Atos 19
Tuhun tsaa tsa nacoo̱ jutu mañi yo Jesucristo tsi yo (MJCNT) vs NTLH
1 Tsitsi tsa nyií ra Apolos ñuu Corinto, ra Pablo yaha̱ ra ityi yucu tan tsaa̱ ra nda ñuu Éfeso. Tan ican nañihi̱ ra tsi taahan ra yɨhɨ́ cuenda ra Cristo.
1 Enquanto Apolo estava na cidade de Corinto, Paulo viajou pelo interior da província da Ásia e chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns cristãos
2 Tan tsica̱ tuhun ra tsi ra naha:
2 e perguntou: — Quando vocês creram, vocês receberam o Espírito Santo? Eles responderam: — Nós nem mesmo sabíamos que existe o Espírito Santo.
3 Tacan tan ra Pablo tsica̱ tuhun ra tsi ra naha:
3 — Então que tipo de batismo vocês receberam? — perguntou Paulo. — O batismo de João Batista! — responderam.
4 Tacan tan catyí ra Pablo tsihin ra naha:
4 Então Paulo disse: — João batizava aqueles que se arrependiam dos seus pecados. E também dizia ao povo de Israel que eles deviam crer naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Tsa tsiñi̱ ra naha tsa caha̱n ra Pablo tuhun ihya, tacan tan tsicoondutya̱ ra naha inga tsaha tsihin sɨvɨ Jutu Mañi yo Jesús.
5 Depois de ouvirem isso, aqueles homens foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Tan tsa tyiso̱ ndaha ra Pablo jiñi ra naha, tacan tan naquihi̱n ra naha Tatyi Ii Nyoo. Tan quitsaha̱ caahán ra naha inga yuhu. Tan tsahá cuenda ra naha tuhun tsa tsaha̱ Tatyi Ii Nyoo tsi ra naha tsi nyɨvɨ.
6 Aí Paulo pôs as mãos sobre eles, e o Espírito Santo veio sobre eles. Então começaram a falar em línguas estranhas e a anunciar também a mensagem de Deus.
7 Tan tsa tandɨhɨ ra naha quita̱ maa utsi uvi taahan ra naha.
7 Esses homens eram mais ou menos doze.
8 Tan tsitsi tsa uñi yoo tsicá ra Pablo vehe ñuhu nyɨvɨ Israel ñuu Éfeso, tan caahán ra tuhun ra Cristo tsihin tsa nɨɨ iñi ra. Tan jacuaha ra tsi ñi na nacuhva ñi tsi ñi tsi Nyoo na cundaca ñaha ra tsi ñi.
8 Durante três meses Paulo foi à sinagoga e falou com coragem ao povo. Ele conversava com eles e tentava convencê-los a respeito do Reino de Deus .
9 Maa tyin yɨhɨ́ ñi jandava̱ ñi añima ñi, tan ña cuñí ñi tsinu iñi ñi. Tan caahán ñi ndavaha ñi sɨquɨ tuhun ra Cristo nuu nyɨvɨ, tan catyí ñi tyin ña vaha ityi ra Jesús. Tacan tan ra Pablo catsiyo̱ nyaha ra nu yucú ñi. Tan tsindaca̱ ra tsi ñi tsinú iñi tsi ra Cristo nda iin escuela ra tsa nañí Tiranno. Tan ican caahán ra tuhun ra Cristo tsihin nyɨvɨ tandɨhɨ quɨvɨ.
9 Mas alguns eram teimosos, não acreditavam e, em frente de todos, ainda falavam mal do Caminho do Senhor . Então Paulo abandonou a sinagoga, levando os cristãos consigo, e começou a falar diariamente na escola de um homem chamado Tirano.
10 Tan tacan ñi tsicá ra tsitsi tsa uvi cuiya. Tan tandɨhɨ nyɨvɨ tsa iyó ñuu tsa cayucú Asia, tsiñi̱ ñi tuhun Jutu Mañi yo ra Jesús, tahan ñi nyɨvɨ Israel tan nyɨvɨ tsa ñavin nyɨvɨ Israel cuví.
10 Ele fez isso durante dois anos, até que todos os moradores da província da Ásia, tanto os judeus como os não judeus, ouviram a mensagem do Senhor.
11 Tan nahnu tsa iyo javaha̱ ra Pablo jaha̱ Nyoo.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 Tyin nda cuanda jahma tsa tɨɨ́n ra Pablo tan tsindacá ñi tsi nyɨvɨ tan quitá cuehe tsi ñi, tan quitá ndɨhɨ tucu tatyi ña vaha tsi ñi.
12 tanto que as pessoas pegavam lenços e aventais que ele usava e os levavam para os doentes tocarem. E, quando estes tocavam neles, ficavam curados; e de outras pessoas saíam os espíritos maus.
13 Tan iyó juhva ra Israel tsa tsicá nuu tan iin tan iin ñuu tavá ra naha tatyi ña vaha tsi nyɨvɨ. Tan cuñí ra naha cuatyiñu ra naha sɨvɨ Jutu Mañi yo Jesús, tyin cua tava ra naha tsi nu tatyi ña vaha. Tan catyí ra naha tsihin nu tatyi ña vaha can nahnu:
13 Alguns judeus que andavam de um lugar para outro, expulsando espíritos maus, quiseram usar também o nome do Senhor Jesus para expulsar os espíritos maus, dizendo a eles: — Pelo poder do nome de Jesus, o mesmo que Paulo anuncia, eu mando que vocês saiam!
14 Tacan javaha̱ tsa utsa taahan sehe iin ra Israel tsa nañí Esceva. Tan ra Esceva can cuví ra iin ra cuví ityi nuu tsihin ra jutu.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de um judeu chamado Ceva, que era Grande Sacerdote .
15 Tan tsa caha̱n ra can naha ra tsihin nu tatyi ña vaha, nacaha̱n nu tsihin ra naha tan catyí nu:
15 Mas certa vez um espírito mau disse a eles: — Eu conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vocês, quem são?
16 Tacan tan ra tsa yɨhɨ́ tatyi ña vaha can ndava̱ ra sɨquɨ ra can naha ra. Tan tsihin tsa cuaha tunyee iñi nu tatyi ña vaha can tan cuvi̱ cunyee̱ ra tɨɨ̱n tahan ra tsihin tandɨhɨ ra can naha ra. Tan tsahnya̱ cuatyi ra jahma ra naha. Tan jañicueehe̱ ra tsi ra naha. Tan jacuhu̱n tandɨɨ ra tsi ra naha jaha̱ nu tatyi can.
16 Então o homem que estava dominado pelo espírito mau os atacou e bateu neles com tanta violência, que eles fugiram daquela casa feridos e com as roupas rasgadas.
17 Tacan tan tandɨhɨ nyɨvɨ Éfeso, tahan ñi nyɨvɨ Israel, tan nyɨvɨ tsa ñavin nyɨvɨ Israel cuví, tsito̱ ñi tuhun can. Tan yuuhví xaan ñi cuví. Tan jacahnú ñi sɨvɨ Jutu Mañi yo Jesús.
17 E todos os que moravam em Éfeso, judeus e não judeus, souberam disso. Eles ficaram com muito medo, e o nome do Senhor Jesus se tornou mais respeitado ainda.
18 Tan cuaha xaan nyɨvɨ tsa natsinu̱ iñi tsi ra Jesús cuahán ñi cuanahmá ñi cuatyi ñi nuu ra tan nuu nyɨvɨ, tandɨhɨ maa tsa ña vaha tsa ica̱ ñi taha̱n tsanaha.
18 Então muitos dos que creram vinham e confessavam publicamente as coisas más que haviam feito.
19 Tan cuaha ñi tsa cahvi̱ tuhun tasɨ, tsindaca̱ ñi libru ñi. Tan tsahmi̱ ñi libru can nuu tandɨhɨ nyɨvɨ. Tan tava̱ cuenda ñi nácaa yahvi libru can. Tan yahvi tsa tandɨhɨ libru can quita̱ tsi uvi xico utsi mil xuhun cuitsin.
19 E muitos daqueles que praticavam feitiçaria ajuntaram os seus livros e os trouxeram para queimar diante de todos. Quando calcularam o preço dos livros queimados, o total chegou a cinquenta mil moedas de prata .
20 Tan tacan ñi tan cuahán nducuahá ca nyɨvɨ tsa yɨhɨ́ cuenda Jutu Mañi yo. Tan tacan nyehé nyɨvɨ tyin cahnu xaan tunyee iñi iyó tsi ra.
20 Assim, de maneira poderosa, a mensagem do Senhor era anunciada e se espalhava cada vez mais.
21 Tan tsa yaha̱ tuhun ihya, ra Pablo tyaa̱ ra cuhva tsa cuhun ra ñuu tsa cayucú Macedonia tan Acaya. Yaha̱ can tan cua cunuhu ra nda ñuu Jerusalén, tyaá ra cuhva. Tan catyí ra tyin yaha̱ can tan cuñi tsi tsa cuhun ra nda ñuu Roma.
21 Depois desses acontecimentos, Paulo resolveu passar pelas províncias da Macedônia e da Acaia e ir até Jerusalém. Ele dizia: — Depois que eu visitar Jerusalém, preciso ir a Roma.
22 Tacan tan jacuhu̱n ra tsi uvi taahan ra jatyinyeé tsi ra nda Macedonia, ra Timoteo tan ra Erasto. Maa tyin tsitsi tsa cuahán ra can naha ra, ndoo̱ maa ra Pablo juhva ca quɨvɨ Asia can.
22 Então Paulo enviou para a Macedônia dois dos seus ajudantes, Timóteo e Erasto, mas ele ficou mais algum tempo na província da Ásia.
23 Tan juvin ñi quɨvɨ can quitsaha̱ cuvaá nyɨvɨ ñuu Éfeso tsa cuenda tuhun Nyoo,
23 Foi nessa ocasião que houve na cidade de Éfeso uma grande desordem por causa do Caminho do Senhor .
24 tyin iin ra tsa nañí Demetrio natyuhu̱ ra tsi ñi. Tyin maa ra tuhvá ra jahá tyiñu tsihin xuhun cuitsin. Javahá ra tsa cuví vehe ñuhu nyihi tsitoho Diana tsihin xuhun cuitsin can. Tan cuaha xuhun jahá canaa ra tan tsihin ra jatyinyeé tsi ra.
24 Um ourives chamado Demétrio fazia pequenos modelos de prata do templo da deusa Diana, e o seu negócio dava muito lucro aos que trabalhavam com ele.
25 Tan cana̱ ra Demetrio can tsi ra tsa jahá tyiñu tsihin ra. Tan cana̱ tucu ra tsi ra tsa jahá tyiñu iin ñi tyiñu can naha ra. Tan catyí ra tsihin ra naha:
25 Então ele chamou estes e outros da mesma profissão e disse: — Meus amigos, vocês sabem que a nossa riqueza vem deste nosso ofício.
26 Maa tyin nyooho nyehé ndo tan tsiñí ndo nácaa javahá nu Pablo can ñuu yo ihya, tan tandɨhɨ ñuu tsa cayucú Asia ihya. Tyin catyí nu tyin tsitoho tsa javahá yo tan tsa javahá inga ca nyɨvɨ ñavin Nyoo cuví can. Tan cuaha xaan nyɨvɨ tsinú iñi tsa caahán nu.
26 Vocês mesmos podem ver e ouvir o que esse tal de Paulo está fazendo. Ele afirma que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. E está conseguindo convencer muita gente, tanto daqui como de quase toda a província da Ásia.
27 Tan ña vaha tsa javahá nu tyin ña cua cuyahvi ca tsitoho tsa javahá yo. Tan inga tucu tuhun, ña cua jacahnu ca nyɨvɨ tsi nyoo Diana tan ña cua jacahnu ñi vehe ñuhu ña, tan ña vaha tacan, tyin ñaha can cahnu xaan cuví ña. Tan tandɨhɨ nyɨvɨ nɨɨ cahnu Asia tsihin nyɨvɨ nanɨɨ cahnu ñuhu ñayɨvɨ jacahnú ñi tsi ña. Tan nu cuahán ca tsi quɨvɨ ña cua jacahnu ca ñi tsi ña tatun tsinú iñi ñi tsa caahán nu Pablo ―catyí ra Demetrio.
27 Assim nós estamos correndo o perigo de ver o povo rejeitar o nosso negócio. E não é só isso. Existe o perigo de o templo da grande deusa Diana não ficar valendo mais nada e também de ser destruída a grandeza dessa deusa adorada por todos na Ásia e no mundo inteiro.
28 Tan cuhva tsa tsiñi̱ ra naha tsa caha̱n ra, xaan xaan cuñí ra naha. Tan quitsaha̱ caná tsaa ra naha tan catyí ra naha:
28 Quando a multidão ouviu isso, ficou furiosa e começou a gritar: — Viva a grande Diana de Éfeso!
29 Tan cuvaa̱ tandɨhɨ nyɨvɨ ñuu can. Tan tɨɨ̱n ñi tsi ra Gayo, tan tsihin ra Aristarco, uvi taahan ra tsa quee̱ Macedonia tan tsicá ra naha tsihin ra Pablo. Tan tandɨhɨ ñi can ixta̱ caa ñi tsi ra naha nda cuanda nu tuhvá ñi ndu iín.
29 E a confusão se espalhou por toda a cidade. A multidão agarrou Gaio e Aristarco, dois macedônios que viajavam com Paulo, e os arrastou até o teatro.
30 Tan ra Pablo cuñí ra quɨhvɨ ra nu yucú ñi tyin cahan ra tsihin ñi. Maa tyin ra hermano ña tsaha̱ ra naha tsa cuhun ra.
30 Paulo queria falar ao povo, mas os irmãos não deixaram.
31 Tan tacan tucu taahan ra cumí tyiñu cuenda Asia. Ra vaha iñi tsi ra Pablo cuví ra naha, tan tava̱ tyiñu ra naha tsi ra tyin ña taahán tsi tyihi ra tsi ra ican.
31 Alguns altos funcionários daquela província, que eram amigos de Paulo, mandaram a ele um recado, pedindo que não fosse ao teatro.
32 Tan nu ndu ii̱n nyɨvɨ ican, juhva ñi caná tsaa iin tuhun, tan inga ñi caná tsaa inga tuhun, tyin cuvaá ñi. Tan cuaha xaan ñi ndi ña tsitó ñi nacuenda yucú ñi ican.
32 Naquela altura dos acontecimentos a multidão que se achava no teatro estava em completa desordem: uns gritavam uma coisa, e outros gritavam outra, pois a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Tacan tan nyɨvɨ Israel tava̱ tyiñu ñi tsi iin ra tsa nañí Alejandro na yaha ra ityi nuu. Tan juhva ñi tsa yucú ican, tsaha̱ cuenda ñi tsi ra nácaa cua cahan ra. Tacan tan javaha̱ ra seña tsihin ndaha ra tyin na cutaxin ñi tyin cuñí ra cahan ra tyin nduve cuatyi nyɨvɨ Israel.
33 Algumas pessoas ficaram pensando que Alexandre era o culpado, pois os judeus o obrigaram a ir e ficar lá na frente. Aí Alexandre fez um sinal com a mão e tentou falar para se defender diante do povo.
34 Maa tyin cuhva tsa tsito̱ nyɨvɨ tyin ra Israel cuví ra, tandɨhɨ maa ñi cana̱ tsaa ñi. Tan tsitsi tsa uvi hora caná tsaa ñi, tan catyí ñi:
34 Mas, quando perceberam que ele era judeu, ficaram gritando todos juntos a mesma coisa durante duas horas: — Viva a grande Diana de Éfeso!
35 Tacan tan ra secretario ñuu can cuví jacutaxin ra nyɨvɨ, tan caahán ra tsihin ñi, tan catyí ra:
35 Finalmente o secretário da prefeitura da cidade conseguiu acalmar o povo. Ele disse o seguinte: — Cidadãos de Éfeso! Todos sabem que a nossa cidade é a guardadora do templo da grande Diana e da pedra sagrada que caiu do céu.
36 Tan yoñi cuví catyí tyin ña nditsa. Ta̱xin ñi ndo, tan ña ica ndo tatun ña tsitó ndo náa tsa cua javaha ndo.
36 Ninguém pode negar isso. Assim fiquem calmos e não façam nada sem pensar bem.
37 Tyin ra tsa tsindaca̱ ndo ihya nduve náa tsa suhu̱ ra naha vehe ñuhu yo. Tan ndi ña caahán ra naha ndavaha ñi sɨquɨ nyoo yo.
37 Vocês trouxeram aqui estes homens, mas eles não assaltaram o templo, nem ofenderam a nossa deusa.
38 Tatun ra Demetrio tan ra tsa jahá tyiñu tsihin ra, tsicán ra naha cuatyi tsaha iin ra, na cuhun ra naha nu nyaá ra juez. Cuví ndacan ra naha cuatyi nuu ra can, tan maa ra cuví jandaa ra cuatyi can.
38 Se Demétrio e os seus ajudantes têm alguma acusação contra alguém, eles podem apresentar suas acusações no tribunal, pois para isso há dias certos de reunião, e também existem os governadores.
39 Tan tatun inga tuhun tsicán ndo, cuñí tsi tsa ndaca ndo can tsi ra cumí tyiñu, tumaa cuhva catyí ley.
39 Porém, se vocês querem mais alguma coisa, isso será tratado na reunião do povo, convocada de acordo com a lei .
40 Tyin tatun coto ra ndacá ñaha tan cana ra tsi yo tsa cuenda tsa cuvi̱ ihya, tan ña cua ñihi yo tuhun cahan yo tatun ndaca tuhun ra tsi yo nacuenda cuvaá yo ―catyí ra cuví secretario can.
40 Pois corremos o risco de sermos acusados de revolta, por causa do que está acontecendo hoje. Não há motivo para toda esta confusão. E nós não poderíamos justificar tudo isso.
41 Tan tsa yaha̱ caha̱n ra, tacan tan catyí ra tyin na cunuhu ñi nda yuvehe ñi.
41 Depois de dizer essas palavras, ele terminou a reunião.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.