Lucas 12

Anutu Sua Kini Potomaxana (MNA) vs ARC

Sair da comparação
ARC Almeida Revista e Corrigida 2009
1 Iwal ta munŋaana ka tieene kat timar tilup zin mi tiparzalla pizin ma timbotmbot. Mi Yesu imaŋga pa sua kamŋana ma iso lae pizin naŋgaŋ kini muŋgu. Isombe: “Kozo kere yom pa yis kizin tutu kan. Yis tana, ina pakaamŋana ta tikamam pa urlaŋana kizin na.
1 Ajuntando-se, entretanto, muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou a dizer aos seus discípulos: Acautelai-vos, primeiramente, do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Pa koroŋ zukŋan ta boozomen, nako tipeeze ma borok su. Mi koroŋ turkeŋan ta boozomen, nako kaimer tiswe ma imbot mat.
2 Mas nada há encoberto que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser sabido.
3 Tana sua ta koso la zugut lene, nako tiswe ma ipet mat pa aigule. Mi sua ta kumburumrum pa lela ruumu leleene, inako tisoyaara isu kar keteene.
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes à luz será ouvido; e o que falastes ao ouvido no gabinete sobre os telhados será apregoado.
4 “O toroŋan, nio aŋso piom. Zin tomtom ta tiso tipun yom ma kemetmeete na, komoto zin pepe. Pa sombe tipun yom ma kemeete, ina imap ta tina. Kaimer na, zin ko tirao be tikam kosa sa toro piom mini na som.
4 E digo-vos, amigos meus: não temais os que matam o corpo e depois não têm mais o que fazer.
5 Mi Anutu, to komoto i. Pa ni mburaana biibi. Irao be ipun tomtom ma imeete. Mi irao iziiri kunuunu tomini ma ila imbot kar sanaana. Tana aŋso piom: Komoto Anutu itutamen tau.
5 Mas eu vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, vos digo, a esse temei.
6 “Kakam ŋgar pa man kimbinbin. Ina man sorokŋana. Irao tiŋgiimi lamata pa pat siŋsiŋŋan ru. Tamen Anutu, ni mataana mbeleele tasa na som.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois ceitis? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Mi niom na, ndomoyom ŋoyom. Kilip kat pizin man kimbinbin. Uteyom runrun na, Anutu inin ma imap. Tana komoto koyom pepe.
7 E até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois; mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 “Nio aŋso kat piom. Sombe tomtom sa iswe kembei ni iwe leŋ ila tomtom matan, na Tomtom Lutuunu ko iswe i tomini kembei ni naŋgaŋ kini ila zin aŋela ki Anutu matan.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus.
9 Tamen, sombe tomtom sa iwatkaala nio zoŋ ila tomtom matan, na Tomtom Lutuunu ko iwatkaali tomini ila zin aŋela ki Anutu matan.
9 Mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Tomtom sa, isombe igiibi sua sananŋana pa Tomtom Lutuunu, na sanaana kini tina Anutu ko irao ireege pini. Tamen sombe igiibi sua sananŋana pa Bubuŋana Potomŋana, nako Anutu ireege pini na som.
10 E a todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem ser-lhe-á perdoada, mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo não lhe será perdoado.
11 “Mi sombe tikam yom ma tipamender yom lela lupŋana muriini, som zin bibip mi zin peeze kan keren uunu, na kopoyom rru mi kuru zaala pa sua pareiŋana tabe kepekel pa i na pepe.
11 E, quando vos conduzirem às sinagogas, aos magistrados e potestades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 Pa mazwaana tana Bubuŋana Potomŋana itunu ko ikam ŋgar piom mi iso yom pa sua tabe koso i.”
12 Porque na mesma hora vos ensinará o Espírito Santo o que vos convenha falar.
13 To tomtom ta, ni imbot lela iwal biibi lelen, mi iso la pa Yesu ma iso: “Mos katuunu, so pa atoŋ be ipeete koroŋ ta tomoyam iur piam na ma nio leŋ pakaana.”
13 E disse-lhe um da multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Tamen Yesu ipekel ma iso: “Wai, asiŋ iur yo be aŋtiiri sua tiom mi aŋpeete koroŋ tiom?”
14 Mas ele lhe disse: Homem, quem me pôs a mim por juiz ou repartidor entre vós?
15 Tona iseeŋge sua kini, mi iso pizin iwal ta kembei. Isombe: “Motoyom iŋgal ituyom: Kokena motoyom berber pa koroŋ boozo mi motoyom koroŋŋoyom. Pa sombe tomtom sa, ni irao kat pa koroŋ ta boozomen ki toono, na koroŋ tana men ko irao be ikami ma imbot ndabok na som.”
15 E disse-lhes: Acautelai-vos e guardai-vos da avareza, porque a vida de qualquer não consiste na abundância do que possui.
16 Tona ni ikam sua tooroŋana taiŋgi pizin. Isombe: “Kembei ta mbio uunu ta. Ni toono kini mbuyeene biibi, tabe koroŋ kini boozomen ta iwaswaaza na, titum ma tizze ma ŋonon ta sorok som kat.
16 E propôs-lhes uma parábola, dizendo: a herdade de um homem rico tinha produzido com abundância.
17 To tomtom tana imbot ma som mi ikam ŋgar. Iso: ‘Wai, iŋgi kozo ko aŋkam parei pa kini tio ti? Ko aŋur ila parei? Pa muriini tiŋgi na, irao som.’
17 E arrazoava ele entre si, dizendo: Que farei? Não tenho onde recolher os meus frutos.
18 To imaŋga mi iso pa itunu ta kembei: ‘Oo, iŋgi ko aŋkam ta kembei: Ko aŋreege diditu munmun tiŋgi, mi aŋpo bibipŋan. Naso aŋdaaba kini ma koroŋ tio ta munŋaana men lela.
18 E disse: Farei isto: derribarei os meus celeiros, e edificarei outros maiores, e ali recolherei todas as minhas novidades e os meus bens;
19 Toinabe aŋmaŋga mi aŋso pa ituŋ ma aŋsombe: Aa buri, kini ta aŋdaaba lela muriini tiŋgi, ta ko imboro yo ma irao ndaama boozomen. Tana buri be keteŋ su, mi aŋkam kat mboti ambaiŋana. Ko aŋkanan ma aŋwinin, mi aŋbotmbot men ta kembei.’
19 e direi à minha alma: alma, tens em depósito muitos bens, para muitos anos; descansa, come, bebe
20 “Tamen Anutu iso pini ta kembei: ‘A, nu tana talliŋom kat! Mbeŋ ta koozi ko meete. Mi koroŋ ta ndoundou na, ko asiŋ ikam?’”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma, e o que tens preparado para quem será?
21 Tona Yesu ipemet sua kini ma iso ta kembei. Iso: “Mbulu raraate men, ta ko ipet pizin wal ta tindoundou len koroŋ boozo su toono, mi tamen koroŋ ŋonoono ta ki Anutu i, na zin tirao pa som.”
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros e não é rico para com Deus.
22 — ausente —
22 E disse aos seus discípulos: Portanto, vos digo: não estejais apreensivos pela vossa vida, sobre o que comereis, nem pelo corpo, sobre o que vestireis.
23 — ausente —
23 Mais é a vida do que o sustento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Kere. Zin man tiwaswaaza kini, som titoutou kini ma tidabdaaba lela ruumu? Som. Anutu itunu ipututu zin. Mi niom na, kilip kat pizin man.
24 Considerai os corvos, que nem semeiam, nem segam, nem têm despensa nem celeiro, e Deus os alimenta; quanto mais valeis vós do que as aves?
25 Mi parei? Sombe tiom tasa iru zaala be iseeŋge itunu swoono ma imbot moloŋana ri, ko irao? Som.
25 E qual de vós, sendo solícito, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Mi sombe karao be kakam koroŋ riŋa ta kembei som, na parei ta kopoyom rru pa koroŋ pakan?
26 Pois, se nem ainda podeis as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 “Mi kere aigau boozomen ta tizze na, tikamam uraata sa? Som. Mi zitun tiurpewe len mburu be tizeebe zin pa i? Som. Mi nio aŋso kat piom: Muŋgu, king Salumo, ni izebzeebi pa mburu milmilŋan ta ndabokbokŋan kat. Tamen mburu kini sa irao kembei aigau tiŋgi na som.
27 Considerai os lírios, como eles crescem; não trabalham, nem fiam; e digo-vos que nem ainda Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Mi aigau tiŋgi, iŋgi koroŋ sorok. Koozi timbot. Gaaga tila len. Tamen Anutu itunu ta iurpe ma ambai kat. Lak, sombe ni mataana iŋgalŋgal koroŋ soroksorok ta kembei, nako mataana iŋgalŋgal yom pa leyom mburu tomini. Oo niom, urlaŋana tiom musaari mete!
28 E, se Deus assim veste a erva, que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais a vós,
29 Tana kopoyom rru pa koyom kini ma yok mi kakam ŋgar boozo pa pepe.
29 Não pergunteis, pois, que haveis de comer ou que haveis de beber, e não andeis inquietos.
30 Pa ina, zin karkari ta tiute Anutu som, ta tikamam ŋgar biibi pa koroŋ ta kembei. Tamen niom, sombe kuru zoloyom pa koroŋ sa, na Tomoyom iute kek.
30 Porque os gentios do mundo buscam todas essas
31 Tana bela kakam kinkiini pa peeze kini muŋgu, to ni ikam zin koroŋ taiŋgi ma ito ma ima.”
31 Buscai, antes, o Reino de Deus, e todas essas
32 Yesu iso: “O niom sipsip ki Anutu, niom wal boozoŋoyom som. Mi komoto pepe. Pa Tomoyom, ni leleene be ikam yom ma kombot lela peeze kini leleene mi kelela kar saamba.
32 Não temas, ó pequeno rebanho, porque a vosso Pai agradou dar-vos o Reino.
33 Tana koŋgomoono koroŋ tiom, mi karai ka pat pizin wal ta len koroŋ somŋan i. Naso kuurpe leyom kautu ta irao be isaana som, mi imbotmbot ma alok su kar saamba. Mi ina wal kuumbuŋan tirao be tikem som. Mi rap tomini, irao be ipasaana som.
33 Vendei o que tendes, dai esmolas, e fazei para vós bolsas que não se envelheçam, tesouro nos céus que nunca acabe, aonde não chega ladrão, e a traça não rói.
34 Pa lele ta so nu re kembei koroŋ ku ŋonoono imbotmbot pa, inako ur lelem imap ma ilala pa lele ta tana.”
34 Porque onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 “Kutun lam tiom ma ikanan, mi kuurpe ituyom ma kazza.
35 Estejam cingidos os vossos lombos, e acesas, as vossas candeias.
36 Kembei zin mbesooŋo ta tiurur matan pa biibi kizin ta imbot ula uunu na, beso imiili mi itut kataama, na loŋa mi tisol pini.
36 E sede vós semelhantes aos homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Nio aŋso piom: Zin mbesooŋo ta sombe biibi kizin imar, mi ire zin tiurur matan pini mi tizza i, inako lelen ambai pa kampeŋana tabe ise kizin i. Nio aŋso kat piom: Biibi kizin ko iselek mburu kini mi iurpe itunu pa uraata, to iso pizin ma mbulen isu be tikan kini, mi itunu imbesmbeeze pizin.
37 Bem-aventurados aqueles servos, os quais, quando o Senhor vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará assentar à
38 “Tana sombe biibi kizin imar pa mbeŋ lukutuunu, som man itaŋtaŋ, mi ire zin tizza i, inako lelen ambai pa kampeŋana tabe ise kizin i.
38 E, se vier na segunda vigília, e se vier na terceira vigília, e
39 “Lak, sombe ruumu katuunu iute nol tabe tomtom kuumbuŋana imar pa i, ko izem ruumu kini ma imborene sorok mi ila? Som. Ko imenderkaala ruumu kini ma imbotmbot. Kokena tomtom kuumbuŋana tana ipetepaala ruumu mi ilela.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Tana niom ta kembena. Kozo kuurur motoyom ma kombotmbot. Pa nol ki Tomtom Lutuunu na, niom kuute som. Ni ko imar kembei ta pamururŋana.”
40 Portanto, estai vós também apercebidos; porque virá o Filho do Homem à hora que não imaginais.
41 To Petrus iso: “Merere, sua tooroŋana tana, nu so piam men, som so pizin iwal biibi?”
41 E disse-lhe Pedro: Senhor, dizes essa parábola a nós ou também a todos?
42 Merere ipekel kwoono ma iso: “Mbesooŋo ta so ni mata seŋana mi le ŋgar ambaiŋana, nako biibi kini iuri be imboro ruumu ka uraata mibe irre waene bizin pa kan kini.
42 E disse o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor pôs sobre os seus servos, para
43 Mi sombe biibi kini ila lele sa, mi imiili ma imar mini, mi indeeŋe mbesooŋo tana ikamam kat uraata kini, inako mbesooŋo tana leleene ambai pa kampeŋana tabe ise kini i.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Nio aŋso kat piom: Biibi kini ko iuri ma iwe mataana be imboro koroŋ kini ta boozomen.
44 Em verdade vos digo que sobre todos os seus bens o porá.
45 “Tamen sombe mbesooŋo tana ikam ŋgar ta kembei. Iso: ‘Aa, biibi tio ko loŋa mi imar na zeen.’ To imaŋga ma ipun sorok zin mbesooŋo pakan, mi igaaba zin winŋana kan mi ziŋan tiwinin ma tigadgaada, na kozo ire i.
45 Mas, se aquele servo disser em seu coração: O meu senhor tarda em vir, e começar a espancar os criados e criadas, e a comer, e a beber, e a embriagar-se,
46 Pa biibi kini ko imar ma ipamururi. Tonabe ikam zaaba pini, mi ipiri i ma ila igaaba zin wal ta tiurla som na.
46 virá o Senhor daquele servo no dia em que
47 “Mbesooŋo sa, sombe iute mbulu ta biibi kini leleene pa i, mi tamen iurpe ka uraata som, inako tibalisi ma kuliini berebere.
47 E o servo que soube a vontade do seu senhor e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites.
48 Mi sombe mbesooŋo sa iute som, mi ikam ŋoobo mbulu, inako biibi kini leleene imiili ri pini mi iseeze kat mataana som. Pa tomtom ta so Anutu ikam le koroŋ biibi, na ni bela ipimiili ma biibi. Mi sombe tomtom sa, Anutu indemeeri mi iur koroŋ biibi ila namaana be ikam uraata pa, inako Anutu iur mataana pini be ipimiili ma biibi.
48 Mas o que
49 “Nio ti aŋmar be aŋpiri you isu toono. Mi so you tana ikanan pataaŋa, so leleŋ ndabok.
49 Vim lançar fogo na terra e que mais quero, se já está aceso?
50 Tamen pataŋana biibi tabe isalakaala yo i, ina iwwa i. Tana leleŋ ipata ma ipata kat. Mi ko aŋbotmbot ta kembei ma irao pataŋana tana ikam yo, mi aŋbaada ma imap.
50 Importa, porém, que eu seja batizado com um certo batismo, e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 Parei? Niom koso ko nio aŋmar be aŋlup zin tomtom ma lelen iwe tamen? Ina som. Pa nio ko aŋwe uunu pizin be tiparyapaala zin ma timbot ndelndelŋa.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, vos digo, mas, antes, dissensão.
52 Pa indeeŋe koozi mi ila na, lupŋana kizin toŋmatiziŋ ko imureege, mi lelen iwe tamen mini som. Sombe zin lamata, nako tel timbot pakaana, ru timbot pakaana.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Mi zin kolman ziŋan lutun bizin ko tilup zin mini som, mi tiparmbot molo pizin. Mi zin kolmannan ta kembena. Ko ziŋan lutun moori bizin tilup zin mini som, mi tiparmbot molo pizin. Mi ziŋan rwon moori bizin tomini, ko tikam mbulu raraate men tau.”
53 O pai estará dividido contra o filho, e o filho, contra o pai, a mãe, contra a filha, e a filha, contra a mãe, a sogra, contra sua nora, e a nora, contra sua sogra.
54 Yesu iso pizin iwal mini ma isombe: “Keleŋ. Niom sombe kere miiri tieene izukzuk re uunu ri, to loŋa mi koso: ‘O, iŋgi be yaŋ imar i.’ Mi yaŋ imar.
54 E dizia também à multidão: Quando vedes a nuvem que vem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede.
55 Mi sombe kayamaana miiri iloondo ki iwaara, to kosombe: ‘Iŋgi be lele ilomo mini.’ Mi lele ilomo.
55 E, quando assopra o vento sul, dizeis: Haverá calma; e
56 Niom wal ta kakamam pakaamŋana pa urlaŋana tiom! Pa lele na, niom karao be kikilaala. Mi mbulu ta koozi iwedet i, parei ta karao be kikilaala som?
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis, então, discernir este tempo?
57 “Mbulu ndeeŋeŋana na, niom kuute kek. Mi parei ta kusu mi katalli pa mini?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Sombe tomtom sa ikamam be ipamenderu pa sua, na mbotmbot pepe. Loŋa men mi toombo be la kini, mi niomru kuurpe leleyom. Kokena ni ikamu ma niomru kala ki biibi ta itirtiiri sua i. To biibi tana iuru la zin menderŋan naman, mi tipiri u lela ruumu sanaana.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura livrar-te dele no caminho; para que não suceda que te conduza ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te encerre na prisão.
59 Mi nio aŋso kat pu. Nu ko irao yooto karau na som. Ko mbotmbot ma irao posop kat kadoono ta tiur pu na.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro ceitil.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.