Atos 27
Tūʼún xuva kō vatā ó ntákaʼan ña ñuú Coatzospan (MIZNT) vs NVT
1 Dā xee ntúvī é kɨ̄ꞌɨ́n Pablu ñuú Romá ne, ñéꞌē ú ni ñā dɨ. Pablu ni túku ñá ñuꞌu kutū ne, ntūvi ña kuenta ntáꞌa sntadun ñá odo nūu, ñá nanī Juliu. Odo nuū ñá uun sientú sntadun íña rei ñuú Roma.
1 Quando chegou a hora, zarpamos para a Itália. Paulo e muitos outros prisioneiros foram colocados sob a guarda de um oficial romano chamado Júlio, capitão do Regimento Imperial.
2 Ñúꞌū ntɨ́ ni ña tun ntōó kaꞌnu é vēꞌxí ñuú Adramitu. Te kuēꞌén tun ntōó san ne, kuítā ntiꞌxin ñuu é ntoo diñɨ ntute ñuꞌu kān, ñuu é kāduku ntée ñuú Asia. Kuéꞌēn ntɨ́ iní tun ntōó san ne, dadɨɨ kueꞌén ntɨ ni Arīstarcu, ña véꞌxi ñuú Tesalonica, ñuu é kāduku ntée ñuú Macedonia.
2 Aristarco, um macedônio de Tessalônica, nos acompanhou. Partimos num navio que tinha vindo do porto de Adramítio, no litoral noroeste da província da Ásia. Estavam previstas diversas paradas em portos ao longo da costa.
3 Utén san ne, xéē ntɨ́ ñuú Siduun. E dóo kaiko ñuꞌū Juliú san Pablú ne, xéꞌe ña ītsi é kɨ̄ꞌɨ́n ña nú viꞌī ña váꞌa tiin niꞌi ñā vata koo é xntii ñā Pablú tē nee iña é kātaan núu ña.
3 No dia seguinte, quando ancoramos em Sidom, Júlio demonstrou bondade a Paulo permitindo-lhe que desembarcasse para visitar amigos e receber ajuda material deles.
4 Dā ntáka ntɨ́ ñuú Siduún ne, kuéꞌēn ntɨ́ diñɨ ñuu é nanī Chipre, mí e dií ka ña kadúku tatsin, tsí dóo kainu tatsin mí kueꞌén ntɨ.
4 Quando partimos de lá, fomos costeando a ilha de Chipre, devido aos ventos contrários que tornavam difícil manter o rumo.
5 Kidáā ne, kuéꞌēn ntɨ́ méꞌñu ntute ñuꞌu kān, ído ntūú ntɨ ñuú Cilicia ni ñūú Panfiliá ne, da xée ntɨ́ ñuú Mira, ñuu é kāduku ntée ñuú Licia.
5 Prosseguindo por mar aberto, passamos pelo litoral da Cilícia e da Panfília, chegando a Mirra, na província de Lícia.
6 Ikān ne, naníꞌi tóꞌō sntadún san uun tun ntōo é kɨ̄ꞌɨ́n ñuú Italia. Ñuú Alejandria véꞌxi. Kakaꞌan ñá é kūꞌun ntɨ́ iní tun ntōó san ne, dá kuēꞌen xtúku ntɨ.
6 Ali, o oficial no comando encontrou um navio egípcio de Alexandria que estava de partida para a Itália e nos fez embarcar.
7 É tɨ̄tɨ́n ntuvi kueꞌén ntɨ ne, kukuií kukuií tsi ntaíka ntɨ. Dá kuētsi xeé ntɨ ñuú Nidu. Ña ni kúvi kɨ̄ꞌɨn ntáa ká ntɨ, tsi de dóo tatsín ne, kidáa kuēꞌén ntɨ diñɨ ñuú Creta, mí ña dóo nēé kaduku tatsin. Ído ntūú etsin ntɨ́ ñuú Salmuun.
7 Navegamos vagarosamente por vários dias e, depois de muita dificuldade, nos aproximamos de Cnido. Por causa dos ventos contrários, atravessamos para Creta, acompanhando o litoral menos exposto da ilha, defronte ao cabo de Salmona.
8 Kidáā ne, dá kuētsi kakuvi kaika tun ntōó san diñɨ ntute ñuꞌu kān, xéē ntɨ́ mí é nanī Bueno Puertu, étsin ñuú Lasea.
8 Costeamos a ilha com grande esforço, até que chegamos a Bons Portos, perto da cidade de Laseia.
9 E dóo kúkuií ntɨ ne, dōó īó kuenta te kɨꞌɨ́n ka ntɨ, tsí e dokó sa xee ntúvi víꞌxin. Dukuān ne, xéꞌē Pablu ítsi nté koo vií ña,
9 Havíamos perdido muito tempo. As condições climáticas estavam se tornando perigosas para a navegação, pois se aproximava o fim do outono, e Paulo tratou dessa questão com os oficiais do navio.
10 kakaꞌan ña:
10 Disse ele: “Senhores, se prosseguirmos, vejo que teremos problemas adiante. Haverá grande prejuízo para o navio e para a carga, e perigo para nossa vida”.
11 Ntá tsi sntadun ñá odo nūú san ne, ña ni íde ña kuēnta é kākaꞌán Pablu. Mii tsi īde ña kuenta é ntákaꞌan ñá kanakāká tun ntōó san nī tóꞌo ī.
11 Mas o oficial encarregado dos prisioneiros deu mais ouvidos ao capitão e ao proprietário do navio que a Paulo.
12 Tsi mí ntoo daꞌna ntɨ́ ne, ñá vāꞌá o é kuntōo ntɨ́ dá ntūvi víꞌxin, tsí dóo kaduku tátsin. Dukuān ne, dókō sá un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ñá ntio ña é kɨ̄ꞌɨ́n ka ntɨ́ ntute ñuꞌu kān da nté xēé ntɨ ñuu é nani Fēnice, túku ñuu é tuví xio diñɨ ñuú Cretá ne, ikan kuntōo ntɨ́ dá ntūvi víꞌxin. Tsí ikān ne, ña dóo nēé kaduku tatsin é vēꞌxi nínu kān.
12 E, uma vez que Bons Portos era uma enseada aberta, um péssimo lugar para passar o inverno, a maioria da tripulação desejava ir a Fenice, que ficava mais adiante na costa de Creta, e passar o inverno ali. Fenice era um bom porto, com abertura apenas para o sudoeste e o noroeste.
13 Dā iñɨ ntuꞌu kaínu kudii tatsin kaꞌní san ne, váꞌa koo kuvi te kɨ̄ꞌɨ́n ntɨ, kuiní ña. Kidáā ne, nakiꞌi ña káa é katɨɨn ntiī é kōó daꞌna tun ntōó san ne, dá kuēꞌén ka ntɨ, ntaíka etsin ntɨ́ ntíkō diñɨ ñuú Creta.
13 Quando um vento leve começou a soprar do sul, os marinheiros pensaram que conseguiriam chegar lá a salvo. Por isso, levantaram âncora e foram costeando Creta.
14 Ntá tsi da nêní ntɨ iñɨ ntuꞌu é dóo ntii kainu tatsin é vēꞌxi nínu kān.
14 Mas o tempo mudou de repente, e um vento com força de furacão, chamado Nordeste, soprou sobre a ilha e nos empurrou para o mar aberto.
15 Un ntii tsi kāduku ntée tatsín san tun ntōó ntɨ ne, ñá ni kūtíi ka kɨꞌɨn mí vēꞌxí tatsín san. Tsíkān ne, ñá ni xīó ntiī ká ntɨ é kɨ̄ꞌɨ́n ntɨ. Dotō tsí kueꞌén ntɨ mí katɨꞌvi tātsín san ntɨ.
15 Como os marinheiros não conseguiam manobrar o navio para ficar de frente para o vento, desistiram e deixaram que fosse levado pela tempestade.
16 Ítā ntiꞌxin ntɨ mí tuví ñuú luꞌnti é nanī Clauda, mí kaedɨ́ nuu kudii tatsín san ne, dá kuētsi kúvi nákiꞌni kutú ntɨ tun ntōó luꞌnti é kāntikɨn áta tun ntōó kaꞌnu san.
16 Navegamos pelo lado menos exposto de uma pequena ilha chamada Cauda, onde, com muito custo, conseguimos içar para bordo o barco salva-vidas que viajava rebocado.
17 Nādita ntɨ́ ne, dā náxntēkú vaꞌá ntɨ iní tun ntōó kaꞌnu kān. Kidáā né, nāxnuu nenu ña xoꞌo ata tún ntōó kaꞌnu san vata koo é ña ntii nuu táꞌan. Úꞌvī ñá te dūku ntée tun ntōó san deꞌve nú ñutɨ é kādita. Dukuān ne, nakíꞌi ña doo ntakɨn é kādita tatsín san ne, dotō tsí xtuvi ñá é kāka tun ntōó san.
17 Então os marinheiros amarraram cordas em volta do casco do navio para reforçá-lo. Temiam ser arrastados para os bancos de areia de Sirte, diante do litoral africano, por isso baixaram a âncora flutuante para desacelerar o navio e deixaram que fosse levado pelo vento.
18 Ñá ni xīó kadin kueꞌén tsi tatsín san. Utén san ne, eni ntuꞌu ñā ntaété nuu ña xido san ntute ñúꞌu kān.
18 No dia seguinte, como ventos com força de vendaval continuavam a castigar o navio, a tripulação começou a lançar a carga ao mar.
19 Dā kúvi uni ntúvi ne, miī ntɨ́ éte nuu ntɨ́ utun tún ntoo ni dōo é kādita tatsín san.
19 No terceiro dia, removeram até mesmo parte do equipamento do navio e o jogaram fora.
20 Tɨtɨ́n ntuvi ita ntíꞌxin e ña díto ngántii, nté xntɨvi. Da mii kuēꞌen tsí tatsín san kainu. Kidáā né, da miī é kunaá ntɨ, kuiní ntɨ.
20 A tempestade terrível prosseguiu por muitos dias, escondendo o sol e as estrelas, até que perdemos todas as esperanças.
21 É kū tɨtɨ́n ntuvi ñuꞌu ntité ntɨ ne, kidáā ne, nákuntītsí Pablu, kakáꞌan ña:
21 Fazia tempo que ninguém comia. Por fim, Paulo reuniu a tripulação e disse: “Os senhores deveriam ter me dado ouvidos no princípio e não ter deixado Bons Portos. Teriam evitado todo este prejuízo e esta perda.
22 Ntá tsi kiní nto é kākaꞌán u ni ntō ve: Ñá ku dē kuení nto, tsí nté uun ō ñá kunáa o. Mii tsi tun ntōó san kunaa.
22 Mas tenham bom ânimo! O navio afundará, mas nenhum de vocês perderá a vida.
23 Iní u, tsí xuꞌú ne, iña Xúva kō u; kuenta iña ñá kade tsiñu u. Vetún ne, xée ūun ánjē e táxnuu Xuva kō, ntii díto ña nuú ko ne,
23 Pois, ontem à noite, um anjo do Deus a quem pertenço e sirvo se pôs ao meu lado
24 kakaꞌan ñá nī ko: “Ña ku úꞌvī ó, Pablu, tsí da miī é xēen mí tuví rei ñuú Roma da nté xntēkú kuꞌvē ñá iña o. Dukuān ne, kunuu méꞌñu Xuva ko o ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña ntaíkan niꞌin. Nté uun ña ña kunáa ña kuenta iña o”, kaꞌan ñá nī ko.
24 e disse: ‘Não tenha medo, Paulo! É preciso que você compareça diante de César. E Deus, em sua bondade, concedeu proteção a todos que navegam com você’.
25 Dukuān ne, nákuꞌūn kaꞌnu nima ko, un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ o. Tsí kakuintiꞌxe ko tsí kuan koo kuvi vata ō kaꞌan Xúva ko nī ko.
25 Portanto, tenham bom ânimo! Creio em Deus; tudo ocorrerá exatamente como ele disse.
26 Mii tsī é dūku ntée o uun ñuu é tuvi méꞌñu ntute ñuꞌu kān —kaꞌan ña.
26 É necessário, porém, que sejamos impulsionados para uma ilha”.
27 Dā kú xeꞌun ntúvi ntaíka ntɨ́ ne, dotō tsí ntaíka ntɨ́ méꞌñu ntute ñūꞌu é nanī Adria. Dā kú dava ñúu ne, kūtuni ñá ntánakaka tun ntōó san tsí ña te íka ntōo ntɨ́ ñuꞌu kān.
27 Por volta da meia-noite, na décima quarta noite de tempestade, enquanto éramos levados de um lado para o outro no mar Adriático, os marinheiros perceberam que estávamos perto de terra firme.
28 Kīꞌi kúꞌvē ña nté kaa kūnú ntute sán ne, xée tāꞌan oko xeꞌun uun métrū. Kuéꞌēn ká ntɨ un sīin né, kīꞌi kúꞌve xtúku ña. Kidáā ne, oko úꞌxē métrū.
28 Lançaram a sonda e verificaram que a água tinha 37 metros de profundidade. Um pouco depois, lançaram a sonda novamente e encontraram apenas 27 metros.
29 Úꞌvī ñá te duku ntée taꞌan tun ntōó san xuu. Dukuān ne, nantíi ña kɨ̄mi káa ī é katɨɨn ntii āta tún ntōó san, ntákaꞌan ntâꞌví ña te tūví náneꞌe.
29 Temiam que, se continuássemos assim, seríamos atirados contra as rochas na praia. Por isso, lançaram quatro âncoras da parte de trás do navio e ansiavam para que o dia chegasse logo.
30 Ña ntánakaka tun ntōó san ne, ntukū nuu iní ña nté koo nakakū ña kúñu ñā. Kidáā ne, nanúu ña tun ntōó luꞌntí san vata tsi te nantii xtúku ña káa ī é katɨɨn ntii nuu i kan. Ntá tsi ña te nuu é ntaā i, tsí ncho kunu ña.
30 Dando a entender que iriam lançar as âncoras da parte da frente, os marinheiros baixaram o barco salva-vidas, na tentativa de abandonar o navio.
31 Pablú ne, kakaꞌan ñá nī tóꞌō sntadún san ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ sntadun ña:
31 Paulo, então, disse ao oficial no comando e aos soldados: “Se os marinheiros não permanecerem a bordo, vocês não conseguirão se salvar”.
32 Kidáā né, ēꞌnté sntadún xoꞌo é kantīkɨn tún ntōó luꞌntí san vata koo é kɨꞌɨn niꞌi ntuté san.
32 Então os soldados cortaram as cordas do barco salva-vidas e o deixaram à deriva.
33 Dā dokó sa tuví ne, kakaꞌán Pablu ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san te kāꞌxi kúdii ña. Kakaꞌan ñá ni ñā:
33 Enquanto amanhecia, Paulo insistiu que todos comessem. “De tão preocupados, vocês não se alimentam há duas semanas”, disse ele.
34 Viꞌa ve ne, vií nto da xeꞌe, kaꞌxí kudii nto, na nākuꞌún ntii ntō, tsí nté uun nto ña kunáa nto —kaꞌan ña.
34 “Por favor, comam alguma coisa agora, para seu próprio bem. Pois nem um fio de cabelo de sua cabeça se perderá.”
35 Kūvi kaꞌan ñá ne, dā kíꞌi ña tañúꞌū sán ne, dā nakuéꞌe ña sintiáꞌvi ntaꞌa Xuva kō méꞌñu ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san. Kidáā né, kātsin dava ña tañúꞌū sán ne, dā éꞌxi ña.
35 Em seguida, tomou um pão, deu graças a Deus na presença de todos, partiu-o em pedaços e comeu.
36 Kidáā ne, nákuꞌūn kaꞌnu nima ña, un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ñá ne, kuan ō kíꞌi ña tañúꞌū sán, dā éꞌxi ñā.
36 Todos se animaram e começaram a comer.
37 Tsí uví sientu úni díkō xéꞌun uun ñaꞌa ntɨ é ñūꞌu ntɨ́ tun ntōó san.
37 Havia um total de 276 pessoas a bordo.
38 Dā kúvi éꞌxi ntaꞌa ntɨ́ ne, eni ntuꞌū ntɨ́ ntaété nuu ntɨ́ trigu é ntoó san iní ntute ñuꞌu kān vata koo é ntūkamá kudii é kuido tun ntōó san.
38 Depois de se alimentar, a tripulação aliviou o peso do navio mais um pouco, atirando ao mar toda a carga de trigo.
39 Dā tuví ne, ñá ni īni ñá ntánakaka tun ntōó san míꞌi ñuú xeé ntɨ. Ntá tsi díto uun itsī mí īó ñutɨ, mí vāꞌá o é nākutúvi tun ntōó san. Tē dɨ́ kuvi ne, ntío ña é nakɨꞌvī ñá tun ntōó san ikān.
39 Ao amanhecer, não reconheceram a terra, mas viram uma enseada com uma praia e cogitaram se seria possível chegar ali e atracar o navio.
40 Dukuān né, ēꞌnté ña xoꞌō é kāntikɨn káa i é ntátɨɨn ntiī sán, tsóo mii ña īní ntute ñuꞌu kān né, dā nántuté ña xoꞌo é ntánuꞌní utun é ntánakaka nuu ña tun ntōó san. Kidáā ne, náxnteē ñá doo ntakɨn é kādita tatsín san núu i kān ne, dá kuēꞌén ntɨ nte mí īó ñutɨ́ san.
40 Então cortaram as âncoras e as deixaram no mar. Depois, afrouxaram as cordas que controlavam os lemes, levantaram a vela da frente e foram rumo à praia,
41 Ntá tsi dā ntaíka ntɨ mí e dóo kaido ntute sán ne, dúku ntēé ntɨ deꞌve nú ñutɨ é tuví má ntute kān. Tɨ̄ɨn nuu kueꞌen núu tun ntōó san nú ñutɨ́ san. Áta ī ne, uun ito tsi ntíi nuu taꞌan da dóo ntiī duku ntée ntute san.
41 mas o navio foi apanhado entre duas correntezas contrárias e encalhou antes do esperado. A parte da frente se encravou e ficou imóvel, enquanto a parte de trás, atingida pela força das ondas, começou a se partir.
42 Kidáā né, ntīo sntadún san é kuan tsī koo kaꞌní ña ña ñuꞌu kutū sán vata koo é ña kunu ña.
42 Os soldados queriam matar os prisioneiros para que não nadassem até a praia e depois fugissem.
43 Ntá tsi tóꞌō sntadún san ne, ñá ni xēꞌé ña itsi é kuān koo vií ña, tsí ña ni ntío ña é kūví Pablu. Kakaꞌan ñá tē xoo é kūvi duté i ne, diꞌna ña nakoꞌxó nuu ña kúñu ña īní ntute kān ne, dá kɨ̄ꞌɨn ña, kiduté ña te kūvi ntii ña diñɨ i kān.
43 O oficial no comando, porém, desejava poupar a vida de Paulo e não permitiu que executassem seu plano. Ordenou aos que sabiam nadar que saltassem ao mar primeiro e fossem em direção a terra.
44 Ña nguiī sán ne, kūvi kíꞌi ña rkunū sán ne, o da nēé ka taꞌvi i tun ntōó san é dute núu ña tē ntíi ña diñɨ i kān. Dukuān ne, váꞌa tsi ō ntíi ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ntɨ diñɨ i kān.
44 Os outros se agarraram a tábuas ou pedaços do navio destruído. Assim, todos chegaram à praia em segurança.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.