1 Reis 20
mkw (MKW) vs ARIB
1 Bene-Adade, ntinu ya Alame kutikisaka binwani ya yandi nyonso mpe bantinu makumi tatu na zole yina vwandaka na yisi ya lutumu ya yandi. Yandi vwandaka na bampunda na bapusu-pusu ya mvita. Yandi kwendaka zunga mbanza Samaliya mpe yandi nwanisaka yawu.
1 Ora, Ben-Hadade, rei da Síria, ajuntou todo o seu exército; e havia com ele trinta e dois reis, e cavalos e carros. Então subiu, cercou a Samária, e pelejou contra ela.
2 Bene-Adade fidisaka bantumwa na sika ya Akabe, ntinu ya Isayeli,
2 E enviou à cidade mensageiros a Acabe, rei de Israel, a dizer-lhe: Assim diz: Ben-Hadade:
3 na kutuba ti Bene-Adade me tuba mutindu yayi: «Palata ya nge mpe wolo ya nge kele ya munu. Bakento ya nge na bana ya nge ya babakala ya kulutila kitoko kele ya munu!»
3 A tua prata e o teu ouro são meus; e também, das tuas mulheres e dos teus filhos, os melhores são meus.
4 Ntinu ya Isayeli vutulaka: «Ntinu, mfumu ya munu, mu ke sala mutindu nge me tuba, mu me kukipesa na nge, munu na bima ya munu nyonso.»
4 Ao que respondeu o rei de Israel, dizendo: Conforme a tua palavra, ó rei meu senhor, sou teu, com tudo quanto tenho.
5 Bantumwa kwizaka, bawu tubaka dyaka: «Bene-Adade me tuba mutindu yayi: “mu me fidisa bantumwa na kwiza zabisa nge ti nge fwana kupesa munu palata mpe wolo ya nge, bakento ya nge na bana ya nge ya babakala.
5 Tornaram a vir os mensageiros, e disseram: Assim fala Ben-Hadade, dizendo: Enviei-te, na verdade, mensageiros que dissessem: Tu me hás de entregar a tua prata e o teu ouro, as tuas mulheres e os teus filhos;
6 Mbasi, na ngunga yayi, mu ke fidisa nge bisadi ya munu, bawu ke kwiza sosa na kati ya yinzo ya nge mpe na kati ya bayinzo ya bantu yina ke salaka na yinzo ya nge ya kintinu. Bawu ke baka bima nyonso ya ntalu yina nge ke zolaka mingi mpe bawu ke nata yawu.»
6 todavia amanhã a estas horas te enviarei os meus servos, os quais esquadrinharão a tua casa, e as casas dos teus servos; e há de ser que tudo o que de precioso tiveres, eles tomarão consigo e o levarão.
7 Ntinu ya Isayeli bokilaka bakuluntu nyonso ya yinsi mpe yandi tubaka na bawu: «Beno tala beno mosi mutindu muntu yayi ke na kusosila beto mambu. Yandi vwandaka me fidisa bantumwa samu na kulomba munu bakento ya munu, bana ya munu ya babakala, palata ya munu mpe wolo ya munu. Mu me manga ve.»
7 Então o rei de Israel chamou todos os anciãos da terra, e disse: Notai agora, e vede como esse homem procura o mal; pois mandou pedir-me as minhas mulheres, os meus filhos, a minha prata e o meu ouro, e não os neguei.
8 Bakuluntu nyonso mpe bantu nyonso tubaka na Akabe: «Kuwila yandi ve mpe kundima ve.»
8 Responderam-lhe todos os anciãos e todo o povo: Não lhe dês ouvidos, nem consintas.
9 Akabe tubaka na bantumwa ya Bene-Adade mutindu yayi: «Beno kwenda tuba na ntinu, mfumu ya munu: “mu ke sala mambu nyonso yina nge lombaka munu na mbala ya ntete, kasi yayi, mu lenda sala yawu ve.”»
9 Pelo que disse aos mensageiros de Ben-Hadade: Dizei ao rei, meu senhor: Tudo o que a princípio mandaste pedir a teu servo, farei; porém isto não posso fazer. Voltaram os mensageiros, e lhe levaram a resposta.
10 Na yina, Bene-Adade vutulaka bantumwa ya yandi na kwenda tuba na Akabe: «Kana mu mwangisa ve mbanza nyonso ya Samaliya, mpe ti ata fundu-fundu kubikana samu na kufulusa maboko ya binwani nyonso ya munu, bika ti banzambi kupesa munu kitumbu ya ngolo!»
10 Tornou Ben-Hadade a enviar-lhe mensageiros, e disse: Assim me façam os deuses, e outro tanto, se o pó de Samária bastar para encher as mãos de todo o povo que me segue.
11 Kasi ntinu ya Isayeli vutulaka: «Beno kwenda tuba na Bene-Adade mutindu yayi: “muntu yina ke na kukubama samu na mvita, yandi vwanda ve na lunangu mutindu muntu yina me katuka na kunwana mvita.”»
11 O rei de Israel, porém, respondeu: Dizei-lhe: Não se gabe quem se cinge das armas como aquele que as depõe.
12 Bene-Adade vwandaka kunwa malafu na bantinu ya nkaka na kati ya bayinzo ya lele. Ntangu yandi kuwaka mambu yina, yandi tubaka na bisadi ya yandi: «Beno kubama samu na mvita mpe bawu kwendaka vwanda na kisika yina ke talasanaka na mbanza.»
12 E sucedeu que, ouvindo ele esta palavra, estando a beber com os reis nas tendas, disse aos seus servos: Ponde-vos em ordem. E eles se puseram em ordem contra a cidade.
13 Na ntangu yina, mumbikudi mosi kwendaka na sika ya Akabe, ntinu ya Isayeli mpe yandi tubaka: «Yave ke na kutuba: “Nge me tala nkonga ya nene yayi ya binwani? Bubu yayi, mu ke yekula bawu na maboko ya nge mpe nge ke zaba ti mu kele Yave.”»
13 E eis que um profeta, chegando-se a Acabe, rei de Israel, lhe disse: Assim diz o Senhor: Viste toda esta grande multidão eis que hoje te entregarei nas mãos, e saberás que eu sou o Senhor.
14 Akabe Yufulaka: «Na lusalusu ya nani?» Mumbikudi vutulaka: «Yave ke na kutuba: “mu ke yekula bawu na lusalusu ya bantwenya yina bamfumu ya bizunga bakaka.”» Akabe yufulaka dyaka: «Nani ke banda mvita yina?» Mumbikudi vutulaka: «Ni nge.»
14 Perguntou Acabe: Por quem? Respondeu ele: Assim diz o Senhor: Pelos moços dos chefes das províncias. Ainda perguntou Acabe: Quem começará a peleja? Respondeu ele: Tu.
15 Akabe vwandaka tala mbote-mbote bantwenya yina bamfumu ya bizunga bakaka. Ba vwandaka bankama zole na makumi tatu na zole (232). Na manima ya bawu, yandi talaka mpe mbote-mbote binwani nyonso ya Isayeli. Bawu vwandaka mafunda nsambwadi (7 000).
15 Então contou os moços dos chefes das províncias, e eram duzentos e trinta e dois; e depois deles contou todo o povo, a saber, todos os filhos de Israel, e eram sete mil.
16 Binwani ya Isayeli basikaka na midi ntangu yina, Bene-Adade vwandaka kunwa mpe kukola malafu na kati ya bayinzo ya lele kintwadi na bantinu makumi tatu na zole, yina kwizaka sadisa yandi.
16 Saíram, pois, ao meio-dia. Ben-Hadade, porém, estava bebendo e se embriagando nas tendas, com os reis, os trinta e dois reis que o ajudavam.
17 Bantwenya yina bamfumu ya bizunga bakaka, basikaka ntete. Bene-Adade yufulaka samu na kuzaba mambu yina vwandaka salama. Ba zabisaka yandi ti ya kele na bantu me katuka na Samaliya.
17 E os moços dos chefes das províncias saíram primeiro; e Ben-Hadade enviou espias, que lhe deram aviso, dizendo: Saíram de Samária uns homens.
18 Bene-Adade tubaka: «Kana bawu ke na kwiza samu na kizunu, beno bwila bawu ya moyo. Kana bawu ke na kwiza samu na kunwana mvita, beno bwila bawu ya moyo.»
18 Ao que ele disse: Quer venham eles tratar de paz, quer venham à peleja, tomai-os vivos.
19 Bantwenya yina bamfumu ya bizunga bakaka mpe binwani yina vwandaka landa bawu, basikaka na mbanza.
19 Saíram, pois, da cidade os moços dos chefes das províncias, e o exército que os seguia.
20 Konso muntu na bawu vwandaka kufwa muntu mosi mpe bantu ya Alame kimaka. Bantu ya Isayeli landaka bawu. Bene-Adade, ntinu ya Alame yulukaka na zulu ya mpunda mpe yandi kimaka na bapusu-pusu ya nkaka ya mvita.
20 E eles mataram cada um o seu adversário. Então os sírios fugiram, e Israel os perseguiu; mas Ben-Hadade, rei da Síria, escapou a cavalo, com alguns cavaleiros.
21 Ntinu ya Isayeli basikaka, yandi kufwaka bampunda mpe yandi mwangisaka bapusu-pusu ya mvita. Yandi nungaka bantu ya Alame, kununga mosi ya kusakana ve.
21 E saindo o rei de Israel, destruiu os cavalos e os carros, e infligiu aos sírios grande derrota.
22 Na yina, mumbikudi kwizaka tala ntinu ya Isayeli mpe yandi tubaka: «Kwenda, vwanda na kibakala mpe zaba yinki nge fwana kusala, samu ti na mvula yina ke kwiza, ntinu ya Alame ke kwiza samu na kunwanisa nge.»
22 Então o profeta chegou-se ao rei de Israel e lhe disse: Vai, fortalece-te; atenta bem para o que hás de fazer; porque decorrido um ano, o rei da Síria subirá contra ti.
23 Bisadi ya ntinu Alame tubaka na ntinu ya bawu: «Nzambi ya bawu kele Nzambi ya myongo. Ni yawu yina, bawu lutilaka beto ngolo, kasi beto nwanisa bawu na mudimba, beto ke tala kana beto me lutila bawu ve ngolo.
23 Os servos do rei da Síria lhe disseram: Seus deuses são deuses dos montes, por isso eles foram mais fortes do que nós; mas pelejemos com eles na planície, e por certo prevaleceremos contra eles.
24 Sala dyambu yayi: “katula bantinu nyonso na bisika ya bawu, nge tula bamfumu ya bizunga na bisika ya bantinu yina.
24 Faze, pois, isto: tira os reis, cada um do seu lugar, e substitui-os por capitães;
25 Kasi nge, nge mosi baka binwani mingi mutindu mosi na lutangu ya binwani yina me kufwa. Baka mpe bampunda na bapusu-pusu ya mvita mingi mutindu mosi na ya ntete. Beto ke nwanisa bawu na mudimba. Beto ke tala kana beto lutila ve bawu ngolo.”» Bene-Adade kuwaka mpe sadilaka mambu yina.
25 arregimenta outro exército, igual ao exército que perdeste, cavalo por cavalo, e carro por carro; pelejemos com eles na planície, e por certo prevaleceremos contra eles. Ele deu ouvidos ao que disseram, e assim fez.
26 Na mvula yina landaka, Bene-Adade talaka mbote-mbote lutangu ya binwani ya yandi ya ba-Alame. Yandi kwendaka tii na mbanza Afeke samu na kunwanisa Isayeli.
26 Passado um ano, Ben-Hadade arregimentou os sírios, e subiu a Afeque, para pelejar contra Israel.
27 Akabe mpe vwandaka tala mbote-mbote lutangu ya binwani ya Isayeli. Bawu kuzwaka madya mpe bawu vwandaka kwenda samu na kubwabana binwani ya Alame. Binwani ya Isayeli kwendaka sala kivwandu ya bawu na kisika yina vwandaka talasana na binwani ya Alame. Binwani ya Isayeli vwandaka mutindu mwa bankonga zole ya bankombo. Kasi binwani ya Alame fulukaka na yinsi nyonso.
27 Também os filhos de Israel foram arregimentados e, providos de víveres, marcharam contra eles. E os filhos de Israel acamparam-se defronte deles, como dois pequenos rebanhos de cabras; mas os sírios enchiam a terra.
28 Muntu ya Nzambi belamaka mpe tubaka na ntinu ya Isayeli: «Yave ke na kutuba: “mutindu bantu ya Alame ke na kutuba ti Yave kele Nzambi ya myongo, kasi yandi kele ve Nzambi ya midimba, na yina, mu ke yekula nkonga nyonso ya binwani ya mingi-mingi yayi na maboko ya nge mpe beno ke ndima ti mu kele Yave.”»
28 Nisso chegou o homem de Deus, e disse ao rei de Israel: Assim diz o Senhor: Porquanto os sírios disseram: O Senhor é Deus dos montes, e não Deus dos vales, entregarei nas tuas mãos toda esta grande multidão, e saberás que eu sou o Senhor.
29 Bilumbu nsambwadi, binwani ya Isayeli mpe ya Alame salaka bivwandu ya bawu yina vwandaka talasana yawu na yawu. Na kilumbu ya nsambwadi, bawu bandaka na kunwana. Kaka na kilumbu mosi, binwani ya Isayeli kufwaka mafunda nkama (100 000) ya binwani ya Alame, binwani yina ke nwanaka na kwendaka tambula na makulu.
29 Assim, pois, estiveram acampados sete dias, uns defronte dos outros. Ao sétimo dia a peleja começou, e num só dia os filhos de Israel mataram dos sírios cem mil homens da infantaria.
30 Bayina vuukaka, kimaka na mbanza ya Afeke. Ba vwandaka mafunda makumi zole na nsambwadi (27 000). Kasi ntangu bawu vwandaka kima, kibaka ya mbanza bwidilaka bawu. Bene-Adade kimaka, yandi kumaka na mbanza mpe yandi bumbamaka kuna na kwendaka kota kivinga ni kivinga.
30 E os restantes fugiram para Afeque, e entraram na cidade; e caiu o muro sobre vinte e sete mil homens que restavam. Ben-Hadade, porém, fugiu, e veio à cidade, onde se meteu numa câmara interior.
31 Bisadi ya ntinu ya Alame tubaka na ntinu ya bawu: «Beto kuwaka ti bantinu ya Isayeli kele bantinu ya kufuluka na bumbote. Beto lwata bangoto na luketo mutindu lele. Beto kanga basinga na laka. Na manima, beto kwenda na sika ya ntinu ya Isayeli, kuzaba ve kana yandi ke bika nge moyo.»
31 Disseram-lhe os seus servos: Eis que temos ouvido dizer que os reis da casa de Israel são reis clementes; ponhamos, pois, sacos aos lombos, e cordas aos pescoços, e saiamos ao rei de Israel; pode ser que ele te poupe a vida.
32 Bawu lwataka bangoto na luketo mutindu lele mpe bawu kangaka basinga na laka. Bawu kwendaka na sika ya Akabe, ntinu ya Isayeli mpe bawu tubaka na yandi: «kisadi ya nge Bene-Adade me tuba: “mulemvo ya nge, bika munu moyo.”» Akabe tubaka: «Yandi kele mpangi ya munu, yandi ke ntete ya moyo?»
32 Então cingiram sacos aos lombos e cordas aos pescoços e, indo ter com o rei de Israel, disseram-lhe: Diz o teu servo Ben-Hadade: Deixa-me viver, rogo-te. Ao que disse Acabe: Pois ainda vive? É meu irmão.
33 Bantu yina talaka ti yawu vwandaka kidimbu ya mbote mpe bawu landaka mambu ya Akabe na kutuba na yandi ti Bene-Adade kele mpangi ya nge. Akabe tubaka na bawu: «Beno kwenda bokila yandi.» Bene-Adade basikaka kisika yina Akabe vwandaka mpe yandi kwendaka na sika ya Akabe mpe Akabe yulukisaka yandi na zulu ya pusu-pusu ya yandi ya mvita.
33 Aqueles homens, tomando isto por bom presságio, apressaram-se em apanhar a sua palavra, e disseram: Ben-Hadade é teu irmão! Respondeu-lhes ele: Ide, trazei-me. Veio, pois, Ben-Hadade à presença de Acabe; e este o fez subir ao carro.
34 Bene-Adade tubaka na Akabe: «Mu ke vutula nge bambanza yina tata ya munu botolaka na tata ya nge. Nge ke banda na kutekisa bima ya nge na Damase mutindu tata ya munu vwandaka tekisa bima na Samaliya.» Akabe tubaka: «Beto ke sala ngwisani mpe mu ke bika ti nge kwenda.» Bawu salaka ngwisani mpe Akabe bikaka Bene-Adade kwenda.
34 Então lhe disse Ben-Hadade: Eu te restituirei as cidades que meu pai tomou a teu pai; e farás para ti praças em Damasco, como meu pai as fez em Samária. E eu, respondeu Acabe, com esta aliança te deixarei ir. E fez com ele aliança e o deixou ir.
35 Na ntumunu ya Yave, mosi na kati ya kimvuka ya mimbikudi tubaka na mpangi ya yandi: «Bula munu!» Kasi mpangi ya yandi mangaka na kubula yandi.
35 Ora, certo homem dentre os filhos dos profetas disse ao seu companheiro, pela palavra do Senhor: Fere-me, peço-te. Mas o homem recusou feri-lo.
36 Na yina, mumbikudi yango tubaka na mpangi ya yandi: «Mutindu nge me tumama ve na ndinga ya Yave, ntangu nge ke kwenda, nkosi ke kufwa nge. Yandi kwendaka mpe yandi bwabanaka nkosi mpe nkosi kufwaka yandi.»
36 Pelo que ele lhe disse: Porquanto não obedeceste à voz do Senhor, eis que, em te apartando de mim, um leão te matará. E logo que se apartou dele um leão o encontrou e o matou.
37 Mumbikudi yina kwendaka tala muntu ya nkaka mpe yandi tubaka: «Mulemvo ya nge, bula munu!» Muntu yina bulaka yandi mpe yandi lwalaka.
37 Depois o profeta encontrou outro homem, e disse-lhe: Fere-me, peço-te. E aquele homem deu nele e o feriu.
38 Na yina, mumbikudi kangaka kizizi ya yandi na mwa lele, samu ti bantu kuzaba yandi ve, mpe yandi kwendaka vingila ntinu na nzila yina ntinu fwanaka lutila.
38 Então foi o profeta, pôs-se a esperar e rei no caminho, e disfarçou-se, cobrindo os olhos com o seu turbante.
39 Ntangu ntinu vwandaka luta, mumbikudi lookaka mutindu yayi: «Ntinu, kisadi ya nge vwandaka nwana mvita, muntu mosi natinaka munu muntu yina ba bwilaka mpe yandi tubaka na munu: “keba muntu yayi, kana yandi kima, nge ke baka kisika ya yandi to nge ke futa Talente mosi ya palata.”
39 E passando o rei, clamou ele ao rei, dizendo: Teu servo estava no meio da peleja; e eis que um homem, voltando-se, me trouxe um outro, e disse: Guarda-me este homem; se ele de qualquer maneira vier a faltar, a tua vida responderá pela vida dele, ou então pagarás um talento de prata.
40 Ntangu munu, kisadi nge, mu vwandaka sala kisalu ya nkaka, muntu yina kimaka!» Na yina, ntinu ya Isayeli tubaka na yandi: «Nge mosi me sala lufundusu ya nge. Ni nge mosi me zenga mambu.»
40 E estando o teu servo ocupado de uma e de outra parte, eis que o homem desapareceu. Ao que lhe respondeu o rei de Israel: Esta é a tua sentença; tu mesmo a pronunciaste.
41 Na mbala mosi, mumbikudi yina katulaka mwa lele yina vwandaka kanga kizizi ya yandi mpe ntinu ya Isayeli zabaka ti yandi kele mosi na kati ya kimvuka ya mimbikudi.
41 Então ele se apressou, e tirou o turbante de sobre os seus olhos; e o rei de Israel o reconheceu, que era um dos profetas.
42 Na yina, mumbikudi tubaka na ntinu: «Yave ke na kutuba: “mutindu nge me kimisa muntu yina mu zengilaka lufwa, nge ke kufwa na kisika ya yandi mpe bantu ya nge ke kufwa na kisika ya bantu ya yandi.”»
42 E disse ele ao rei: Assim diz o Senhor: Porquanto deixaste escapar da mão o homem que eu havia posto para destruição, a tua vida responderá pela sua vida, e o teu povo pelo seu povo.
43 Ntinu ya Isayeli vutukaka na Samaliya na kati ya nkele mpe manyongo.
43 E o rei de Israel seguiu para sua casa, desgostoso e indignado, e veio a Samária.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.