1 Reis 20
mkw (MKW) vs NAA
1 Bene-Adade, ntinu ya Alame kutikisaka binwani ya yandi nyonso mpe bantinu makumi tatu na zole yina vwandaka na yisi ya lutumu ya yandi. Yandi vwandaka na bampunda na bapusu-pusu ya mvita. Yandi kwendaka zunga mbanza Samaliya mpe yandi nwanisaka yawu.
1 Ben-Hadade, rei da Síria, reuniu todo o seu exército. Estavam com ele trinta e dois reis com seus cavalos e carros de guerra. Ele subiu, cercou Samaria e lutou contra ela.
2 Bene-Adade fidisaka bantumwa na sika ya Akabe, ntinu ya Isayeli,
2 Enviou mensageiros à cidade, a Acabe, rei de Israel,
3 na kutuba ti Bene-Adade me tuba mutindu yayi: «Palata ya nge mpe wolo ya nge kele ya munu. Bakento ya nge na bana ya nge ya babakala ya kulutila kitoko kele ya munu!»
3 que lhe disseram: — Assim diz Ben-Hadade: “A sua prata e o seu ouro são meus; as suas mulheres e os seus melhores filhos também são meus.”
4 Ntinu ya Isayeli vutulaka: «Ntinu, mfumu ya munu, mu ke sala mutindu nge me tuba, mu me kukipesa na nge, munu na bima ya munu nyonso.»
4 O rei de Israel respondeu: — Seja conforme a sua palavra, ó rei, meu senhor; eu sou seu, e tudo o que tenho é seu.
5 Bantumwa kwizaka, bawu tubaka dyaka: «Bene-Adade me tuba mutindu yayi: “mu me fidisa bantumwa na kwiza zabisa nge ti nge fwana kupesa munu palata mpe wolo ya nge, bakento ya nge na bana ya nge ya babakala.
5 Os mensageiros voltaram a Acabe e disseram: — Assim diz Ben-Hadade: “Quando enviei mensageiros que dissessem: ‘A sua prata, o seu ouro, as suas mulheres e os seus filhos são meus’, era para que você os entregasse para mim.
6 Mbasi, na ngunga yayi, mu ke fidisa nge bisadi ya munu, bawu ke kwiza sosa na kati ya yinzo ya nge mpe na kati ya bayinzo ya bantu yina ke salaka na yinzo ya nge ya kintinu. Bawu ke baka bima nyonso ya ntalu yina nge ke zolaka mingi mpe bawu ke nata yawu.»
6 Se amanhã a estas horas eu tiver de enviar os meus servos até você, eles vasculharão o seu palácio e as casas dos seus oficiais e meterão as mãos em tudo o que você tem de precioso e o levarão.”
7 Ntinu ya Isayeli bokilaka bakuluntu nyonso ya yinsi mpe yandi tubaka na bawu: «Beno tala beno mosi mutindu muntu yayi ke na kusosila beto mambu. Yandi vwandaka me fidisa bantumwa samu na kulomba munu bakento ya munu, bana ya munu ya babakala, palata ya munu mpe wolo ya munu. Mu me manga ve.»
7 Então o rei de Israel chamou todos os anciãos da sua terra e lhes disse: — Como vocês podem notar e ver, este homem procura o mal. Mandou exigir as minhas mulheres, os meus filhos, a minha prata e o meu ouro, e não os neguei a ele.
8 Bakuluntu nyonso mpe bantu nyonso tubaka na Akabe: «Kuwila yandi ve mpe kundima ve.»
8 Todos os anciãos e todo o povo lhe disseram: — Não lhe dê ouvidos e não consinta.
9 Akabe tubaka na bantumwa ya Bene-Adade mutindu yayi: «Beno kwenda tuba na ntinu, mfumu ya munu: “mu ke sala mambu nyonso yina nge lombaka munu na mbala ya ntete, kasi yayi, mu lenda sala yawu ve.”»
9 Então Acabe disse aos mensageiros de Ben-Hadade: — Digam ao rei, meu senhor: “Farei tudo o que você pediu a este seu servo na primeira vez, porém não posso fazer o que você está pedindo agora.” E os mensageiros se foram e deram esta resposta.
10 Na yina, Bene-Adade vutulaka bantumwa ya yandi na kwenda tuba na Akabe: «Kana mu mwangisa ve mbanza nyonso ya Samaliya, mpe ti ata fundu-fundu kubikana samu na kufulusa maboko ya binwani nyonso ya munu, bika ti banzambi kupesa munu kitumbu ya ngolo!»
10 Ben-Hadade tornou a enviar mensageiros, dizendo: — Que os deuses me castiguem, se o pó de Samaria bastar para encher as mãos de todo o povo que me segue.
11 Kasi ntinu ya Isayeli vutulaka: «Beno kwenda tuba na Bene-Adade mutindu yayi: “muntu yina ke na kukubama samu na mvita, yandi vwanda ve na lunangu mutindu muntu yina me katuka na kunwana mvita.”»
11 Porém o rei de Israel respondeu: — Digam ao rei Ben-Hadade: “Quem se veste para a batalha não deve se gabar como aquele que está se despindo depois da vitória.”
12 Bene-Adade vwandaka kunwa malafu na bantinu ya nkaka na kati ya bayinzo ya lele. Ntangu yandi kuwaka mambu yina, yandi tubaka na bisadi ya yandi: «Beno kubama samu na mvita mpe bawu kwendaka vwanda na kisika yina ke talasanaka na mbanza.»
12 Ben-Hadade ouviu esta resposta quando ele e os outros reis estavam bebendo nas tendas. Então ele disse aos seus servos: — Preparem-se para atacar. E eles se prepararam para atacar a cidade.
13 Na ntangu yina, mumbikudi mosi kwendaka na sika ya Akabe, ntinu ya Isayeli mpe yandi tubaka: «Yave ke na kutuba: “Nge me tala nkonga ya nene yayi ya binwani? Bubu yayi, mu ke yekula bawu na maboko ya nge mpe nge ke zaba ti mu kele Yave.”»
13 Eis que um profeta foi até Acabe, rei de Israel, e lhe disse: — Assim diz o
14 Akabe Yufulaka: «Na lusalusu ya nani?» Mumbikudi vutulaka: «Yave ke na kutuba: “mu ke yekula bawu na lusalusu ya bantwenya yina bamfumu ya bizunga bakaka.”» Akabe yufulaka dyaka: «Nani ke banda mvita yina?» Mumbikudi vutulaka: «Ni nge.»
14 Acabe perguntou: — Por meio de quem se dará isto? Ele respondeu: — Assim diz o Acabe perguntou: — Quem começará a batalha? E o profeta respondeu: — Você!
15 Akabe vwandaka tala mbote-mbote bantwenya yina bamfumu ya bizunga bakaka. Ba vwandaka bankama zole na makumi tatu na zole (232). Na manima ya bawu, yandi talaka mpe mbote-mbote binwani nyonso ya Isayeli. Bawu vwandaka mafunda nsambwadi (7 000).
15 Então Acabe contou os servos dos chefes das províncias, e eram duzentos e trinta e dois. Depois, contou todo o povo, todos os filhos de Israel, e eram sete mil.
16 Binwani ya Isayeli basikaka na midi ntangu yina, Bene-Adade vwandaka kunwa mpe kukola malafu na kati ya bayinzo ya lele kintwadi na bantinu makumi tatu na zole, yina kwizaka sadisa yandi.
16 Saíram ao meio-dia. Ben-Hadade, porém, estava bebendo e embriagando-se nas tendas, ele e os reis, os trinta e dois reis que o ajudavam.
17 Bantwenya yina bamfumu ya bizunga bakaka, basikaka ntete. Bene-Adade yufulaka samu na kuzaba mambu yina vwandaka salama. Ba zabisaka yandi ti ya kele na bantu me katuka na Samaliya.
17 Saíram primeiro os servos dos chefes das províncias. Ben-Hadade mandou observadores que lhe deram avisos, dizendo: — Uns homens estão saindo de Samaria.
18 Bene-Adade tubaka: «Kana bawu ke na kwiza samu na kizunu, beno bwila bawu ya moyo. Kana bawu ke na kwiza samu na kunwana mvita, beno bwila bawu ya moyo.»
18 Ele disse: — Se vieram tratar de paz, prendam-nos vivos; se vieram lutar, prendam-nos vivos também.
19 Bantwenya yina bamfumu ya bizunga bakaka mpe binwani yina vwandaka landa bawu, basikaka na mbanza.
19 Os servos dos chefes das províncias e o exército que os seguia saíram da cidade,
20 Konso muntu na bawu vwandaka kufwa muntu mosi mpe bantu ya Alame kimaka. Bantu ya Isayeli landaka bawu. Bene-Adade, ntinu ya Alame yulukaka na zulu ya mpunda mpe yandi kimaka na bapusu-pusu ya nkaka ya mvita.
20 e cada um matou o homem contra quem lutava. Os sírios fugiram, e Israel os perseguiu. Porém Ben-Hadade, rei da Síria, escapou a cavalo, com alguns cavaleiros.
21 Ntinu ya Isayeli basikaka, yandi kufwaka bampunda mpe yandi mwangisaka bapusu-pusu ya mvita. Yandi nungaka bantu ya Alame, kununga mosi ya kusakana ve.
21 O rei de Israel saiu e destroçou os cavalos e os carros de guerra dos sírios, impondo-lhes grande derrota.
22 Na yina, mumbikudi kwizaka tala ntinu ya Isayeli mpe yandi tubaka: «Kwenda, vwanda na kibakala mpe zaba yinki nge fwana kusala, samu ti na mvula yina ke kwiza, ntinu ya Alame ke kwiza samu na kunwanisa nge.»
22 Então o profeta foi até o rei de Israel e lhe disse: — Vá, seja forte, considere e veja o que vai fazer, porque daqui a um ano o rei da Síria voltará a atacar.
23 Bisadi ya ntinu Alame tubaka na ntinu ya bawu: «Nzambi ya bawu kele Nzambi ya myongo. Ni yawu yina, bawu lutilaka beto ngolo, kasi beto nwanisa bawu na mudimba, beto ke tala kana beto me lutila bawu ve ngolo.
23 Os servos do rei da Síria lhe disseram: — Os deuses deles são deuses dos montes, e por isso eles foram mais fortes do que nós. Mas vamos lutar contra eles na planície, e, por certo, seremos mais fortes do que eles.
24 Sala dyambu yayi: “katula bantinu nyonso na bisika ya bawu, nge tula bamfumu ya bizunga na bisika ya bantinu yina.
24 Portanto, faça o seguinte: tire os reis, cada um do seu lugar, e substitua-os por capitães,
25 Kasi nge, nge mosi baka binwani mingi mutindu mosi na lutangu ya binwani yina me kufwa. Baka mpe bampunda na bapusu-pusu ya mvita mingi mutindu mosi na ya ntete. Beto ke nwanisa bawu na mudimba. Beto ke tala kana beto lutila ve bawu ngolo.”» Bene-Adade kuwaka mpe sadilaka mambu yina.
25 e forme outro exército igual em número ao que você perdeu, com outros tantos cavalos e outros tantos carros de guerra. E vamos lutar contra eles na planície e, por certo, seremos mais fortes do que eles. O rei deu ouvidos ao que disseram e assim o fez.
26 Na mvula yina landaka, Bene-Adade talaka mbote-mbote lutangu ya binwani ya yandi ya ba-Alame. Yandi kwendaka tii na mbanza Afeke samu na kunwanisa Isayeli.
26 Decorrido um ano, Ben-Hadade convocou os sírios e subiu a Afeca para lutar contra Israel.
27 Akabe mpe vwandaka tala mbote-mbote lutangu ya binwani ya Isayeli. Bawu kuzwaka madya mpe bawu vwandaka kwenda samu na kubwabana binwani ya Alame. Binwani ya Isayeli kwendaka sala kivwandu ya bawu na kisika yina vwandaka talasana na binwani ya Alame. Binwani ya Isayeli vwandaka mutindu mwa bankonga zole ya bankombo. Kasi binwani ya Alame fulukaka na yinsi nyonso.
27 Também os filhos de Israel foram reunidos para a batalha. Eles foram providos de mantimentos e marcharam contra os sírios. Os filhos de Israel acamparam de frente para eles, como dois pequenos rebanhos de cabras, mas os sírios enchiam a terra.
28 Muntu ya Nzambi belamaka mpe tubaka na ntinu ya Isayeli: «Yave ke na kutuba: “mutindu bantu ya Alame ke na kutuba ti Yave kele Nzambi ya myongo, kasi yandi kele ve Nzambi ya midimba, na yina, mu ke yekula nkonga nyonso ya binwani ya mingi-mingi yayi na maboko ya nge mpe beno ke ndima ti mu kele Yave.”»
28 Um homem de Deus se aproximou e foi falar com o rei de Israel, dizendo: — Assim diz o
29 Bilumbu nsambwadi, binwani ya Isayeli mpe ya Alame salaka bivwandu ya bawu yina vwandaka talasana yawu na yawu. Na kilumbu ya nsambwadi, bawu bandaka na kunwana. Kaka na kilumbu mosi, binwani ya Isayeli kufwaka mafunda nkama (100 000) ya binwani ya Alame, binwani yina ke nwanaka na kwendaka tambula na makulu.
29 Sete dias estiveram acampados uns em frente dos outros. No sétimo dia, travou-se a batalha, e os filhos de Israel, num só dia, mataram dos sírios cem mil soldados da infantaria.
30 Bayina vuukaka, kimaka na mbanza ya Afeke. Ba vwandaka mafunda makumi zole na nsambwadi (27 000). Kasi ntangu bawu vwandaka kima, kibaka ya mbanza bwidilaka bawu. Bene-Adade kimaka, yandi kumaka na mbanza mpe yandi bumbamaka kuna na kwendaka kota kivinga ni kivinga.
30 Os restantes fugiram para Afeca e entraram na cidade, mas a muralha da cidade caiu sobre os vinte e sete mil homens que restaram. Ben-Hadade fugiu, veio à cidade e se escondia de câmara em câmara.
31 Bisadi ya ntinu ya Alame tubaka na ntinu ya bawu: «Beto kuwaka ti bantinu ya Isayeli kele bantinu ya kufuluka na bumbote. Beto lwata bangoto na luketo mutindu lele. Beto kanga basinga na laka. Na manima, beto kwenda na sika ya ntinu ya Isayeli, kuzaba ve kana yandi ke bika nge moyo.»
31 Então os seus servos lhe disseram: — Eis que temos ouvido que os reis da casa de Israel são reis clementes. Por isso, ponhamos panos de saco sobre os lombos e cordas ao redor da cabeça e vamos até o rei de Israel; pode ser que ele lhe poupe a vida.
32 Bawu lwataka bangoto na luketo mutindu lele mpe bawu kangaka basinga na laka. Bawu kwendaka na sika ya Akabe, ntinu ya Isayeli mpe bawu tubaka na yandi: «kisadi ya nge Bene-Adade me tuba: “mulemvo ya nge, bika munu moyo.”» Akabe tubaka: «Yandi kele mpangi ya munu, yandi ke ntete ya moyo?»
32 Então se cingiram com pano de saco pelos lombos, puseram cordas ao redor da cabeça e foram falar com o rei de Israel. Disseram: — O seu servo Ben-Hadade manda dizer: “Poupe-me a vida.” Acabe respondeu: — Então ele ainda está vivo? Ele é meu irmão.
33 Bantu yina talaka ti yawu vwandaka kidimbu ya mbote mpe bawu landaka mambu ya Akabe na kutuba na yandi ti Bene-Adade kele mpangi ya nge. Akabe tubaka na bawu: «Beno kwenda bokila yandi.» Bene-Adade basikaka kisika yina Akabe vwandaka mpe yandi kwendaka na sika ya Akabe mpe Akabe yulukisaka yandi na zulu ya pusu-pusu ya yandi ya mvita.
33 Aqueles homens tomaram isto como um bom sinal, logo se aproveitaram dessa palavra e disseram: — Sim, o seu irmão Ben-Hadade! O rei disse: — Vão e tragam-no aqui. Então Ben-Hadade saiu para se encontrar com Acabe, e este o fez subir na sua carruagem.
34 Bene-Adade tubaka na Akabe: «Mu ke vutula nge bambanza yina tata ya munu botolaka na tata ya nge. Nge ke banda na kutekisa bima ya nge na Damase mutindu tata ya munu vwandaka tekisa bima na Samaliya.» Akabe tubaka: «Beto ke sala ngwisani mpe mu ke bika ti nge kwenda.» Bawu salaka ngwisani mpe Akabe bikaka Bene-Adade kwenda.
34 Ben-Hadade lhe disse: — Vou restituir as cidades que o meu pai tomou do seu pai. Você poderá vender os seus produtos em Damasco, como o meu pai fez em Samaria. E Acabe respondeu: — Com esta aliança, deixarei que você fique livre. Então Acabe fez uma aliança com ele e o deixou ir embora.
35 Na ntumunu ya Yave, mosi na kati ya kimvuka ya mimbikudi tubaka na mpangi ya yandi: «Bula munu!» Kasi mpangi ya yandi mangaka na kubula yandi.
35 Então, por ordem do Senhor , um dos discípulos dos profetas disse ao seu companheiro: — Por favor, me esmurre. Mas o homem se recusou a fazê-lo,
36 Na yina, mumbikudi yango tubaka na mpangi ya yandi: «Mutindu nge me tumama ve na ndinga ya Yave, ntangu nge ke kwenda, nkosi ke kufwa nge. Yandi kwendaka mpe yandi bwabanaka nkosi mpe nkosi kufwaka yandi.»
36 e por isso o discípulo dos profetas lhe disse: — Visto que você não obedeceu à voz do Quando ele se afastou, um leão o encontrou e o matou.
37 Mumbikudi yina kwendaka tala muntu ya nkaka mpe yandi tubaka: «Mulemvo ya nge, bula munu!» Muntu yina bulaka yandi mpe yandi lwalaka.
37 Então o profeta encontrou outro homem e lhe disse: — Por favor, me esmurre. Ele o esmurrou e o feriu.
38 Na yina, mumbikudi kangaka kizizi ya yandi na mwa lele, samu ti bantu kuzaba yandi ve, mpe yandi kwendaka vingila ntinu na nzila yina ntinu fwanaka lutila.
38 Então o profeta partiu e ficou esperando o rei no caminho, disfarçado com uma venda sobre os olhos.
39 Ntangu ntinu vwandaka luta, mumbikudi lookaka mutindu yayi: «Ntinu, kisadi ya nge vwandaka nwana mvita, muntu mosi natinaka munu muntu yina ba bwilaka mpe yandi tubaka na munu: “keba muntu yayi, kana yandi kima, nge ke baka kisika ya yandi to nge ke futa Talente mosi ya palata.”
39 Quando o rei ia passando, o profeta gritou: — Este seu servo estava saindo do meio da batalha, quando um companheiro se voltou e me trouxe um homem, dizendo: “Vigie este homem. Se ele escapar, será a sua vida pela vida dele ou você pagará trinta e quatro quilos de prata.”
40 Ntangu munu, kisadi nge, mu vwandaka sala kisalu ya nkaka, muntu yina kimaka!» Na yina, ntinu ya Isayeli tubaka na yandi: «Nge mosi me sala lufundusu ya nge. Ni nge mosi me zenga mambu.»
40 Enquanto este seu servo estava ocupado daqui e dali, o homem se foi. O rei de Israel respondeu: — Esta é a sua sentença. Você mesmo a pronunciou.
41 Na mbala mosi, mumbikudi yina katulaka mwa lele yina vwandaka kanga kizizi ya yandi mpe ntinu ya Isayeli zabaka ti yandi kele mosi na kati ya kimvuka ya mimbikudi.
41 Então ele se apressou e tirou a venda dos olhos, e o rei de Israel reconheceu que era um dos profetas.
42 Na yina, mumbikudi tubaka na ntinu: «Yave ke na kutuba: “mutindu nge me kimisa muntu yina mu zengilaka lufwa, nge ke kufwa na kisika ya yandi mpe bantu ya nge ke kufwa na kisika ya bantu ya yandi.”»
42 E o profeta disse ao rei: — Assim diz o
43 Ntinu ya Isayeli vutukaka na Samaliya na kati ya nkele mpe manyongo.
43 Então o rei de Israel se dirigiu à sua casa, aborrecido e indignado, e chegou a Samaria.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.