Mateus 26
Ley saa ni nacoo Jesucristu (MITNT) vs ARA
1 Daaní, nì nsihi nì nacani Jesús nsidaa ñà‑jaàn xì nècuàchì dacuahá‑yá, dandu nì cachi‑yà xì‑né:
1 Tendo Jesus acabado todos estes ensinamentos, disse a seus discípulos:
2 ―Sà‑ìnáhá‑nsiâ ñà‑tìxi ùì quìvì icúmí nacava vicò pascua, dandu yùhù ana nduú Tnaha Nèhivì Ñuhìví, icúmî yàhi ndahà nèhivì, te cahnì‑né yùhù nchìca cruz.
2 Sabeis que, daqui a dois dias, celebrar-se-á a Páscoa; e o Filho do Homem será entregue para ser crucificado.
3 Daaní, nì nataca dùtù xícusahnú, xì nècuàchì ley xi veheñùhu, xì stná nècuàchì sahnú dandacú ñuu yucán, nì sàà nsidaa‑né patiu vehe cahnú dùtù chicá cusáhnû nani Caifás.
3 Então, os principais sacerdotes e os anciãos do povo se reuniram no palácio do sumo sacerdote, chamado Caifás;
4 Te nì ndatnuhu tnahá‑né nansa tnii dèhé‑nè Jesús, te cahnì‑néyà.
4 e deliberaram prender Jesus, à traição, e matá-lo.
5 Te nì cachi stná‑nè:
5 Mas diziam: Não durante a festa, para que não haja tumulto entre o povo.
6 Iá‑yà vehe iin nècuàchì ñuu Betania nani Simón. Nècuàchìmà nduú iin nèhivì nì sandoho cuèhè lepra antes.
6 Ora, estando Jesus em Betânia, em casa de Simão, o leproso,
7 Te yucán nì sàà stná iin nècuàchì ñahà, nihí‑né iin quìdi iá dùcùn‑xí. Yùù nì cuyucàn, te ñuhú ndutè tnàmì ndiaá sàstnùhù. Te divi ndutè mà nì sòdò‑nè itnu dìnì Jesús na iá‑yà xixí‑yá.
7 aproximou-se dele uma mulher, trazendo um vaso de alabastro cheio de precioso bálsamo, que lhe derramou sobre a cabeça, estando ele à mesa.
8 Doco na ní xini nècuàchì dacuahá‑yá, nì cuduchi ini‑nè, cachí‑nè (iin‑ne xì inga‑nè):
8 Vendo isto, indignaram-se os discípulos e disseram: Para que este desperdício?
9 Chicá vàha dicò‑néte ni cuí, dandu tùi cuàhà dìhùn dasàn‑ndà nùù nècuàchì ndahví.
9 Pois este perfume podia ser vendido por muito dinheiro e dar-se aos pobres.
10 Doco Jesús, ináhá‑yâ nansa cachí‑nè, ñàyùcàndùá nì cachi‑yà xì‑né:
10 Mas Jesus, sabendo disto, disse-lhes: Por que molestais esta mulher? Ela praticou boa ação para comigo.
11 Vàchi nècuàchì ndahví, nicanicuahàn ndoó‑né xì‑nsiá; doco yùhù, còó, sacù‑ni quìvì iéˋ xì‑nsiá.
11 Porque os pobres, sempre os tendes convosco, mas a mim nem sempre me tendes;
12 Cunaha‑nsiá, ñà‑nì sòdò nècuàchì yohó ndutè tnàmì dìní, divi sàhà‑ñá cutatna cuerpu yùhù na ndúxan nduá.
12 pois, derramando este perfume sobre o meu corpo, ela o fez para o meu sepultamento.
13 Te ñà‑ndáà nduá yohó cachítnùhi xì‑nsiá: nsidanicuú ñuu ndé icúmí sàà razón ndiaha xí Dios inicutu ñuhìví, yucán icúmí sàà stná palabra sàhà ñà‑vàha nì quida nècuàchì ñahà yohó, te ducán mà nunca sàà nèhivì ñuhìví nandòdó‑né nècuàchìmà.
13 Em verdade vos digo: Onde for pregado em todo o mundo este evangelho, será também contado o que ela fez, para memória sua.
14 Nùù ùxìn ùì compañeru Jesús, iin‑ne nani Judas Iscariote. Pues divi nècuàchìmà nì sàhàn nùù dùtù xícusahnú,
14 Então, um dos doze, chamado Judas Iscariotes, indo ter com os principais sacerdotes, propôs:
15 te nì cachi‑nè xì nècuàchìmà:
15 Que me quereis dar, e eu vo-lo entregarei? E pagaram-lhe trinta moedas de prata.
16 Ñàyùcàndùá, dècuèndè quìvì yucán nì quesaha Judas mà nandúcú‑nê índù tiempu chicá mà úhì dayáha‑ne Jesús nùù ndahà nècuàchìmà.
16 E, desse momento em diante, buscava ele uma boa ocasião para o entregar.
17 Daaní, nì sàà tu quìvì primeru xi vicò xixí‑né pan có‑ndùtáchí. Te nì tnàtuu nèhivì dacuahá‑yá nùù‑yá, cachí‑nè:
17 No primeiro dia da Festa dos Pães Asmos, vieram os discípulos a Jesus e lhe perguntaram: Onde queres que te façamos os preparativos para comeres a Páscoa?
18 Te nì cachi‑yà xì‑né:
18 E ele lhes respondeu: Ide à cidade ter com certo homem e dizei-lhe: O Mestre manda dizer: O meu tempo está próximo; em tua casa celebrarei a Páscoa com os meus discípulos.
19 Ñàyùcàndùá, ducán nì quida nècuàchì dacuahá‑yá nacua nì sàcùnaha‑né nùù‑yá, nì nsidayucun‑nè comida pascua.
19 E eles fizeram como Jesus lhes ordenara e prepararam a Páscoa.
20 — ausente —
20 Chegada a tarde, pôs-se ele à mesa com os doze discípulos.
21 — ausente —
21 E, enquanto comiam, declarou Jesus: Em verdade vos digo que um dentre vós me trairá.
22 Dandu nsidaa nècuàchìmà, nì nàcùndoo‑ne tnùnsí ini, te nì cachi iin iin‑ne xì‑yá:
22 E eles, muitíssimo contristados, começaram um por um a perguntar-lhe: Porventura, sou eu, Senhor?
23 Te nì cachi‑yà xì‑né:
23 E ele respondeu: O que mete comigo a mão no prato, esse me trairá.
24 Vàchi ñà‑ndáà ndùá, icúmí cuu ndisa ñà‑ndùá nì cachitnùhu nùù tutu ìì ñà‑ìcúmí cui yùhù ana nduú Tnahá Nèhivì Ñuhìví. Doco tiàa cuàhàn cahin xìˊ, ¡ndahví‑nè! Chicá vàha màsà túinuù‑né ñuhìví nì cùí ―nì cachi‑yà.
24 O Filho do Homem vai, como está escrito a seu respeito, mas ai daquele por intermédio de quem o Filho do Homem está sendo traído! Melhor lhe fora não haver nascido!
25 Dandu nì càhàn Judas, divi tiàa cuàhàn quida xi‑yá entregar, te nì cachi‑nè:
25 Então, Judas, que o traía, perguntou: Acaso, sou eu, Mestre? Respondeu-lhe Jesus: Tu o disseste.
26 Na meru xixí nsidaa‑né, nì tnii‑ya iin pan, te nì naquimanì‑yá Dios sàhà‑ñá. Dandu nì dàcuàchí‑yáñà, te nì dasàn‑yá nùù nècuàchì dacuahá‑yá yucán, te nì cachi‑yà:
26 Enquanto comiam, tomou Jesus um pão, e, abençoando-o, o partiu, e o deu aos discípulos, dizendo: Tomai, comei; isto é o meu corpo.
27 Dandu nì tnii stná‑yà pocillu, nì naquimanì‑yá Dios sàhà‑ñá, te nì sàha‑yanè, cachí‑yà:
27 A seguir, tomou um cálice e, tendo dado graças, o deu aos discípulos, dizendo: Bebei dele todos;
28 Vàchi nahi nìì mií nduú‑te. Te cunaha‑nsiá, sàhà nììˊ icúmî nacoi iin ichì sàà cunchicùn nèhivì, vàchi nú sànì xìtià nìí, dandu sàhájàn icúmí ndutu cuàchi cuàhà‑né.
28 porque isto é o meu sangue, o sangue da [nova] aliança, derramado em favor de muitos, para remissão de pecados.
29 Te vichi, mà cóhó guéˋ ndutè sì‑uva yohó ndè cachi sàà coho saa‑túì‑te xi‑nsiá quìvì cusahnú Yuamánìˊ inicutu ñuhìví yohó.
29 E digo-vos que, desta hora em diante, não beberei deste fruto da videira, até aquele dia em que o hei de beber, novo, convosco no reino de meu Pai.
30 Daaní, na ní nsihi nì xito nsidaa‑né iin alabanza, dandu nì quee‑ne cuàhàn‑nè xì‑yá ndè yucù Olivo.
30 E, tendo cantado um hino, saíram para o monte das Oliveiras.
31 Te nì cachi‑yà xì‑né:
31 Então, Jesus lhes disse: Esta noite, todos vós vos escandalizareis comigo; porque está escrito:
32 Doco nú sànì natiacuì, dandu icúmî codònùí nùù‑nsiá nùhù ndè ladu Galilea.
32 Mas, depois da minha ressurreição, irei adiante de vós para a Galileia.
33 Dandu nì cachi Pedro xì‑yá:
33 Disse-lhe Pedro: Ainda que venhas a ser um tropeço para todos, nunca o serás para mim.
34 Dandu nì cachi‑yà xì‑né:
34 Replicou-lhe Jesus: Em verdade te digo que, nesta mesma noite, antes que o galo cante, tu me negarás três vezes.
35 Doco nì cachi‑nè xì‑yá:
35 Disse-lhe Pedro: Ainda que me seja necessário morrer contigo, de nenhum modo te negarei. E todos os discípulos disseram o mesmo.
36 Dandu nì sàà‑yà xì‑né ndè iin xaan nani Getsemaní. Te nì cachi‑yà xì‑né:
36 Em seguida, foi Jesus com eles a um lugar chamado Getsêmani e disse a seus discípulos: Assentai-vos aqui, enquanto eu vou ali orar;
37 Dandu nì saca‑ya Pedro xì ùì ñàní dèhe Zebedeo, cuàhàn‑yà xì‑né. Te nì nàcòo cuahà‑yá tnùnsí ini; nì quesaha‑yá yáha ga nacání cuáhà ini‑yà.
37 e, levando consigo a Pedro e aos dois filhos de Zebedeu, começou a entristecer-se e a angustiar-se.
38 Dandu nì cachi‑yà xì‑né:
38 Então, lhes disse: A minha alma está profundamente triste até à morte; ficai aqui e vigiai comigo.
39 Dandu cuàhàn‑yà chicá nùù‑xí, nì sàcùnduhù ndèé‑yá, te nì xìcàn tàhvì‑yá nùù Yuamánì‑yá, cachí‑yà:
39 Adiantando-se um pouco, prostrou-se sobre o seu rosto, orando e dizendo: Meu Pai, se possível, passe de mim este cálice! Todavia, não seja como eu quero, e sim como tu queres.
40 Dandu nì naxicocuíìn‑yà vàxi‑ya ndé nì ndòo nècuàchì dacuahá‑yá, te nì xini‑yà sàquídì‑nè. Ñàyùcàndùá, nì cachi‑yà xì Pedro:
40 E, voltando para os discípulos, achou-os dormindo; e disse a Pedro: Então, nem uma hora pudestes vós vigiar comigo?
41 Cundoo tùha‑nsia, te càcàn tàhvì‑nsiá nùù Dios sàhá màsà dándáhvî ñà‑malu mii‑nsiá, vàchi mate iá voluntad xi‑nsia, doco iyuhu gá valor icúmí cuerpu‑nsià ñà‑quidandee inì‑nsia.
41 Vigiai e orai, para que não entreis em tentação; o espírito, na verdade, está pronto, mas a carne é fraca.
42 Daaní, tucu tu cuàhàn‑yà càcàn tàhvì‑yá nùù Dios, te nì cachi‑yà:
42 Tornando a retirar-se, orou de novo, dizendo: Meu Pai, se não é possível passar de mim este cálice sem que eu o beba, faça-se a tua vontade.
43 Dandu vàxi tu‑ya (ndé ndoó nècuàchìmà), te nì xini‑yà tucu tu quídì‑nè, vàchi sádì vàhná‑nè.
43 E, voltando, achou-os outra vez dormindo; porque os seus olhos estavam pesados.
44 Dandu nì nacoo‑yanè inga tu, te cuàhàn‑yà ñà‑únì, te davani nì xìcàn tàhvì‑yá (nahi antes).
44 Deixando-os novamente, foi orar pela terceira vez, repetindo as mesmas palavras.
45 Dandu nì naxicocuíìn‑yà, te nì cachi‑yà xì‑né:
45 Então, voltou para os discípulos e lhes disse: Ainda dormis e repousais! Eis que é chegada a hora, e o Filho do Homem está sendo entregue nas mãos de pecadores.
46 Ndacuìta‑nsia, cúhùn‑ndà, vàchi sà‑ìtúú quesaa ana cuàhàn cahin xìˊ.
46 Levantai-vos, vamos! Eis que o traidor se aproxima.
47 Daaní, cáhàn ìì‑yá xì nècuàchìmà, te nì quesaa Judas, divi tiàa nìsa cutnaha‑xi ùxìn iin ga nècuàchì dacuahá‑yá, te ndacá stná‑nè cuàhà gá tiàa xínihi xi espada xì garroti. Cuenta xi dùtù xícusahnú vàxi‑tè, xì cuenta xi stná nècuàchì xídandacú nùù ñuu mà.
47 Falava ele ainda, e eis que chegou Judas, um dos doze, e, com ele, grande turba com espadas e porretes, vinda da parte dos principais sacerdotes e dos anciãos do povo.
48 Te sànì ndatnuhu Judas xì nsidaa ana ndacá‑némà ñà‑coo iin seña ana tnii‑tè, divi ana chìtú‑nè cunduu meru ana tnìì cúhùn presu.
48 Ora, o traidor lhes tinha dado este sinal: Aquele a quem eu beijar, é esse; prendei-o.
49 Ñàyùcàndùá, nì tnàtuu Judas ndé iín Jesús, te vichi vichi nì casàhú‑nè xì‑yá, cachí‑nè:
49 E logo, aproximando-se de Jesus, lhe disse: Salve, Mestre! E o beijou.
50 Dandu nì cachi‑yà xì‑né:
50 Jesus, porém, lhe disse: Amigo, para que vieste? Nisto, aproximando-se eles, deitaram as mãos em Jesus e o prenderam.
51 Dandu iin nèhivì xí‑yá, nì tavà‑né espada xi‑ne nì cani‑ne iin tiàa quidáchúûn nùù dùtù cusáhnû, nì sahnde‑nè iin tùtnù‑té.
51 E eis que um dos que estavam com Jesus, estendendo a mão, sacou da espada e, golpeando o servo do sumo sacerdote, cortou-lhe a orelha.
52 Doco nì cachi‑yà xì‑né:
52 Então, Jesus lhe disse: Embainha a tua espada; pois todos os que lançam mão da espada à espada perecerão.
53 ¿A có‑cùndáà inì‑ní ñà‑vàtùni càcàn tàhví nùù Yuamánìˊ, te vichi duha techuún‑yá cuàhà mil ángel chindee xí?
53 Acaso, pensas que não posso rogar a meu Pai, e ele me mandaria neste momento mais de doze legiões de anjos?
54 Doco nú ni cáquìn ducán, dandu mà cúí cuu ndisa ñà‑ndùá nì cachitnùhu tutu ìì ñà‑dùcán icúmí cuu.
54 Como, pois, se cumpririam as Escrituras, segundo as quais assim deve suceder?
55 Daaní, nì cachi stná‑yà xì nsidaa nèhivì cuáhà mà:
55 Naquele momento, disse Jesus às multidões: Saístes com espadas e porretes para prender-me, como a um salteador? Todos os dias, no templo, eu me assentava [convosco] ensinando, e não me prendestes.
56 Doco cunaha‑nsiá, dohó quidá‑nsiá vichi sàhà ñà‑nì cuú ndisa ñà‑ndùá nì tiaa nèhivì xí Dios sànaha ―nì cachi‑yà.
56 Tudo isto, porém, aconteceu para que se cumprissem as Escrituras dos profetas. Então, os discípulos todos, deixando-o, fugiram.
57 Nèhivì nì tnii xi‑yá, ndacá‑néyà cuàhàn nùù dùtù cusáhnû nani Caifás. Te divi vehe nècuàchìmà sànì nataca stná nècuàchì ley xi veheñùhu, xì stná nècuàchì sahnú xídandacú nùù ñuu mà.
57 E os que prenderam Jesus o levaram à casa de Caifás, o sumo sacerdote, onde se haviam reunido os escribas e os anciãos.
58 Te Pedro, nchícùn xìcà‑níné mii‑yá cuàhàn‑nè. Te nì yàha stná‑nè patiu iá vehe dùtù cusáhnúmá, te nì sàcòo stná‑nè xì policia ndoó yucán, ndiatú‑né cundaà ini‑nè índù fin cucumi‑yá.
58 Mas Pedro o seguia de longe até ao pátio do sumo sacerdote e, tendo entrado, assentou-se entre os serventuários, para ver o fim.
59 Daaní, dùtù xícusahnú, xì nsidaa tè‑xídandacú, xì nsidaa stná nècuàchì Junta Cahnú, nì nducu‑né ana daquée cuàchi dìquì‑yá sàhà‑ñá cui‑yà, mate té‑tnùhù nduú‑te.
59 Ora, os principais sacerdotes e todo o Sinédrio procuravam algum testemunho falso contra Jesus, a fim de o condenarem à morte.
60 Doco còò iin ni túi (cunduu testigu nacua cuní‑nè), mate cuáhà nèhivì nì càhàn tnùhù dìquì‑yá. Doco por fin nì quixi ùì‑te,
60 E não acharam, apesar de se terem apresentado muitas testemunhas falsas. Mas, afinal, compareceram duas, afirmando:
61 te nì cachì‑te:
61 Este disse: Posso destruir o santuário de Deus e reedificá-lo em três dias.
62 Dandu nì ndacuiin dùtù cusáhnû, te nì cachi‑nè xì‑yá:
62 E, levantando-se o sumo sacerdote, perguntou a Jesus: Nada respondes ao que estes depõem contra ti?
63 Doco Jesús, dadí úún nì ndòo‑ya. Dandu nì cachi dùtù mà:
63 Jesus, porém, guardou silêncio. E o sumo sacerdote lhe disse: Eu te conjuro pelo Deus vivo que nos digas se tu és o Cristo, o Filho de Deus.
64 Dandu nì cachi Jesús xì nècuàchìmà:
64 Respondeu-lhe Jesus: Tu o disseste; entretanto, eu vos declaro que, desde agora, vereis o Filho do Homem assentado à direita do Todo-Poderoso e vindo sobre as nuvens do céu.
65 Dandu dùtù cusáhnú‑má, (nì xìdà ini‑nè), ñàyùcàndùá nì ndata canúú‑nê iyuhu sìcoto ndixí‑né, te nì cachi‑nè xì nèhivì cuáhà mà:
65 Então, o sumo sacerdote rasgou as suas vestes, dizendo: Blasfemou! Que necessidade mais temos de testemunhas? Eis que ouvistes agora a blasfêmia!
66 ¿Nansa quida‑nda xi‑né, cachí mii‑nsiá?
66 Que vos parece? Responderam eles: É réu de morte.
67 Dandu nì caquesaha nècuàchìmà nì sivi dìí‑nè nùù‑yá, te nì cani‑neyà sìcàtú, te dava ga‑nè, cahmá uun nì cani‑ne nùù‑yá,
67 Então, uns cuspiram-lhe no rosto e lhe davam murros, e outros o esbofeteavam, dizendo:
68 cachí‑nè xì‑yá:
68 Profetiza-nos, ó Cristo, quem é que te bateu!
69 Te Pedro, patiu tùvèhé iá‑nè. Te yucán nì tnàtuu iin ñahà chìì, cachí‑ña xi‑né:
69 Ora, estava Pedro assentado fora no pátio; e, aproximando-se uma criada, lhe disse: Também tu estavas com Jesus, o galileu.
70 Doco nì nacuaà‑né mii‑yá, iníní nsidaa nèhivì yucán, te nì cachi‑nè xì ñahà chìì mà:
70 Ele, porém, o negou diante de todos, dizendo: Não sei o que dizes.
71 Dandu cuàhàn‑nè quee‑ne yehè, doco nì xini inga ñahà chìì‑né, te nì cachà xi nèhivì dava ga itá yucán:
71 E, saindo para o alpendre, foi ele visto por outra criada, a qual disse aos que ali estavam: Este também estava com Jesus, o Nazareno.
72 Dandu tucutu nì nacuaà‑néyà, nì chinaha‑né Dios ñà‑tàcùní‑nè Jesús, cachí‑nè.
72 E ele negou outra vez, com juramento: Não conheço tal homem.
73 Daaní, inga ratu gà nì tnàtuu stná iin ùì nèhivì itá yatni yucán, te nì cachi‑nè xì Pedro:
73 Logo depois, aproximando-se os que ali estavam, disseram a Pedro: Verdadeiramente, és também um deles, porque o teu modo de falar o denuncia.
74 Dandu nì cachi Pedro xì‑né:
74 Então, começou ele a praguejar e a jurar: Não conheço esse homem! E imediatamente cantou o galo.
75 Te ñà‑yùcán nì nsinuu ini‑nè nansa nì cachi‑yà xì‑né daa ñà‑tàñáha ga coto lehe, te sànì nacuaà‑néyà ùnì xichi. Ñàyùcàndùá, nì quee‑ne iladu patiu, iá‑nè sacú cuáhà‑né.
75 Então, Pedro se lembrou da palavra que Jesus lhe dissera: Antes que o galo cante, tu me negarás três vezes. E, saindo dali, chorou amargamente.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.