yajbül. Laj bel u ca'a eeltabül,— cu t'an a Jesusu.
17 Porque não há coisa oculta que não haja de manifestar-se, nem escondida que não haja de saber-se e vir à luz.
18 —U men laj bel u ca'a eeltabülü, tz'aje'ex ta wool c'u' a tane'ex a wu'yiqui. Le'ec mac u yeel a tz'etz'eeque, bel u ca'a tz'abül ti'i ca' u yeelte ti mas yaab. Le'ec mac a tan u tuclic ti u yeele, pero ma'ax c'u' u yeele, bel u ca'a tocbol ti'i c'u' a tan u tuclic ti u yeele,— cu t'an a Jesusu.
18 Vede, pois, como ouvis; porque a qualquer que tiver lhe será dado, e a qualquer que não tiver até o que parece ter lhe será tirado.
19 Pues te'i. Le'ec u na' u yet'ocoo' u yitz'in a Jesusu, c'ochoo' ti sut etel. C'u' betiqui, ma' tu paataloo' u beel tu tzeel ala'i u men u yaabil a cristiano a much'a'anoo' te'iji.
19 E foram ter com ele sua mãe e seus irmãos, e não podiam aproximar-se dele, por causa da multidão.
20 —Udi a na' u yet'ocoo' a witz'in. Wa'an ti que'enoo' pach naj. U c'atoo' sut ta wetel,— cu t'an u yaalbül a Jesusu.
20 E foi-lhe dito: Estão lá fora tua mãe e teus irmãos, que querem ver-te.
21 —Tulacal mac a walacoo' u yubic u t'an a Dioso, y walacoo' u betic c'u' a tanoo' u yubiqui, ala'oo'o, in na' in witz'inoo',— cu t'an a Jesus ti'ijoo' a cristianojo.
21 Mas, respondendo ele, disse-lhes: Minha mãe e meus irmãos são aqueles que ouvem a palavra de Deus e a executam.
22 Pues te'i. Jun p'eel q'uin oqui a Jesus ich barco u yet'ocoo' u yaj cambal. —Co'ne'ex tac junxeel a lagunaja,— cu t'an ti'ijoo'. Joc'oo' te'i. Cajoo' ti beel junxeel a ja'a.
22 E aconteceu que, num daqueles dias, entrou num barco com seus discípulos, e disse-lhes: Passemos para o outro lado do lago. E partiram.
23 Le'ec ti tanoo' u beele, emi u wüyül a Jesusu. Caji a ic' ti chich ti'ijoo' tuwich a lagunaja. Caji ti tudel a barcojo. Sabeensil u budel.
23 E, navegando eles, adormeceu; e sobreveio uma tempestade de vento no lago, e enchiam-se de água, estando em perigo.
24 Binoo' u yajes a Jesusu. —Noochil, Noochil,— cu t'anoo' ti'i a Jesusu. —Tan u budel a barcojo,— cu t'anoo' ti'i. Liq'ui a Jesusu. U chichich chiitaj a ic' y a ja'a. Mani a chichil iq'ui. Jetz'laji a ja'a. Quich'pan ti p'aati.
24 E, chegando-se a ele, o despertaram, dizendo: Mestre, Mestre, perecemos. E ele, levantando-se, repreendeu o vento e a fúria da água; e cessaram, e fez-se bonança.
25 —¿C'u' ca'a ma' que'ene'ex a wool pach a Dios tu jajili?— cu t'an a Jesus ti'ijoo'o. Jac'oo' u yool. Sa'too' u yool u men c'u' a maniji. —¿C'u' u wich a winic ada'a? Ca'ax ic' ca'ax ja' walac u tz'ocsabül ala'aji. Walac u yuchul jabix ilic ti walac u yadiqui,— cu t'anoo' tu bajil.
25 E disse-lhes: Onde está a vossa fé? E eles, temendo, maravilharam-se, dizendo uns aos outros: Quem é este, que até aos ventos e à água manda, e lhe obedecem?
26 Pues te'i. C'ochoo' ich barco chi' ja' tuba que'enoo' a cristiano u c'aba' Gadareno. Junxeel a laguna abe'e, te'i que'en a cuenta Galileaja.
26 E navegaram para a terra dos gadarenos, que está defronte da Galiléia.
27 Le'ec ti tan u joc'ol a Jesus ich barcojo, c'ümbi u men jun tuul winic. Te'i que'en u caal a winic abe'e. Yanoo' a c'ac'asba'al ichil u yool ala'aji. Uchi caac ti manül ti aj ma'noc'. Ma' ta'ach u cuntal ich naj. Walac u cuntal tuba walac u mucbul a quimene.
27 E, quando desceu para terra, saiu-lhe ao encontro, vindo da cidade, um homem que desde muito tempo estava possesso de demônios, e não andava vestido, nem habitava em qualquer casa, mas nos sepulcros.
28 Le'ec ca' u yilaj a Jesus a winic abe'e, uchi u yawat ti chich. Xonlaji tu taan a Jesusu. —Jesus, ma' c'u' a t'an teni. Inchech u Mejen a Dios ti ca'an a top nooch u yanili. Ca' a bete' ten jun p'eel qui'il. Ma' a tz'eec ten a yaja,— cu t'an a c'ac'asba'al a que'en ichil u yool a winic ti'i a Jesus ti chichi.
28 E, quando viu a Jesus, prostrou-se diante dele, exclamando, e dizendo com grande voz: Que tenho eu contigo, Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Peço-te que não me atormentes.
29 U yadaj abe' u men aalbi ti'i u men a Jesus ca' joc'oc ichil u yool a winiqui. Biq'uin ado'o, yaab sut oqui a c'ac'asba'al ichil u yool a winiqui. Walac u c'üxbül a winic tu c'ü' tu yoc ti cadena u menoo' a cristianojo. C'u' betiqui, walac u t'upic a cadenaja. Walac u bensabül a winic abe' u men a c'ac'asba'al ichil a p'atal lu'umu.
29 Porque tinha ordenado ao espírito imundo que saísse daquele homem; pois já havia muito tempo que o arrebatava. E guardavamno preso, com grilhões e cadeias; mas, quebrando as prisões, era impelido pelo demônio para os desertos.
30 —¿Mac a c'aba' incheche?— cu t'an a Jesus ti'iji. —Jun muuch' in c'aba',— cu t'an ti'i. U yadaj abe' u men u yaabil a c'ac'asba'al a oca'an ichil u yool a winiqui.
30 E perguntou-lhe Jesus, dizendo: Qual é o teu nome? E ele disse: Legião; porque tinham entrado nele muitos demônios.
31 —Ca' a bete' to'on jun p'eel qui'il. Ma' a tücaa'tico'on ich c'asil,— cu t'anoo' a c'ac'asba'al ti'i a Jesusu.
31 E rogavam-lhe que os não mandasse para o abismo.
32 Pues te'i. Ma' naach te'i que'enoo' a pimil eq'uen a tanoo' u janal tuwich witz. Le'ecoo' a c'ac'asba'ala, u c'aatajoo' ti'i a Jesus ca' tücaa'bücoo' tu yaam a eq'uen abe'e. U cha'aj ca' xicoo' te'i.
32 E andava ali pastando no monte uma vara de muitos porcos; e rogaram-lhe que lhes concedesse entrar neles; e concedeu-lho.
33 Joc'oo' a c'ac'asba'al ichil u yool a winiqui. Binoo' tu yaam a eq'uene. Joc'oo' ti alca' ti chich a eq'uene. Emoo' tuba c'üs toj wa'an a witzi. Ocoo' ichil a ja'a. Jüc'moo' te'i. Quimoo'.
33 E, tendo saído os demônios do homem, entraram nos porcos, e a manada precipitou-se de um despenhadeiro no lago, e afogou-se.
34 Pues te'i. Le'ecoo' aj cünün eq'uene, u yilajoo' c'u' a uchiji. Joc'oo' ti alca'. U yadajoo' ich caj ich aldea c'u' a uchi chi' a ja'a.
34 E aqueles que os guardavam, vendo o que acontecera, fugiram, e foram anunciá-lo na cidade e nos campos.
35 C'ochoo' a cristiano u yila' c'u' a uchiji. C'ochoo' etel a Jesusu. U yilajoo' a winic a joc'oo' a c'ac'asba'al ichil u yoolo. Tina'an ti que'en ala'i taan a Jesusu. Yan tun u noc'. Tojaji u yool a winiqui. Jac'oo' u yool a cristianojo.
35 E saíram a ver o que tinha acontecido, e vieram ter com Jesus. Acharam então o homem, de quem haviam saído os demônios, vestido, e em seu juízo, assentado aos pés de Jesus; e temeram.
36 Le'ecoo' aj cünün eq'uene, u yilajoo' c'u' a maniji. C'ochoo' ala'oo'o. U yadajoo' ti'i a cristiano biqui ti joc'saboo' a c'ac'asba'al ichil u yool a winiqui.
36 E os que tinham visto contaram-lhes também como fora salvo aquele endemoninhado.
37 Pachil abe'e, tulacaloo' a cristiano a taloo' cuenta Gadaraja, u yadajoo' ti'i a Jesus ca' joc'oc ala'i te'i. U yadajoo' abe' u men top saacoo' tu jajil. Ca' oqui a Jesus ich barcojo. Caji ti usc'al.
37 E toda a multidão da terra dos gadarenos ao redor lhe rogou que se retirasse deles; porque estavam possuídos de grande temor. E entrando ele no barco, voltou.
38 Pues te'i. Le'ec a winic a joc'saboo' a c'ac'asba'al ichil u yoolo, u c'aataj ca' xi'ic tu pach a Jesusu. Le'ec a Jesusu, ma' u cha'aj ca' talac tu pach.
38 E aquele homem, de quem haviam saído os demônios, rogou-lhe que o deixasse estar com ele; mas Jesus o despediu, dizendo:
39 —Ca' xiquech ta wotoch. Adü ti'ijoo' tulacal a cristiano c'u' u betaj tech a Dioso,— cu t'an a Jesus ti'iji. Bini a winiqui. Tulacal tuba ich caj u yadaj boon a qui' a betabi ti'i u men a Jesusu.
39 Torna para tua casa, e conta quão grandes coisas te fez Deus. E ele foi apregoando por toda a cidade quão grandes coisas Jesus lhe tinha feito.
40 Pues te'i. Le'ec a Jesusu, usc'aji tu pach junxeel a lagunaja. C'ümbi tu qui'il u menoo' a cristiano a much'a'anoo' te'iji. Laj que'enoo' te'i u paac'te u yudel.
40 E aconteceu que, quando voltou Jesus, a multidão o recebeu, porque todos o estavam esperando.
41 Pues te'i. Jun tuul a winiqui, aj Jairo u c'aba'. Aj tücaa' ichil a naj tuba walacoo' u much'tal aj Israel u c'ajes a Dios ichil a caj abe'e. C'ochi a winic abe' etel a Jesusu. Xonlaji tu taan. U c'aataj ti'i a Jesus wa ma' tu beel tu yotoch.
41 E eis que chegou um homem de nome Jairo, que era príncipe da sinagoga; e, prostrando-se aos pés de Jesus, rogava-lhe que entrasse em sua casa;
42 Jun tuul ilic u mejen yan. Ix chu' abe'e. Doce jaab yan ti'i. Watac u quimil.
42 Porque tinha uma filha única, quase de doze anos, que estava à morte. E indo ele, apertava-o a multidão.
43 Yanoo' ilic ix ch'up tu yaamoo'o. Jun tuulu, doce jaab tan ti tan u joc'ol u q'uiq'uel le'ec u uju. Jobi u sütic u taq'uin etel aj ilmaj. Ma'ax mac paataji u ch'anes.
43 E uma mulher, que tinha um fluxo de sangue, havia doze anos, e gastara com os médicos todos os seus haveres, e por nenhum pudera ser curada,
44 Naatz'i ala'i tu pach a Jesusu. U tülaj u chi' u noc' a Jesusu. Ch'ani. Ma' tan u ca' joc'ol u q'uiq'uel.
44 Chegando por detrás dele, tocou na orla do seu vestido, e logo estancou o fluxo do seu sangue.
45 —¿Mac u tülajen?— cu t'an a Jesusu. —Ma' ineni,— cu t'anoo' tulacaloo' a cristianojo. —Noochil, xooya'anech u men u yaabil a cristianojo. Laj tanoo' u nüt'iquech. ¿C'u' ca'a tan a c'aatic mac u tülajech?— cu t'an aj Pedro eteloo' u yet'oc ti'i a Jesusu.
45 E disse Jesus: Quem é que me tocou? E, negando todos, disse Pedro e os que estavam com ele: Mestre, a multidão te aperta e te oprime, e dizes: Quem é que me tocou?
46 —Yan mac u tülajen. In weeltaj abe'e, le'ec ti joq'ui in muc' tz'etz'eecac ti'i u ch'aneeb,— cu t'an a Jesusu.
46 E disse Jesus: Alguém me tocou, porque bem conheci que de mim saiu virtude.
47 Le'ec a nooch'upu, u na'taj ti ma' muca'an c'u' u betaja. Tzützülnac a nooch'upu. Xonlaji tu taan a Jesusu. Tu taan tulacaloo' a cristianojo, u yadaj ti'i c'u' ca'a u tülic u noc' ala'aji, y biqui ti ch'ani.
47 Então, vendo a mulher que não podia ocultar-se, aproximou-se tremendo e, prostrando-se ante ele, declarou-lhe diante de todo o povo a causa por que lhe havia tocado, e como logo sarara.
48 —Nooch'up, a tz'ocsaj ti patalen in ch'aneseech, mentücü, ch'aneech tun. Jetz'a'anac a wool. U paatal a wusc'al,— cu t'an a Jesus ti'iji.
48 E ele lhe disse: Tem bom ânimo, filha, a tua fé te salvou; vai em paz.
49 Pues te'i. Tan to u t'an a Jesus etel a nooch'upu, ti c'ochi jun tuul aj xa'num a tali tu yotoch aj Jairojo. —Quimi tun a mejen. Ma' a mas tuc'sic u yool a maestrojo,— cu t'an ti'i aj Jairojo.
49 Estando ele ainda falando, chegou um dos do príncipe da sinagoga, dizendo: A tua filha já está morta, não incomodes o Mestre.
50 Le'ec a Jesusu, u yubaj c'u' a aalbi ti'i aj Jairojo. —Ma' u jac'ül a wool. Tz'a a wool tin pach, y bel u ca'a ti ca' qui'tal,— cu t'an a Jesus ti'i aj Jairojo.
50 Jesus, porém, ouvindo-o, respondeu-lhe, dizendo: Não temas; crê somente, e será salva.
51 Le'ec ti c'ochi tu yotoch ala'aji, ma' u cha'aj ma'ax mac ca' ococ etel. Jadi' aj Pedro, aj Jacob, aj Juan etel u na' u tat a tz'ubu, jadi' a ocoo' tu pacha.
51 E, entrando em casa, a ninguém deixou entrar, senão a Pedro, e a Tiago, e a João, e ao pai e a mãe da menina.
52 Tulacaloo' a que'en te'iji, tanoo' u yoc'ol. Naach u yawat u yoc'too' a quimene. —Ma' a woc'ole'ex. Ma' quimen ala'aji. Jadi' tan u wüyül,— cu t'an a Jesus ti'ijoo'o.
52 E todos choravam, e a pranteavam; e ele disse: Não choreis; não está morta, mas dorme.
53 U che'ejtajoo' a Jesusu. U yeeloo' ti quimen ix chu'u.
53 E riam-se dele, sabendo que estava morta.
54 Le'ec a Jesusu, u müchaj ix chu' tu c'ü'. —Liq'uen tz'ub,— cu t'an ti'i ti chich.
54 Mas ele, pondo-os todos fora, e pegando-lhe na mão, clamou, dizendo: Levanta-te, menina.
55 Ca' cuxlaji ix chu'u. Liq'ui. Le'ec a Jesusu, u yadaj ca' tz'abüc u janal ix chu'u.
55 E o seu espírito voltou, e ela logo se levantou; e Jesus mandou que lhe dessem de comer.
56 Sa'too' u yool u na' u tat ix chu'u. —Ma' a wadique'ex ti'i ma'ax mac c'u' a mani wa'ye'e,— cu t'an a Jesus ti'ijoo'o.
56 E seus pais ficaram maravilhados; e ele lhes mandou que a ninguém dissessem o que havia sucedido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.