Lucas 12
Ley saa ni nacoo Jesucristu (MITNT) vs NTLH
1 Vichi sànì nataca chitu cuàhà mil nèhivì, dècuèndè sánihni tnahá‑né. Dandu nì càhàn Jesús xì nèhivì mà. Primeru nì càhàn‑yà xì nècuàchì dacuahá‑yá, cachí‑yà:
1 Milhares de pessoas se ajuntaram, de tal maneira que umas pisavam as outras. Então Jesus disse primeiro aos discípulos:
2 Cunaha‑nsiá còò ni‑iñàha coo dèhé nicanicuahàn. Icúmíâ tùia, te cunitnùhu nèhivì sàhá.
2 Tudo o que está coberto vai ser descoberto, e o que está escondido será conhecido.
3 Dècuèndè stná ñà‑ndùá nì cachi nèhivì na ndoó dèhé‑nè ndé iín tnúú, icúmí palabra mà natùi vate stná ndé nchií orá. Te mate caya nì càhàn iin tiàa sàhà tùtnù compañeru‑nè ndé ndoó‑né vehe chicá ndiadí, doco icúmí palabra mà (cuìtià), vàchi nana ducún nèhivì, te cachitnùhu ndee‑né nsidaámà.
3 Assim tudo o que vocês disserem na escuridão será ouvido na luz do dia. E tudo o que disserem em segredo, dentro de um quarto fechado, será anunciado abertamente.
4 ’Amigos, cachíˋ xì‑nsiá: màsà yúhî‑nsià ana cui cahnì xì cuisì iquìcúñú‑nsià; còó, vàchi nú sànì xìhì‑nsià, dandu còò cá ni‑iñàha cui quida ga‑nè.
4 Jesus continuou:
5 Doco yùhù cachíˋ xì‑nsiá ana ndiá ìcà‑nsiá yùhí‑nsià. Xiñuhu yùhí ndisa‑nsia mii‑yá ana icúmí derechu dandiachi xi anima‑nsià andea nú sànì xìhì‑nsià. Mii‑yá, ndisa xiñuhu yùhí‑nsià.
5 Vou mostrar a vocês de quem devem ter medo: tenham medo de Deus, que, depois de matar o corpo, tem poder para jogar a pessoa no inferno. Sim, repito: tenham medo de Deus.
6 ’Sàhà cuisì ùì tuní dicó‑né ùhùn chòlìhì. Doco ni‑iin quisì mà, có‑nândòdó Dios‑si.
6 — Por acaso não é verdade que cinco passarinhos são vendidos por algumas moedinhas? No entanto Deus não esquece nenhum deles.
7 Dècuèndè ináhá stná‑yà nadaa idìdínì itá dìnì iin iin nèhivì. Ñàyùcàndùá, màsà nácání inì‑nsia, vàchi chicá ndiaá‑nsià nùù iin chòlìhì tìì, te ò núù cuàhà stná‑si.
7 Até os fios dos cabelos de vocês estão todos contados. Não tenham medo, pois vocês valem mais do que muitos passarinhos!
8 ’Yùhù cachíˋ xì‑nsiá, nú cachí vate iin nèhivì ñà‑ndùú‑né nèhivì xí, dandu yùhù ana nduú Tnaha Nèhivì Ñuhìví, icúmí stnáì cachì nùù ángel xi Dios ñà‑divi nèhivì xí nduú stná nècuàchìmà.
8 Jesus disse ainda:
9 Doco nú ni chídèhé‑nè ñà‑ndùú‑né nèhivì xí, dandu yùhù stná, icúmî nacuaà stnáì mii‑né nùù ángel xi Dios.
9 Mas aquele que disser publicamente que não é meu, o Filho do Homem também dirá diante dos anjos de Deus que essa pessoa não é dele.
10 ’Mate ni cáhàn ùhí iin nèhivì dìquì yùhù ana nduú Tnaha Nèhivì Ñuhìví, doco vàtùni nìhì‑né cuicahnú ini Dios sàhà‑né. Doco nú dìquì Espíritu Ìì sànì càhàn ùhí‑nè, dandu mà nunca sàà‑yà cuicahnú ini‑yà sàhà nècuàchìmà.
10 — Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, porém quem
11 ’Daaní, nú ni dátnâtuu nèhivì mii‑nsiá nùù nècuàchì dandacú nùù veheñùhu, ò núù juez, te ò nùù tè‑nìhí chuun, màsà nácání ini‑nsià nansa naxiconihí‑nsiá nùù‑té,
11 — Quando levarem vocês para serem julgados nas
12 vàchi momentu yucán icúmí Espíritu Ìì xí Dios chindee‑yá mii‑nsiá ñà‑cundaà ini‑nsià índù‑ñá chicá ndiaha cachi‑nsià ―nì cachi Jesús.
12 Pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer.
13 Daaní, iin tiàa iín mahì nèhivì cuáhà yucán, nì cachi‑nè xì Jesús:
13 Um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, mande o meu irmão repartir comigo a herança que o nosso pai nos deixou.
14 Dandu nì cachi‑yà xì nècuàchìmà:
14 Jesus disse:
15 Te nì cachi stná‑yà xì nèhivì cuáhà mà:
15 E continuou, dizendo a todos:
16 Dandu nì nacani‑ya xì‑né iin ejemplu, cachí‑yà:
16 Então Jesus contou a seguinte parábola :
17 Ñàyùcàndùá, nì nacani inì‑te, cachí‑te: “¿Nansa quide? Vàchi có‑cuâhà gá ndé covàha cosecha xi”.
17 Então ele começou a pensar: “Eu não tenho lugar para guardar toda esta colheita. O que é que vou fazer?
18 Dandu nì cachì‑te: “Chicá vàha dohó quide; cuàhìn duquín vehe cuachi yohó, te quidavàha saí vehe chicá nahnú sàhà‑ñá vàtùni sàà nàcòvàha cosecha xi, xì nsidaa gá stná ñà‑cuìqué.
18 Ah! Já sei! — disse para si mesmo. — Vou derrubar os meus depósitos de cereais e construir outros maiores ainda. Neles guardarei todas as minhas colheitas junto com tudo o que tenho.
19 Dandu cachì inì‑ni mií: Vichi sà‑ìá cuàhà iñàha iá vàha. Vàtùni sàà ñà‑jaàn cutiacuì cuàhà cuìà; vàtùni quetatuì vichi, vàchi iá ñà‑cuxi, te cohi. Contentu cuàhìn coi”, nì cachì‑te.
19 Então direi a mim mesmo: ‘Homem feliz! Você tem tudo de bom que precisa para muitos anos. Agora descanse, coma, beba e alegre-se.’ ”
20 Doco nì càhàn Dios xì‑té, cachí‑yà: “¡Loco ió! vàchi ñuú vichi icúmî naquihin animo, dandu nsidaa biene sànì chivàhu, ¿ana ndòo xán?”, nì cachi‑yà.
20 Mas Deus lhe disse: “Seu tolo! Esta noite você vai morrer; aí quem ficará com tudo o que você guardou?”
21 Te ducán icúmí coo xì nèhivì dacáyà xì cuàhà ñà‑cuìcà sàhà mii‑xí, te nú còò ni‑iñàha nduú ñà‑cuìcà ndisa‑ne nùù Dios ―nì cachi Jesús.
21 Jesus concluiu:
22 Daaní, después nì cachi stná‑yà xì nècuàchì dacuahá‑yá:
22 Então Jesus disse aos seus discípulos:
23 vàchi màdì cuisì ñà‑cuxi‑nda nduá xiñuhu sàhà‑ñá cucumi ndisa‑nda vida ndiaha; te cuerpu xi‑nda ¿amádi chicá ndiaámà nùù sìcoto ndìxì‑ndà?
23 Pois a vida é mais importante do que a comida, e o corpo é mais importante do que as roupas.
24 Cundehè‑nsiá càlù, có‑xìtú‑si, có‑ndàníhí‑si cosecha xi‑sì, ni còò vehe icúmí‑sî, ni còò stná ni‑iin lugar ndé chívàha‑sì iñàha; doco Dios, dacútiácú‑yàsi. Te mii‑nsiá, ¿amádi chicá ndiaá‑nsià nùù laa mà?
24 Vejam os corvos: não semeiam, não colhem, não têm despensas nem depósitos, mas Deus dá de comer a eles. Será que vocês não valem muito mais do que os pássaros?
25 Cunaha‑nsiá, mate yáha ga sahní‑nsiá dìnì‑nsiá, te nacání inì‑nsia, uun‑ni nduámà, mà níhì‑nsiá cuahnu ga‑nsià ni‑iin dava metro.
25 Qual de vocês pode encompridar a sua vida, por mais que se preocupe com isso?
26 Ñàyùcàndùá, nú mà cùì quida‑nsia chuun tii jaàn, dandu chicá vàha màsà cáhni gá‑nsià dìnì‑nsiá sàhà chuun dava ga.
26 Portanto, se vocês não podem conseguir uma coisa assim tão pequena, por que se preocupam com as outras?
27 ’Cundehè‑nsiá nansa sahnú ita nani lirio; có‑quìdáchúûn‑yá, ni có‑quìdávàha stná‑yà sìcoto, doco chicá ndiaha ita mà nùù rey Salomón (nìsa ìa sànaha), mate yáha ga vico nì sandixi‑ne.
27 Vejam como crescem as flores do campo: elas não trabalham, nem fazem roupas para si mesmas. Mas eu afirmo a vocês que nem mesmo Salomão, sendo tão rico, usava roupas tão bonitas como uma dessas flores.
28 Iin ita, yùcù‑ni nduá, (có‑ndiàá ndisa); quìvì vitni iáˋ campu, te tnaa sànì ìchà, vihini quèa xìtnù coca. Mate ducán nduá, doco ndiaha gá nì quìdavàha Dios ita mà. Ñàyùcàndùá, vihi gá icúmí‑yâ cuàhatahvì stná‑yà ndohó iin ñà‑cundixi‑nda. Doco mii‑nsiá, iyuhu gá xiníndísâ‑nsiá Dios.
28 É Deus quem veste a erva do campo, que hoje está aqui e amanhã desaparece, queimada no forno. Então é claro que ele vestirá também vocês, que têm uma fé tão pequena!
29 ’Màsà cácánúú‑nsiá cahnì‑nsiá dìnì‑nsiá nansa tùi ñà‑cuxi‑nsia, coho‑nsia.
29 Portanto, não fiquem aflitos, procurando sempre o que comer ou o que beber.
30 Vàchi nsidaa nèhivì ndoó ñuhìví, divi ñà‑jaàn nduá nandúcú‑nê. Doco ndohó, iá Yuamánì‑ndà Dios, te ináhá‑yâ xiñuhu nsidaámà nùù‑ndà.
30 Pois os pagãos deste mundo é que estão sempre procurando todas essas coisas. O Pai de vocês sabe que vocês precisam de tudo isso.
31 Ñàyùcàndùá, dihna xiñuhu nanducu‑nsiá nansa chivàha viì‑nsiá ley xi ñuhìví ìì xí‑yá, dandísá nìhì stná‑nsià nsidaa ñà‑ndùá cumánì gá nùù‑nsiá.
31 Portanto, ponham em primeiro lugar na sua vida o
32 ’Mii‑nsiá, nahi riì‑xí nduú‑nsiá, te cachíˋ xì‑nsiá, màsà yúhî‑nsià, mate mà túù‑nsiá, vàchi sànì chitnùní ini Yuandiaha‑nsiá ñà‑cundiatú anima‑nsià ndè ñuhìví ìì xí‑yá.
32 Jesus continuou:
33 ’Dicò‑nsiá biene xi‑nsia, te dacútâhvì‑nsiá nècuàchì ndahví. Dandu queámà na ian sànì chivàha‑nsia ñà‑cuìcà‑nsiá ndè gloria. Te queé stná na ian iá vàha mà ini iin itni mà sáà tèhì, vàchi ndè gloria yucán, mà sáà ndañuhá, vàchi mà quíhín tècuìhnà‑ñá, ni mà cúsíquídí stná.
33 Vendam tudo o que vocês têm e deem o dinheiro aos pobres. Arranjem bolsas que não se estragam e guardem as suas riquezas no céu, onde elas nunca se acabarão; porque lá os ladrões não podem roubá-las, e as traças não podem destruí-las.
34 Vàchi ndé quida‑nda cuenta iá vàha ñà‑cuìcà‑ndà, divi lugar yucán cuàhàn‑ndà cunihnu cuàhà ini anima‑ndà ―nì cachi Jesús.
34 Pois onde estiverem as suas riquezas, aí estará o coração de vocês.
35 — ausente —
35 E Jesus disse ainda:
36 — ausente —
36 Sejam como os empregados que esperam pelo patrão, que vai voltar da festa de casamento. Logo que ele bate na porta, os empregados vão abrir.
37 Nansicáhán‑tê nú ndiatú tùha‑tè na nsiaa‑nè, vàchi seguru icúmí‑nê quidayucun‑nè, te dayáha‑ne peón mà ndé cundoo‑tè cuxi‑tè.
37 Felizes aqueles empregados que o patrão encontra acordados e preparados! Eu afirmo a vocês que isto é verdade: o próprio patrão se preparará para servi-los, mandará que se sentem à mesa e ele mesmo os servirá.
38 Te nú ndè dava ñùu, ò ndéˋ sinduhá ni nsiaá lamú mà, te xíndiatu ìì peón mà, pues nansicáhán‑tê nì sandiatu‑tè.
38 Eles serão felizes se o patrão os encontrar alertas, mesmo que chegue à meia-noite ou até mais tarde.
39 ’(Inga ejemplu), nú ináhá‑ndá ndévì hora quixi tècuìhnà quìhvi‑tè vehe‑nda, dandu cundiatu tùha‑nda, mà cuáha‑nda quìhvi‑tè.
39 Lembrem disto: se o dono da casa soubesse a que hora o ladrão viria, não o deixaria arrombar a sua casa.
40 Divi ducán stná mii‑nsiá, cundoo tùha stná‑nsià, vàchi iin quìvì có‑nìhnú inì‑nsia naxicocuíìn yùhù ana nduú Tnaha Nèhivì Ñuhìví ―nì cachi‑yà.
40 Vocês, também, fiquem alertas, porque o
41 Dandu nì cachi Pedro xì‑yá:
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, essa
42 Dandu nì cachi Stoho‑ndà Señor xì‑né:
42 O Senhor respondeu:
43 Pues nansicáhán peón nì ndòo dandacu‑ma nú iin‑ni quidá víi‑té dècuèndè nsiaa tu lamú xi‑tè.
43 Feliz aquele empregado que estiver fazendo isso quando o patrão chegar!
44 Cunaha‑nsiá, icúmí nècuàchìmà cuàha‑ne peón mà chuun ñà‑dandacú‑te sàhà nsidanicuú ñà‑cuìcà‑né.
44 Eu afirmo a vocês que, de fato, o patrão vai colocá-lo como encarregado de toda a sua propriedade.
45 Doco nú nacání chicuéhè ini peón mà, te cachí‑te: “Cucuee va lamú xi, dandu nsiaa‑nè”, te quesáhá‑tê cahnì cuií‑te peón dava ga mà, tiàa‑ne te ñahà‑né, te cuisì‑ní ñà‑cuxi‑tè, te coho‑tè cucahan‑té, te cutnáhâ stná‑te xi tè‑xíni xihí‑te.
45 Mas imaginem o que acontecerá se aquele empregado pensar que o seu patrão está demorando muito para voltar. E imaginem que esse empregado comece a bater nos outros empregados e empregadas e a comer e a beber até ficar bêbado.
46 Pues nú quidá‑te ducán, dandu icúmí lamú xi‑tè nsiaa‑nè iin quìvì có‑nìhnú inì‑te, cundua iin tiempu có‑ìnáhá‑tê, dandísá nìhì‑té iin castigu cahnú sàstnùhù, iin‑ni ndoho‑tè ñà‑ndùá icúmí ndoho nsidaa gá ana có‑xìníndísâ xí‑yâ.
46 Então o patrão voltará no dia em que o empregado menos espera e na hora que ele não sabe. Aí o patrão mandará cortar o empregado em pedaços e o condenará a ir para o lugar aonde os desobedientes vão.
47 ’Iin peón, nú ináhá vâha‑tè ñà‑ndùá cuní lamú xi‑tè quida‑tè, te có‑quìdá‑teá, có‑ìníní‑te ñà‑ndùá cachí‑nè, dandu cuàhà gá icúmí‑tê ñàhnì‑té.
47 — O empregado que sabe qual é a vontade do patrão, mas não se prepara e não faz o que ele quer, será castigado com muitas chicotadas.
48 Doco nú có‑cùndáà vàha ini peón mà, te quidá‑te iin falta, dandu chicá iyuhu ñàhnì‑te. Vàchi ducán queá na ian nacóó‑ndá cuàhà ñà‑ìcúmí‑ndá nùù ndahà inga nèhivì (ñà‑cundiaa‑nèà). Pues nú ducán, dandu cuàhà stná iñàha icúmí‑ndá naquihin‑nda nùù nècuàchìmà. Vàchi nú ni ndóo cuàhà iñàha ndahà iin nèhivì, dandu divi‑ni ducán cuàhà iñàha icúmí stná‑ndà nandacàn‑ndà nùù‑né.
48 Mas o empregado que não sabe o que o patrão quer e faz alguma coisa que merece castigo, esse empregado será castigado com poucas chicotadas. Assim será pedido muito de quem recebe muito; e, daquele a quem muito é dado, muito mais será pedido.
49 ’Cunaha‑nsiá, yùhù vàxi cundui nahi ñuhu quìñuhu ñuhìví, (vàchi sàhà yùhù icúmí nèhivì tàhndè dava‑ne). Te ¡a sácú vàha ñà‑sànì quiñuhu ñuhu mà ni cúndúá!
49 Jesus continuou:
50 Vàchi iá iin tnùndoho icúmî yàhi, te cuàhà gá nacání inì ndè cachi sàà hora yàhamà.
50 Tenho de receber um batismo e como estou aflito até que isso aconteça!
51 ¿A túxí inì‑nsia vàxi ñuhìví yohó ñà‑cucumi nèhivì paz? Còó, vàchi sàhà yùhù icúmí tàhndè dava nsidaa‑né.
51 Vocês pensam que eu vim trazer paz ao mundo? Pois eu afirmo a vocês que não vim trazer paz, mas divisão.
52 Ndè vichi xi ndéˋ quìvì nùù‑xí icúmí tàhndè dava‑ne. Por ejemplu, nú iá iin vehe, te ndoó ùhùn nèhivì, ùnì‑nè cuni ùhì xì nècuàchì ùì mà. Te nú coó, ùì‑nè cuni ùhì xì nècuàchì ùnì mà.
52 Porque daqui em diante uma família de cinco pessoas ficará dividida: três contra duas e duas contra três.
53 Te ò iin tiàa, cuàhàn‑nè cuni ùhì‑nè dèhe‑ne, te nú coó, dèhe‑ne cuàhàn cuni ùhì xì mii‑né; te ò iin nècuàchì ñahà, cuni ùhì‑nè dèheyoco‑né; ò nú coó, dèheyoco‑némà cuni ùhì xì mii‑né; te ò dìdo iin nècuàchì ñahà cuni ùhì xì sànu‑ne; ò nú coó, sànu‑nemà cuni ùhì xì mii‑né.
53 Os pais vão ficar contra os filhos, e os filhos, contra os pais. As mães vão ficar contra as filhas, e as filhas, contra as mães. As sogras vão ficar contra as noras, e as noras, contra as sogras.
54 Dandu nì cachi‑yà xì nèhivì cuáhà ndoó yucán:
54 Jesus disse também ao povo:
55 Te nú caná tàchì ladu sur, dandu cachí‑nsià: “Cuàhàn coo ihni”, te divi ducán coo.
55 E, quando sentem o vento sul soprando, dizem: “Vai fazer calor.” E faz mesmo.
56 ¡Ndahví‑nsià! Danani uun‑nsia nchichí ndisa‑nsia, vàchi mate túha‑nsia nacuni‑nsià seña iá ñuhìví xì ansivi, doco ¿índù chuun mà cùì nacuni stná‑nsià índù tiempu nduá vichi?
56 Hipócritas! Vocês sabem explicar os sinais da terra e do céu. Então por que não sabem explicar o que querem dizer os sinais desta época?
57 Có‑chìndéé sàxìnítnùní‑nsià mii‑nsiá sàhà‑ñá cui mànìhì inì‑nsia índù chuun nduá chuun vàha.
57 E Jesus terminou, dizendo:
58 ’Nú sànì sanicuàchi iin tiàa sàhà iin‑nsia, te ndacá‑tensiá cuàhàn nùù tè‑nìhí chuun, dandu chicá vàha nanducu‑nsiá ñà‑nacahan stnahá‑nsiá Dios sàhà‑nsiá na meru xicá‑nsiá ichì cuàhàn‑nsià, te màdìá cundaca‑tènsiá sàà nùù juez, vàchi juez mà, dayáha‑tènsiá ndahà comandante xi‑tè, te chicadi tèmà‑nsiá vehecàa.
58 Se alguém fizer uma acusação contra você e levá-lo ao tribunal, faça o possível para resolver a questão enquanto ainda está no caminho com essa pessoa. Isso para que ela não o leve ao juiz, o juiz o entregue ao guarda, e o guarda ponha você na cadeia.
59 Te ñà‑ndáà nduá cachíˋ xì‑nsiá, nú ni cuu‑xi‑nsiá ducán, dandu mà quéé gá‑nsià dècuèndè nú sànì dànáà nsìhí‑nsiá nsidanicuú ñà‑ndùá nihícá‑nsiâ ―nì cachi Jesús.
59 Eu lhe afirmo que você não sairá dali enquanto não pagar a multa toda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.