Mateus 5
Maŋkekerisiere Biŋe Quraŋ Jojofo Gariine (MLH) vs ARA
1 Yesuji ŋiŋigo kubu yasogo ŋone yaberu tukuo roperu ŋeko kiŋariŋpuineji waperu roregabuŋ.
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 Roregabi fuŋgaru ŋiŋigo kubuine kubuine qaji yareru iŋi miya:
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 “Uri yoŋoji yoŋoyaŋunde maneru Anuture jiŋoo wakiqoqoine gogobi, yoŋoji Sombunde qorumaŋ oi rauganimiŋ ore kiwaqawaineke fukegobi.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 “Uri yoŋoji jiŋgeŋ keku kuyogobi, Anutuji yoŋo bomiriŋ yabeiŋ ore kiwaqawaineke fukegobi.
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 “Uri yoŋoji denaŋdenaŋ boyobeegobi, Anutuji moreŋ yo oi yoŋore biŋe qa yareiŋ ore kiwaqawaineke fukegobi.
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 “Uri yoŋoji Anuture jiŋoo posikekiminde yameŋ keku oi uqo obure kokome oŋu komeru qapeqawaki eku gogobi, Anutuji aŋiyaŋuŋ oi gume yabeiŋ. Ore eru yoŋoji kiwaqawaineke fukegobi.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 “Uri yoŋoji goine ŋonemaiŋ eyareegobi, Anutuji yoŋo ŋonemaiŋ eyareiŋ ore yoŋoji kiwaqawaineke fukegobi.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 “Uri yoŋore maŋyaŋunji gbagbataeŋine fukega, yoŋoji soine Anutu ŋonenimiŋ. Ore eru yoŋoji kiwaqawaineke fukegobi.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 “Uri yoŋo womo eegobi, yoŋore tina oi Anuture odumadepu minimiŋ. Ore eru yoŋoji kiwaqawaineke fukegobi.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 “Anutuji buŋoyaŋuŋ mitarime posikegobi ore eru kekesuesue eyareegobi, yoŋoji Sombunde qorumaŋ oi biŋe ganimiŋ. Ore eru yoŋoji kiwaqawaineke fukegobi.
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 “Ŋiŋigoji ŋoŋo nonde eru maŋqoqo buŋo fofoine miŋareru kekesuesue eku buŋo sembene fuŋne fuŋne sakiŋaŋuŋgo ruaku iko eegobi, ŋoŋoji kiwaqawaineke fukegobi.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 “Maneniŋ, Anutuji furiŋaŋuŋ ropekiine Sombuŋ kaeo ruame pega ore bio kokoriaŋ keru jeribari paio goinebi. Oi iŋi ore migo: Kajeqouŋ ŋiŋigo rone gobuŋ, oi kekesuesue kamasi oŋuine akoŋ eyarebi ŋoŋoji yoŋore ŋadiyaŋuŋgo fukeru yoŋoke sogokoŋ gogobi.” Oŋu.
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 Yesuji miya, “Ŋoŋo moreŋ ŋiŋigo yoŋore seki kamasi fukegobiyoŋ, seki aŋiine tomiri fukeiŋ ine, oi uruŋu bobiaŋgabeneŋ moke aŋiineke fukena? Ore fuŋine mo mata. Jikigaru ya mo ruabeneŋ so sagaiŋyoŋ, oi yau oŋuine bokebi rakame ŋiŋigoji oi kufuyaŋunji odepereganimiŋ.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 “Ŋoŋo moreŋine moreŋine yoŋore doi oŋuine fukeru gogobi. Siti mo tukuo roperu babuŋ ŋega, oo soŋsoŋgo ŋeiŋgo embimbiŋgaega.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 Moji doi qureru dero rurumaŋgo so ruaiŋyoŋ, doire ŋeŋeo ruame ŋeiŋ. Oŋu ŋeku tamaeko ŋiŋigo pi maŋineo ŋegobi, sosowo yoŋo jiŋo piku tatama ŋoneenimiŋ.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 “Oŋuakoŋ ŋoŋore tatama yadubi ŋiŋigo botuyaŋuŋgo tamaeko ŋoneegobi. Ŋiŋigoji eeboboŋaŋuŋ fiine ŋoneru ore eru Mamaŋaŋuŋ Sombuŋ kaeo goga, oi miteŋ garu gonimiŋ.” Oŋu.
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 “Nonji Mosesre Kadi buŋo eru kajeqouŋ ŋiŋigo yoŋore Biŋe Quraŋ oi kepiebemiŋ ore eru so wareru gogo. Oŋu kosa so manesuinebi. Nonji kepiebemiŋ ore matayoŋ, buŋo oi reŋga forebe ore foriineji damaŋ so fukeiŋ ore eru wareru gogo.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Nonji buŋo foriine mo iŋi ŋajibe maneniŋ, Mosesre Kadi buŋoo quraŋ mendaine yobu mo me kirifi ququrande sipa moakoŋ oi so yobu mataeiŋyoŋ, buŋo sosowo oi rone foriineke fukeme Sombuŋ moreŋ yokoji niniŋganimi.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 “Ore eru moji Kadi buŋore mimiti mendaine oone buŋo mo ketaru ŋiŋigo oŋu qaji yareega, iŋoji Sombunde qorumaŋgo ropeme tinaine mendainemeŋ minimiŋ. Oŋu oŋganimiŋyoŋ, moji oi reŋgaru boyoberu ŋiŋigo oŋu qaji yareega, iŋoji Sombunde qorumaŋ maŋgo ropeme tinaine Sogunenoŋuŋ minimiŋ.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 “Nonji ore so iŋi ŋajibe maneniŋ: Ŋoŋore eebobo posiine oiji Kadi buŋore qaqaji eru Farisi (Kadi buŋore yameŋyameŋ) yoŋore mosi oŋuine sogokoŋ egu fukeiŋ. Mosiyaŋunji yoŋore mosi oi kokoine so odureiŋ ine, ŋoŋoji Sombunde qorumaŋ maŋgo so ropenimiŋ.” Oŋu.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 Yesuji jikigaru miya, “Ŋoŋoji ronekoŋ buŋo mo iŋi ŋajiku gobuŋ, ‘Ŋiŋigo mo so qabi komeine,’ eru ‘Moji rosiine qame komeiŋ, oi distrikre buŋo korogo ruabi buŋoine mitarinimiŋ.’
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 “Oŋu ŋajiku gobuŋyoŋ, nonji buŋo oi iŋi mitaniŋgabe maneniŋ: Moji ogoineke kekepari eru maŋine rigaŋgame kakane rosi ega, iŋo oŋuakoŋ distrikre buŋo korogo ruabi buŋoine mitarinimiŋ ore so fukega. Oŋuakoŋ moji ogoine mipemiriŋ buŋoji misembearu ‘Go biriine maŋgo tomiri fukege,’ miga, iŋo kantrire soriŋ kaunsol yoŋore jiŋo maio ruabi buŋoine mitarinimiŋ ore so fukega. Moji ogoine buŋo simbiŋineji misembearu ‘Go jukuwigoke fukege,’ miga, iŋoji misi korugo rakaiŋ ore so fukeiŋ.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 “Ore eru goji yauŋ pesiŋgo roru wareru alatao ruaiŋgo ege oo buŋo yo iŋiineji mamanegoo wapena: Ogogore maŋgo buŋo peko iŋoji rosi egareiŋgo manega. Buŋo oŋuine manesumiŋ ine,
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 yauŋgo oi bio koro alata yukuineo ruaru rone ogogoreo raru iŋoke buŋoŋakuŋ miposikeru maŋmoakoŋ eru ore ŋadio moke wareru yauŋ pesiŋgo Anuture ruaigoŋ.
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 “Rosigoji sakigoo ruaku buŋo koroineo pore guiŋgo eme komitireo raru kadi yasogoo oo yameŋ keku maŋmoakoŋ eru buŋoŋakuŋ miposikenimi. Oŋu so enimi ine, rosigoji soine furu guko (jas, majistreit) mimitari rauinere jiŋo maio ropende maneru miko kambantire meo rande witi pigo egu rua guiŋ.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Nonji buŋo foriine mo iŋi ŋajibe maneniŋ: Go oo tifego sosowo ruamiŋ ore so quŋgaru ŋemiŋ. Toiyago tatariine oŋuakoŋ rua foreru tifego ruaku wakimiŋ.” Oŋu.
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 “Buŋo mo iŋi ŋajiku gobuŋ, ‘Boesau so eigoŋ.’
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Oŋu yajibu gobuŋyoŋ, nonji buŋo oi iŋi mitaniŋgabe maneniŋ: Moji saure aŋi sanaŋinere paio ŋigo piku ŋonega, iŋoji maŋineo iŋoke boesau ega.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 “Jiŋo furogoji agiburaŋ baiŋ ore suruyoiŋ egareiŋ ine, oi unugaru bokende raine. Saki mobego moji sibirigame oŋuineji Sombuŋgo ropende sagaiŋyoŋ, saki fugo jumuineke gokande igogabi misi korugo rakaru egu sibirigamiŋ.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Me furogoji agiburaŋ baiŋ ore suruyoiŋ egareiŋ ine, oi ketigaru bokende raine. Saki mobego moji sibirigame Sombuŋgo ropende sagaiŋyoŋ, saki fugo jumuineke goku misi korugo rakaru egu sibirigamiŋ.” Oŋu.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 “Buŋo mo iŋi mibi pega, ‘Moji ŋonuŋine bokeiŋ, iŋoji bobokere papia quraŋgaru ŋonuŋine oteiŋ.’
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Oŋu mibi pegayoŋ, nonji iŋi ŋajibe maneniŋ: Moji ŋonuŋine jikiboti eko bokenayoŋ, fuŋine more ŋonuŋine bokeiŋ, oŋuine oo ŋonuŋineji jikiboti eiŋ ore kesosoeru agiburande buŋoke fukena. Oŋu fukeko ŋi moke roko ŋi gariine oiji oŋuakoŋ jikiboti eiŋ.” Oŋu.
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 “Buŋo mo oi oŋuakoŋ ronekoŋ iŋi ŋajiku gobuŋ, ‘Buŋoŋaŋuŋ mimipaŋ buŋoji misanaŋgabuŋ, oi so odureinebi. Ofonde ya ekiminde buŋo mimipaŋ buŋoji mikipebuŋ, oi boyobebi foriineke fukeiŋ.’
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 “Oŋu ŋajiku gobuŋyoŋ, nonji buŋo oi iŋi mitaniŋgabe maneniŋ: Buŋoŋaŋuŋ mimipaŋ buŋoji so yobu misanaŋgainebi. Sombuŋ oi Anuture morumboŋ ŋeŋe fukega ore eru buŋo iŋi so miinebi, ‘Buŋo foriine so mibemiŋ ine, Sombuŋ Rauineji soine geoine bokirieme paineo ropeiŋ.’
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 “Moreŋ oi Anuture kufure koji fukega ore eru buŋo iŋi so miinebi, ‘Buŋo foriine so mibemiŋ ine, morenji soine kefa nuine.’ Jerusalem oi Kiŋ Tiriinere siti fukega ore eru buŋo yo oŋuine oi oŋuakoŋ so miinebi, ‘Buŋo foriine so mibemiŋ ine, Kiŋ Soguine iŋoji soine qaqosoriinere geo bokirieme paineo ropeine.’
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 Go qoru sikigo gogobu bande yagaŋine fukeiŋgo embimbiŋgamiŋ eru qoru sikigo yagaŋine bande gogobu fukeiŋgo embimbiŋgamiŋ. Ore eru buŋo iŋi so miigoŋ, ‘Buŋo foriine so mibemiŋ ine, Anutuji soine qorunere siki yoweji eme qopieiŋ.’
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Mimipaŋ buŋo so miinebiyoŋ, oŋ-buŋore ‘Oŋ!’ miinebi eru mata ore ‘Mata!’ miinebi. Buŋo poretiŋ oiji buŋo ya jigiganimiŋ, oi Sembene Rauineji boburo ŋabeko fukeiŋ.” Oŋu.
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 “Buŋo mo iŋi ŋajiku gobuŋ, ‘Moji jiŋogo igokobeiŋ, go geoine bokirieru iŋore jiŋo igokobeigoŋ. Moji migo qomuruŋgaiŋ, go geoine bokirieru iŋore miqomuruŋgaigoŋ.’
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 “Oŋu ŋajiku gobuŋyoŋ, nonji buŋo oi iŋi mitaniŋgabe maneniŋ: Moji sembene eŋareiŋ, oi so qomukuru kiso eteinebi. Oŋu matayoŋ, maugo forego qotiŋbeiŋ ine, maugo mobeine oŋuakoŋ qotiŋbeiŋ ore kerisieigoŋ.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 Moji ‘Sakikomoŋgo robemiŋ,’ miku buŋo korogo rua guiŋgo manega ine, oi bokeru marikugo paiine oŋuakoŋ otende raugaiŋ.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 “Oŋuakoŋ moji kekereine kilomita moakonde so deru ramiŋ ore bapakare gareiŋ ine, go soine reŋgaru kilomita yoyokare so deru iŋoke raigoŋ.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 Moji gore ya more weu gareiŋ, oi oteigoŋ. Moji ‘Ya narende mobeine jiki bokiriebemiŋ,’ miku weu gareiŋ, oi so ŋadi gaigoŋ.” Oŋu.
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 “Buŋo mo iŋi ŋajiku gobuŋ, ‘Ŋiŋigo maŋfuŋ-ŋaŋuŋgo goku ogopuŋaŋuŋ fukegobi, oi manji jojoko eyareeinebiyoŋ, rosipuŋaŋuŋ kerisieru rosi eyareku goinebi.’
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 “Oŋu ŋajiku gobuŋyoŋ, nonji buŋo oi iŋi mitaniŋgabe maneniŋ: Ŋoŋo rosipuŋaŋuŋ manji jojoko eyareru dimaku kekesuesue eŋareegobi, yoŋore eru oŋga wosiru goinebi.
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 Oŋu eenimiŋ ine, oŋuine oo Mamaŋaŋuŋ Sombuŋ kaeo goga, iŋore fuŋne yaduru odumadepuine fukeru gonimiŋ. Iŋore fuŋne oi iŋi: Iŋoji wegiine so sabereme waperu ŋiŋigo fiine eru sembene oŋuakoŋ batamae yabeega eru kue ruame ŋiŋigo poretiŋ eru kekesiine yoŋore uqo gio oŋuakoŋ bogunu baega.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 “Ŋoŋoji narende garebe kamasiine odureru Anuture fuŋne naduŋgaduŋ eeinebi. Takis eaduyaŋuŋke robi misombeŋ-ŋaŋuŋ baegobi, yoŋoji ogopuyaŋunji manjoko eyarebi oi kerisieru manji jojoko eyareegobi. Oi maŋkekerisiere mosi mata. Ŋoŋo yoŋore mosi oŋuakoŋ boyoberu eenimiŋ ine, Anuture tife mo so fukeko iŋoji mosiŋaŋunde tife so ŋareme furi mo so rauganimiŋ. Ore eru ŋiŋigo sosowo manji jojoko eyareru goinebi.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 “Maŋkekerisiere yaura ŋiŋigoji oŋuakoŋ botuyaŋuŋgo mijeriyaŋuŋ mi nareŋgareŋ eku gogobiyoŋ, oi maŋkekerisiere moge mata. Ŋoŋo yoŋore so ogopuŋaŋuŋ ŋoŋore botugone mijeriŋaŋuŋ mi nareŋgareŋ eenimiŋ ine, oo yaura ŋiŋigo oŋuine fukegobi. Yaura ŋiŋigo yoŋore mosi odureru fiine yobu fukeru goinebi?
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Ŋoŋore Sombuŋ Mamaŋaŋunji kuriri yobu fukega, ŋoŋoji ore so kuriri yobuyaŋuŋke fukeru goinebi.” Oŋu.
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.