Mateus 13
Tuhun tsaa tsa nacoo̱ jutu mañi yo Jesucristo tsi yo (MJCNT) vs NAA
1 Quɨvɨ can quita̱ ra Jesús vehe nu nyií ra tan cuahán ra, tsicunyaa̱ ra yuhu miñi.
1 Naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e se assentou à beira-mar.
2 Tan cuaha xaan nyɨvɨ ndu ii̱n nu nyaá ra, yacan cuenda quɨhvɨ̱ ra tsitsi iin yutun ndoo tan tsinyaa̱ ra. Tan tandɨhɨ nyɨvɨ ndoo̱ ñi yuhu ndutya.
2 E grandes multidões se reuniram em volta dele, de modo que entrou num barco e se assentou. E toda a multidão estava em pé na praia.
3 Tacan tan quitsaha̱ jacuahá ra tsi ñi tan caahán ra tsihin ñi tsihin iin cuhva, tan catyí ra:
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas, dizendo:
4 Tan cuhva tsa quɨtɨ́ ra tsɨtɨ can, cucoyo̱ juhva tsi yuhu ityi. Tan quitsi̱ saa tan tsatsi̱ tɨ tsɨtɨ can.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Tan juhva ca tsɨtɨ can cucoyo̱ tyañu yuu nu ña cuaha nyahyu yɨhɨ́. Tan ican cana̱ tsɨtɨ can tsa numi ñi tyin ña cuaha nyahyu yɨhɨ́ tyañu yuu can.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Maa tyin cuhva tsa cana̱ ñicanyii, numi ñi na ityi̱ tsi, tyin ña cunu yɨhɨ́ yoho tsaha tsi.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Juhva ca tsɨtɨ can cucoyo̱ tyañu iñu. Tan quɨvɨ cana̱ trigu can tsahnu̱ tsi iin caa ñi tsihin iñu can, tan iñu can numi xaan ca tsahnu̱ tsi tan tsahñi̱ tsi trigu can.
7 Outra parte caiu entre os espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Maa tyin juhva ca tsɨtɨ can cucoyo̱ nu ñuhu vaha. Tan quɨvɨ tsahnu̱ tsi, vaha xaan tsaha̱ tsi tsɨtɨ. Tyin tsa iin tsɨtɨ can, cientu tsɨtɨ quita̱ tsihin tsi. Tan inga tsɨtɨ can, uñi xico, tan inga tsi oco utsi tsɨtɨ tsaha̱ tsi.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 ¡Tatun nyaá soho ndo, tya̱a soho ndo tuhun caahán yu! ―catyí ra Jesús.
9 Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
10 Tacan tan natuhva̱ ra tsicá tsihin ra Jesús, tan tsica̱ tuhun ra naha tsi ra, tan catyí ra naha:
10 Então os discípulos se aproximaram de Jesus e lhe perguntaram: — Por que o senhor fala com eles por meio de parábolas?
11 Tan nacaha̱n ra Jesús tan catyí ra:
11 Ao que Jesus respondeu:
12 Tyin tandɨhɨ nyɨvɨ tsa cutuñí iñi tsa caahán yu tan javahá ñi, cuaha ca cua cutuñi iñi ñi. Tan nyɨvɨ tsa ña cutuñí iñi, tan ña cuñí ñi javaha ñi, cua quihin nyaa ndɨhɨ yu tsa luxu ñi tsa tsitó ñi.
12 Pois ao que tem, mais será dado, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Yacan cuenda caahán yu tsihin ñi tsihin cuhva, tyin nyehé ñi tan cuví tsi tumaa tsa ña nyehé ñi. Tsiñí ñi maa tyin ña cutuñí iñi ñi, tumaa tsa ña tsiñí ñi cuví can.
13 Por isso, falo com eles por meio de parábolas: porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Tyin tacan tan cundaa tsa caha̱n ra Isaías ra cuví ndusu yuhu Nyoo taha̱n tsanaha, tan catyí ra:
14 Assim, neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Tyin tsa ndundava̱ xaan añima nyɨvɨ ihya,
15 Porque o coração deste povo
16 ’Maa tyin sɨɨ xaan cuví tsi nyooho, tyin nyehé ndo tsihin tinuu ndo, tan tsiñí ndo tsihin soho ndo.
16 — Bem-aventurados, porém, são os olhos de vocês, porque veem; e bem-aventurados são os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Tsa nditsa catyí yu tsihin ndo, tyin cuaha xaan ra cuvi̱ ndusu yuhu Nyoo tan cuaha xaan nyɨvɨ vaha, cuñi̱ ñi nyehe ñi tsa nyehé nyooho tsa javahá yu, maa tyin ña nyehe̱ ñi. Tan cuñi̱ ñi tyaa soho ñi tandɨhɨ tsa tsiñí nyooho vityin, maa tyin ña tsiñi̱ ñi.
17 Pois em verdade lhes digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram; e quiseram ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 ’Tya̱a soho ndo tsa cuñí tsi catyi cuhva tsa caha̱n yu tsa cuenda ra tsa tatsí tsɨtɨ trigu can:
18 — Ouçam, portanto, o que significa a parábola do semeador.
19 Nyɨvɨ tsa tsiñí tuhun nácaa cuñí Nyoo cundaca ñaha ra añima ñi, tan ña cutuñí iñi ñi, cuví ñi tumaa nu cucoyo̱ tsɨtɨ trigu yuhu ityi. Tan quitsi̱ nu ña vaha tan quihi̱n nyaa nu tuhun Nyoo tsa iyó añima ñi.
19 A todos os que ouvem a palavra do Reino e não a compreendem, vem o Maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Tan tumaa nu cucoyo̱ tsɨtɨ can tyañu yuu, juvin ñi nyɨvɨ tsa tsiñí tuhun Nyoo cuví can. Tan sɨɨ xaan naquihi̱n vaha ñi itsi juhva ñi quɨvɨ.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 Tyin nduve ñuhu cunu ican, yacan cuenda cana̱ tsɨtɨ can, maa tyin ña cuví cuhun yoho tsi. Tan tacan cuví nyɨvɨ can. Juhva ñi quɨvɨ tsinú iñi ñi. Maa tyin quɨvɨ tsa quitsahá nyehe ñi tundoho, tan caahán ndasɨ nyɨvɨ tsata ñi tsa cuenda tuhun Nyoo, tacan tan jandɨhɨ́ ñi tsa tsinú iñi ñi.
21 Mas ele não tem raiz em si mesmo, sendo de pouca duração. Quando chega a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Tan tumaa nu cucoyo̱ tsɨtɨ can tsitsi iñu, juvin ñi nyɨvɨ tsa tsiñí tuhun Nyoo cuví can. Tsiñí ñi, maa tyin ña cuñí ñi javaha ñi tumaa tsiñí ñi. Tyin tyaá xaan ca iñi ñi tundoho ñayɨvɨ tan ñavin ca tuhun Nyoo. Tan nyiyo ca iñi ñi tsa cuca. Tan tandɨhɨ tuhun can jatyañú tsi tsi ñi, tan cuví ñi tumaa yutun tsa ña tsahá tsɨtɨ.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém as preocupações deste mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Tan ñuhu vaha nu cucoyo̱ tsɨtɨ can, yacan cuví inga nyɨvɨ tsa tsiñí tuhun Nyoo, tan cutuñí iñi ñi, tan javahá ñi tandɨhɨ tuhun caahán ra. Yɨhɨ́ ñi cuví ñi tumaa tsɨtɨ tsa cana̱ tan tsaha̱ tsi iin cientu tsɨtɨ, tan inga ñi cuví ñi tumaa tsɨtɨ tsa tsahá uñi xico, o tumaa tsɨtɨ tsa tsahá oco utsi tsɨtɨ intuhun intuhun.
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Tan caha̱n tucu ra Jesús inga cuhva ihya tsihin ñi; tan catyí ra:
24 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
25 Tan cuhva tsa quixí tandɨhɨ ra jahá tyiñu naha ra, quɨhvɨ̱ iin ra xaan iñi tsi ra jatsii can, tan quɨtɨ̱ ra tsɨtɨ cuhu ña vaha, tan cuahán ra.
25 Mas, enquanto todos estavam dormindo, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e foi embora.
26 Tan quɨvɨ cana̱ tsɨtɨ trigu can, tan cana̱ yoco tsi, cana̱ ndɨhɨ tucu cuhu ña vaha can.
26 E, quando as plantas cresceram e produziram fruto, apareceu também o joio.
27 Tacan tan ra cuví musu can naha ra, tsaha̱n ra naha tsicatyi̱ tuhun ra naha tsihin tsitoho ra naha: “Tata, maa ñi tsɨtɨ trigu tatsi̱ ndi, ¿tan nacuenda tyin cana̱ cuhu ña vaha can?” catyí ra naha.
27 Então os servos do dono da casa chegaram e disseram: “Patrão, o senhor não semeou boa semente no seu campo? De onde, então, vem o joio?”
28 Tan nacaha̱n ra can tan catyi ra: “Iyó iin ra xaan iñi tsi yu javaha̱ tsehe, tun cuvi.” Tacan tan musu can, catyí ra naha tsihin tsitoho ra: “¿A cuñí un tyin cuhun ndi tan tuhun ndi cuhu ña vaha can?”
28 Ele, porém, lhes respondeu: “Um inimigo fez isso.” Mas os servos lhe perguntaram: “O senhor quer que a gente vá e arranque o joio?”
29 Tan tsitoho ra naha catyí ra: “Ña tu̱hun ndo, tyin coto tuhun ndɨhɨ ndo trigu can.
29 O dono da casa respondeu: “Não! Porque, ao separar o joio, vocês poderão arrancar também com ele o trigo.
30 Ja̱ña ndo, na cuahnu maa tsi iin caa ñi tsihin trigu can, tatun tsa tsitsa tsi, tacan tan cua tava tyiñu yu na tuhun jihna ra naha cuhu ña vaha can, tan cuhñi ra naha cuenda jucun, tan cahmi ra naha. Tan yaha can tan natyihi vaha ra naha tsa vaha can tsitsi yaca yu.”
30 Deixem que cresçam juntos até a colheita. E, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ‘Ajuntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; mas recolham o trigo no meu celeiro.’”
31 Tacan tan caha̱n ra Jesús inga cuhva ihya tsihin ñi tan catyí ra:
31 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
32 Tyin tsɨtɨ can lihli ñi tsi tan ñavin ca tandɨhɨ ca tsɨtɨ. Maa tyin quɨvɨ tsahnu̱ tsi cuví tsi iin yutun. Tan quitsi̱ saa, tan javahá tɨ taca tɨ soco tun ―catyí ra Jesús.
32 Esse grão é, na verdade, a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, é maior do que as hortaliças, e chega a ser uma árvore, de modo que as aves do céu vêm se aninhar nos seus ramos.
33 Tan caha̱n ra Jesús inga cuhva ihya tsihin ñi tan catyí ra:
33 Jesus lhes contou ainda outra parábola:
34 Tandɨhɨ tuhun can caha̱n ra Jesús tsihin nyɨvɨ tsihin cuhva. Tan tandɨhɨ tsa caha̱n ra tsihin ñi ña caha̱n catsi maa ra, maa ñi maa tsihin cuhva caha̱n ra.
34 Jesus disse todas estas coisas às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia.
35 Tacan cuvi̱ tyin tacan tan cundaa tsa caha̱n Jutu Mañi yo tsihin yuhu ra cuvi̱ ndusu yuhu ra taha̱n tsanaha tan tyaa̱ ra tyehen:
35 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta: “Abrirei a minha boca em parábolas; publicarei coisas ocultas desde a criação do mundo.”
36 Tacan tan jacunuhu̱ ra Jesús tsi nyɨvɨ, tan quɨhvɨ̱ ra tsitsi vehe nu nyií ra. Tan natuhva̱ ra tsicá tsihin ra nu nyaá ra, tan catyí ra naha tsihin ra:
36 Então, despedindo as multidões, Jesus foi para casa. E, aproximando-se dele os seus discípulos, disseram: — Explique-nos a parábola do joio do campo.
37 Tacan tan quitsaha̱ catyí ra Jesús tsihin ra naha:
37 E Jesus respondeu:
38 Tan ñuhu can cuví nyɨvɨ iyó nu ñuhu ñayɨvɨ. Tan tsɨtɨ trigu can cuví nyɨvɨ tsa ndacá ñaha Nyoo. Tan cuhu ña vaha can cuví nyɨvɨ tsa nyicún tsi nu ña vaha.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino; o joio são os filhos do Maligno.
39 Tan nu tsa tatsi̱ cuhu ña vaha can, nu ican cuví nu ña vaha juvin ñi nu tsa xaan iñi tsi yu. Tan quɨvɨ cua naquihin yu tyiñu jahá yu, yacan cuñí tsi catyí quɨvɨ cua cundɨhɨ ñuhu ñayɨvɨ. Tan ra tsa cua naquihin tsɨtɨ can, cuví ra ángel naha ra.
39 O inimigo que o semeou é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os ceifeiros são os anjos.
40 Tumaa jataca̱ ra naha cuhu ña vaha can tyin cayu tsi, tacan cua cuvi quɨvɨ cua cundɨhɨ ñayɨvɨ.
40 Pois, assim como o joio é colhido e jogado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Yuhu Rayɨɨ tsa quee̱ nda gloria cua jaquitsi yu ángel tan jataca ra naha tsi nyɨvɨ natyuhu tsi inga nyɨvɨ na javaha ñi tsa ña vaha tan inga nyɨvɨ tsa iyó cuatyi.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, que ajuntarão do seu Reino todos os que servem de pedra de tropeço e os que praticam o mal
42 Tan cua tyihi ra naha tsi ñi tsitsi ono nu cayú ñuhu̱. Tan ican cua vacu tsaa ñi tan cahyu ña cua cuvi nuhu ñi.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Nyooho tan nyɨvɨ javahá cuhva cuñí Nyoo cua quituvi ndo nuu Jutu yo. Tan cua cuvi ndo tumaa tsa nditsin ñuhu̱ ñicanyii, nu ndacá ñaha Jutu yo. Tatun iyó soho ndo, tya̱a soho ndo tsa caahán yu.
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no Reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
44 ’Tsa ndacá ñaha Nyoo tsi nyɨvɨ cuví tsi tumaa xuhun cuaan tsa yɨhɨ́ xeehe tsitsi ñuhu. Tan iin ra nañihi̱ ra xuhun cuaan can, tan tyihi̱ xeehe nyico ra inga tsaha, tan sɨɨ xaan cuñí ra cuanuhu ra tan xico̱ ra tandɨhɨ tsa iyó tsi ra. Tacan tan jata̱ ra ñuhu nu yɨhɨ́ xeehe xuhun cuaan can.
44 — O Reino dos Céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem achou e escondeu. Então, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 ’Tan tsa ndacá ñaha Nyoo tsi nyɨvɨ, cuví tucu tsi tumaa iin ra najatá yuu xiñu tan naxicó nyico ra,
45 — O Reino dos Céus é também semelhante a um homem que negocia e procura boas pérolas.
46 tan tsa ñihi̱ ra iin tsa yahví xaan nyaá, xico̱ ra tandɨhɨ maa tsa cumi̱ ra, tan jata̱ ra yuu xiñu vaha can.
46 Quando encontrou uma pérola de grande valor, ele foi, vendeu tudo o que tinha e comprou a pérola.
47 ’Tan juvin ñi cuví tucu tsa ndacá ñaha Nyoo tsi nyɨvɨ tumaa iin traya tsa cañí ra naha nu ndutya ñuhu, tan ñihí ra naha tandɨhɨ nuu tyaca.
47 — O Reino dos Céus é ainda semelhante a uma rede que foi lançada ao mar e apanhou peixes de toda espécie.
48 Tan tsa tsitu̱ traya can tsihin tyaca, tavá ra naha traya can nu ityi. Tan ican nacatsí ra naha tsi tɨ, naquihín vaha ra naha quɨtɨ vaha tsitsi iin tyica, tan javitá ra naha quɨtɨ ña vaha can.
48 E, quando já estava cheia, os pescadores a arrastaram para a praia e, assentados, escolheram os bons para os cestos e jogaram fora os ruins.
49 Tan tacan cua cuvi quɨvɨ naa ñayɨvɨ, cua quitsi ángel, quitsi tava sɨɨn ra naha tsi nyɨvɨ vaha tan nyɨvɨ ña vaha.
49 Assim será no fim dos tempos: os anjos sairão, separarão os maus dentre os justos
50 Tan cua tyihi ra naha tsi nyɨvɨ ña vaha can anyaya nu cayú ñuhu̱, nu cua vacu tsaa ñi tan cahyu ña cua cuvi nuhu ñi.
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Tacan tan ra Jesús tsica̱ tuhun ra tsi ra tsicá tsihin ra, tan catyí ra tsihin ra naha:
51 Então Jesus perguntou: Eles responderam: — Sim!
52 Tacan tan catyí ra Jesús tsihin ra naha:
52 Então Jesus lhes disse:
53 Tsa ndɨhɨ̱ caha̱n ra Jesús cuhva ihya tan quita̱ ra cuahán ra.
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas, retirou-se dali.
54 Tan tsaa̱ nyico ra ñuu ra. Tan quitsaha̱ jacuahá ra tsitsi vehe ñuhu ñuu can. Tan iyo cuñí nyɨvɨ tan catyí ñi:
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de modo que se maravilhavam e diziam: — De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Tyin sehe ra tahví yutun can cuví tsi ra. Tan ña María cuví sɨhɨ ra. Tan yañi ra cuví tsi ra Jacobo, ra José, ra Simón tan ra Judas.
55 Não é este o filho do carpinteiro? A sua mãe não se chama Maria, e seus irmãos não são Tiago, José, Simão e Judas?
56 Tan cuhva ra iyó tucu ñi ityi nu iyó yo. Tun tacan, ¿nu maa tahan cutuhva̱ ra tandɨhɨ tsa tsitó ra? ―catyí ñi.
56 Todas as suas irmãs não vivem entre nós? Então, de onde lhe vem tudo isto?
57 Tan yacan cuenda ña cuñí ñi tyaa yahvi ñi tsi ra. Maa tyin ra Jesús catyí ra tsihin ñi:
57 E escandalizavam-se por causa dele. Jesus, porém, lhes disse:
58 Tan ña cuaha tsa iyo javaha̱ ra ñuu ra tsa cuenda tyin ña tsinú iñi ñi tsi ra.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.