Romanos 11
El Nuevo Testamento en mixe de Guichicovi (MIRNT) vs ACF
1 Pero cábøch nmänaꞌanaꞌañ coo judíoshajxy tøø ñajtshixøꞌøyii jaꞌa Diósäm. Caj pues, caj tiähoocnajtshixøꞌøyyä; paquiä hajxy ñajtshixøøyyä. Haa caꞌa, judíoshájpøch høøc̈hpä. Abrahámhøch nhaphajt ndeedyhajt. Y jaꞌa Benjamínhajpä, møød jeꞌec̈h nhaphajty ndeedyhajty. Jaꞌa Abraham yhap yhoc jeꞌebä, jaꞌa Benjamínhajpä.
1 Digo, pois: Porventura rejeitou Deus o seu povo? De modo nenhum; porque também eu sou israelita, da descendência de Abraão, da tribo de Benjamim.
2 Cab højtsä Dios tøø xñajtshixøꞌøy, højts judíoshajpä. Hix̱, jequiän højtsä Dios xyajnähdijy coo højts hänajty xquiuꞌughadaꞌañ. Jaduhṉ jim̱ myiṉ̃ cujaay maa Diosmädiaꞌaguiän coogä Elías jaꞌa miägunaax̱ jecy ñäxøꞌøwøøyy, jaꞌa judíoshajxy, jaꞌa Diosmädiaꞌagy hajxy hänajty quiaꞌa mäbøgaam̱biä. Jaꞌa Elías, jequiän jeꞌe quiuguex̱yhajtä Diósäm. Piaꞌyaax̱ypä Elías jaꞌa Dios hänajty coo jaduhṉ miänäxøꞌøwøøyy:
2 Deus não rejeitou o seu povo, que antes conheceu. Ou não sabeis o que a Escritura diz de Elias, como fala a Deus contra Israel, dizendo:
3 “Dios, yøꞌø judíoshajxy, haxøøg hajxy tøø jiatcøꞌøy. Tøø miic̈h mguguex̱yhajxy xyaghoꞌcä. Tøø tsaamaaꞌxy hajxy yajmaꞌady maa animalhoꞌogy hajxy hijty ñoꞌoguiän coo miic̈h hajxy hijty xwyiingudsähgøꞌøy. Nägøx̱iä jäyaꞌayhajxy tøø yaghoꞌogyii, jaꞌa miic̈h hajxy hijty xwyiingudsähgøøbiä. Nidiúhm̱høch tøø nmähmøꞌøy jujcy. Høøc̈hpaady hajxy xjia wiꞌi yaghoꞌogaam̱bä”, nøm̱ä Elías jaꞌa Dios jecy ñämaayy.
3 Senhor, mataram os teus profetas, e derribaram os teus altares; e só eu fiquei, e buscam a minha alma?
4 Mänitä Dios yhadsooyy: “Caj tiøyyä cooc̈h miic̈h nidiuhm̱ xjiaac wiingudsähgøꞌøyñä. Jéꞌenøc̈hä jäyaꞌayhajxy xwyiingudsähgøꞌøyñä jaꞌa hajxy näjuxtujmilpä. Cabä Baal hajxy wyiingudsähgøꞌøy. Quepychech jeꞌe jaꞌa Baalhajpä”, nøm̱ä Dios jecy miänaaṉ̃.
4 Mas que lhe diz a resposta divina? Reservei para mim sete mil homens, que não dobraram os joelhos a Baal.
5 Jaꞌa judíoshajxy, jequiän hajxy jaduhṉ yajnähdijjä jaꞌa Diósäm coo hajxy hänajty quiuꞌughadaꞌañii. Paady hajxy jaduhṉ quiuꞌughadyii coo Dios hojioot jiaanc̈h tehm̱ miøødä. Pero näweeṉ̃tiä judíos jaꞌa Dios miädiaꞌagy hajxy miäbøjcä, caj ñämayyä. Jädaꞌanäbaadyñä, jiinä judíos jaꞌa Dios miädiaꞌagy hajxy näjeꞌe miäbøjcä. Jeꞌenä hajxy quiuꞌughadyiinä jaꞌa Diósäm. Coo hajxy jaduhṉ ñäxuuc̈hii, paady hajxy jeꞌenä wioow̱hidyii, jaduhṉä Dios miädiaꞌagy tehṉgajnä miäbǿjcäxät.
5 Assim, pois, também agora neste tempo ficou um remanescente, segundo a eleição da graça.
6 Jaduhṉä judíoshajxy yajnähdijjä coo jaꞌa Dios miädiaꞌagy hajxy miäbǿjcät jaꞌa Jesucristocøxpä. Paady hajxy jaduhṉ yajnähdijjä jeꞌeguiøxpä coo Dios hojioot miøødä, caꞌa jieꞌeguiøxpä coo hajxy hoy jiäyaꞌayhaty. Coo jäyaꞌayhajxy häxøpy ñäxuuc̈hii jaꞌa Diósäm jeꞌeguiøxpä cooc tyijy hajxy hoy jiäyaꞌayhaty, cab hajxy jaduhṉ cu nmänáaṉäm coo Dios hojioot miøødä.
6 Mas se é por graça, já não é pelas obras; de outra maneira, a graça já não é graça. Se, porém, é pelas obras, já não é mais graça; de outra maneira a obra já não é obra.
7 Hix̱, näjeꞌe judíoshajxy yajnähdijjä coo hajxy ñähwáꞌadsät näweeṉ̃tiä. Jaduhṉä Dios miädiaꞌagy hajxy miäbøjcä jaꞌa Jesucristocøxpä. Jaꞌa judíoshajxy nämaybä, cab hajxy jaduhṉ yajnähdijjä, hoy hajxy hänajty jaduhṉ jia wiꞌi ñähwaꞌadsaꞌañ. Hix̱, xejx jaꞌa quiopcä tiaatsc‑hajxy jaduhṉ. Cabä Dios miädiaꞌagy hajxy miäbøjcä jaꞌa Jesucristocøxpä.
7 Pois quê? O que Israel buscava não o alcançou; mas os eleitos o alcançaram, e os outros foram endurecidos.
8 Jaduhṉ jim̱ myiṉ̃ cujaay maa Diosmädiaꞌaguiän: “Tøø quiopcä tiaatsc‑hajxy yajxéjxäxä jaꞌa Diósäm. Jaduhṉ hajxy yhity nebiä wiindspän nebiä cuhnatpän høxtä jädaꞌanäbaadyñä.”
8 Como está escrito: Deus lhes deu espírito de profundo sono, olhos para não verem, e ouvidos para não ouvirem, até ao dia de hoje.
9 Jaduhṉä David jecy quiujahbiä:
9 E Davi diz: Torne-se-lhes a sua mesa em laço, e em armadilha, E em tropeço, por sua retribuição;
10 Ween hajxy jaduhṉ jiaty nebiä wiindspän nebiä xoodspän.
10 Escureçam-se-lhes os olhos para não verem, E encurvem-se-lhes continuamente as costas.
11 Hoorä, nämayyä judíoshajxy tøø quiaꞌa mäbøcy jaꞌa Jesucristocøxpä. Pero cab hajxy nägøx̱iä ñajtshixøꞌøwaꞌañii jaꞌa Diósäm. Cab hajxy nägøx̱iä quiumädow̱aꞌañ. Pero jaduhṉä Dios wyiinmaayy coo jäyaꞌayhajxy ween miäbøcy jaꞌa Jesucristocøxpä, jaꞌa hajxy caꞌa judíospä. Coo jaꞌa caꞌa judíoshajxy ñähwaatsnä, paadiä judíoshajxy näjeꞌe jia mänaam̱bä coo hajxy ween ñähwáatspät.
11 Digo, pois: Porventura tropeçaram, para que caíssem? De modo nenhum, mas pela sua queda veio a salvação aos gentios, para os incitar à emulação.
12 Coo judíoshajxy quiaꞌa mäbøjcy jaꞌa Jesucristocøxpä, paady hajxy paquiä ñajtshixøøyyä jaꞌa Diósäm. Pero mänitä Dios wyiinmaayy coo jäyaꞌayhajxy ween ñähwaꞌac̈h wiinduhm̱yhagajpt, jaꞌa hajxy cajpä judíos. Paadiä judíos jaꞌa quiopcä tiaatsc‑hajxy yajxéjxäxä jaꞌa Diósäm. Paadiä hoyhajtä weenhajt hajxy quiaꞌa mooyyä jaꞌa Diósäm. Cu miooyyä hajxy jaduhṉ coo hajxy cu miäbøjcy jaꞌa Jesucristocøxpä. Pero jaꞌa jäyaꞌayhajxy caꞌa judíospä, jaꞌa hajxy jim̱ tsänaabiä wiinduhm̱yhagajpt, jeꞌedsä hoyhajtä weenhajt mäbøcypiä mooyyä. Hoorä, habaadaam̱b jaduhṉ coo judíoshajxy miäbøgaam̱bä jaꞌa Jesucristocøxpä. Mänit hajxy jeꞌe ñähwaꞌadsaam̱bä. Jaanc̈h tehm̱ jiootcujc hajxy jaduhṉ yhidáaṉnäbä. Mänitä jäyaꞌayä hoyhajtä weenhajt hajxy maas may jiaac moꞌowaꞌañii wiinduhm̱yhagajpt.
12 E se a sua queda é a riqueza do mundo, e a sua diminuição a riqueza dos gentios, quanto mais a sua plenitude!
13 Mijts jaduhṉ caꞌa judíoshajpä, mijts nyajwiinmädiaagǿøñäp. Dióshøch jaduhṉ tøø xwyiinguex̱y cooc̈hä miädiaꞌagy jim̱ nyajwáꞌxät maa mijtsän. Xtiuuṉgmóoyyhøc̈hä Dios jaduhṉ. Nägøꞌø nädécypiøc̈hä nduuṉg jaduhṉ nnäꞌägä tuṉ̃,
13 Porque convosco falo, gentios, que, enquanto for apóstolo dos gentios, exalto o meu ministério;
14 ween mijts nämay mmäbøcy jaꞌa Jesucristocøxpä, ween mijtsä judíos jaduhṉ xpiahix̱y. Coo mijtsä judíos jaduhṉ xyhíxät coo mijtsä Dios jaꞌa hoyhajtä weenhajt tøø xmioꞌoy, mänitä judíoshajxy miäbøgaam̱bä jaꞌa Jesucristocøxpä. Høøc̈h nmägunaax̱hajxy jeꞌe jaꞌa judíoshajxy. Ween hajxy jaduhṉ ñähwáatspät neby mijts tøø mnähwaꞌac̈hän.
14 Para ver se de alguma maneira posso incitar à emulação os da minha carne e salvar alguns deles.
15 Coo judíoshajxy quiaꞌa mäbøjcy jaꞌa Jesucristocøxpä, paady hajxy ñajtshixøøyyä jaꞌa Diósäm. Paadiä Dios hänajty tøø wyiinmay coo mijtsä miädiaꞌagy mmäbǿjcänät, pønjaty jaduhṉ caꞌa judíospä. Y coo judíoshajxy jaduhṉ miäbǿjpät jaꞌa Jesucristocøxpä, mänit hajxy quiuhbøgáaṉägumbä jaꞌa Diósäm. Mänit hajxy yagjugyhadaꞌañii homiänaajä jaꞌa Diósäm neby jaayaꞌay jiugyhatiän.
15 Porque, se a sua rejeição é a reconciliação do mundo, qual será a sua admissão, senão a vida dentre os mortos?
16 Jaꞌa judíoshajxy, jaꞌa Abraham hajxy jecy yhaphajt tieedyhajt. Yhaadshajt tyictshajt jaꞌa Abraham hajxy jaduhṉ. Jéquiänä Dios jaꞌa Abraham quiuꞌughajty. Paadiä judíoshajxy jädaꞌahaty quiuꞌughájtäbä jaꞌa Diósäm. Jaduhṉ mäwiinä Abraham miäbaady nebiä quepytyictsän. Y jaꞌa judíoshajxy, jaduhṉ mäwiin hajxy miäbaatpä nebiä quepyhaaꞌxän.
16 E, se as primícias são santas, também a massa o é; se a raiz é santa, também os ramos o são.
17 Hoorä, nämayyä judíoshajxy tøø quiaꞌa mäbøcy jaꞌa Jesucristocøxpä. Paady hajxy tøø ñajtshixøꞌøyii jaꞌa Diósäm. Jaduhṉ mäwiin hajxy miäbaady nebiä olivohaaꞌx tøø piuhdøjjiän. Jaduhṉ miädiaꞌagytiägøꞌøy coo judíos jaꞌa hoyhajtä weenhajt hajxy quiaꞌa moꞌowáaṉänä jaꞌa Diósäm. Y mijts caꞌa judíospä, jaduhṉ mäwiin hajxy mmäbaatpä nebiä yuuc‑holivohaaꞌxän coo tøø yagjøjheedsøꞌøy maa olivohaaꞌx tøø piuhdøjjiän. Coo hajxy tøø mmäbøjnä, paadiä Dios hajxy xmiooñä jaꞌa hoyhajtä weenhajt.
17 E se alguns dos ramos foram quebrados, e tu, sendo zambujeiro, foste enxertado em lugar deles, e feito participante da raiz e da seiva da oliveira,
18 Pero caj mijtsä judíos hawiinmats mbéxät. Caꞌa hajxy mniguiumayii. Cab hajxy mmänáꞌanät: “Cabä judíoshajxy quiuꞌughájtänä jaꞌa Diósäm. Højtsä Dios xquiuꞌughájtänäp, højts caꞌa judíospä.” Hix̱, Dios mijts jaduhṉ tøø xquiunuuꞌxy jeꞌeguiøxpä coo Abraham jecy quiunuuꞌxä møødä yhap møødä yhoc, jaꞌa judíoshajxy. Coo Dios jaꞌa Abraham jecy cu quiaꞌa cunuuꞌx̱y, ni mijts hijty xquiaꞌa cunuuꞌxaam̱bä.
18 Não te glories contra os ramos; e, se contra eles te gloriares, não és tu que sustentas a raiz, mas a raiz a ti.
19 Wehṉdä pøṉ miänáꞌanät: “Yøꞌø judíoshajxy tøø quiaꞌa mäbǿquiäbä jaꞌa Jesucristocøxpä, høøc̈hcøxpä hajxy tøø ñajtshixøꞌøyii jaꞌa Diósäm. Hix̱, páadyhøc̈hä Dios xchocy cooc̈h ngaꞌa judíosä. Cabä judíoshajxy chójcänä jaꞌa Diósäm.”
19 Dirás, pois: Os ramos foram quebrados, para que eu fosse enxertado.
20 Tøyhajt jaduhṉ. Paadiä judíoshajxy tøø ñajtshixøꞌøyii jaꞌa Diósäm coo hajxy tøø quiaꞌa mäbøcy jaꞌa Jesucristocøxpä. Y mijts, coo hajxy tøø mmäbøcy, paady mijtsä Dios tøø xquiunuuꞌxy. Pero caꞌa hajxy mniguiumayii coo Dios hajxy jaduhṉ xñäꞌä najtshixǿøbiät. Hix̱, caj mijts hijty hoy mjäyaꞌayhaty. Coo Dios hojioot miøødä, paady hajxy xquiunuuꞌxy.
20 Está bem; pela sua incredulidade foram quebrados, e tu estás em pé pela fé. Então não te ensoberbeças, mas teme.
21 Jaanc̈h tehm̱ yajcumayaam̱bä judíoshajxy jaduhṉ. Paady hajxy jaduhṉ ñiguiumayii coo hajxy tøø quiaꞌa mäbøcy coo hajxy tsipcøxp ñäxuudsǿøjät jaꞌa Diósäm. Paady hajxy ñajtshixøøyyä jaꞌa Diósäm, hoyyä Abraham hajxy jecy jia haphajty jia teedyhajty. Jaanä jaduhṉ mijtspä, mijts caꞌa judíospä, coo mijts jaduhṉ mniguiumáayyäbät, mänitä Dios hajxy jaduhṉ xñajtshixǿøbiät.
21 Porque, se Deus não poupou os ramos naturais, teme que não te poupe a ti também.
22 Hix̱, jiaanc̈h tehm̱ quiunuuꞌxypä Dios jaꞌa quiuꞌug. Pero pønjatiä Dios tøø ñajtshixøꞌøy, jeꞌeds hajxy jaduhṉ jaanc̈h tehm̱ yajcumädow̱áaṉäp jaꞌa Diósäm. Paady mijtsä Dios xjiaanc̈h tehm̱ quiunuuꞌxy, coo hajxy mmäbøcy. Pero pø cab hajxy jaduhṉ mmäbøgaaṉnä, mänitä Dios hajxy xyajcumädow̱aam̱bä.
22 Considera, pois, a bondade e a severidade de Deus: para com os que caíram, severidade; mas para contigo, benignidade, se permaneceres na sua benignidade; de outra maneira também tu serás cortado.
23 Hoorä, jaꞌa judíoshajxy tøø quiaꞌa mäbǿquiäbä, coo hajxy jaduhṉ miäbǿjpät, mänit hajxy jadähooc quiuꞌughájtägumbät jaꞌa Diósäm. Haa caꞌa, miøødä Dios mäjaa jaduhṉ coo hajxy jaduhṉ quiuꞌughájtägumbät.
23 E também eles, se não permanecerem na incredulidade, serão enxertados; porque poderoso é Deus para os tornar a enxertar.
24 Hix̱, jaꞌa judíoshajxy, Abraham hajxy jecy yhaphajt tieedyhajt. Jéquiänä Abrahamhajxy yajnähdijjä jaꞌa Diósäm coog hajxy jaduhṉ quiuꞌughadǿøjät jaꞌa Diósäm, møødä Abraham yhap yhoc‑hajxy, jaꞌa judíoshajxy. Tøyhajt jaduhṉ, paadiä Abrahamhajxy paquiä hoy quiuꞌughadáaṉägumbä Diósäm. Y mijts, jaanä jaduhṉ mijtsä Dios xquiuꞌughájnäbä, hoy mijts hijty jegyhajty xquiaꞌa cuꞌughaty. Paady, caꞌa hajxy mmänaꞌañ cooc tyijy jaꞌa judíoshajxy quiaꞌa cuꞌughajtägatsaꞌañii jaꞌa Diósäm.
24 Porque, se tu foste cortado do natural zambujeiro e, contra a natureza, enxertado na boa oliveira, quanto mais esses, que são naturais, serão enxertados na sua própria oliveira!
25 — ausente —
25 Porque não quero, irmãos, que ignoreis este segredo (para que não presumais de vós mesmos): que o endurecimento veio em parte sobre Israel, até que a plenitude dos gentios haja entrado.
26 — ausente —
26 E assim todo o Israel será salvo, como está escrito: De Sião virá o Libertador, E desviará de Jacó as impiedades.
27 Cooc̈h hajxy jaduhṉ nyajnähwáꞌadsät, mänit jaduhṉ tiøjiadaꞌañ nébiøch hajxy hijty tøø nyajwiinwaaṉøꞌøyän mänáajøch hajxy nmøødyajcuhduquiän hawiinjem̱y,
27 E esta será a minha aliança com eles, Quando eu tirar os seus pecados.
28 Coo judíoshajxy tøø quiaꞌa mäbøcy jaꞌa Jesucristocøxpä, paady hajxy tøø ñajtshixøꞌøyii jaꞌa Diósäm. Y coo hajxy jaduhṉ tøø ñajtshixøꞌøyii, paady mijtsä Dios tøø xyajnähdijy coo hajxy mmäbǿgät jaꞌa Jesucristocøxpä, mijts caꞌa judíospä. Pero, hoyyä judíoshajxy tøø quiaꞌa jagä mäbøcy, tsójcäpnä hajxy jaduhṉ jaꞌa Diósäm jeꞌeguiøxpä coo yhapä tieedyhajxy jecy yajnähdíjjäxä jaꞌa Diósäm coo hajxy quiuꞌughadǿøjät.
28 Assim que, quanto ao evangelho, são inimigos por causa de vós; mas, quanto à eleição, amados por causa dos pais.
29 Hix̱, cabä Dios mänaa yhøhṉdaꞌagy. Homiänaajä yajtøjiaty waam̱baty quiapxy miädiaꞌagy. Y coo Dios jaduhṉ jecy miänaaṉ̃ coogä judíoshajxy homiänaajä quiuꞌughadaꞌañii, yejcä Dios jaꞌa tøyhajt jaduhṉ. Hix̱, cabä Dios jaꞌa miädiaꞌagy mänaa yajtägach. Jaduhṉä tøyhajt hajxy nmøødhájtäm coo Dios jiaanc̈h yajtøjiadaꞌañ waam̱baty tøø miänaꞌañ jaꞌa judíoscøxpähajxy.
29 Porque os dons e a vocação de Deus são sem arrependimento.
30 Mijts jaꞌa caꞌa judíospä, cabä Diosmädiaꞌagy hajxy hijty mmädoyyä. Cabä Dios hajxy hijty mwiingudsähgøꞌøy. Y coo judíoshajxy tøø quiaꞌa mäbøcy jaꞌa Jesucristocøxpä, paadiä Dios hojioot miøødä jaꞌa mijtscøxpä.
30 Porque assim como vós também antigamente fostes desobedientes a Deus, mas agora alcançastes misericórdia pela desobediência deles,
31 Jädaꞌanäbaadyñä, cabä judíos jaꞌa Dios miädiaꞌagy jädaꞌahaty miäbøgaaṉä jaꞌa Jesucristocøxpä. Coo hajxy jaduhṉ quiaꞌa mäbøgaꞌañ, paady mijtsä Dios xñäxuuꞌtsnä, mijts caꞌa judíospä. Hoorä, coo mijtsä judíos xyhíxät coo mijtsä Dios xñäxuuc̈h, mänit hajxy jaduhṉ miäbøgaam̱bä jaꞌa Jesucristocøxpä. Mänit hajxy ñäxuudsáaṉäbä jaꞌa Diósäm.
31 Assim também estes agora foram desobedientes, para também alcançarem misericórdia pela misericórdia a vós demonstrada.
32 Jéquiänä Dios jäyaꞌay yhawaaṉä nägøx̱iä coo pojpä cädieey hajxy miøødä, møødä judíoshajxy, møødä caꞌa judíoshajxypä. Jaduhṉ hajxy jecy yhawáaṉäxä coo hajxy hawiinmats quiumädów̱ät. Hix̱, paadiä Dios jaduhṉ miänaaṉ̃, jeꞌeguiøxpä coo jäyaꞌayhajxy hänajty nägøx̱iä ñäxuudsaꞌañii tuꞌcuhdujt, møødä judíoshajxy, møødä caꞌa judíoshajxypä. Coo Dios hajxy häxøpy tøø xquiaꞌa näxúuꞌtsäm, nägøx̱iä hajxy hijty ngumädow̱áaṉäm.
32 Porque Deus encerrou a todos debaixo da desobediência, para com todos usar de misericórdia.
33 Jaanc̈h tehm̱ jiajp, jaanc̈h tehm̱ ñajuøøbiä Dios. Cab hajxy hoy nnäꞌägä wiinjuøꞌøwáaṉäm nebiatiä Dios wyiinmay. Hix̱, hojiootä Dios jiaanc̈h tehm̱ miøød coo hajxy nägøx̱iä tøø xñäxúuꞌtsäm, møødä judíoshajxy, møød cajpä judíoshajxy. Nägøx̱iä jaꞌa hoyhajtä weenhajt hajxy xmioꞌowáaṉäm tuꞌcuhdujt.
33 Ó profundidade das riquezas, tanto da sabedoria, como da ciência de Deus! Quão insondáveis são os seus juízos, e quão inescrutáveis os seus caminhos!
34 Jaduhṉ jim̱ myiṉ̃ cujaay maa Diosmädiaꞌaguiän: “Cabä Dios jaꞌa wyiinmahñdy pøṉ ñajuǿøyyäxä. Cabä Dios pøṉ miäyajtøy nebiä wyiinmahñdyhádät.
34 Por que quem compreendeu a mente do Senhor? ou quem foi seu conselheiro?
35 Cabä Dios pøṉ miänuuꞌxyhaty.”
35 Ou quem lhe deu primeiro a ele, para que lhe seja recompensado?
36 Hamdsoojootä Dios jaꞌa naax̱wiimbä jecy yhädiuuṉ̃ møødä jäyaꞌay nägøx̱iä. Tijaty yaa jájtäp túuṉäp hädaa yaabä naax̱wiin, jaꞌa Dios jaduhṉ hanehm̱b coo jaduhṉ jiadǿøjät, coo jaduhṉ tiunǿøjät. Y tijaty jaduhṉ jadáaṉäpnä tunáaṉäpnä, jaꞌa Dios jaduhṉ yajtøjiadaam̱b nebiaty hänajty tøø wyiinmay. Tsøgä Dios hajxy møj jaanc̈h pädáacäm homiänaajä. Tsøg hajxy homiänaajä wiingudsähgǿøyyäm. Amén.
36 Porque dele e por ele, e para ele, são todas as coisas; glória, pois, a ele eternamente. Amém.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Romanos 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.