Lucas 12
Nupela Testamen long Manambu (MLE) vs ARIB
1 Mwiya samasama duw taakw vagaluwdaak, day dayadiy apiy manim vasin tidiy. Jisas ki taay maaj dikidiy kalivadidiy duwak bas wadidiy, “Gwur wukir yarakara ada adiy Parasiy daya yis ak. Daya suwala majik watuwala.
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 “Ababa jaav adiyka pakwun rinadiy, ginyir abab maykaar warkinadiy. Ababa jaav sapwutakadaak rinadiy, ginyir adiy jaav abab duw taakw lakwuyaki-kidanadiy.
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 “Adiy jaav gwur kwasa kwasa wagwuradiy pakwun tan, ginyir ababa duw taakw adiy jaav wukikidanadiy.”
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 Jisas dikidiy kalivadidiy duwak ata wadidiy, “Wunadiy kapa nyanugw, wun gwurak watuwadiygwurik gwur duwak yaga-tikwa. Day amwiydika viyasipa-kidanadiy. Viyasipakuw, ginyir day niki jaav gwuraam kwurkwur rav maa.
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 “Wun gwurak simakakituwaad yagakigwuradi duw. Gwur Godak ayag. Di duw takwaam viyasipakuw, di ap tikuw, bwunak yiy yanin tamiyaar yakiyakik.
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 “Saan nak kwasadiy wapwiy duwamiy nak duw yapiy-kwadanadiy kidakikik. Aw God di akis mawul wukimar-kwanaad adiy kwasadiy wapiyik.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 “Gwuradiy abwaam tinadiy nab kas-adiy? God atampik kwasadiy jaav ab bwu lakwuya-dadiy. Aw gwur kwasadiy wapiy maa. Gwur mwiya duw taakw-adiygwurik. Alik tikuw, gwur wuki-tikwa. God nyanadi Asaay, di gwurak yara van tikwanaad.”
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 “Li duw nak duw taakw mwutamaam tan dayak wakida, ‘Wun Jisas dikidi duw-adiwun’ waan, wun, duw taakw dayadi Mwaam, wunabab God dikidiy maaj kardadiy duw mwutamaam wakituwadiy, ‘Adi duw wunadi duw-ad.’
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 “Aw li duw nak duw taakw mwutamaam tan dayak wakida, ‘Wun Jisas dikidi duw maa’ waan, wunabab God diki maaj kardadiy duw mwutamaam wakituwadiy, ‘Adi duw wunadi duw maa.’
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Aw duw taakw, duw taakw dayadi Mwamik sapis jikin kwurkidana, God atampika vaal bwunak sipwutiykida. Aw li God dikidi Mawulak sapis jikin kwurkidana, a vaal aal God di samab sipwutiy maa.
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 “Gwur wunadiy duw taakw, aw li a javik tikuw, day gwuraam karay-kidanadiygwurik dayadiy gaba maja wiyaar dayadiy tamiya kidiy yitaypika duwawa, dayadiy sapakwa nyanugwak gwuraam kotiy ik, aw gwur kot im tikuw, bwula bwula majik wuki-tikwa.
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 “Aw a nyi God dikidi Mawul gwuradiy bwula-kigwuradiy maaj kaliva-kidadiygwurik.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Vagaluwdiy duw taakw daya nyidim duw nak alim tikuw, Jisasak ata wadid, “Kaliva-kwanadi duw, min wunadi mwamik wamin, anadi asaay kiyakuw, wapadidiy jaav wunak nuwuk am saan kwiykwaad.”
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 Aw Jisas dikik ata wadid, “Sikadadaad wunaam tasakwud atampika yawiy birak kwurtuwkik?”
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 Jisas adiy vagaluwdiy duw takwak ata wadidiy, “Gwur yarakara van ada nuwukadiy duw taakw dayadiy javik mawul yikwayik kwurik. Duw taakw dayadiy samasama niki jaav niki jaav maa rav mwugiy-mwugiyik dayadiy mawul viyakit tidakikik.”
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 Jisas ki waya maaj kitika maaj di dayak ata wadidiy, “Saan samasam tidi duw diki mayim sididiy jaav mwiya samasam ridiy.
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 — ausente —
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 — ausente —
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 “‘Atawa kwurkuw, wun wunak wakidiwun, Kidiy jaav nabiy samasam wunaam rivikidiy. Jaaw, wun wuna sipak wuki-kidiwun. Wun kamnaagw kan guw kan sakwar sakwar kwakidiwun.’
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 “Aw God dikik ata waad, ‘Min kwam yinadi duw-adimin. Ki gaan min kiya-kinadimin. Kiyamin, minadiy niki jaav niki jaav si kwurkidiy?’”
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Jisas dayak ata wadidiy, “Atampik adiy duw taakw day dayadiy sipak samasama jaav vagaluwnadiy, aw God dikidi gikim day saal yinadiy duw taakw-adiy.”
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 — ausente —
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 — ausente —
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 “Gwur wadiy wulin yin yan tikwanadiy wapiyik av. Gwur mayim taba jaav sigwur, wardaak, ginyir ata yin lawdaak, kwurkuw, wiyaar kariya-gwuradiy kikir. Gwur kwur-kwagwura pik wapiy akis atampika yawiy kwurkwanadiy. God di diki dayak van tikwadadiy. Aw li di kikipaat wapiyik kwiykida, aw di mwiyir gwurak van tikinaad.
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 “Aw li gwur samasam wuki-kigwura kiyakiyak, niki nyi nak gwur gwura sitay sitaay rav maa. Aw a jaav nima jaav maa God kwurkwurik.
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 “Aw li gwur atampika jaav kwurkwur rav maarlik, agwa javik nuwukadiy javik wukinadiygwurik?
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 “Gwur kip warkwanadiy mawayak av. Gwur nimadi yawiy kwur-kwanadiygwurik gwuradiy wapwiy tipak. Aw adiy mawaay day gwur kwur-kwagwuradiy yawiy pik akis kwurkwanadiy. Tayir Juw dayadi yitaypika duw, Salaman, viyakita wapwiy kwusuw-didiy. Aw diki gilabadiy adiy mawaay dayadiy gilabadiyim maa kakil.
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 “Adiy kip warkwanadiy mawaay nibwul kip tikuw, kwasa mwiy tikuw, duw taakw dayaam gwakuw yiyaam taka-kidanadiy. Aw li God adiy mawayak dayadiy gilabadiy sawtaka-kwadadiy, di gwurabab gwuradiy wapwiy mwiyir kwiy-kidadiygwurik. Gwur kipa kwasa mwiydika Godak wukijibir tikwanadiygwurik!
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 — ausente —
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 — ausente —
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 “Aw yitaypika jaav gwuradiy mawulaam takakigwura God dikidi gwalugwum tikir, yaakiya, di adiy nuwukadiy jaav ab gwurak ata kwiykidadiy.”
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Wuna kwasa bapa duw, gwuradi Asaay rakarak tinaad gwur dikidi gwalugwum tigwurkikik di gwuraam van tidikikik. Alik tikuw, gwur yaga-tikwa.
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 “Gwuradiy ababa jaav awarapiy sanak. Adiy saan kwurkuw, saal yinadiy duw takwak akwiy. Kidi kupwaam gwuradiy kwasabiy takwudaak, luwkuw duw luwkuw kwurdaak, wawraay sukwutuwdaak, gwuradiy niki jaav niki jaav jaaw yikidiy. Atawa kwurkuw, adawul tipaam gwurak God sibinin kwiykida yara kwagwurkikik.
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 “Gwuradiy mawul gwuradiy niki jaav niki jaav ridana tamiyak nyanyi wuki-kwanadiy.”
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 — ausente —
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 — ausente —
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 “Adiy yawiy duw dayadi sapakwa duw sibinin yakuw, vidil day kip dikik kavin kwadiy, day rakarak samasam tikwadiy. Aw wun gwurak watuwa, adi sapakwa duw atawa vikuw, di dikidi wapwiy kaybwutiysuwkuw, dayak kikipaat sukwulik yikuw, kwiydik, day jabim daan ran kikidiy.
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 “Aw li adi sapakwa duw nyidi gaan yakuw, ay taay tapwuk wadik yakuw, vidik adiy dikidiy yawiy duw kip kavin kwadiy dikik, aw adiy yawiy duw mwiya rakarak tikwadiy.
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 “Gwur yara awuk ki maaj. Aw li wiy asaay duw di adi luwkuw kwurkwanadi duw diki wiyaar yakida gaan di lakwuk-da, a gaan kip van tikik-naad adi duwak diki wiyaar wulawulak.
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 “Atampik gwurabab nyanyi gwuradiy mawul kwulapwu-jibirin adakw. Aw gwur maa laakw wun, duw taakw dayadi Mwaam, kidi kupwaar sibinin dakituwadi nyi.”
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 Pita Jisasak ata wadid, “Yitaypika Duw, waal wamina waya maaj kitika maaj nyanak wanadimin, ay? Ababa duw takwak wanadimin?”
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Yitaypika Duw Jisas dayak ata wadidiy, “Agwa yawiy viyakita yawiy duw kwurkinaad dikidi sapakwa nyinik? Di atawa kwurkinaad. Dikidi sapakwa nyan wadik, di nuwukadiy yawiy duwak van tikinaad. Di dayak yara van titaay, dayadiy kamnaagw dayak kwiykinaad dayadiy kamnaagw kikwadana sikir.
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 “Adi yawiy duw atampik viyakita yawiy kwurdik, aw dikidi sapakwa nyan sibinin yakuw, di viyakita yawiy vikuw, adi yawiy duw rakarak tikinaad.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 “Adi sapakwa nyan dikidi yawiy duwak ata wakinaad, ‘Aw min wuna sibinin yakituwa nyi min maa laakw. Aw wun kip yakuw, vituwa min viyakita yawiy kwurnadimin. Alik tikuw, min wunadiy ababa javik van tikiminadiy.’
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 “Aw li adi yawiy duw kupwaraap tikida, di diki mawulaar wakida, ‘Wunadi yitaypika duw di sibinin yabiyib yay maa.’ Atawa wukikuw, di jawjaay kwurkinaad nuwukadiy yawiy duw takwaam. Di duw tikwul-kwanadiy duwawa kwakuw, dayawa kamnaagw kitaay, duw kwam yikwadiy guw kikinaad.
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 “Adi yawiy duw dikidi sapakwa nyan sibinin yakinaad nyi nak dikik. Aw adi yawiy duw di laakw maa a javik. Adi sapakwa nyan dikidi yawiy duw diki kupwarapa yawiy vikuw, di dikim mwiya nimadib viya-kidaad. Viyaan napataka, di wayaki-kidaad kupwarapa tipaar nuwukadiy kupwarapa duw takwawa kwadikikik.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 “Adi yawiy duw dikidi sapakwa duw kwurdikik wadil jaav lakwukuw, aw li di kwasik yikida a yawiy kwurkwurik, dikidi sapakwa duw dim nimadib viyakidaad.
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 “Aw li adi yawiy duw dikidi sapakwa duw kwurdikik wadil jaav laakw maarkuw, aw di niki yawiy kwurkida, dikidi sapakwa duw dim kwasa nimadib viyakidaad. Adiy duw taakw God dayak samasama yawiy kwiydadiy, dayabab day samasama yawiy sibinin dikik kwiykwadiy. Aw adi duw God dikik mwiya samasama yawiy kwiydadiy, dibab dim mwiya samasama yawiy sibinin Godak kwiykwaad.”
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 “Wun God dikidi Mawul wayaki-kituwaad. Di yawiy kwurkinaad yiy kaytik, aw wun kidi kupwaar yatuwil ki yawiyik. Wuna mawul wana God dikidi Mawul bwutaay ki yawiy kwurik-da basa kasab.
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 “Aw taay kagil samasam wuna sipaar yakidiy. Kidiy ababa kagil yin kwusidaak, wuna mawul ata wiyaw nakina.
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 “Wun kidi kupwaar datuwil duw taakw dayadiy wariya mawul kwusidakik maa. Wun datuwilik alik nuwukadiy duw taakw wunak wukijibir tikuw, aw nuwukadiy duw taakw wunak wukijibir ti maarkidana, day ata kapakap kapakap tikidiy.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 “Alik tikuw, wiy nikim kwakidiy duw taakw dayadiy mawul kajakuw, mugwul niki bapaam, vitiy niki bapaam, atawa tikidiy.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 “Asayugw maa wakidiy dayadiy duwa nyanugwak. Aw duwa nyanugw maa wakidiy dayadiy asayik. Amayugw maa wakidiy dayadiy takwa nyanugwak. Aw takwa nyanugw maa wakidiy dayadiy amayik. Duw dayadiy taakw maa wakidiy dayadiy kajarik. Aw kajaar maa wakidiy dayadiy duwa nyanugw dayadiy takwak. Atawa dayadiy mawul kajakuw, kapakap kapakap tikidiy.”
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 — ausente —
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 — ausente —
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 “Gwur viyuw tikala pik pasiranadiy duw taakw-adiygwurik. Gwur kidawa tubwaar kituw vikuw, kidi kupwaam tinadiy javim vikuw, bwunak lakwukuw wakidiygwurik, ‘Ki nyi waal jakina. Ki nyi waal ji maa.’ Aw agwa javik tikuw gwur wunadiy yawiyik vikuw, dayadiy maaw laakw maargwuradiy?”
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 “Gwur gwura viyakita jaav alakatiy kwurkwurik.
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 “Aw li duw nak minaam kotiy ir karayik tidik, yabir yitaay tikuw, nyidi yabim adi duwawa min a maaj alakatiy. Bir mawul nak ada. Aw li atawa adi duwawa lakatiy maarkimina, aw adi duw minaam karayin jas tabaam takadik, aw jas plisman tabaam takadik, aw plisman kalabus ir kwusawula-kidanadimin.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 “Mwiya maaja watuwa. Aw min kalabus im kwaan yin jas wadidiy saan miyawa kwiykimina adi duwak, ata kalabus kwusi-kinadimin. Aw saan dikik kway maarkimina, min kip kalabus im kwayi-kinadimin yin mina dinau kwusikila nyab.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.