Mateus 5
Nupela Testamen long Manambu (MLE) vs ARA
1 — ausente —
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 — ausente —
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 “Adiy duw taakw day dayadiy mawulaam wataay, ‘Nyan nyanada viyakita yawiy Godak kap kwurkwur maa rav. Aw God nyanawa sugwiyaan kwurdik, aal kwurkibana.’ Atawa wukikwanadiy duw taakw God dikidi gwalugw, aad dayakidaad. Alik day rakarak samasam tikwadiy.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 “Adiy duw taakw day samasam wukikwanadiy day dayadiy yidadiy valwa kidi kupwaam rinadiy kupwarapa valik, God dayak yarakara kwurkidadiy. Alik adiy duw taakw rakarak samasam tikwadiy.
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 “Adiy duw taakw dayadiy mawul kwusidatakaan tikwanadiy, kidi kupwad miyawa dayakid tikinaad. Alik adiy duw taakw rakarak samasam tikwadiy.
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 “Adiy duw taakw day nyanyi viyakit tikir God dikidi gikim, God adiy duw taakw daya mawul wala jaav kwiykida dayak. Alik adiy duw taakw rakarak samasam tikwadiy.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 “Adiy duw taakw day wukikwanadiy nuwukadiy duw takwak, God ab dayak wukikinaad. Alik adiy duw taakw rakarak samasam tikwadiy.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 “Adiy duw taakw dayadiy mawul mwiyir tikwanadiy, ginyir day Godaam vikidanaad. Alik adiy duw taakw rakarak samasam tikwadiy.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 “Adiy duw taakw nyidi nyidim tan nuwukadiy duw takwak God tasakwu-kidadiy ‘Adiy wunadiy nyanugw-adiy,’ wakuw. Alik adiy duw taakw rakarak samasam tikwadiy.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 “Adiy duw taakw day God diki wadil yawiy kwurkuw, aw nuwukadiy duw taakw dayak sapis jikin jawjaay kwurdaak, ata God dikidi gwalugw, aad dayakidaad. Alik adiy duw taakw rakarak samasam tikwadiy.
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 — ausente —
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 — ausente —
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 “Waliy kwas kwiyaam takadakib. Alik pwuk akis yaykwanadiy. Gwur atampik waliy kwas kaytik duw taakw daya nyidim tinadiygwur. Aw li waliy kwas wapwusakwulik, aw alik ginyir bay yiyi maa rav. Wapwusakwulik, day kip yakiyakikuw, duw taakw ata maan vasin tiytiyaan tikidana.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 “Gwur lait kitik kidi kupwaam kwanadiy duw takwak tikinadiygwurik. Abwa nibwukim rina tip takatipin ri maa. Ababa duw taakw likim vijibir tikwadana.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 “Li gwur lam wapatakataay, yala vakaam akis vataka-kwagwura. Li gwur maliykaam vataka-kwagwura, miyawa wiyak kariyalikik.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 “Atampik gwurabab maliykaam tan yawiy kwurgwur, nuwukadiy duw taakw vikwadiy. Gwuradiy viyakita yawiy vikuw, day ata gwuradi adawul kwanadi Asaay dikik yakisuw-kidanaad.”
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 “Gwur kitawa wukitikwa, ‘Jisas dadil di Mawsis kwiydidiy God dikidiy maaj wasapwiydiy duw dayadiy majawa kaybwiyik.’ Atawa kwurik wun maa di. Aw wun datuwil dayadiy mwiya maw maaj wasapwiyik.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 “Ki maaj awuk! Adawul tinadi tubwawa kidi kupw kip rikinabir, Mawsis dikidiy miyawa lo kwas maa. Aw yin adawul tipawa kidi kupw kwusikibira nyi dikidiy lo ata kwusikinadiy.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 “Aw li duw nak lo nikik bwan kwiykuw, nuwukadiy duw takwak wakida, ‘Kal kwasa lo wa, alik jaaw bwan kwiynaak likik,’ adi duw God dikidi gwalugwum mwiya kwasaad tikinaad. Aw adi duw di ababa lo wab wukikida, nuwukadiy duw takwak wakida, ‘God dikidiy ababa lo wab wukinaak,’ waan aal adi duw yitaypik tikinaad God dikidi gwalugwum.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 “Adiy God diki lo kalivanadiy duwawa Parasiy day yawiy samasam God diki lo wak kwurkwanadiy. Duw taakw dayadiy yawiy vikuw, wakwadanadiy, ‘Day mwiya viyakita duw-adiy,’ waan. Aw God dayadiy mawul lakwudadiy. Aw wun watuwadiygwur gwur dayaam kakil maarkigwura, gwur God dikidi gwalugwur wul maa.”
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 “Gwur wukigwuril tayir duw wadiy, ‘Duwaam viyasipa-tikwa. Aw li gwur atawa kwurkigwura, kot im tikinadiygwurik.’
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 “Aw wun watuwadiygwurik li duw nak wariya kwudiy wakinaad dikidi kapa duwak, adi duw kot im tikinaad. Aw li duw nak dikidi kapa duwak wakidaad, ‘Min kwam yiyi tikwanadi duw-adimin,’ waan, adi duw yitaypika kaunsil kot i tikinaad. Aw li duw nak dikidi kapa duwak kupwarapa sapis jikin kwurkinaad, adi duw yiy yanin tikwana tamiyaar yikinaad, ay maa?
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 — ausente —
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 — ausente —
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 “Aw li duw nak minaam kot ir karayik tidik, yabir yitaay tikuw, nyidi yabim adi duwawa min a maaj alakatiy. Bir mawul nak ada. Aw atawa adi duwawa lakatiy maarkimina, aw adi duw minaam karayin jas tabaam takadik, aw jas plisman tabaam takadik, aw plisman kalabus ir kwusawula-kidanadimin.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 “Mwiya maaj a watuwa. Aw li min kalabus im kwaan yin jas wadidiy saan miyawa kwiykimina adi duwak ata kalabus kwusikinadimin. Aw saan dikik kway maarkimina, min kip kalabus ib kwayi-kinadimin yin mina dinau kwusikila nyab.”
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 “Gwur wukigwuril tayir wadaal, ‘Gwur nikidi duw diki takwaam vaal yan kwurtikwa.’
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 “Li wun wuna watuwadiygwurik, li duw nak niki kipa takwaam vikuw, diki mawul likik visikiyakilik a takwak, aw a jaav diki mawulaam a takwak wukikida, adi duw bwutaay likim vaal yidaal diki mawulaar.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 “Aw li gwuradiy mava makaam tinadiy mil gwuraam mwugiydaak, kupwarapa javik mawul wukikuw, adiy gwuradiy mava makaam tinadiy mil gwakuw, ata ayak. Aal viyakita agikim milada tikuw, adawul tipaar warkigwura. Aw li mil vitiykilib tikigwura aal kupwarapa yiy yanin nyanyi tikinadiy tipaar yikigwura, aal kupwarapa.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 “Aw li gwuradiy mava taab gwuraam mwugiydaak, vaal yikuw, adiy mava taab viyalupwakuw, ata ayak. Aal viyakita agika tabada tikuw, adawul tipaar warkigwura. Aw li taab vitiykilib tikigwura, aw kupwarapa yiy yanin nya nyi tikinadiy tipaar yikigwura, aal kupwarapa.”
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 “Tayir a maaj ab ata wadaal, ‘Li duw nak diki takwaam wapaak tikuw, adi duw likik takwaam wapakwadana lapa nyig sukwukwaad.’
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 “Aw wun wuna watuwadiygwurik, li duw nak diki taakw nikidi duwaam vaal yi maarlik, di kipa kip likim wapakida, aw nikidi duw likim kirakuw, li ata vaal yikina dikim. Adi duw ab likim vaal yikida.”
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 “Gwur wukigwuril tayir wadaal, ‘Li agwa jaav tayib nikidi duwak aban takaminil mayra sar yiminil Yitaypika Duw God dikidi saam, a jaav min akwur. Wapa-tikwa.’
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 — ausente —
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 — ausente —
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 — ausente —
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 “Aw li gwuradiy mawul ‘Ayiy’ wakir, aal gwur kip ‘Ayiy’ waan aw. Aw li gwuradiy mawul ‘Maa’ wakir, wa maagw aal kip ‘Maa’ waan aw. Nuwukadiy nimadiy maaj kipakip watikwa. Atampika maaj Satan dikidiy-adiy.”
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 “Gwur bwutaay wukigwuril ki tayir wadaal maaj, ‘Li duw nak wariyakuw, nikidi duw diki milaam viyadik, gwalik, aw adi duwaam maa diki mil awarabab gwa-kigwuraala. Li duw nak wariyakuw, nikidi duw diki wuk viyatikwiya-kida, awarabab adi duw diki wuk viyatikwiya-kigwuraala.’
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 “Aw wun niki maaj watuwadiygwurik. Aw li duw gwuraam kupwaraap kwurdaak, gwur awarabab dayaam kupwaraap kwurtikwa. Aw li duw gwuradiy mava wasipaam yala tabaar viyapwadaak, agik ab kwiytaka-gwur viyapakwu-kwadiy. Aw gwur dayaam viyatikwa.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 “Li duw nak kwusuw-gwuradiy wapwiyik wakuw, kot ir karaydik, aw minadi nikidi sapwun kwakiminadi wapwiy ab adi duwak akwiy.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 “Aw li vay sawdi duw nak gwurak dikidiy jaav simiy nak kwurin karay-gwurkik wadik, aw gwur dikidiy jaav simiy vitiy yataan akaraay.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 “Aw li duw nak gwura javik kwurik wadik, a jaav dikik akwiy. Aw li duw nak gwura javik basadika kwurik wakitadik, a jaav dikik akwiy.”
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 “Gwur bwutaay wukigwuril tayir ki maaj wadaal, ‘Gwuradiy mawul gwuradiy kapa duwak yikwadiy. Aw gwuradiy yaal gwuradiy mama nibak girakwadiy.’
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 — ausente —
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 — ausente —
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 “Adiy kupwarapa takis kwurkwanadiy duw dayadiy mawul yikwanadiy awarabab dayak mawul yikwadanalik. Gwur atampik kwakigwura, God viyakit kwurkinaad gwurak, ay maa? Suwana? Gwuradiy mawul yikwadiy ababa duw takwak.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 “Adiy haiden tikwanadiy duw taakw day, ‘Yara kwanadiygwur,’ wakwadana dayadiy kapa duw takwak. Aw li gwur gwuradiy kapa duw takwadikanik atampik kwurkigwura, a viyakita jaav kwurkigwura, ay maa? Suwana? Gwur, ‘Yara kwanadiygwur,’ aw ababa duw takwak.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 “Gwuradi adawul tipaam kwanadi Asaay di mwiya viyakit tikwanaad. Gwur atampik ada.”
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.