Atos 19
Tuhun tsaa tsa nacoo̱ jutu mañi yo Jesucristo tsi yo (MJCNT) vs NVT
1 Tsitsi tsa nyií ra Apolos ñuu Corinto, ra Pablo yaha̱ ra ityi yucu tan tsaa̱ ra nda ñuu Éfeso. Tan ican nañihi̱ ra tsi taahan ra yɨhɨ́ cuenda ra Cristo.
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo viajou pelas regiões do interior até chegar a Éfeso, no litoral, onde encontrou alguns discípulos.
2 Tan tsica̱ tuhun ra tsi ra naha:
2 Ele lhes perguntou: “Vocês receberam o Espírito Santo quando creram?”. “Não”, responderam eles. “Nem sequer ouvimos que existe o Espírito Santo.”
3 Tacan tan ra Pablo tsica̱ tuhun ra tsi ra naha:
3 “Então que batismo vocês receberam?”, perguntou ele. “O batismo de João”, responderam.
4 Tacan tan catyí ra Pablo tsihin ra naha:
4 Paulo disse: “João batizava com o batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois, isto é, em Jesus”.
5 Tsa tsiñi̱ ra naha tsa caha̱n ra Pablo tuhun ihya, tacan tan tsicoondutya̱ ra naha inga tsaha tsihin sɨvɨ Jutu Mañi yo Jesús.
5 Assim que ouviram isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Tan tsa tyiso̱ ndaha ra Pablo jiñi ra naha, tacan tan naquihi̱n ra naha Tatyi Ii Nyoo. Tan quitsaha̱ caahán ra naha inga yuhu. Tan tsahá cuenda ra naha tuhun tsa tsaha̱ Tatyi Ii Nyoo tsi ra naha tsi nyɨvɨ.
6 Paulo lhes impôs as mãos e o Espírito Santo veio sobre eles, e falaram em línguas e profetizaram.
7 Tan tsa tandɨhɨ ra naha quita̱ maa utsi uvi taahan ra naha.
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Tan tsitsi tsa uñi yoo tsicá ra Pablo vehe ñuhu nyɨvɨ Israel ñuu Éfeso, tan caahán ra tuhun ra Cristo tsihin tsa nɨɨ iñi ra. Tan jacuaha ra tsi ñi na nacuhva ñi tsi ñi tsi Nyoo na cundaca ñaha ra tsi ñi.
8 Em seguida, Paulo foi à sinagoga e ali pregou corajosamente durante três meses, argumentando de modo convincente sobre o reino de Deus.
9 Maa tyin yɨhɨ́ ñi jandava̱ ñi añima ñi, tan ña cuñí ñi tsinu iñi ñi. Tan caahán ñi ndavaha ñi sɨquɨ tuhun ra Cristo nuu nyɨvɨ, tan catyí ñi tyin ña vaha ityi ra Jesús. Tacan tan ra Pablo catsiyo̱ nyaha ra nu yucú ñi. Tan tsindaca̱ ra tsi ñi tsinú iñi tsi ra Cristo nda iin escuela ra tsa nañí Tiranno. Tan ican caahán ra tuhun ra Cristo tsihin nyɨvɨ tandɨhɨ quɨvɨ.
9 Mas alguns deles se mostraram endurecidos, rejeitaram a mensagem e falaram publicamente contra o Caminho. Paulo, então, deixou a sinagoga e levou consigo os discípulos, passando a realizar discussões diárias na escola de Tirano.
10 Tan tacan ñi tsicá ra tsitsi tsa uvi cuiya. Tan tandɨhɨ nyɨvɨ tsa iyó ñuu tsa cayucú Asia, tsiñi̱ ñi tuhun Jutu Mañi yo ra Jesús, tahan ñi nyɨvɨ Israel tan nyɨvɨ tsa ñavin nyɨvɨ Israel cuví.
10 Isso continuou durante os dois anos seguintes, e gente de toda a província da Ásia, tanto judeus como gregos, ouviu a palavra do Senhor.
11 Tan nahnu tsa iyo javaha̱ ra Pablo jaha̱ Nyoo.
11 Deus concedeu a Paulo o poder de realizar milagres extraordinários.
12 Tyin nda cuanda jahma tsa tɨɨ́n ra Pablo tan tsindacá ñi tsi nyɨvɨ tan quitá cuehe tsi ñi, tan quitá ndɨhɨ tucu tatyi ña vaha tsi ñi.
12 Quando lenços ou aventais usados por ele eram colocados sobre enfermos, estes eram curados de suas doenças e deles saíam espíritos malignos.
13 Tan iyó juhva ra Israel tsa tsicá nuu tan iin tan iin ñuu tavá ra naha tatyi ña vaha tsi nyɨvɨ. Tan cuñí ra naha cuatyiñu ra naha sɨvɨ Jutu Mañi yo Jesús, tyin cua tava ra naha tsi nu tatyi ña vaha. Tan catyí ra naha tsihin nu tatyi ña vaha can nahnu:
13 Alguns judeus viajavam pelas cidades expulsando espíritos malignos. Tentavam usar o nome do Senhor Jesus, dizendo: “Ordeno que saia em nome de Jesus, a quem Paulo anuncia!”.
14 Tacan javaha̱ tsa utsa taahan sehe iin ra Israel tsa nañí Esceva. Tan ra Esceva can cuví ra iin ra cuví ityi nuu tsihin ra jutu.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de Ceva, um dos principais sacerdotes.
15 Tan tsa caha̱n ra can naha ra tsihin nu tatyi ña vaha, nacaha̱n nu tsihin ra naha tan catyí nu:
15 Certa ocasião, o espírito maligno respondeu: “Eu conheço Jesus e conheço Paulo, mas quem são vocês?”.
16 Tacan tan ra tsa yɨhɨ́ tatyi ña vaha can ndava̱ ra sɨquɨ ra can naha ra. Tan tsihin tsa cuaha tunyee iñi nu tatyi ña vaha can tan cuvi̱ cunyee̱ ra tɨɨ̱n tahan ra tsihin tandɨhɨ ra can naha ra. Tan tsahnya̱ cuatyi ra jahma ra naha. Tan jañicueehe̱ ra tsi ra naha. Tan jacuhu̱n tandɨɨ ra tsi ra naha jaha̱ nu tatyi can.
16 O homem possuído pelo espírito maligno saltou em cima deles e os atacou com tanta violência que fugiram da casa, despidos e feridos.
17 Tacan tan tandɨhɨ nyɨvɨ Éfeso, tahan ñi nyɨvɨ Israel, tan nyɨvɨ tsa ñavin nyɨvɨ Israel cuví, tsito̱ ñi tuhun can. Tan yuuhví xaan ñi cuví. Tan jacahnú ñi sɨvɨ Jutu Mañi yo Jesús.
17 A notícia do ocorrido se espalhou rapidamente por toda a cidade de Éfeso, tanto entre judeus como entre gregos, e sobre eles veio um temor reverente, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Tan cuaha xaan nyɨvɨ tsa natsinu̱ iñi tsi ra Jesús cuahán ñi cuanahmá ñi cuatyi ñi nuu ra tan nuu nyɨvɨ, tandɨhɨ maa tsa ña vaha tsa ica̱ ñi taha̱n tsanaha.
18 Muitos dos que creram confessaram suas obras pecaminosas.
19 Tan cuaha ñi tsa cahvi̱ tuhun tasɨ, tsindaca̱ ñi libru ñi. Tan tsahmi̱ ñi libru can nuu tandɨhɨ nyɨvɨ. Tan tava̱ cuenda ñi nácaa yahvi libru can. Tan yahvi tsa tandɨhɨ libru can quita̱ tsi uvi xico utsi mil xuhun cuitsin.
19 Vários deles, que haviam praticado feitiçaria, trouxeram seus livros de encantamentos e os queimaram publicamente. O valor dos livros totalizou cinquenta mil moedas de prata.
20 Tan tacan ñi tan cuahán nducuahá ca nyɨvɨ tsa yɨhɨ́ cuenda Jutu Mañi yo. Tan tacan nyehé nyɨvɨ tyin cahnu xaan tunyee iñi iyó tsi ra.
20 Assim, a mensagem a respeito do Senhor se espalhou amplamente e teve efeito poderoso.
21 Tan tsa yaha̱ tuhun ihya, ra Pablo tyaa̱ ra cuhva tsa cuhun ra ñuu tsa cayucú Macedonia tan Acaya. Yaha̱ can tan cua cunuhu ra nda ñuu Jerusalén, tyaá ra cuhva. Tan catyí ra tyin yaha̱ can tan cuñi tsi tsa cuhun ra nda ñuu Roma.
21 Depois disso, Paulo se sentiu impelido pelo Espírito a passar pela Macedônia e a Acaia antes de ir a Jerusalém. “E, de lá, devo prosseguir para Roma!”, disse ele.
22 Tacan tan jacuhu̱n ra tsi uvi taahan ra jatyinyeé tsi ra nda Macedonia, ra Timoteo tan ra Erasto. Maa tyin tsitsi tsa cuahán ra can naha ra, ndoo̱ maa ra Pablo juhva ca quɨvɨ Asia can.
22 Então, enviou adiante dele à Macedônia dois assistentes, Timóteo e Erasto, e permaneceu um pouco mais na província da Ásia.
23 Tan juvin ñi quɨvɨ can quitsaha̱ cuvaá nyɨvɨ ñuu Éfeso tsa cuenda tuhun Nyoo,
23 Por essa época, houve enorme tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 tyin iin ra tsa nañí Demetrio natyuhu̱ ra tsi ñi. Tyin maa ra tuhvá ra jahá tyiñu tsihin xuhun cuitsin. Javahá ra tsa cuví vehe ñuhu nyihi tsitoho Diana tsihin xuhun cuitsin can. Tan cuaha xuhun jahá canaa ra tan tsihin ra jatyinyeé tsi ra.
24 Começou com Demétrio, ourives que fabricava modelos de prata do templo da deusa grega Ártemis e que empregava muitos artífices.
25 Tan cana̱ ra Demetrio can tsi ra tsa jahá tyiñu tsihin ra. Tan cana̱ tucu ra tsi ra tsa jahá tyiñu iin ñi tyiñu can naha ra. Tan catyí ra tsihin ra naha:
25 Ele os reuniu a outros que trabalhavam em ofícios semelhantes e disse: “Senhores, vocês sabem que nossa prosperidade vem deste empreendimento.
26 Maa tyin nyooho nyehé ndo tan tsiñí ndo nácaa javahá nu Pablo can ñuu yo ihya, tan tandɨhɨ ñuu tsa cayucú Asia ihya. Tyin catyí nu tyin tsitoho tsa javahá yo tan tsa javahá inga ca nyɨvɨ ñavin Nyoo cuví can. Tan cuaha xaan nyɨvɨ tsinú iñi tsa caahán nu.
26 Mas, como vocês viram e ouviram, esse sujeito, Paulo, convenceu muita gente de que deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. Fez isso não apenas aqui em Éfeso, mas em toda a província.
27 Tan ña vaha tsa javahá nu tyin ña cua cuyahvi ca tsitoho tsa javahá yo. Tan inga tucu tuhun, ña cua jacahnu ca nyɨvɨ tsi nyoo Diana tan ña cua jacahnu ñi vehe ñuhu ña, tan ña vaha tacan, tyin ñaha can cahnu xaan cuví ña. Tan tandɨhɨ nyɨvɨ nɨɨ cahnu Asia tsihin nyɨvɨ nanɨɨ cahnu ñuhu ñayɨvɨ jacahnú ñi tsi ña. Tan nu cuahán ca tsi quɨvɨ ña cua jacahnu ca ñi tsi ña tatun tsinú iñi ñi tsa caahán nu Pablo ―catyí ra Demetrio.
27 Claro que não me refiro apenas à perda do respeito público por nossa atividade. Também me preocupa que o templo da grande deusa Ártemis perca sua influência e que esta deusa magnífica, adorada em toda a província da Ásia e ao redor do mundo, seja destituída de seu grande prestígio!”.
28 Tan cuhva tsa tsiñi̱ ra naha tsa caha̱n ra, xaan xaan cuñí ra naha. Tan quitsaha̱ caná tsaa ra naha tan catyí ra naha:
28 Ao ouvir isso, ficaram furiosos e começaram a gritar: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
29 Tan cuvaa̱ tandɨhɨ nyɨvɨ ñuu can. Tan tɨɨ̱n ñi tsi ra Gayo, tan tsihin ra Aristarco, uvi taahan ra tsa quee̱ Macedonia tan tsicá ra naha tsihin ra Pablo. Tan tandɨhɨ ñi can ixta̱ caa ñi tsi ra naha nda cuanda nu tuhvá ñi ndu iín.
29 Em pouco tempo, a cidade toda estava uma confusão. O povo correu para o anfiteatro, arrastando os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de viagem de Paulo.
30 Tan ra Pablo cuñí ra quɨhvɨ ra nu yucú ñi tyin cahan ra tsihin ñi. Maa tyin ra hermano ña tsaha̱ ra naha tsa cuhun ra.
30 Ele também quis entrar, mas os discípulos não permitiram.
31 Tan tacan tucu taahan ra cumí tyiñu cuenda Asia. Ra vaha iñi tsi ra Pablo cuví ra naha, tan tava̱ tyiñu ra naha tsi ra tyin ña taahán tsi tyihi ra tsi ra ican.
31 Alguns amigos de Paulo, oficiais da província, também lhe enviaram um recado no qual suplicaram que não arriscasse a vida entrando no anfiteatro.
32 Tan nu ndu ii̱n nyɨvɨ ican, juhva ñi caná tsaa iin tuhun, tan inga ñi caná tsaa inga tuhun, tyin cuvaá ñi. Tan cuaha xaan ñi ndi ña tsitó ñi nacuenda yucú ñi ican.
32 Lá dentro, em polvorosa, o povo todo gritava, e cada um dizia uma coisa. Na verdade, a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Tacan tan nyɨvɨ Israel tava̱ tyiñu ñi tsi iin ra tsa nañí Alejandro na yaha ra ityi nuu. Tan juhva ñi tsa yucú ican, tsaha̱ cuenda ñi tsi ra nácaa cua cahan ra. Tacan tan javaha̱ ra seña tsihin ndaha ra tyin na cutaxin ñi tyin cuñí ra cahan ra tyin nduve cuatyi nyɨvɨ Israel.
33 Entre a multidão, os judeus empurraram Alexandre para a frente e ordenaram que explicasse a situação. Ele fez sinal pedindo silêncio e tentou falar.
34 Maa tyin cuhva tsa tsito̱ nyɨvɨ tyin ra Israel cuví ra, tandɨhɨ maa ñi cana̱ tsaa ñi. Tan tsitsi tsa uvi hora caná tsaa ñi, tan catyí ñi:
34 No entanto, quando a multidão percebeu que ele era judeu, começou a gritar novamente e continuou por cerca de duas horas: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
35 Tacan tan ra secretario ñuu can cuví jacutaxin ra nyɨvɨ, tan caahán ra tsihin ñi, tan catyí ra:
35 Por fim, o escrivão da cidade conseguiu acalmar a multidão e disse: “Cidadãos de Éfeso, todos sabem que Éfeso é a guardiã do templo da grande Ártemis, cuja imagem caiu do céu para nós.
36 Tan yoñi cuví catyí tyin ña nditsa. Ta̱xin ñi ndo, tan ña ica ndo tatun ña tsitó ndo náa tsa cua javaha ndo.
36 Portanto, sendo este um fato inegável, acalmem-se e não façam nada precipitadamente.
37 Tyin ra tsa tsindaca̱ ndo ihya nduve náa tsa suhu̱ ra naha vehe ñuhu yo. Tan ndi ña caahán ra naha ndavaha ñi sɨquɨ nyoo yo.
37 Vocês trouxeram estes homens aqui, mas eles não roubaram nada do templo nem disseram coisa alguma contra nossa deusa.
38 Tatun ra Demetrio tan ra tsa jahá tyiñu tsihin ra, tsicán ra naha cuatyi tsaha iin ra, na cuhun ra naha nu nyaá ra juez. Cuví ndacan ra naha cuatyi nuu ra can, tan maa ra cuví jandaa ra cuatyi can.
38 “Se Demétrio e seus artífices têm alguma queixa contra eles, os tribunais estão abertos e há oficiais disponíveis para ouvir o caso. Que façam acusações formais.
39 Tan tatun inga tuhun tsicán ndo, cuñí tsi tsa ndaca ndo can tsi ra cumí tyiñu, tumaa cuhva catyí ley.
39 E, se há outras queixas que desejam apresentar, elas podem ser resolvidas em assembleia, conforme a lei.
40 Tyin tatun coto ra ndacá ñaha tan cana ra tsi yo tsa cuenda tsa cuvi̱ ihya, tan ña cua ñihi yo tuhun cahan yo tatun ndaca tuhun ra tsi yo nacuenda cuvaá yo ―catyí ra cuví secretario can.
40 Corremos o perigo de ser acusados de provocar desordem, pois não há motivo para este tumulto. E, se exigirem de nós uma explicação, não teremos o que dizer”.
41 Tan tsa yaha̱ caha̱n ra, tacan tan catyí ra tyin na cunuhu ñi nda yuvehe ñi.
41 Então os despediu, e a multidão se dispersou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.