Lucas 1
Isthmus Mixe NT (MIR_TBL) vs BKJ
1 Mäguꞌughajpä Teófilo, miic̈hcǿxpøch hädaa nocy nhädiuṉ̃ nej miic̈h jaꞌa tøyhajt jaduhṉ mmøødhádät jaꞌa Jesucristocøxpä, nej jiajty nej yhabejty, nej ñibianøcxyii. Pedyíijøch jaduhṉ tøø nhabøcy. Jaduhṉ miic̈h tøø mmädoyhajpä. Nämay jäyaꞌay jaꞌa nocy capxy hajxy tøø yajpädøꞌøgy jaꞌa Jesucristocøxpä. Jaꞌa Diosmädiaꞌagy‑yajwaꞌxpähajxy, jeꞌeds hajxy jaduhṉ tøø xyajmädoyhájtäm. Yhamdsoo wiinhaam hajxy tiehm̱ yhijxy.
1 Porquanto muitos já tentaram compilar um relato e pôr em ordem uma declaração daquelas coisas que certamente são cridas entre nós,
2 — ausente —
2 quando eles nos entregaram, os que desde o princípio foram testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 — ausente —
3 pareceu-me bem, também a mim, tendo perfeitamente compreendido primeiro todas as coisas, escrevê-las em ordem a ti, ó excelentíssimo Teófilo,
4 — ausente —
4 para que possas conhecer a certeza destas coisas, nas quais tens sido instruído.
5 Coo jaꞌa Herodes hänajty jim̱ guiobiernähaty Judeanaaxooty, jim̱ä jäyaꞌay hänajty tuꞌug xiøhaty Zacarías. Teedy jaꞌa Zacarías hänajty tiuum̱by maa jaꞌa judíos jaꞌa quiuhdujthajxy hänajty myiṉ̃än. Jaꞌa Abías jaꞌa quiuhdujt hänajty yajtúuṉäxäp neby hänajty jecy tøø yhaneꞌemiän. Jaꞌa Zacarías jaꞌa tioꞌoxiøjc, Elisabet hänajty xiøhaty. Jaꞌa Aarón yhap yhoc jaꞌa Elisabet jaduhṉ.
5 Nos dias de Herodes, rei da Judeia, havia um certo sacerdote de nome Zacarias, da turma de Abias; e sua esposa era das filhas de Aarão, e o seu nome era Elizabete.
6 Pedyii jaꞌa Zacaríashajxy hänajty quiudiuṉ̃ jaꞌa Diosmädiaꞌagy. Hoy hajxy hänajty yajtuṉ̃ nebiä Dios choquiän.
6 E ambos eram justos diante de Deus, andando sem culpa em todos os mandamentos e ordenanças do Senhor; eram irrepreensíveis.
7 Pero cabä yhuunghajxy hänajty nituꞌugtä. Cahnä Elisabet hänajty ñäꞌägädä huungpaadyñä. Tøøds hajxy hänajty miäjaanä.
7 E eles não tinham filho, porque Elizabete era estéril, e ambos eram avançados em idade.
8 Tuꞌugxøøbä, jiibiä Zacarías hänajty tiuṉ̃ møjtsajtøgooty.
8 E aconteceu que, enquanto ele exercia o sacerdócio perante Deus, na ordem da sua turma,
9 Mänitä piaatä coo jaꞌa poom jiiby jiógät maa jaꞌa poomjojtaactän, jim̱ Dioswiinduum. Jaduhṉä teedyhajxy hänajty quiuhdujthaty.
9 segundo o costume do sacerdócio, coube-lhe por sorte queimar incenso ao entrar no templo do Senhor.
10 Mänit yhabaaty coo jaꞌa Zacarías jaꞌa poom hänajty jiiby jiogaꞌañ. Mänitä cuꞌughajxy yhamugøøyy møjtsajtøghaguuy. Mänit hajxy tiägøøyy Diospaꞌyaax̱pä.
10 E toda a multidão do povo estava orando do lado de fora, à hora do incenso.
11 Jim̱ä Zacarías hänajty pioomjocy, mänitä Dios mioonsä tuꞌug ñäguehx̱tøøꞌxy hahooyhaamby maa jaꞌa poom hänajty jioquiän. Jim̱ hänajty tøø chooñ Dioswiinduum.
11 E ali lhe apareceu um anjo do Senhor, em pé, à direita do altar do incenso.
12 Coo jaꞌa Zacarías jaduhṉ yhijxy, mänit chähgøøyy. Cabä wiinmahñdy piaaty nej jiatcǿꞌøwät.
12 E quando Zacarias o viu, ficou perturbado, e o medo caiu sobre ele.
13 Mänit ñämaayyä: ―Zacarías, caꞌa mdsähgøꞌøy. Tøø jaꞌa Dios miädoy nej tøø mmägapxiän coo huung xmióꞌowät. Huungpaadaam̱b jaꞌa mdoꞌoxiøjc jaduhṉ. Juan jaꞌa mhuung myajxøhátät.
13 Mas o anjo lhe disse: Não temas, Zacarias; porque a tua oração foi ouvida, e tua esposa Elizabete te dará um filho, e tu chamarás o seu nome de João.
14 Mxooṉdaꞌagaam̱b miic̈h jaduhṉ jaꞌa mhuungcøxpä. Nämay jaꞌa jäyaꞌayhajxy jaduhṉ xiooṉdaꞌagaam̱bä coo mhuung myínät miédsät.
14 E tu terás alegria e regozijo, e muitos se alegrarão com o seu nascimento.
15 Cumay jaꞌa mhuung piädsøm̱aꞌañ jaꞌa Dioscøxpä. Miøødhadaam̱biä Dioshespíritu; jaduhṉ miämíṉ miägaꞌawaꞌañ. Cabä jocnøø yhuꞌugaꞌañ ni jaꞌa vino.
15 Porque ele será grande à vista do Senhor, e ele não beberá vinho, nem bebida forte, e ele será cheio do Espírito Santo, já desde o ventre de sua mãe.
16 Jaduhṉdsä cuhdujt miøødhadaꞌañ nebiä Elías jecy miøødhajtiän. Jaꞌa Diosmädiaꞌagy jaduhṉ yajwaꞌxaam̱by. Mänitä judíos jaꞌa Dios hajxy jiahmiejtstaactägatsaꞌañ jadähooc. Jaduhṉä Juan yajwiingapxøꞌøwaꞌañ coo jaꞌa yhuung hajxy quiaꞌa møødnimiädsiphájtänät, y coods hajxy miäbǿjnät jaꞌa hoguiapxy jaꞌa homiädiaꞌagy pøṉ yhamdsoo cuhdujt ja wiꞌi yajtunaam̱b. Coo hajxy jaduhṉ quiudiúnät, mänitä Dios jaduhṉ quiuhbøgaꞌañ.
16 E converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor seu Deus.
17 — ausente —
17 E irá adiante dele no espírito e no poder de Elias, para converter os corações dos pais aos filhos, e os desobedientes à prudência dos justos; tornar pronto um povo preparado para o Senhor.
18 Mänitä Zacarías miänaaṉ̃: ―Nébiøch jaꞌa tøyhajt jaduhṉ nmøødhádät cooc̈h nhuung myinaꞌañ. Tøø højts nmäjaanä mǿødhøch ndoꞌoxiøjc.
18 E Zacarias disse ao anjo: Como eu saberei isto? Porque eu sou um homem velho, e minha esposa avançada em idade.
19 Mänitä Dios mioonsä yhadsooyy: ―Gabriélhøch nxøhaty. Jím̱høch ndsooñ Dioswiinduum. Jeꞌec̈h tøø xquiex̱y cooc̈h miic̈h miṉ nhawaaṉä coo jaꞌa mhuung jaduhṉ myinaꞌañ.
19 E, respondendo o anjo, disse-lhe: Eu sou Gabriel, que permaneço na presença de Deus, e sou enviado para falar-te, e para mostrar-te estas alegres notícias.
20 Cooc̈h miic̈h jaꞌa nmädiaꞌagy tøø xquiaꞌa mäbøjcä, huum miic̈h mmähmøꞌøwaꞌañ. Høxtä coonä jaꞌa mhuung myínät, mänit mgapxøꞌøgaꞌañ. Tøjiadaam̱b jaduhṉ nébiøch cham̱ nmädiaꞌaguiän.
20 E eis que tu ficarás mudo, e não poderás falar até o dia em que estas coisas se cumprirem, porque tu não creste nas minhas palavras, que se cumprirão ao seu tempo.
21 Jim̱ä cuꞌug jaꞌa Zacarías hajxy hänajty jia wiꞌi yhahix̱y møjtsajtøghaguuy. Yagjuøøby hajxy hänajty coo jaꞌa Zacarías jiiby wyiꞌi jiecy tsajtøgooty.
21 E o povo esperava por Zacarias, e admiravam-se que ele demorasse tanto tempo no templo.
22 Coo jaꞌa Zacarías tiøjpädsøøm̱nä, tøø hänajty jiaanc̈h huumy. Mänitä cuꞌughajxy ñajuøøyy coo jaꞌa Zacarías jaꞌa tsøꞌty hänajty tøø yhix̱y. Hix̱, cøꞌøhaam yajnähixøøñä.
22 E quando ele saiu, não podia falar com eles, e perceberam que ele havia tido uma visão no templo; porque gesticulava para eles, e permanecia mudo.
23 Hoorä, coo jaꞌa Zacarías yaghabejty mäduhṉ̃tiä hänajty tiunaꞌañ tsajtøgooty, mänit ñøcxnä maa jaꞌa quiajptän.
23 E aconteceu que, tendo-se completado os dias do seu ministério, ele partiu para a sua própria casa.
24 Mänitä tioꞌoxiøjc jiaanc̈h mähmøøyy maaxhuungmøød. Jiiby ñäꞌägä mähmøøyy tøgooty mägoox̱poꞌo. Caj ñäꞌägä tøjpädsøøm̱nä. Jaduhṉ hänajty wyiꞌi miädiaactaꞌagy quiopcooty:
24 E, depois daqueles dias, sua esposa Elizabete engravidou, e escondeu-se por cinco meses, dizendo:
25 “Páadyhøch jaꞌa Dios jaduhṉ tøø xñäxuuc̈h nébiøch jaꞌa cuꞌughajxy jaduhṉ xquiaꞌa péjxnät.”
25 Assim o Senhor fez comigo nos dias em que ele olhou para mim, para tirar a minha vergonha entre os homens.
26 Tädujpoꞌo jaꞌa Elisabet hänajty tøø yhity maaxhuungmøød, mänitä Dios jaꞌa Gabriel quiéjxcumbä. Jim̱ä Gabriel quiejxä maa jaꞌa cajpt xiøhatiän Nazaret jim̱ Galileanaaxooty.
26 E, no sexto mês, o anjo Gabriel foi enviado por Deus a uma cidade da Galileia, chamada Nazaré,
27 Jaꞌa María jaduhṉ yajnäguejxä. Cäxyiihajpnä hänajty jeꞌenä. Tøø hänajty tiødiägøꞌøy coo jaꞌa José hänajty piøgaꞌañ. Jueꞌe jaꞌa José, David yhap yhoc jeꞌe, jaꞌa hijty jegyhajty gobiernätuum̱bä.
27 para uma virgem desposada com um homem, cujo nome era José, da casa de Davi; e o nome da virgem era Maria.
28 Mänitä Gabriel tiøjtägøøyy maa jaꞌa María hänajtiän. Mänitä María ñämaayyä: ―Dióshøch tøø xquiex̱y cooc̈h miic̈h jaduhṉ nmägápxät. Miic̈hcøxpä jaꞌa Dios jaꞌa mayhajt tiunaꞌañ. Xmiøødhijp miic̈h jaꞌa Dios. Maas hoy miic̈h jaꞌa Dios xyhix̱y quejee jaꞌa mmädoꞌoxiøjc‑hajxy.
28 E o anjo se aproximou dela, e disse: Salve, tu que és muito favorecida; o Senhor está contigo; bendita és tu entre as mulheres.
29 Cabä María hänajty ñajuøꞌøy tii jaduhṉ coo tøø ñämaꞌayii jaꞌa Dioscøxpä. Tsähgøøyy jaduhṉ siémpräm.
29 E, vendo-o, ela ficou perturbada com o que ele disse, e pôs-se a pensar que tipo de saudação seria essa.
30 Mänitä ñämáayyägumbä: ―María, caꞌa mdsähgøꞌøy. Møj jaꞌa Dios jaꞌa mayhajt tiunaꞌañ jaꞌa miic̈hcøxpä.
30 E o anjo lhe disse: Não temas, Maria; porque tu achaste graça diante de Deus.
31 Mhuungpaadaam̱b miic̈h jaduhṉ. Jesús jaꞌa mhuung myajxøhataꞌañ.
31 E, eis que em teu ventre conceberás e darás à luz um filho, e lhe darás o nome de Jesus.
32 Møj jaanc̈h jaduhṉ yhidaꞌañ. Høxcabáaṉäp jaduhṉ coo Dyioshuungä. Dios jaduhṉ pädaꞌagaam̱b gobiernä nebiä David jecy tiuuṉ̃än, jaꞌa Jesús yhap tieedy.
32 Ele será grande, e será chamado Filho do Altíssimo; e o Senhor Deus lhe dará o trono de Davi, seu pai;
33 Paady jaduhṉ piädaꞌagaꞌañii gobiernä nebiä judíoshajxy yhanéꞌemät cøjxtaꞌaxiøø. Nimänaa jaduhṉ quiaꞌa hanehm̱bädøꞌøwaꞌañ.
33 e ele reinará sobre a casa de Jacó para sempre, e o seu reino não terá fim.
34 Mänitä María yajtøøyy: ―Nébiøch jaduhṉ nnäꞌä huungpáadät; cáhnøch yaꞌadiøjc nhix̱yhatyñä.
34 Então, disse Maria ao anjo: Como será isto, visto que eu não conheço homem algum?
35 Mänitä Gabriel yhadsooyy: ―Minaam̱bä Dioshespíritu xyhuungmoꞌowaꞌañ. Dioshuung jaduhṉ minaam̱b caꞌawaam̱b. Cabä pojpä cädieey mänaa tiunaꞌañ.
35 E, respondendo o anjo, disse-lhe: O Espírito Santo virá sobre ti, e o poder do Altíssimo fará sombra sobre ti; por isso também o santo nascido de ti será chamado Filho de Deus.
36 Y miic̈h mhocmaam, jaꞌa Elisabet, jaduhṉ jeꞌe miaaxhuungpaadaam̱bä, hoy jaduhṉ jia majjä jia petiä. Tädujpoꞌohájnäp jeꞌe. Cábäc tyijy hijty miaaxhuungpaadaꞌañ; jaduhṉä cuꞌughajxy hijty miänaꞌañ.
36 E, eis que tua prima Elizabete, também concebeu um filho em sua velhice; e este é o sexto mês para ela, que era chamada estéril.
37 Pero cabä Dios tii tsip ñäꞌägä juøꞌøy. Hotyiijä jaduhṉ tiunaꞌañ.
37 Porque com Deus nada será impossível.
38 Mänitä María miänaaṉ̃: ―Wéenhøch jaꞌa Dios jaduhṉ xñäꞌägä moonsähaty. Wéenhøch jaduhṉ njaty nébiøch tøø xñämaꞌayän. Mänitä Gabriel wyiimbijnä.
38 E disse Maria: Eis aqui a serva do Senhor; faça-se em mim segundo a tua palavra. E o anjo se ausentou.
39 Mänitiä jaꞌa María ñøcxy maa jaꞌa Elisabethajxiän. Judeanaaxooty hajxy hänajty chänaꞌay tunjooty. Mänitä María tiøjtägøøyy.
39 E Maria se levantou naqueles dias, e foi apressadamente à região montanhosa, para uma cidade de Judá,
40 — ausente —
40 e entrou na casa de Zacarias, e saudou a Elizabete.
41 Mänitä Elisabet yajpooꞌxä. Mänitä maaxhuung jiiby yuꞌxy Elisabet jioodooty. Mänitä Elisabet jaꞌa Dioshespíritu ñämejtsä.
41 E aconteceu que, quando Elizabete ouviu a saudação de Maria, o bebê saltou no seu ventre, e Elizabete foi cheia com o Espírito Santo;
42 Mänitä Elisabet møc yaax̱y: ―Maas hoy miic̈h jaꞌa Dios xyhix̱y quejee jaꞌa mmädoꞌoxiøjc‑hajxy. Jaduhṉ miic̈h mhuung xyhixáaṉabä.
42 e ela falou em alta voz, dizendo: Abençoada és tu entre as mulheres, e abençoado é o fruto do teu ventre.
43 Jaꞌa miic̈h mhuung, nwiindsøṉhadáam̱biøch jeꞌe. Nyagjuǿøbiøch jaduhṉ cooc̈h miic̈h xwyiingudsähgøꞌøy.
43 E por que motivo isso é para mim, que a mãe do meu Senhor venha a mim?
44 Túuṉøch miic̈h xñäꞌä yajpooꞌxy, mänítiøch nhuung yaaby jiaanc̈h tehm̱ yuꞌxy njoodóotyhøch. Jootcujc jaduhṉ ñijiäwøꞌøyii, paady yuꞌxy.
44 Pois, eis que assim que a voz da tua saudação soou aos meus ouvidos, o bebê saltou de alegria no meu ventre.
45 Tøjiadaam̱b jaduhṉ nej miic̈h jaꞌa Dios tøø xñämaꞌayän. Coo jaduhṉ mmäbøcy, jootcujc mhidaꞌañ ―nøm̱ä Elisabet jaꞌa María ñämaayy.
45 E abençoada a que creu; porque haverá cumprimento das coisas que foram ditas pelo Senhor.
46 Mänitä María miänaaṉ̃:
46 E Maria disse: A minha alma engrandece ao Senhor,
47 — ausente —
47 e o meu espírito regozijou-se em Deus meu Salvador.
48 — ausente —
48 Pois ele tem considerado a humildade de sua serva; porquanto, eis que daqui em diante todas as gerações me chamarão de abençoada.
49 — ausente —
49 Porque aquele que é poderoso me fez grandes coisas; e santo é o seu nome.
50 — ausente —
50 E a sua misericórdia está sobre os que o temem de geração em geração.
51 — ausente —
51 Ele mostrou força com o seu braço; ele espalhou os orgulhosos na imaginação de seus corações.
52 — ausente —
52 Ele derrubou os poderosos de seus assentos, e exaltou os humildes.
53 — ausente —
53 Ele encheu de coisas boas os famintos, e ao rico ele enviou vazio.
54 — ausente —
54 Ele ajudou a seu servo Israel, em lembrança de sua misericórdia;
55 — ausente —
55 como ele falou a nossos pais, a Abraão e à sua semente para sempre.
56 Tägøøgpoꞌo jaꞌa María jim̱ jiaac hijty maa jaꞌa Elisabetän. Mänit yhädaacnä maa jaꞌa quiajptän.
56 E Maria ficou com ela em torno de três meses, e depois voltou para sua própria casa.
57 Mänitä Elisabet miaaxhuungpaatnä; yaꞌayhänaꞌc jaduhṉ miiṉgahw̱.
57 Ora, completou-se o tempo de Elizabete para o parto; e ela teve um filho.
58 Mänitä Elisabet hoy quiuhixyíijäm jaꞌa jiujy jaꞌa miäguꞌughajxy møødä miädøjc‑hajxy. Mänit hajxy nägøx̱iä xiooṉdaacy coo Dios jaꞌa mayhajt jaduhṉ tøø tiuṉ̃.
58 E os seus vizinhos e parentes ouviram que o Senhor tinha mostrado grande misericórdia sobre ela, e regozijaram-se com ela.
59 Cuductujxøø jaꞌa pigänaꞌc hajxy hoy yajcircuncidarhadyii nebiä judíoshajxy hänajty quiuhdujthatiän. Mänit hajxy jia yajxøhataaṉ̃ Zacarías nebiä tieedy hänajty xiøhatiän.
59 E aconteceu que, ao oitavo dia, eles vieram circuncidar o menino; e chamaram-no Zacarias, conforme o nome de seu pai.
60 Mänitä tiaj miänaaṉ̃: ―Cábøch jaduhṉ nyajxøhataꞌañ. Juánhøch jaduhṉ nyajxøhataꞌañ.
60 E, respondendo sua mãe, disse: Não! Mas ele será chamado de João.
61 Mänitä Elisabet ñämaayyä: ―Tii jaduhṉ coo myajxøhataꞌañ. Caj pøṉ jaduhṉ xiøhaty maa miic̈h mjujy maa miic̈h mmäguꞌugän.
61 E disseram-lhe: Não há ninguém na tua parentela que se chame por este nome.
62 Mänitä Zacarías miäyajtøøw̱ä cøꞌøhaam nebiä yhuung xiøhátät.
62 E eles fizeram sinais ao pai, como ele queria que o chamasse.
63 Mänitä puꞌuyhuung ñädsiiwøøyy coo mioꞌowǿøjät. Mänit yuugjahy puꞌuguiøxp: “Juan xiøhataꞌañ.” Mänit hajxy nägøx̱iä yagjuøøyy.
63 E, ele pedindo uma tábua de escrever, escreveu, dizendo: O seu nome é João. E todos se maravilharam.
64 Mänitä Zacarías quiapxøꞌnä. Mänitä Dios Dioscujúꞌuyäp miooyy.
64 E sua boca foi aberta imediatamente, e soltou-se sua língua; e ele falava, louvando a Deus.
65 Jaanc̈h tehm̱ yagjuøøyy jaꞌa cuꞌughajxy jaduhṉ. Mänitä mädiaꞌagy tiägøøyy wädijpä jim̱ Judeanaaxooty jim̱ tunjooty nebiaty jaꞌa Zacarías tøø jiaty.
65 E veio temor sobre todos os que moravam ao seu redor; e todos estes dizeres foram divulgados ao longo de toda região montanhosa da Judeia.
66 Coo jaꞌa jäyaꞌayhajxy nägøx̱iä miädoyhajty, mänit hajxy tiägøøyy najuøødiaacpä. Mänit hajxy miänaaṉ̃: ―Pätiidä yøꞌø pigänaꞌc tiunaam̱by coo hänajty tøø yeegy. Tøyhajtä Dios hänajty piuhbedaꞌañ.
66 E todos os que ouviam os colocavam no seu coração, dizendo: Que tipo de menino será esse? E a mão do Senhor estava com ele.
67 Mänitä Zacarías ñämejtsä jaꞌa Dioshespíritu. Mänitä Zacarías jiømädiaacnajxy neby hänajty tøø miøødmädiaꞌagyiijän jaꞌa Diósäm:
67 E seu pai Zacarias ficou cheio com o Espírito Santo, e profetizou, dizendo:
68 — ausente —
68 Bendito seja o Senhor Deus de Israel, porque tem visitado e redimido o seu povo,
69 — ausente —
69 e levantou para nós o chifre de salvação na casa de seu servo Davi,
70 — ausente —
70 como ele falou pela boca dos seus santos profetas, desde o princípio do mundo;
71 — ausente —
71 para nos salvar dos nossos inimigos e da mão de todos os que nos odeiam,
72 — ausente —
72 para realizar a misericórdia prometida a nossos pais, e lembrar-se do seu santo pacto;
73 — ausente —
73 e do juramento que ele prometeu a nosso pai Abraão,
74 — ausente —
74 de nos conceder que, libertados da mão dos nossos inimigos, possamos servi-lo sem medo,
75 — ausente —
75 em santidade e justiça perante ele, todos os dias da nossa vida.
76 — ausente —
76 E tu, ó menino, serás chamado profeta do Altíssimo; porque tu irás ante a face do Senhor, para preparar os seus caminhos,
77 — ausente —
77 para dar o conhecimento da salvação ao seu povo, pela remissão dos seus pecados,
78 — ausente —
78 mediante a terna misericórdia do nosso Deus, pela qual na aurora lá do alto nos visitou;
79 — ausente —
79 para dar luz aos que estão assentados em trevas e na sombra da morte, para guiar os nossos pés no caminho da paz.
80 Hoorä, yeeꞌc møjjøøyy jaꞌa Juan jaduhṉ. Wiinmahñdymejts jaduhṉ. Ñajuøøyy jaduhṉ mädyii hoy mädyii mäbaad. Miøødhajt jaꞌa Dioshespíritu jaduhṉ. Coo miøjjøøyy, mänit tiägøøyy wädijpä hanidiuhm̱duum. Jim̱ yhijty høxtä coonä tiägøøyy Diosmädiaꞌagy‑yajwaꞌxpä.
80 E o menino crescia, e se fortalecia no espírito, e estava nos desertos até ao dia da sua aparição a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.