Mateus 13
Tuhun tsaa tsa nacoo̱ jutu mañi yo Jesucristo tsi yo (MJCNT) vs ARC
1 Quɨvɨ can quita̱ ra Jesús vehe nu nyií ra tan cuahán ra, tsicunyaa̱ ra yuhu miñi.
1 Tendo Jesus saído de casa naquele dia, estava assentado junto ao mar.
2 Tan cuaha xaan nyɨvɨ ndu ii̱n nu nyaá ra, yacan cuenda quɨhvɨ̱ ra tsitsi iin yutun ndoo tan tsinyaa̱ ra. Tan tandɨhɨ nyɨvɨ ndoo̱ ñi yuhu ndutya.
2 E ajuntou-se muita gente ao pé dele, de sorte que, entrando num barco, se assentou; e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Tacan tan quitsaha̱ jacuahá ra tsi ñi tan caahán ra tsihin ñi tsihin iin cuhva, tan catyí ra:
3 E falou-lhe de muitas coisas por parábolas, dizendo: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Tan cuhva tsa quɨtɨ́ ra tsɨtɨ can, cucoyo̱ juhva tsi yuhu ityi. Tan quitsi̱ saa tan tsatsi̱ tɨ tsɨtɨ can.
4 E, quando semeava,
5 Tan juhva ca tsɨtɨ can cucoyo̱ tyañu yuu nu ña cuaha nyahyu yɨhɨ́. Tan ican cana̱ tsɨtɨ can tsa numi ñi tyin ña cuaha nyahyu yɨhɨ́ tyañu yuu can.
5 e outra
6 Maa tyin cuhva tsa cana̱ ñicanyii, numi ñi na ityi̱ tsi, tyin ña cunu yɨhɨ́ yoho tsaha tsi.
6 Mas, vindo o sol, queimou-se e secou-se, porque não tinha raiz.
7 Juhva ca tsɨtɨ can cucoyo̱ tyañu iñu. Tan quɨvɨ cana̱ trigu can tsahnu̱ tsi iin caa ñi tsihin iñu can, tan iñu can numi xaan ca tsahnu̱ tsi tan tsahñi̱ tsi trigu can.
7 E outra caiu entre espinhos, e os espinhos cresceram e sufocaram-na.
8 Maa tyin juhva ca tsɨtɨ can cucoyo̱ nu ñuhu vaha. Tan quɨvɨ tsahnu̱ tsi, vaha xaan tsaha̱ tsi tsɨtɨ. Tyin tsa iin tsɨtɨ can, cientu tsɨtɨ quita̱ tsihin tsi. Tan inga tsɨtɨ can, uñi xico, tan inga tsi oco utsi tsɨtɨ tsaha̱ tsi.
8 E outra caiu em boa terra e deu fruto: um, a cem, outro, a sessenta, e outro, a trinta.
9 ¡Tatun nyaá soho ndo, tya̱a soho ndo tuhun caahán yu! ―catyí ra Jesús.
9 Quem tem ouvidos para ouvir, que ouça.
10 Tacan tan natuhva̱ ra tsicá tsihin ra Jesús, tan tsica̱ tuhun ra naha tsi ra, tan catyí ra naha:
10 E, acercando-se dele os discípulos, disseram-lhe: Por que lhes falas por parábolas?
11 Tan nacaha̱n ra Jesús tan catyí ra:
11 Ele, respondendo, disse-lhes: Porque a vós é dado conhecer os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não lhes é dado;
12 Tyin tandɨhɨ nyɨvɨ tsa cutuñí iñi tsa caahán yu tan javahá ñi, cuaha ca cua cutuñi iñi ñi. Tan nyɨvɨ tsa ña cutuñí iñi, tan ña cuñí ñi javaha ñi, cua quihin nyaa ndɨhɨ yu tsa luxu ñi tsa tsitó ñi.
12 porque àquele que tem se dará, e terá em abundância; mas aquele que não tem, até aquilo que tem lhe será tirado.
13 Yacan cuenda caahán yu tsihin ñi tsihin cuhva, tyin nyehé ñi tan cuví tsi tumaa tsa ña nyehé ñi. Tsiñí ñi maa tyin ña cutuñí iñi ñi, tumaa tsa ña tsiñí ñi cuví can.
13 Por isso, lhes falo por parábolas, porque eles, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem compreendem.
14 Tyin tacan tan cundaa tsa caha̱n ra Isaías ra cuví ndusu yuhu Nyoo taha̱n tsanaha, tan catyí ra:
14 E neles se cumpre a profecia de Isaías, que diz: Ouvindo, ouvireis, mas não compreendereis e, vendo, vereis, mas não percebereis.
15 Tyin tsa ndundava̱ xaan añima nyɨvɨ ihya,
15 Porque o coração deste povo está endurecido, e ouviu de mau grado com seus ouvidos e fechou os olhos, para que não veja com os olhos, e ouça com os ouvidos, e compreenda com o coração, e se converta, e eu o cure.
16 ’Maa tyin sɨɨ xaan cuví tsi nyooho, tyin nyehé ndo tsihin tinuu ndo, tan tsiñí ndo tsihin soho ndo.
16 Mas bem-aventurados os vossos olhos, porque veem, e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Tsa nditsa catyí yu tsihin ndo, tyin cuaha xaan ra cuvi̱ ndusu yuhu Nyoo tan cuaha xaan nyɨvɨ vaha, cuñi̱ ñi nyehe ñi tsa nyehé nyooho tsa javahá yu, maa tyin ña nyehe̱ ñi. Tan cuñi̱ ñi tyaa soho ñi tandɨhɨ tsa tsiñí nyooho vityin, maa tyin ña tsiñi̱ ñi.
17 Porque em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vós vedes e não
18 ’Tya̱a soho ndo tsa cuñí tsi catyi cuhva tsa caha̱n yu tsa cuenda ra tsa tatsí tsɨtɨ trigu can:
18 Escutai vós, pois, a parábola do semeador.
19 Nyɨvɨ tsa tsiñí tuhun nácaa cuñí Nyoo cundaca ñaha ra añima ñi, tan ña cutuñí iñi ñi, cuví ñi tumaa nu cucoyo̱ tsɨtɨ trigu yuhu ityi. Tan quitsi̱ nu ña vaha tan quihi̱n nyaa nu tuhun Nyoo tsa iyó añima ñi.
19 Ouvindo alguém a palavra do Reino e não a entendendo, vem o maligno e arrebata o que foi semeado no seu coração; este é o que foi semeado ao pé do caminho;
20 Tan tumaa nu cucoyo̱ tsɨtɨ can tyañu yuu, juvin ñi nyɨvɨ tsa tsiñí tuhun Nyoo cuví can. Tan sɨɨ xaan naquihi̱n vaha ñi itsi juhva ñi quɨvɨ.
20 porém o que foi semeado em pedregais é o que ouve a palavra e logo a recebe com alegria;
21 Tyin nduve ñuhu cunu ican, yacan cuenda cana̱ tsɨtɨ can, maa tyin ña cuví cuhun yoho tsi. Tan tacan cuví nyɨvɨ can. Juhva ñi quɨvɨ tsinú iñi ñi. Maa tyin quɨvɨ tsa quitsahá nyehe ñi tundoho, tan caahán ndasɨ nyɨvɨ tsata ñi tsa cuenda tuhun Nyoo, tacan tan jandɨhɨ́ ñi tsa tsinú iñi ñi.
21 mas não tem raiz em si mesmo; antes, é de pouca duração; e, chegada a angústia e a perseguição por causa da palavra, logo se ofende;
22 Tan tumaa nu cucoyo̱ tsɨtɨ can tsitsi iñu, juvin ñi nyɨvɨ tsa tsiñí tuhun Nyoo cuví can. Tsiñí ñi, maa tyin ña cuñí ñi javaha ñi tumaa tsiñí ñi. Tyin tyaá xaan ca iñi ñi tundoho ñayɨvɨ tan ñavin ca tuhun Nyoo. Tan nyiyo ca iñi ñi tsa cuca. Tan tandɨhɨ tuhun can jatyañú tsi tsi ñi, tan cuví ñi tumaa yutun tsa ña tsahá tsɨtɨ.
22 e o que foi semeado entre espinhos é o que ouve a palavra, mas os cuidados deste mundo e a sedução das riquezas sufocam a palavra, e fica infrutífera;
23 Tan ñuhu vaha nu cucoyo̱ tsɨtɨ can, yacan cuví inga nyɨvɨ tsa tsiñí tuhun Nyoo, tan cutuñí iñi ñi, tan javahá ñi tandɨhɨ tuhun caahán ra. Yɨhɨ́ ñi cuví ñi tumaa tsɨtɨ tsa cana̱ tan tsaha̱ tsi iin cientu tsɨtɨ, tan inga ñi cuví ñi tumaa tsɨtɨ tsa tsahá uñi xico, o tumaa tsɨtɨ tsa tsahá oco utsi tsɨtɨ intuhun intuhun.
23 mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve e compreende a palavra; e dá fruto, e um produz cem, outro, sessenta, e outro, trinta.
24 Tan caha̱n tucu ra Jesús inga cuhva ihya tsihin ñi; tan catyí ra:
24 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O Reino dos céus é semelhante ao homem que semeia boa semente no seu campo;
25 Tan cuhva tsa quixí tandɨhɨ ra jahá tyiñu naha ra, quɨhvɨ̱ iin ra xaan iñi tsi ra jatsii can, tan quɨtɨ̱ ra tsɨtɨ cuhu ña vaha, tan cuahán ra.
25 mas, dormindo os homens, veio o seu inimigo, e semeou o joio no meio do trigo, e retirou-se.
26 Tan quɨvɨ cana̱ tsɨtɨ trigu can, tan cana̱ yoco tsi, cana̱ ndɨhɨ tucu cuhu ña vaha can.
26 E, quando a erva cresceu e frutificou, apareceu também o joio.
27 Tacan tan ra cuví musu can naha ra, tsaha̱n ra naha tsicatyi̱ tuhun ra naha tsihin tsitoho ra naha: “Tata, maa ñi tsɨtɨ trigu tatsi̱ ndi, ¿tan nacuenda tyin cana̱ cuhu ña vaha can?” catyí ra naha.
27 E os servos do pai de família, indo ter
28 Tan nacaha̱n ra can tan catyi ra: “Iyó iin ra xaan iñi tsi yu javaha̱ tsehe, tun cuvi.” Tacan tan musu can, catyí ra naha tsihin tsitoho ra: “¿A cuñí un tyin cuhun ndi tan tuhun ndi cuhu ña vaha can?”
28 E ele lhes disse: Um inimigo é quem fez isso. E os servos lhe disseram: Queres, pois, que vamos arrancá-lo?
29 Tan tsitoho ra naha catyí ra: “Ña tu̱hun ndo, tyin coto tuhun ndɨhɨ ndo trigu can.
29 Porém ele lhes disse: Não; para que, ao colher o joio, não arranqueis também o trigo com ele.
30 Ja̱ña ndo, na cuahnu maa tsi iin caa ñi tsihin trigu can, tatun tsa tsitsa tsi, tacan tan cua tava tyiñu yu na tuhun jihna ra naha cuhu ña vaha can, tan cuhñi ra naha cuenda jucun, tan cahmi ra naha. Tan yaha can tan natyihi vaha ra naha tsa vaha can tsitsi yaca yu.”
30 Deixai crescer ambos juntos até à ceifa; e, por ocasião da ceifa, direi aos ceifeiros: colhei primeiro o joio e atai-o em molhos para o queimar; mas o trigo, ajuntai-o no meu celeiro.
31 Tacan tan caha̱n ra Jesús inga cuhva ihya tsihin ñi tan catyí ra:
31 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O Reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda que um homem, pegando dele, semeou no seu campo;
32 Tyin tsɨtɨ can lihli ñi tsi tan ñavin ca tandɨhɨ ca tsɨtɨ. Maa tyin quɨvɨ tsahnu̱ tsi cuví tsi iin yutun. Tan quitsi̱ saa, tan javahá tɨ taca tɨ soco tun ―catyí ra Jesús.
32 o qual é realmente a menor de todas as sementes; mas, crescendo, é a maior das plantas e faz-se uma árvore, de sorte que vêm as aves do céu e se aninham nos seus ramos.
33 Tan caha̱n ra Jesús inga cuhva ihya tsihin ñi tan catyí ra:
33 Outra parábola lhes disse: O Reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher toma e introduz em três medidas de farinha, até que tudo esteja levedado.
34 Tandɨhɨ tuhun can caha̱n ra Jesús tsihin nyɨvɨ tsihin cuhva. Tan tandɨhɨ tsa caha̱n ra tsihin ñi ña caha̱n catsi maa ra, maa ñi maa tsihin cuhva caha̱n ra.
34 Tudo isso disse Jesus por parábolas à multidão e nada lhes falava sem parábolas,
35 Tacan cuvi̱ tyin tacan tan cundaa tsa caha̱n Jutu Mañi yo tsihin yuhu ra cuvi̱ ndusu yuhu ra taha̱n tsanaha tan tyaa̱ ra tyehen:
35 para que se cumprisse o que fora dito pelo profeta, que disse: Abrirei em parábolas a boca; publicarei coisas ocultas desde a criação do mundo.
36 Tacan tan jacunuhu̱ ra Jesús tsi nyɨvɨ, tan quɨhvɨ̱ ra tsitsi vehe nu nyií ra. Tan natuhva̱ ra tsicá tsihin ra nu nyaá ra, tan catyí ra naha tsihin ra:
36 Então, tendo despedido a multidão, foi Jesus para casa. E chegaram ao pé dele os seus discípulos, dizendo: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Tacan tan quitsaha̱ catyí ra Jesús tsihin ra naha:
37 E ele, respondendo, disse-lhes: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem,
38 Tan ñuhu can cuví nyɨvɨ iyó nu ñuhu ñayɨvɨ. Tan tsɨtɨ trigu can cuví nyɨvɨ tsa ndacá ñaha Nyoo. Tan cuhu ña vaha can cuví nyɨvɨ tsa nyicún tsi nu ña vaha.
38 o campo é o mundo, a boa semente são os filhos do Reino, e o joio são os filhos do Maligno.
39 Tan nu tsa tatsi̱ cuhu ña vaha can, nu ican cuví nu ña vaha juvin ñi nu tsa xaan iñi tsi yu. Tan quɨvɨ cua naquihin yu tyiñu jahá yu, yacan cuñí tsi catyí quɨvɨ cua cundɨhɨ ñuhu ñayɨvɨ. Tan ra tsa cua naquihin tsɨtɨ can, cuví ra ángel naha ra.
39 O inimigo que o semeou é o diabo; e a ceifa é o fim do mundo; e os ceifeiros são os anjos.
40 Tumaa jataca̱ ra naha cuhu ña vaha can tyin cayu tsi, tacan cua cuvi quɨvɨ cua cundɨhɨ ñayɨvɨ.
40 Assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim será na consumação deste mundo.
41 Yuhu Rayɨɨ tsa quee̱ nda gloria cua jaquitsi yu ángel tan jataca ra naha tsi nyɨvɨ natyuhu tsi inga nyɨvɨ na javaha ñi tsa ña vaha tan inga nyɨvɨ tsa iyó cuatyi.
41 Mandará o Filho do Homem os seus anjos, e eles colherão do seu Reino tudo o que causa escândalo e os que cometem iniquidade.
42 Tan cua tyihi ra naha tsi ñi tsitsi ono nu cayú ñuhu̱. Tan ican cua vacu tsaa ñi tan cahyu ña cua cuvi nuhu ñi.
42 E lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali, haverá pranto e ranger de dentes.
43 Nyooho tan nyɨvɨ javahá cuhva cuñí Nyoo cua quituvi ndo nuu Jutu yo. Tan cua cuvi ndo tumaa tsa nditsin ñuhu̱ ñicanyii, nu ndacá ñaha Jutu yo. Tatun iyó soho ndo, tya̱a soho ndo tsa caahán yu.
43 Então, os justos resplandecerão como o sol, no Reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, que ouça.
44 ’Tsa ndacá ñaha Nyoo tsi nyɨvɨ cuví tsi tumaa xuhun cuaan tsa yɨhɨ́ xeehe tsitsi ñuhu. Tan iin ra nañihi̱ ra xuhun cuaan can, tan tyihi̱ xeehe nyico ra inga tsaha, tan sɨɨ xaan cuñí ra cuanuhu ra tan xico̱ ra tandɨhɨ tsa iyó tsi ra. Tacan tan jata̱ ra ñuhu nu yɨhɨ́ xeehe xuhun cuaan can.
44 Também o Reino dos céus é semelhante a um tesouro escondido n dele, vai, vende tudo quanto tem e compra aquele campo.
45 ’Tan tsa ndacá ñaha Nyoo tsi nyɨvɨ, cuví tucu tsi tumaa iin ra najatá yuu xiñu tan naxicó nyico ra,
45 Outrossim, o Reino dos céus é semelhante ao homem negociante que busca boas pérolas;
46 tan tsa ñihi̱ ra iin tsa yahví xaan nyaá, xico̱ ra tandɨhɨ maa tsa cumi̱ ra, tan jata̱ ra yuu xiñu vaha can.
46 e, encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo quanto tinha e comprou-a.
47 ’Tan juvin ñi cuví tucu tsa ndacá ñaha Nyoo tsi nyɨvɨ tumaa iin traya tsa cañí ra naha nu ndutya ñuhu, tan ñihí ra naha tandɨhɨ nuu tyaca.
47 Igualmente, o Reino dos céus é semelhante a uma rede lançada ao mar e que apanha toda qualidade
48 Tan tsa tsitu̱ traya can tsihin tyaca, tavá ra naha traya can nu ityi. Tan ican nacatsí ra naha tsi tɨ, naquihín vaha ra naha quɨtɨ vaha tsitsi iin tyica, tan javitá ra naha quɨtɨ ña vaha can.
48 E, estando cheia, a puxam para a praia e, assentando-se, apanham para os cestos os bons; os ruins, porém, lançam fora.
49 Tan tacan cua cuvi quɨvɨ naa ñayɨvɨ, cua quitsi ángel, quitsi tava sɨɨn ra naha tsi nyɨvɨ vaha tan nyɨvɨ ña vaha.
49 Assim será na consumação dos séculos: virão os anjos e separarão os maus dentre os justos.
50 Tan cua tyihi ra naha tsi nyɨvɨ ña vaha can anyaya nu cayú ñuhu̱, nu cua vacu tsaa ñi tan cahyu ña cua cuvi nuhu ñi.
50 E lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali, haverá pranto e ranger de dentes.
51 Tacan tan ra Jesús tsica̱ tuhun ra tsi ra tsicá tsihin ra, tan catyí ra tsihin ra naha:
51 E disse-lhes Jesus: Entendestes todas estas Disseram-lhe eles: Sim, Senhor.
52 Tacan tan catyí ra Jesús tsihin ra naha:
52 E ele disse-lhes: Por isso, todo escriba instruído acerca do Reino dos céus é semelhante a um pai de família que tira do seu tesouro
53 Tsa ndɨhɨ̱ caha̱n ra Jesús cuhva ihya tan quita̱ ra cuahán ra.
53 E aconteceu que Jesus, concluindo essas parábolas, se retirou dali.
54 Tan tsaa̱ nyico ra ñuu ra. Tan quitsaha̱ jacuahá ra tsitsi vehe ñuhu ñuu can. Tan iyo cuñí nyɨvɨ tan catyí ñi:
54 E, chegando à sua pátria, ensinava-os na sinagoga deles, de sorte que se maravilhavam e diziam: Donde veio a este a sabedoria e estas maravilhas?
55 Tyin sehe ra tahví yutun can cuví tsi ra. Tan ña María cuví sɨhɨ ra. Tan yañi ra cuví tsi ra Jacobo, ra José, ra Simón tan ra Judas.
55 Não é este o filho do carpinteiro? E não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos, Tiago, e José, e Simão, e Judas?
56 Tan cuhva ra iyó tucu ñi ityi nu iyó yo. Tun tacan, ¿nu maa tahan cutuhva̱ ra tandɨhɨ tsa tsitó ra? ―catyí ñi.
56 E não estão entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe veio, pois, tudo isso?
57 Tan yacan cuenda ña cuñí ñi tyaa yahvi ñi tsi ra. Maa tyin ra Jesús catyí ra tsihin ñi:
57 E escandalizavam-se nele. Jesus, porém, lhes disse: Não há profeta sem honra, a não ser na sua pátria e na sua casa.
58 Tan ña cuaha tsa iyo javaha̱ ra ñuu ra tsa cuenda tyin ña tsinú iñi ñi tsi ra.
58 E não fez ali muitas maravilhas, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.