Mateus 23
Tuhun Ndyoo sihin tyehen ñi (MIHNT) vs NAA
1 Tacuan ta zɨquɨ i cahan ra Jesús sihin tandɨhɨ ñiyɨvɨ ta sihin ra i casi ra, ta i catyi ra:
1 Então Jesus falou às multidões e aos seus discípulos:
2 Sica iñi ra maestro cuenda ley ta ra fariseo vatyi cuu nacatyi ra tandɨhɨ cuii sa cuñi catyi ley ra Moisés.
2 — Na cadeira de Moisés se assentaram os escribas e os fariseus.
3 Yucuan cuenda tandɨhɨ sa catyi ra cuan, tyaa ndo yahvi sii si, ta zavaha ndo sii si, zoco ma zavaha ndo cuhva zavaha maa ra vatyi cahan ra minoo cuhva ta zavaha ra inga si.
3 Portanto, façam e observem tudo o que eles disserem a vocês, mas não os imitem em suas obras; porque dizem e não fazem.
4 Zanducuaha ca ra ley i tasi ra Ndyoo ta sa naha. Yoñi sa cuu zavaha tandɨhɨ sii. Ta nu maa ra ta ña zavaha ra tandɨhɨ si vatyi sa sito ra vatyi ma cuu.
4 Atam fardos pesados, difíceis de carregar, e os põem sobre os ombros dos outros, mas eles mesmos nem com o dedo querem movê-los.
5 Ta tandɨhɨ sa zavaha ra, zavaha ra sii si vatyi cuñi ra sa cua ndyehe ñiyɨvɨ. Cuaha xaan Tuhun Ndyoo tyaa ra nu tutu quehen xaan ta tyaa ra sii si yɨquɨ nuu ra ta zucu ndaha ra, ta nañi xaan yuhva tyaqui yuzahma ra.
5 Praticam todas as suas obras a fim de serem vistos pelos outros; pois alargam os seus filactérios e alongam as franjas de suas capas.
6 Cuñi xaan ra cundyaa ra tyayu vaha nu sasi ñiyɨvɨ zavaha vico. Ta cuñi xaan ra sa cundyaa ra nu ndyaa ñiyɨvɨ ñiñi sisi vehe ñuhu.
6 Gostam do primeiro lugar nos banquetes e das primeiras cadeiras nas sinagogas,
7 Ta cuñi ra vatyi tyaa xaan ñiyɨvɨ yahvi sii ra ta cuhva ñu nacumi sii ra nuyahvi ta catyi ñu maestro sihin ra.
7 das saudações nas praças e de serem chamados de “mestre”.
8 Zoco maa ndo, ma cuhva ndo sa catyi ñiyɨvɨ maestro sii ndo vatyi iyo minoo ñi ra cuu Maestro ndo, ra Cristo. Ta tandɨhɨ maa ndo, yañi ndo cuu sihin tahan ndo.
8 Mas vocês não serão chamados de “mestre”, porque um só é Mestre de vocês, e todos vocês são irmãos.
9 Ta ma catyi ndo zutu ndo sii ra iyo ihya ñuu ñiyɨvɨ vatyi iyo minoo ñi ra cu Zutu yo. Ra ndyaa andɨvɨ.
9 Aqui na terra, não chamem ninguém de “pai”, porque só um é o Pai de vocês, aquele que está nos céus.
10 Ta ma catyi ndo vatyi minoo ndo cuu ra cu nuu, vatyi maa ñi ra Cristo cuu ra cu nuu sii ndo.
10 Nem queiram ser chamados de “guias”, porque um só é o Guia de vocês, o Cristo.
11 Ra cahnu ca nu yucu maa ndo cuu ra cua nduu muzu sii tandɨhɨ ndo.
11 Mas o maior entre vocês será o servo de vocês.
12 Ta yoo ra cua zanducahnu sii ra, cua zanduluhlu ra Ndyoo sii ra. Ta ra zanduluhlu sii, cua zanducahnu ra Ndyoo sii ra.
12 Quem se exaltar será humilhado; e quem se humilhar será exaltado.
13 Zoco ¡ndahvi ndoho ra maestro cuenda ley ta ra fariseo! Zaha ndo tuhun vatyi vaha xaan ndo, zoco ña ndisa vatyi nacazi ndo yuvehe gloria, ta ña cuu quɨhvɨ ñiyɨvɨ. Ñá quɨhvɨ maa ndo, ta nu ña saha ndo quɨhvɨ inga ñiyɨvɨ cuñi quɨhvɨ.
13 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês fecham o Reino dos Céus diante das pessoas; pois vocês mesmos não entram, nem deixam entrar os que estão entrando!
14 ¡Ndahvi ndoho ra maestro cuenda ley ta ra fariseo! Zaha ndo tuhun vatyi vaha xaan ndo, zoco ña ndisa vatyi quindyaa ndo vehe ñundahvi, ñu sihi yɨɨ, ta zɨquɨ zandavi ñaha ndo vatyi vaha xaan ndo, ta naha xaan cahan ndo sihin ra Ndyoo. Sa cuenda sa zavaha ndo cuhva ya, ta ñihi xaan ca cua tasi tuñi ra Ndyoo sii ndo.
14 [— Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês devoram as casas das viúvas e, para o justificar, fazem longas orações; por isso, vocês sofrerão juízo muito mais severo!]
15 ¡Ndahvi ndoho ra maestro cuenda ley ta fariseo! Zaha ndo tuhun vatyi vaha xaan ndo, zoco ña ndisa. Nanducu ndo nacahnu ñuu ñiyɨvɨ, ta yaha ndo tyañuhu vatyi cuñi ndo nañihi ndo vazu minoo tuhun ñi ñiyɨvɨ cua zasino ndo iñi ñu cuhva sino iñi maa ndo. Ta sa nañihi ndo sii ra cuan ta zananduu ndo sii ra uu cuhva quiñi ca ta zɨquɨ maa ndo. Ta ndisa xaan cuu si vatyi cua cuhun tandɨhɨ ndo andyaya.
15 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês percorrem o mar e a terra para fazer um prosélito; e, uma vez feito, o tornam filho do inferno duas vezes mais do que vocês!
16 ¡Ndahvi ndoho! Ra cuaa cuu ndo, ta cuñi ndo zañaha ndo ityi sii inga ñiyɨvɨ. Catyi ndo: “Cuu tyiñaha ñiyɨvɨ Ndyoo nuu ñiyɨvɨ ta cahan ñu zɨvɨ vehe ñuhu cahnu, zoco ma zavaha ñu cuhva catyi ñu. Zoco tatu cahan ñu sa cuenda xuhun cuaan sa iyo sisi vehe ñuhu cuan, tacuan ta zɨquɨ ñiñi xaan cua zavaha ñu cuhva catyi ñu.” Catyi ndo.
16 — Ai de vocês, guias cegos, que dizem: “Se alguém jurar pelo santuário, isso não tem importância; mas, se alguém jurar pelo ouro do santuário, fica obrigado pelo que jurou!”
17 Ra tondo cuu ndo ta ra laa cuu ndo. ¿Atu cahnu ca cuu xuhun cuaan ta zɨquɨ vehe ñuhu sa zandu‑ii sii si? Ña tacuan.
17 Seus tolos e cegos! Qual é mais importante: o ouro ou o santuário que santifica o ouro?
18 Ta catyi ndo: “Yoo ra cua tyiñaha Ndyoo nuu ñiyɨvɨ ta cahan ra zɨvɨ altar, zoco ma zavaha ra cuhva catyi ra. Zoco tatu cahan ra tuhun sa yozo nuu altar cuhva cuan, tacuan ta zɨquɨ iyo cuatyi ra tatu ma zavaha ra cuhva catyi ra.” Catyi maa ndo.
18 E vocês dizem: “Se alguém jurar pelo altar, isso não tem importância; mas, se alguém jurar pela oferta que está sobre o altar, fica obrigado pelo que jurou.”
19 Ra tondo ta ra laa cuu ndo. ¿Atu cahnu ca cuu sa yozo nuu altar cuan ta zɨquɨ altar sa zandu‑ii sii si? Ña tacuan.
19 Cegos! Qual é mais importante: a oferta ou o altar que santifica a oferta?
20 Ta yoo ra tyiñaha Ndyoo nuu ñiyɨvɨ ta cahan ra zɨvɨ altar, zavaha ra sii si sa cuenda altar ta ndya sa cuenda tandɨhɨ sa yozo nuu si.
20 Portanto, quem jurar pelo altar jura por ele e por tudo o que está sobre ele.
21 Ta yoo ra tyiñaha Ndyoo nuu ñiyɨvɨ ta cahan ra zɨvɨ vehe ñuhu, zavaha ra sii si sa cuenda vehe ñuhu ta sa cuenda ra Ndyoo, ndɨhɨ ca.
21 Quem jurar pelo santuário jura por ele e por aquele que nele habita;
22 Ta ra tyiñaha Ndyoo nuu ñiyɨvɨ ta cahan ra zɨvɨ andɨvɨ, zavaha ra sii si ndya sa cuenda tyayu ra Ndyoo ta ndya sa cuenda ra Ndyoo ra ndyaa nuu si.
22 e quem jurar pelo céu jura pelo trono de Deus e por aquele que está sentado no trono.
23 ¡Ndahvi ndoho ra maestro cuenda ley ta ra fariseo! Zaha ndo tuhun vatyi vaha xaan ndo, zoco ña ndisa vatyi cahvi ndo ndaha menta ndo ta sɨtɨ anís sihin sɨtɨ comino ta saha ndo minoo minoo sisi sa usi tahan si sii ra Ndyoo, zoco ña tyaa ndo yahvi sa ñiñi ca sa catyi ley tañi sa zavaha ndo sa ndoo ta sa cundahvi iñi ndo sii ñiyɨvɨ ta sa cunɨɨ xaan iñi ndo sii ra Ndyoo. Cuñi si sa zavaha ndo cuhva ya, ta ma zaña ndo sa cuhva tucu ndo diezmo cuan.
23 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês dão o dízimo da hortelã, do endro e do cominho e desprezam os preceitos mais importantes da Lei: a justiça, a misericórdia e a fé. Mas vocês deviam fazer estas coisas, sem omitir aquelas!
24 Ra cuaa cuu ndo, ta cuñi ndo zañaha ndo ityi sii inga ñiyɨvɨ. Zacuenda xaan ndo sii ndo ta ña zavaha ndo cuatyi ndyihi, zoco zavaha ndo cuatyi nahnu xaan sa ña tyaa ndo yahvi ley cuan. Cuu si tañi tava ndo tyiyucu ndyihi nuu calu ndo ta zɨquɨ coco ndo quɨtɨ nahnu ca sa nañi camello.
24 Guias cegos! Coam um mosquito, mas engolem um camelo!
25 ¡Ndahvi ndoho ra maestro cuenda ley ta ndoho ra fariseo! Zaha ndo tuhun vatyi vaha xaan ndo, zoco ña ndisa. Nacatya xaan ndo sata coho ta sata vaso, zoco añima ndo situ cuii sa ña vaha sa zavaha ndo tañi sa zuhu ndo ta cuhva ña cuu cundyaca ñaha ndo sii ndo.
25 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês limpam o exterior do copo e do prato, mas estes, por dentro, estão cheios de roubo e de glutonaria!
26 Ndoho ra fariseo cuaa, catyi ra Jesús, xihna ca zandundɨun ityi sisi vaso ta coho, ta zɨquɨ cua ndundɨɨ tucu ityi sata si.
26 Fariseu cego! Limpe primeiro o interior do copo, para que também o seu exterior fique limpo!
27 ¡Ndahvi ndoho ra maestro cuenda ley ta ra fariseo! Zaha ndo tuhun vatyi vaha xaan ndo, zoco ña ndisa. Cuu ndo tañi ñaña sa zandutyaqui xaan ñiyɨvɨ ityi sata, zoco ityi sisi maa maa yɨquɨ ndɨyɨ ñoho ta tandɨhɨ inga nuu sa quiñi caa.
27 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês são semelhantes aos sepulcros pintados de branco, que, por fora, se mostram belos, mas interiormente estão cheios de ossos de mortos e de toda podridão!
28 Ta tacuan iyo maa ndo. Vaha xaan ñiyɨvɨ cuu ndo cuhva caa ndo ityi nuu ñiyɨvɨ, zoco añima ndo situ cuii si sihin cuhva zandavi ñaha ndo ta tandɨhɨ inga nuu sa ña vaha sa zavaha ndo.
28 Assim também vocês, por fora, parecem justos aos olhos dos outros, mas, por dentro, estão cheios de hipocrisia e de maldade.
29 ¡Ndahvi ndoho ra maestro cuenda ley ta ra fariseo! Zaha ndo tuhun vatyi vaha xaan ndo, zoco ña ndisa vatyi tyaqui zavaha ndo ñaña ra i cuu profeta ta zandutyaqui ndo ñaña ñiyɨvɨ vaha.
29 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês edificam os sepulcros dos profetas, enfeitam os túmulos dos justos
30 Ta catyi ndo: “Tatu sa vatyi i sindito maa ndi quɨvɨ i sahñi ñiyɨvɨ sahnu sii ndi sii ra profeta, maa ndi ma ndoo ndi vaha sa cahñi ra sii ra.”
30 e dizem: “Se nós tivéssemos vivido nos dias de nossos pais, não teríamos sido seus cúmplices, quando mataram os profetas!”
31 Ta sihin cuhva cahan ndo, zuun ñi maa ndo saha sa ndaa sa cuenda ndo vatyi zutu ndo sii ra i sahñi sii ra profeta.
31 Assim, vocês dão testemunho contra si mesmos de que são filhos dos que mataram os profetas.
32 ¡Zavaha ca ndo cuhva ña vaha sa i quisaha zutu ndo!
32 Portanto, tratem de terminar aquilo que os pais de vocês começaram.
33 ¡Tañi coo cuu ndo, zehe quɨtɨ xaan! ¿Yozo caa cuu cacu ndo ta ma cuhun ndo andyaya? Ma cuu.
33 — Serpentes, raça de víboras! Como esperam escapar da condenação do inferno?
34 Yucuan cuenda cua tasi sii ra profeta ta sii ra iyo xaan sa siñi tuñi ra Ndyoo sii, ta sii ra cua zacuaha Tuhun Ndyoo sii ndo. Zoco maa ndo cua cahñi ndo sii zuhva ra ta zuhva ra cua tyaa ndo nuu cruz. Ta inga ra cua cañi ndo sisi vehe ñuhu ndo ta cua zayanga ndo sii ra ta zayuhu ndo sii ra, ta cua cono ra ndya minoo ñuu ta ndya inga ñuu.
34 Por isso, eis que eu lhes envio profetas, sábios e escribas. A uns vocês matarão e a outros crucificarão; a outros ainda vocês açoitarão nas sinagogas e perseguirão de cidade em cidade;
35 Ta yucuan cuenda sata maa ndo cua ndoo cuatyi sa cuenda tandɨhɨ ñiyɨvɨ vaha i sahñi ñiyɨvɨ ndya ra Abel, ra ndoo xaan, ta ndya cuhva ndya ra Zacarías zehe ra Berequías, ra i sahñi ndo sisi vehe ñuhu mahñu nu ii xaan sihin altar.
35 para que recaia sobre vocês todo o sangue justo derramado sobre a terra, desde o sangue do justo Abel até o sangue de Zacarias, filho de Baraquias, a quem vocês mataram entre o santuário e o altar.
36 Sa ndisa catyi sihin ndo vatyi cua ndoo cuatyi sa cuenda tandɨhɨ ya sata ñiyɨvɨ iyo vityi.
36 Em verdade lhes digo que todas estas coisas hão de vir sobre a presente geração.
37 ¡Ndahvi yoho ñuu Jerusalén! Sahñi ñiyɨvɨ sii ra profeta ihya, ta ra tasi ra Ndyoo ihya, cañi ñu sii ra sihin yuu. ¡Cuaha xaan cuaha xaan saha cuñi zandu‑ɨin sii ñiyɨvɨ ñuu ya ta zacuende sii ñu tañi zacuenda minoo ndɨvɨ sii zehe tɨ sisi ndisi tɨ, zoco ña cuñi ñu!
37 — Jerusalém, Jerusalém! Você mata os profetas e apedreja os que lhe são enviados! Quantas vezes eu quis reunir os seus filhos, como a galinha ajunta os seus pintinhos debaixo das asas, mas vocês não quiseram!
38 Ndyehe ndo vityi, ndoho ñiyɨvɨ ñuu Jerusalén, vatyi vityi zandoi sii ndo.
38 Eis que a casa de vocês ficará deserta.
39 Vatyi catyi sihin ndo vatyi ma ndyehe ca ndo sii, ndya cuhva ndya quɨvɨ cua catyi ndo vatyi vaha xaan cuu ra vasi sa cuenda ra ndyaca ñaha sii yo.
39 Pois eu lhes afirmo que, desde agora, não me verão mais, até que venham a dizer: “Bendito o que vem em nome do Senhor!”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.