Lucas 12
Tūʼún xuva kō vatā ó ntákaʼan ña ñuú Coatzospan (MIZNT) vs NVI
1 Dukuān ne, ñá tē nté kaa nté kaa ñaꞌa nátaká nuu ña. Uun ito tsi ntaédin nuu taꞌan ña. Dā éni ntuꞌu Jēsuu kakaꞌan ñá ne, diꞌna tsi ña ntɨniꞌi ñā kakaꞌan ñá ni ñā:
1 Nesse meio tempo, tendo-se juntado uma multidão de milhares de pessoas, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a falar primeiramente aos seus discípulos, dizendo: "Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Tsí ña túvī nee iña é koo xūꞌú iña ko é ña nátidito; ntē ña tuví ne nuu i é ntē xoxo kiní i.
2 Não há nada escondido que não venha a ser descoberto, ou oculto que não venha a ser conhecido.
3 Dukuān ne, un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ e ntákaꞌan nto mí nēé san ne, kūtuni ñáꞌā san mí kāxiꞌí nuu ntuve ngántii san. Nēe é diin diin tsi ntákaꞌan nto dá kāntiꞌú xiꞌi ntó ne, uun ito tsi kachuꞌu ña, kaꞌan ña nté rkɨ viꞌi kan.
3 O que vocês disseram nas trevas será ouvido à luz do dia, e o que vocês sussurraram aos ouvidos dentro de casa, será proclamado dos telhados.
4 ʼNtōꞌo e dóo váꞌa tiin ú ni ntō ne, kakaꞌán u ni ntō é ña ku uꞌví nto xoo é kaꞌní i kúñu kō. Tsí te kúvī ne, ña túvī nee é kuvi vií ka ñá ni kō.
4 "Eu lhes digo, meus amigos: não tenham medo dos que matam o corpo e depois nada mais podem fazer.
5 Ntá tsi kakaꞌán u ni ntō xoo é dií ka uꞌvī nto. Uꞌvī ntó ña é kūvi nakiꞌi ntuvi iña nto ne, da katé nuu ña nto dôꞌvi kan. Dɨvi ñā é uꞌvi ntíꞌxe nto ña.
5 Mas eu lhes mostrarei a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar o corpo, tem poder para lançar no inferno. Sim, eu lhes digo, esse vocês devem temer.
6 ʼ¿Ñā ntu te kadíko ña ūꞌun láā san é ūvi kúdii diúꞌun san? Ntá tsi nté uun tɨ ña kakunáa ini Xúva ko tɨ̄.
6 Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Contudo, nenhum deles é esquecido por Deus.
7 Dɨvi ntō né, un tsi nté idi dɨkɨ nto ntántéꞌvi kui kui uun. Dukuān ne, ñá ku uꞌvī nto. Tsí dɨvi ntō ne, dií dií ka nuu áꞌvi nto é vata ntáa láa, kɨtɨ é ña te da díi san.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não tenham medo; vocês valem mais do que muitos pardais!
8 ʼNtá tsi kakaꞌán u ni ntō tsí un ntɨꞌɨ ntō xoo é kanakiní i ko nuu ñaꞌa san vevií ne, xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīí ne, nakiní u ña nuu ánje Xuva kō kídaā.
8 "Eu lhes digo: quem me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus.
9 Ntá tsi xoo é kākukaꞌan nuu i é kāꞌán i iñá ko nuu ñaꞌa san vevií ne, kuan kōo vií u ni ñā nuu ánje Xuva kō kídaā.
9 Mas aquele que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 ʼDa xōó ka é kaꞌan ntée i ko, xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīí vevií ne, kuvi kada kaꞌnu iní Xuva ko ni ñā. Ntá tsi xoo é kaꞌan kíni i iña Espíritū Sántū ne, ñá kada kaꞌnū iní Xuva ko ni ñā.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 ʼTē kueꞌen niꞌi ña nto viꞌi mí nataká nuu ña Israeé ne, ō kɨꞌɨn niꞌi ña nto ntáꞌa ña kaxntēku kûꞌve sán ne, ō ntáꞌa ña tsiñu naꞌnu i ne, ñá ku kadā kuení nto nté koo nantiko koō ntó, nee é kāꞌan nto.
11 "Quando vocês forem levados às sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com a forma pela qual se defenderão, ou com o que dirão,
12 Tsí tē xee úra i é kāꞌan ntó ne, Espíritū Sántū sán nañēꞌé ña nto nté koo kaꞌan nto —kaꞌan Jésuu.
12 pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer".
13 Uun ñāꞌa, ña nuu taꞌan méꞌñū ñaꞌa sán ne, kakaꞌan ñá ni Jēsuu:
13 Alguém da multidão lhe disse: "Mestre, dize a meu irmão que divida a herança comigo".
14 Ntá tsi Jesuú ne, kakaꞌan ñá ni ñā:
14 Respondeu Jesus: "Homem, quem me designou juiz ou árbitro entre vocês? "
15 Kidáā ne, kakaꞌan xtúku ña ni ñāꞌa san:
15 Então lhes disse: "Cuidado! Fiquem de sobreaviso contra todo tipo de ganância; a vida de um homem não consiste na quantidade dos seus bens".
16 Kidáā né, ntaa ña ni ñā uun nuu i:
16 Então lhes contou esta parábola: "A terra de certo homem rico produziu muito bem.
17 Kidáā né, dōo dé kuení ña, kakaꞌan ña: “¿Neé ntu vii ú ve? Tsí ña túvī ka míꞌī natsoo vaꞌá u é tātá ko”, kaꞌan ña.
17 Ele pensou consigo mesmo: ‘O que vou fazer? Não tenho onde armazenar minha colheita’.
18 Dā dé kuení ña, kakaꞌan ña: “É īní u neé vii ú ve. Nakɨɨ̄n ú a viꞌi atā sán ne, dá xntītsí u uun é dií ka kaꞌnu ka. Ikan nātsuꞌun váꞌa ntɨꞌɨ u é tātá ko ni un ntɨꞌɨ̄ é īó iñá ko.
18 "Então disse: ‘Já sei o que vou fazer. Vou derrubar os meus celeiros e construir outros maiores, e ali guardarei toda a minha safra e todos os meus bens.
19 Kidáā ne, káꞌan miī ú ni nīmá ko: Nima míi ko, dɨvīn ne, ñá tē nté kaa iña o é ntoo váꞌa ve. Kutuvín daꞌnan ve. Kaꞌxín ne, koꞌon; na nākunuu dîní nima o.” Kuan kōo kaꞌan ña.
19 E direi a mim mesmo: Você tem grande quantidade de bens, armazenados para muitos anos. Descanse, coma, beba e alegre-se’.
20 Ntá tsi Xuva ko ne, kākaꞌan ña: “¡Nté kuān nte túntun ntun! tsí niñú ve kuvin. Iña o é ntoo váꞌa ne, ¿xōo ntú iña i kuvi?”, kaꞌan ña.
20 "Contudo, Deus lhe disse: ‘Insensato! Esta mesma noite a sua vida lhe será exigida. Então, quem ficará com o que você preparou? ’
21 Dukuan ō ntákuvi ñaꞌa, ña e ntátsoo váꞌa dokuika iña mii i, ntá tsi dóo ntaꞌvī ñá nuu Xuva ko —kaꞌan Jésuu.
21 "Assim acontece com quem guarda para si riquezas, mas não é rico para com Deus".
22 Kakaꞌan Jésuu ní ña ntɨniꞌi ñā:
22 Dirigindo-se aos seus discípulos, Jesus acrescentou: "Portanto eu lhes digo: não se preocupem com suas próprias vidas, quanto ao que comer; nem com seus próprios corpos, quanto ao que vestir.
23 Tsí ntuvi iña kó ne, dií ka nuu áꞌvi é vāta kaa é kāꞌxi o. Dií ka nuu áꞌvi kúñu kō é vāta kaa dóo é kuꞌun ō.
23 A vida é mais importante do que a comida, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Koto nto nté o de rkáka san: Ñá katāꞌxi tɨ é tātá, ntē ña katáꞌvi tɨ, ntē ña tuvi míꞌī ntánatsoo váꞌa tɨ iña tɨ́ dɨ. Ntá tsi Xuva kō ne, kaxéꞌe ña é kāꞌxi tɨ. Ntōꞌó ne, ¿ñā ntu te dií dií ka nuu áꞌvi nto é vāta ntáa láa san?
24 Observem os corvos: não semeiam nem colhem, não têm armazéns nem celeiros; contudo, Deus os alimenta. E vocês têm muito mais valor do que as aves!
25 Nté uun ñaꞌa nto ña kuvi vií nto é kuēꞌnu ka kúñu nto, nté un síin ka, kuān te dóo kadā kuení nto.
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar uma hora que seja à sua vida?
26 Tē ña kuvi vií nto nte un síin sāꞌá ne, ¿nté kui ntádē kuení ntu nto tuku nuu i?
26 Visto que vocês não podem sequer fazer uma coisa tão pequena, por que se preocupar com o restante?
27 ʼKóto nto nté o ntaéꞌnu láa san, é ntē ña ntáde tsiñu ne, ntē ña ntánakuido xuꞌve. Ntá tsi kakaꞌán u ni ntō tsí rei Salamuún ne, kuān te dóo vaꞌa kueꞌen dóo ñá ne, ñá tē nté sa váꞌa ito ña é vata ntáa láa san.
27 "Observem como crescem os lírios. Eles não trabalham nem tecem. Contudo, eu lhes digo que nem Salomão, em todo o seu esplendor, vestiu-se como um deles.
28 Te Xuva ko kāxéꞌe ña e dóo váꞌa ito kuꞌu é kaa má kūꞌú kān vevií ne, tevāá ne, tutun kuvi ne, ¿ñā ntu te dií ka kueꞌe kuenta víi ña nto nēe é kuꞌun nto, ntōꞌo é ña ntákuintiꞌxe nto?
28 Se Deus veste assim a erva do campo, que hoje existe e amanhã é lançada ao fogo, quanto mais vestirá vocês, homens de pequena fé!
29 Dukuan ne, ñā ku nantɨ́ꞌɨ nto iní nto é ntuku ntō é kāꞌxi nto.
29 Não busquem ansiosamente o que hão de comer ou beber; não se preocupem com isso.
30 Tsí ñaꞌa, ña é ña ini Xúva kō né, dōo ntaítsuꞌun ña īña é un ntɨꞌɨ nuū i sáꞌa. Ntá tsi dɨvi ntō né, īó uun Xuva ntō, ña é īní nee é ntátaan núu nto.
30 Pois o mundo pagão é que corre atrás dessas coisas; mas o Pai sabe que vocês precisam delas.
31 Ntukū nuu iní nto nēe e váꞌā é viī nto é ntio Xuva ko ne, níꞌi ntō é un ntɨꞌɨ nuū i sáꞌā.
31 Busquem, pois, o Reino de Deus, e essas coisas lhes serão acrescentadas.
32 ʼÑá ku uꞌvī ntó, a leꞌntu míī ko. Ñá tē nté sa tɨtɨ́n nto, ntá tsi Xuva kō ne, iō ñá dodîni é tāꞌxi ña nto é vāꞌá iña ña.
32 "Não tenham medo, pequeno rebanho, pois foi do agrado do Pai dar-lhes o Reino.
33 Nadiko ntō é īó iña nto ne, dá kuēꞌé nto ña ntátaan núu i san. Kuan kōo kaváꞌa nto itɨ́n nto é ña kakuátā é kuntōo váꞌa iña ntó e dukún kan ntii dañu ntūvi. Tsi íkān ne, ña kakɨ́ꞌvi ña duꞌu, ntē ña kadúku tɨ́ iña ko.
33 Vendam o que têm e dêem esmolas. Façam para vocês bolsas que não se gastem com o tempo, um tesouro nos céus que não se acabe, onde ladrão algum chega perto e nenhuma traça destrói.
34 Míꞌi ntōo é nuu áꞌvi iña ntó ne, ikan kuntōo nima ntó dɨ.
34 Pois onde estiver o seu tesouro, ali também estará o seu coração".
35 ʼNa kōo túꞌve nto duꞌnu nto ni ñūꞌu é nātuún nto.
35 "Estejam prontos para servir, e conservem acesas as suas candeias,
36 Vií nto vata tsī o dé ña ntáde tsiñu, ña ntantétu tóꞌo i, ñā é ñeꞌe mi tántaꞌa ñaꞌa. Tē náxee ñá ne, kanakeꞌxen ñā xiꞌí ne, ura tsí i nakaan.
36 como aqueles que esperam seu senhor voltar de um banquete de casamento; para que, quando ele chegar e bater, possam abrir-lhe a porta imediatamente.
37 Nté kui dîni tóꞌō ña ntáde tsiñu san e ntántíto ña te naxēé ña. Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō tsí dɨvi tsī tóꞌo ñā ne, nákuntēé ña donúu ñā ne, da káꞌan ñā tsí na kuntōo ña ntáde tsiñu san nú mēsa ñá ne, mii toꞌo ñā tsuꞌun koꞌo ña é kāꞌxí ña.
37 Felizes os servos cujo senhor os encontrar vigiando, quando voltar. Eu lhes afirmo que ele se vestirá para servir, fará que se reclinem à mesa, e virá servi-los.
38 Nté kui váꞌa ña ntáde tsiñu san, tsí kuān te davá ñūú ne, ō e veꞌxi túvi ne, ntantíto ña tē née tóꞌo ñā.
38 Mesmo que ele chegue de noite ou de madrugada, felizes os servos que o senhor encontrar preparados.
39 Na kūtuni nto sáꞌā. Tē dɨ́ ini tóꞌō viꞌi san neé ura kiꞌxi ñá duꞌú san ne, koo túꞌve ña kuntētu ña. Ñá kuēꞌé ña itsi é kɨ̄ꞌví ña duꞌú san má viꞌi ñā é kiꞌi dúꞌu ña iña ña.
39 Entendam, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora viria o ladrão, não permitiria que a sua casa fosse arrombada.
40 Kuan dɨvi ntō dɨ́ ne, na kōo túꞌve nto, tsí dā née inī nto ntuvi dá ña ntántétu nto xee ña vexkúvi ñatīi —kaꞌan Jésuu.
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do homem virá numa hora em que não o esperam".
41 Pedrú ne, katsixeꞌe ñā:
41 Pedro perguntou: "Senhor, estás contando esta parábola para nós ou para todos? "
42 Kakaꞌan Tóꞌo kō:
42 O Senhor respondeu: "Quem é, pois, o administrador fiel e sensato, a quem seu senhor encarrega dos seus servos, para lhes dar sua porção de alimento no tempo devido?
43 ¡Nté kui váꞌa ña ntáde tsiñu, ña kade ntaá san! Tē náxee tóꞌo ñā ne, é un ntɨꞌɨ kāde ntaa ñá vatā o uvé tsiñu ña.
43 Feliz o servo a quem o seu senhor encontrar fazendo assim quando voltar.
44 Nuu é ntāa ntíꞌxe i é kākaꞌán u tsi tóꞌo ña ne, xtuvī ñá ña é kuēnta víi ña é un ntɨꞌɨ̄ é īo íña ña.
44 Garanto-lhes que ele o encarregará de todos os seus bens.
45 Ntá tsi te ña ntáde tsiñu san kade kuení ña tsí kukuií ka dá nāxee tóꞌo ñā ne, kani ntuꞌu ña kadā xení ña ni ña ntáde tsiñu niꞌi ña, te tīí, te ñadɨ̄ꞌɨ́ ne, kani ntuꞌu ñā é kōꞌo ña, é kāꞌxí ña, é kada kɨꞌvi ñā.
45 Mas suponham que esse servo diga a si mesmo: ‘Meu senhor se demora a voltar’, e então comece a bater nos servos e nas servas, a comer, a beber e a embriagar-se.
46 Kidáā ne, da née inī tsí ña naxee tóꞌo ñā ntuvi dá ña kantétu ña, tsí ña íni ña neé ura naxée ña. Kidáā ne, nakiꞌi ña tsiñu ñā ne, natee xío ña ña é kɨ̄ꞌɨn ñá ni ñāꞌa, ña é ña ini de ntáa san.
46 O senhor daquele servo virá num dia em que ele não o espera e numa hora que não sabe, e o punirá severamente e lhe dará um lugar com os infiéis.
47 ʼÑa ntáde tsiñu, ña é īní nēe e ntío tóꞌo ī ntá tsi ña te īó tuꞌvé ña, ntē ña ni de ntáa ña é kākaꞌan tóꞌo ñā né, dōo nakáꞌxi vaꞌa tóꞌo ña ñā.
47 "Aquele servo que conhece a vontade de seu senhor e não prepara o que ele deseja, nem o realiza, receberá muitos açoites.
48 Ntá tsi ña ntáde tsiñu, ña e ñá ini nee e ntío tóꞌo ī ntá tsi idé ña nee iña e ñá ini ña ne, níꞌi ñā é ntōꞌo ña dɨ, ntá tsi ña dóo nee. Tsí xoo é dií ka kueꞌe níꞌi i ne, dií ka kueꞌe kantio é kueꞌé ña ña nguiī san. Xoo é dií ka kueꞌe ntada ña kuénta ntáꞌa i ne, dií ka kueꞌe kantio é kāda ntaa ña.
48 Mas aquele que não a conhece e pratica coisas merecedoras de castigo, receberá poucos açoites. A quem muito foi dado, muito será exigido; e a quem muito foi confiado, muito mais será pedido".
49 ʼVéꞌxī u e xnteé ñuꞌu ú ñuxiví sa. ¡Dōó ntio kó tē dɨ́ kaiꞌxi vevíi!
49 "Vim trazer fogo à terra, e como gostaria que já estivesse aceso!
50 Īo úun nuu i e dóo ntoꞌo kó rkontûví ne, un váꞌa tsi kantɨꞌɨ iní ko un tsi da nte inú kava.
50 Mas tenho que passar por um batismo, e como estou angustiado até que ele se realize!
51 ¿Vá vēꞌxí ntu ú vata koo é kuntoo váꞌa ñaꞌa san ñuxiví sa, te kuinī nto? ¡Ñaꞌa ní san! tsí veꞌxí u é kii nteé xio taꞌan ñaꞌa san kuenta iñá ko.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não, eu lhes digo. Pelo contrário, vim trazer divisão!
52 Tsí un tsi nte vevií ne, kii nteé xio taꞌan ñaꞌa. Uꞌun ñáꞌa san uun tsi viꞌi ntoo ña. Uni ñáꞌa ña naa núu ña nī ña uvi ñáꞌa sán ne, ña uvi ñaꞌa sán ne, naa núu ña nī ña uni ñáꞌa san.
52 De agora em diante haverá cinco numa família divididos uns contra os outros: três contra dois e dois contra três.
53 Uva ī ne, naa núu ña ni iꞌxā ña. Iꞌxá ña ne, naa núu ña ni uva ñā. Dɨꞌɨ ñā ne, naa núu ña nī dióko ñā. Diōkó ña ne, naa núu ña ni dɨꞌɨ ñā. Ñúntɨ̄ɨ́ ña ne, naa núu ña nī énu ñā. Ēnú ña ne, naa núu ña nī ñuntɨ́ɨ ña —kaꞌan Jésuu.
53 Estarão divididos pai contra filho e filho contra pai, mãe contra filha e filha contra mãe, sogra contra nora e nora contra sogra".
54 Kakaꞌan Jésuu ní ñaꞌa san:
54 Dizia ele à multidão: "Quando vocês vêem uma nuvem se levantando no ocidente, logo dizem: ‘Vai chover’, e assim acontece.
55 Dá kaīnu tatsin xéꞌe ī kán ne, ntákaꞌan nto é vēꞌxí ntuvi kaꞌni. Kuan kōo kuvi ntiꞌxe.
55 E quando sopra o vento sul, vocês dizem: ‘Vai fazer calor’, e assim ocorre.
56 Ntoꞌó ne, da mii tsī rkɨ xaa nto nteku é ntákaꞌan nto. Ntoꞌó e dóo íni nto é kāꞌan nto nté koo kúvi e dukún kan ni ñūxiví a ne, ¿nté kuī ña ntáñeꞌe dɨkɨ ntu nto núu i é kataꞌxi Xuva kō nté koo kuvi ntuvi é ntoo o vevii?
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar o aspecto da terra e do céu. Como não sabem interpretar o tempo presente?
57 ʼ¿Nté kui ña káde kúꞌven míin nee é vāꞌa iña nto?
57 "Por que vocês não julgam por si mesmos o que é justo?
58 Tē xoó ñaꞌa kɨꞌɨn níꞌi ña o ntaꞌa ña tsíñu i é tsiꞌi kuétsi i ō ne, koón ntiin nātiin váꞌan ni ña itsi kān vata koo é ña kɨ́ꞌɨn niꞌi ña o ntaꞌa ña tsíñu i san. Tsí tē ña tsiñu i san ntada ña o kuénta ntáꞌa sntadún san ne, xnuu kutu ña ō viutun.
58 Quando algum de vocês estiver indo com seu adversário para o magistrado, faça tudo para se reconciliar com ele no caminho; para que ele não o arraste ao juiz, o juiz o entregue ao oficial de justiça, e o oficial de justiça o jogue na prisão.
59 Kakaꞌán u ni ō tsí ña ntiin viútun san un tsi da nte ntáꞌvin ntɨꞌɨn é kakan ña —kaꞌan Jésuu ni ña.
59 Eu lhe digo que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.