Lucas 12
Tuhun tsaa tsa nacoo̱ jutu mañi yo Jesucristo tsi yo (MJCNT) vs ARIB
1 Cuenda mil nyɨvɨ ndu ii̱n nda cuanda catyihí tahan ña ñi, tyin cuaha xaan ñi. Tacan tan ra Jesús caha̱n jihna ra tsihin ra tsicá tsihin ra:
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Tyin nduve iin tsa yɨhɨ́ xeehe tan cuñí yo, tyin ña cua quituvi. Tan nduve tsa xeehe tan cuñí yo, tyin ña cua coto nyɨvɨ.
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 Yacan cuenda, náa ndɨhɨ tsa caahán ndo nu xeehe, cua quita tsi nu nditsin. Tan náa ndɨhɨ tsa caahán ndo tsitsi vehe ndo, cua cana tsaa nyɨvɨ jiñi vehe.
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 ’Tan catyí yu tsihin ndo tsa cuví ndo ra vaha iñi tsi yu, tyin ña na̱yuhvi ndo tsi nu tsahñí cuñu ñuhu yo. Tyin yaha can tan nduve ca tsa cuví javaha nu tsi yo.
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 Maa tyin cua catyi yu tsihin ndo yóo taahán tsi nayuhvi ndo. Na̱yuhvi ndo tan tya̱a yahvi ndo tsi Nyoo, ra cuví quinyaa tsa nyito ndo. Tan yaha yacan tan cuví tyihi ra tsi ndo anyaya.
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 ’Saa, ña yahvi nyaá tɨ. Cuví jata yo uhun taahan tɨ tsihin uvi ñi xuhun. Vasu ndi maa nyihi ñi tɨ, Nyoo ña naá iñi ra tsi ndi intuhun tɨ.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Tan nyooho, nyaá yahvi ca ndo nu Nyoo tan ñavin ca tsa cuaha saa can, tan nda cuanda ixi jiñi ndo tan tsitó Nyoo najava taahan tsi iyó tyin tsa nacahvi̱ ra intuhun intuhun tsi. Yacan cuenda ña na̱yuhvi ndo.
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 ’Catyí yu tsihin ndo tyin tandɨhɨ nyooho tsa janahá ndo tsi nyɨvɨ tyin tsinú iñi ndo tsi yu, tacan tucu maa yu, cua cahan yu tuhun ndo nuu ángel Nyoo nda gloria. Tyin yuhu Rayɨɨ nda gloria quee̱ yu.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Maa tyin nyooho tsa janahá ndo tyin ña tsinú iñi ndo tsi yu, tacan tucu maa yu, cua cahan yu nuu ángel Nyoo tyin ñavin nyɨvɨ cuenda yu cuví ndo.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 Tan vasu cuxaan nyɨvɨ tsi yuhu, Rayɨɨ tsa quee̱ nda gloria, Nyoo cua jaha ra tucahnu iñi tsi ñi. Maa tyin nyɨvɨ caahán tsa ndavaha ñi sɨquɨ Tatyi Ii Nyoo ña cua coo tucahnu iñi tsi ñi cuenda yacan.
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 ’Quɨvɨ tsa cua cundaca nyɨvɨ tsi ndo tsitsi vehe ñuhu, nu juez, a nuu ra cumí tyiñu naha ra, ña caca iñi ndo náa tuhun cua nacahan ndo.
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 Tyin cuhva tsa cua nacahan ndo, cua cuhva maa Tatyi Ii Nyoo náa tuhun taahán tsi cahan ndo ―catyí ra Jesús.
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Iin ra tsa nyií tsihin nyɨvɨ cuaha tsa ndu ii̱n nu nyií ra Jesús, catyí ra tsihin ra Jesús:
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 Tacan tan catyí ra Jesús tsihin ra:
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 Tan yaha̱ can tan catyí ra nuu nyɨvɨ cuaha can:
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 Tacan tan tsaha̱ cuenda ra Jesús iin cuhva tsi tandɨhɨ nyɨvɨ, tan catyí ra:
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 Tacan tan tsicá iñi ra: “¿Nacaa javaha yu? Nduve nu quɨhɨ tandɨhɨ ndaha tyiñu ihya.”
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 Tan catyí ra: “Tsa tsitó yu nácaa cua javaha yu. Cua canɨ yu tandɨhɨ yaca nyihi yu, tan cua javaha yu tsa nahnu ca, tan natyihi yu tandɨhɨ ndaha tyiñu can tsihin tandɨhɨ ca tsa iyó tsi yu tsitsi can.
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 Tacan tan cua catyi yu tsihin yu: Cuaha xaan ndaha tyiñu naquihi̱n vaha un, tan vityin cuahán maa cuiya, qu̱itatu, ca̱tsi vaha, co̱ho vaha, tan cu̱sɨɨ iñi.”
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 Tan Nyoo catyí ra tsihin ra can: “Ra soho, tsacuaa vityin cua cúu un, tan tsa naquihi̱n vaha un ¿Yóo tsii cua cuví yacan?” catyí Nyoo tsihin ra can.
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Tacan cuví iin ra tsa jatacá tan tyihí vaha ra tsa cuca tsi ra; maa tyin nuu Nyoo ra ndaahvi cuví ra ―catyí ra Jesús.
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Tacan tan catyí ra Jesús tsihin ra tsicá tsihin ra:
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Tyin nyaá yahvi ca ñayɨvɨ tsa nyito yo tan ñavin ca tsa catsi yo. Tan nyaá yahvi ca cuñu ñuhu yo tan ñavin ca tsa nditsí yo.
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 Ja̱ha ndo cuenda saa tyin ña jahá tyiñu tɨ. Tan ndi ña tyihí vaha tɨ tsa catsi tɨ. Maa tyin tsatsí tɨ, tyin Nyoo tsahá ra tsa catsi tɨ. Tan nuu Nyoo nyaá yahvi ca nyooho tan ñavin ca saa.
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 Tan vasu ndi maa tsicá xaan iñi ndo maa tyin ña cuví jandusucun ndo luxu ca tsi ndo.
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Tatun ndi luxu can tan ña cuví jahá ndo, ¿nacuenda tsa tsicá xaan iñi ndo tandɨhɨ ca tsa tsiñí ñuhu tsi ndo?
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 ’Ja̱ha ndo cuenda nácaa iyó yutun ita tyin ña jahá tyiñu tun tan ndi ña taví tun yuhva. Maa tyin catyí yu tsihin ndo tyin ndi ra rey Salomón tsihin tandɨhɨ tsa cuca ra tan ña sɨɨ caá tsa tsinditsi̱ ra tumaa tsa jacunditsí Nyoo tsi yutun ita ican.
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Tatun tacan ñi jacunditsí Nyoo tsi yutun ita tsa iyó nu tsɨquɨ vityin, tan ityaan cua cayu tun tsitsi horno, tan nyooho cahnu ca cuví ndo nuu ra tan ñavin ca yutun ita. ¿A ña cua cuhva ra tsa cunditsi ndo? Maa tyin maa ndo ña tsinú vaha iñi ndo tsi ra.
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 Ña caca xaan iñi ndo tuhun tsa catsi ndo tan tsa coho ndo.
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 Tyin nyɨvɨ tsa ña tsinú iñi tsi Nyoo tsicá iñi ñi yacan. Maa tyin Jutu yo Nyoo tsitó ra náa tsiñí ñuhu tsi ndo.
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 Vaha ca tsa nducu ndo nácaa cuhva cuenda ndo tsi ndo tsi Nyoo na cundaca ñaha ra tsi ndo. Tan cuhva tucu ra tandɨhɨ tsa tsiñí ñuhu tsi ndo.
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 ’Ña nayuhvi nyooho, mbee jana yu. Ña cuaha ndo maa tyin Jutu yo Nyoo cuñí ra tsi ndo. Yacan cuenda cua cuhva ra quɨhvɨ ndo nu ndacá ñaha ra.
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 Xi̱co ndo tsa iyó tsi ndo. Tan jatyinyee ndo tsi nyɨvɨ ndaahvi. Tatun javahá ndo tacan, jacayá ndo tsa vaha nuu nyaá Nyoo. Tyin nuu nyaá Nyoo ña ndɨhɨ tsa vaha. Tyin yoñi yóo jatɨvɨ́ can ndacan, ndi nu ñasuhu, tan ndi quɨtɨ.
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 Tyin nuu iyó tsa cuca ndo, ican cuví nu nyita iñi ndo. Tan ndacan cua coo ndɨhɨ añima ndo ―catyí ra.
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 ’Cu̱atu vaha ndo tsi yu tsihin ñuhu̱ nditsin Nyoo quɨvɨ quitsi yu inga tsaha.
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 Tan cu̱vi ndo tumaa musu tsa ndatú tsi tsitoho ra naha náa cuhva quitsi ra tsa cuahán ra iin vico tindaha. Tan ndatú ra naha, tyin tacan tan numi ñi cua nuña ra naha yuvehe cuhva tsa jandatsan tsitoho ra naha tsa tsaa ra.
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 — ausente —
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 — ausente —
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Tan co̱to ndo tyin tatun tsitoho vehe, tan tsitó ra náa cuhva cua quɨhvɨ ñasuhu vehe ra, cua jaha ra cuenda vehe ra. Tan ña cua cuhva ra quɨhvɨ nu ñasuhu ican tsitsi vehe ra.
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Tan tacan cuví tucu nyooho, cu̱atu ndo. Tyin yuhu, Rayɨɨ tsa quee̱ nda gloria, sana iñi ndo tan cua quitsi yu ―catyí ra Jesús.
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 Tacan tan quitsaha̱ nducú tuhun ra Pedro tsi ra Jesús:
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Tacan tan nacaha̱n ra Jesús, tan catyí ra tsihin ra:
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 Tan sɨɨ xaan cuñí musu ican tatun cuhva tsa jahá tyiñu ra, tan cua tsaa tsitoho ra. Tyin tyaá yahvi ra tandɨhɨ tsa taahán tsi ica ra.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Tan catyí yu tsihin ndo tyin tsa nditsa. Tyin tsitoho ra cua nacuhva ra tandɨhɨ tsa cumí ra, cua quɨhɨ ndaha ra. Tyin vaha tyaá yahvi ra tsihin tyiñu jahá ra.
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 Maa tyin tatun tsicá iñi musu ican tyin naha xaan cuahán tsitoho ra, tan quitsaha̱ cañí ra tsi inga musu tsa cutahán tsihin ra tan ñiñaha jahá tyiñu ican, tan ña cuñí ra jaha tyiñu ra. Tyiñu tsatsí ñi tan tyiñu tsiñí nyixi ñi iyó ra.
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Tacan tan sana iñi ra cua tsaa tsitoho ra quɨvɨ tsa ña ndatú ra tsi ra, tan cuhva tsa ña tsitó ra. Tacan tan ñihi xaan cua tatsi tuñi tsitoho ra tsi ra, tumaa tuhvá maa ra icá tsihin nyɨvɨ tsa ña tsiñú iñi tsa caahán ra.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 ’Tan iin musu tsa tsitó nácaa iyó tsitoho ra tan ña javahá ra cuhva cuñí tsitoho ra, cuaha xaan tundoho cua nyehe ra.
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Maa tyin tatun iin musu tsa ña tsitó, tan javaha ra tsa ña vaha, cua tatsi tuñi tsitoho ra tsi ra, maa tyin luxu ñi. Tyin ña tsito̱ ra can, tan javaha̱ ra. Tatun iin musu tan cuaha tsa tsaha̱ tsitoho ra tsi ra, cuaha tyiñu taahán tsi nacuhva cuenda ra tsi tsitoho ra. Tan ra tsa cuaha xaan yɨhɨ́ ndaha can, cuaha xaan tyiñu taahán tsi nacuhva cuenda ra tsi tsitoho ra.
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 ’Tumaa tsa jatahán yu ñuhu̱ nu ñuhu ñayɨvɨ, tacan cuví tyiñu vatsí yu. ¡Tan cuñí xaan yu tsa nacayu catyin ña ñuhu̱ ihya!
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Tyin nyaá cua yaha yu iin tundoho cahnu, tan cahnu xaan tundoho iyó yu nda cuanda ndɨhɨ tyiñu jahá yu.
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 Cuñí maa ndo tyin tsa vatsí cuhva yu tsa taxin coo ndo nu ñuhu ñayɨvɨ ihya. Maa tyin yuhu vatsí yu tyin jasɨɨn yu tsi ndo.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 Tyin tsa vityin tan ityi nuu ca, uhun taahan nyɨvɨ iin vehe ñi cua cusɨɨn ñi. Uñi taahan ñi cua cañi tahan tsihin uvi taahan ñi. Tan uvi taahan ñi cua cañi tahan tsihin uñi taahan ñi.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Tan ra iyó sehe, cua cañi tahan ra tsihin sehe ra. Tan ra cuví sehe can cua cañi tahan ra tsihin jutu ra. Tan ñaha iyó sehe sɨɨhɨ cua cañi tahan ña tsihin sehe sɨɨhɨ ña. Tan ña cuví sehe sɨɨhɨ can cua cañi tahan ña tsihin sɨhɨ ña. Tan ñaha cuví tyiso cua cañi tahan ña tsihin tsanu ña. Tan ñaha cuví tsanu can cua cañi tahan ña tsihin tyiso ña ―catyí ra Jesús.
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Catyí tucu ra Jesús tsihin nyɨvɨ cuaha tsa yucú ican:
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 Tatun tsa nyehé ndo tyin tsa yɨhɨ́ tatyi quee̱ ityi ndutya ñuhu, catyí ndo tyin tsa cua ndu ihñi. Tan quita tsa cuii nu caahán ndo.
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 Nyooho jahá ndo tsa tsitó xaan ndo, tan nacotó ndo tandɨhɨ tsa cuví andɨvɨ, tan tandɨhɨ tsa cuví nu ñuhu ñayɨvɨ ihya. Tan ¿nacuenda tsa ña nacotó ndo náa tyembu iyó ndo vityin?
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 ’¿Nacuenda ña jahá ndo cuenda, ndáa tsa vaha tan ndáa tsa ña vaha?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Tatun iin ra tsicán cuatyi tsaha ndo tan cuahán ndo tsihin ra nu nyaá ra cumí tyiñu, ityi cuahán ndo ndu̱cu ndo cuhva coo vaha ndo tsihin ra tsa ndi cumañi ca tsaa ndo nu nyaá ra cumí tyiñu. Coto nacuhva cuenda ra tsi ndo tsi juez. Tan juez ican cua nacuhva cuenda ra tsi ndo tsi ra vitya naha ra. Tan ra vitya naha ra cua tyihi ra naha tsi ndo tsitsi vehe caa.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 Tatun tacan cua cuvi, catyí yu tsihin ndo tyin ña cua quita ndo nda cuanda tyahvi ndo tandɨhɨ tsa taahán tsi tyahvi ndo ―catyí ra Jesús.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.