Mateus 21
Tuhun Ndyoo sihin tyehen ñi (MIHNT) vs NVT
1 Ta cuhva sa cua saa ra ñuu Jerusalén, i saa ra sa xihna ñi ndya ñuu Betfagé yatyi ñi minoo yucu sa nañi yucu Olivos, ta zɨquɨ i tasi ra Jesús sii uu tahan ra sica noo sihin ra minoo tyiño.
1 Quando já se aproximavam de Jerusalém, Jesus e seus discípulos chegaram a Betfagé, no monte das Oliveiras. Jesus enviou na frente dois discípulos.
2 I catyi ra sihin ra: Cuahan ndo minoo ñuu sa ndyaa yatyi ñi yucuan, ta cuhva sa quɨhvɨ ndo ñuu cuan, cua nañihi ndo sii minoo burro. Nuhñi tɨ, ta nandyaa zehe tɨ sihin tɨ. Ndasi ndo sii tɨ, ta quisi ndo sihin tɨ.
2 “Vão àquele povoado adiante”, disse ele. “Assim que entrarem, verão uma jumenta amarrada, com seu jumentinho ao lado. Desamarrem os animais e tragam-nos para mim.
3 Ta tatu iyo ñiyɨvɨ ndaca tuhun sii ndo ñaa cuenda ndasi ndo sii tɨ, catyi ndo: “Siñi ñuhu tɨ sii ra ndyaca ñaha sii yo.” Ta tacuan ta cua cuhva ra sii tɨ.
3 Se alguém lhes perguntar o que estão fazendo, digam apenas: ‘O Senhor precisa deles’, e de imediato a pessoa deixará que vocês os levem.”
4 Ta i cuu tandɨhɨ cuhva cuan vatyi cua natahan si cuhva i catyi minoo ra profeta nu i tyaa ra tyehen:
4 Isso aconteceu para cumprir o que foi dito por meio do profeta:
5 Ndyehe ndo, vasi rey ndo.
5 “Digam ao povo de Sião: ‘Vejam, seu Rei se aproxima. Ele é humilde e vem montado num jumento, num jumentinho, cria de jumenta’”.
6 Ta cuahan ra sica noo sihin ra Jesús, ta i zavaha ra cuhva i tava ra Jesús tyiño sii ra.
6 Os dois discípulos fizeram como Jesus havia ordenado.
7 I quisi ndyaca ra sii burro cuan sihin zehe tɨ, ta i tyizo ra zahma sata tɨ, ta i sicozo ra Jesús sii tɨ.
7 Trouxeram a jumenta e o jumentinho e puseram seus mantos sobre o jumentinho, e Jesus montou nele.
8 Ta cuaha xaan ñiyɨvɨ i saqui zahma ñu ityi. Inga ñu i sahndya ndaha numa ta saqui ñu ityi nu cuahan ra.
8 Grande parte da multidão estendeu seus mantos ao longo do caminho diante de Jesus, e outros cortaram ramos das árvores e os espalharam pelo chão.
9 Ta ñu cuahan ityi nuu ra Jesús, ta ñu vasi ityi sata ra, i cana saa ñu, ta catyi ñu: ¡Cahnu xaan cuu zehe ra David! ¡Vaha xaan cuu ra vasi sa cuenda ra Ndyoo! ¡Nazacahnu yo sii ra Ndyoo!
9 E as pessoas, tanto as que iam à frente como as que o seguiam, gritavam: “Hosana, Bendito é o que vem em nome do Senhor! Hosana no mais alto céu!”.
10 Ta cuhva sa quɨhvɨ ra ñuu Jerusalén, i ndutɨhvɨ tandɨhɨ ñiyɨvɨ ñuu cuan, ta catyi tandɨhɨ ñu: ¿Yoo ra cuu ra ya?
10 Quando Jesus entrou em Jerusalém, toda a cidade estava em grande alvoroço. “Quem é este?”, perguntavam.
11 Ta i catyi ñu: Ihya ra cuu ra Jesús, minoo ra cu profeta. Ra ñuu Nazaret cuu ra nu cu si Galilea.
11 A multidão respondia: “É Jesus, o profeta de Nazaré, da Galileia”.
12 Tacuan ta i quɨhvɨ ra Jesús nu cuu nuquehe vehe ñuhu cahnu, ta i tava ndyizo ra sii ñu xico ta ñu zata yucuan. Ta i zanduva ihno ra mesa ñiyɨvɨ nazama xuhun ñiyɨvɨ, ta tacuan tucu tyayu ñiyɨvɨ xico paloma.
12 Então Jesus entrou no templo e começou a expulsar todos que ali estavam comprando e vendendo animais para os sacrifícios. Derrubou as mesas dos cambistas e as cadeiras dos que vendiam pombas,
13 Ta i catyi ra sihin ñu: Catyi Tuhun Ndyoo: “Vehe mi cuu vehe nu cahan ñiyɨvɨ sihin ra Ndyoo”; zoco maa ndo zacuu ndo vehe ra zuhu sii si. Catyi ra.
13 dizendo: “As Escrituras declaram: ‘Meu templo será chamado casa de oração’, mas vocês o transformaram num esconderijo de ladrões!”.
14 Ta i quisi ra cuaa ta ra coxo nu ndyaa ra Jesús sisi vehe ñuhu, ta i zanduvaha ra sii ra.
14 Os cegos e os coxos vieram a Jesus no templo, e ele os curou.
15 Zoco i ndyehe ra zutu nahnu ta ra maestro cuenda ley sa ndyityi i zavaha ra Jesús. Ta i siñi ra vatyi cana saa sa ndyihi sisi vehe ñuhu, ta catyi si: “Cahnu xaan cuu Zehe ra David.” Ta i cuxaan xaan ra.
15 Quando os principais sacerdotes e mestres da lei viram esses milagres maravilhosos e ouviram até as crianças no templo gritar “Hosana, Filho de Davi”, ficaram indignados.
16 Ta i catyi ra sihin ra Jesús: ¿Atu siñun sa cahan sa ndyihi cuan? Ta i catyi ra Jesús sihin ra: Siñi sa cahan si. ¿Atu ta cahvi ca ndo Tuhun Ndyoo nu cahan si sa cuenda cuhva ya? Catyi si:
16 “Está ouvindo o que as crianças estão dizendo?”, perguntaram a Jesus. “Sim”, respondeu ele. “Vocês nunca leram as Escrituras? Elas dizem: ‘Ensinaste crianças e bebês a te dar louvor’.”
17 Tacuan ta zɨquɨ i zandoo ra Jesús sii ñiyɨvɨ sisi vehe ñuhu. I quita ra ñuu Jerusalén, ta cuahan ra ndya ñuu Betania cua cuzu ra.
17 Então ele voltou a Betânia, onde passou a noite.
18 Inga quɨvɨ ñaha ñi cua nanuhu tucu ra Jesús ndya ñuu Jerusalén, ta i sizoco ra.
18 De manhã, enquanto voltava para Jerusalém, Jesus teve fome.
19 Ityi cuahan ra i ndyehe ra minoo yutu higuera, ta i sahan ra i sindyehe ra tatu iñi sɨtɨ tu, zoco ñá ñihi maa ra ndaha ñi. Maa maa ndaha ñi tu iñi. Ta i catyi ra Jesús sihin yutu cuan: Ma cuhva ca moo yucu vixi casi ñiyɨvɨ. Ta zuun ñi caa cuhva cuan, ndaha i na‑ityi ñi tu.
19 Encontrando uma figueira à beira do caminho, foi ver se havia figos, mas só encontrou folhas. Então, disse à figueira: “Nunca mais dê frutos!”. E, no mesmo instante, a figueira secou.
20 Ta cuhva sa ndyehe ra i casi ra Jesús sii tu, iyo xaan i cuñi ra ta i catyi ra sihin ra Jesús: ¡Yatyi xaan i na‑ityi yutu higuera ya!
20 Quando os discípulos viram isso, ficaram admirados e perguntaram: “Como a figueira secou tão depressa?”.
21 Ta i nacahan ra Jesús, ta catyi ra sihin ra: Sa ndisa catyi sihin ndo vatyi tatu nɨɨ xaan cuu iñi ndo, ta ma caca xaan iñi ndo tatu cuu a ma cuu zavaha ndo, cua zavaha ndo cuhva i zavehi sihin yutu higuera ya. Ta ña maa ñi tacuan. Cua cuu tucu cahan ndo sihin yucu ya: “Cuɨñɨ siyon ihya, ta cua ndɨhvun sisi tyañuhun”, cua catyi ndo.
21 Jesus respondeu: “Eu lhes digo a verdade: se vocês tiverem fé e não duvidarem, poderão fazer o mesmo que fiz com esta figueira, e muito mais. Poderão até dizer a este monte: ‘Levante-se e atire-se no mar’, e isso acontecerá.
22 Ta tandɨhɨ cuii ñaa sa cua caca ndo sii ra Ndyoo, tatu cua sino iñi ndo vatyi cua ñihi ndo sii si, cua ñihi ndisa cuii ndo sii si.
22 Se crerem, receberão qualquer coisa que pedirem em oração”.
23 I quɨhvɨ ra Jesús sisi vehe ñuhu, ta i tuhva ra zutu nahnu ta ra mandoñi sii ra cuhva zacuaha ra, ta i ndaca tuhun ra sii ra: ¿Yoo sa saha tyiño suun vatyi zavohon tandɨhɨ cuhva ya? ¿Ta yoo ra catyi suhun vatyi zavohon sii si?
23 Quando Jesus voltou ao templo e começou a ensinar, os principais sacerdotes e líderes do povo vieram até ele e perguntaram: “Com que autoridade você faz essas coisas? Quem lhe deu esse direito?”.
24 Ta i nacahan ra Jesús, ta catyi ra sihin ra: Cuñi tuqui nducu tuhin minoo cuhva sii maa ndo. Tatu nacatyi ndo, tacuan ta zɨquɨ cua nacatyi sihin ndo yoo ra saha cuhva sii, ta zavehi cuhva ya.
24 Jesus respondeu: “Eu lhes direi com que autoridade faço essas coisas se vocês responderem a uma pergunta:
25 ¿Yoo ra i tasi sii ra Juan sa zacoo ndutya ra? ¿Atu i tasi ra Ndyoo sii ra a ñiyɨvɨ? Catyi ndo. Tacuan ta i natuhun tahan ra cuan sihin tahan ra, ta catyi ra: Tatu catyi yo vatyi i tasi ra Ndyoo sii ra Juan, cua catyi ra ya: “¿Ñaa cuenda ñá sino iñi ndo sa cahan ra?”
25 A autoridade de João para batizar vinha do céu ou era apenas humana?”. Eles discutiram a questão entre si: “Se dissermos que vinha do céu, ele perguntará por que não cremos em João.
26 Zoco ma cuu catyi yo vatyi ñiyɨvɨ i tasi sii ra Juan vatyi yuhu yo sii ñiyɨvɨ vatyi sica iñi tandɨhɨ maa ñu vatyi ra Juan cuu minoo ra profeta.
26 Mas, se dissermos que era apenas humana, seremos atacados pela multidão, pois todos pensam que João era profeta”.
27 Yucuan cuenda i catyi ra sihin ra Jesús: Ña sito ndi yoo ra i tasi sii ra Juan. Ta i catyi ra Jesús sihin ra: Ta yuhvi tucu ma nacatyi tucu vii yoo ra i saha cuhva ya sii.
27 Por fim, responderam a Jesus: “Não sabemos”. E Jesus replicou: “Então eu também não direi com que autoridade faço essas coisas.”
28 I catyi tucu ra Jesús sihin ra zutu nahnu ta sihin ra mandoñi: ¿Yozo caa sica iñi ndo sa cuenda tuhun ya? Sicoo minoo ra, ta sicoo uu tahan zehe yɨɨ ra. Ta i cahan ra sihin minoo ra, ta catyi ra: “Zehe luhli, cuahan vatyi cua tohon uva.”
28 “O que acham disto? Um homem que tinha dois filhos disse ao mais velho: ‘Filho, vá trabalhar no vinhedo hoje’.
29 Ta i catyi zehe ra: “Ma cuhin.” Zoco cuee ca i ndu‑uu iñi ra cuhva ña vaha i cahan ra sihin zutu ra, ta cuahan ra.
29 O filho respondeu: ‘Não vou’, mas depois mudou de ideia e foi.
30 Ta i sahan zutu ra i sicahan ra zuun ñi cuhva cuan sihin inga zehe ra. Ta i catyi inga zehe ra: “Cuhin, tata.” Catyi ra. Zoco ñá sahan ra.
30 Então o pai disse ao outro filho: ‘Vá você’, e ele respondeu: ‘Sim senhor, eu vou’, mas não foi.
31 Ta vityi catyi ndo ¿ndya ra i zavaha cuhva cuñi zutu ra? Ta i catyi ra cuan sihin ra Jesús: Ra sa xihna ñi. Ta i catyi ra Jesús sihin ra: Sa ndisa catyi sihin ndo vatyi sa cuu quɨhvɨ ra tava xuhun cuenda ra ndyaca ñaha ta ñiyɨvɨ zɨɨ iñi nu ndyaca ñaha ra Ndyoo, zoco maa ndo ma cuu quɨhvɨ ndo.
31 “Qual dos dois obedeceu ao pai?” Eles responderam: “O primeiro”. Então Jesus explicou: “Eu lhes digo a verdade: cobradores de impostos e prostitutas entrarão no reino de Deus antes de vocês.
32 Vatyi i quisi ra Juan, ta i zacuaha ra minoo cuhva ndoo xaan sii ndo, ta ñá sino iñi ndo sii ra, zoco ra tava xuhun cuenda ra ndyaca ñaha ta ñu zɨɨ iñi i sino iñi ñu sa cahan ra. Ta vazu ndyehe maa ndo cuhva cuan, zoco ñá zama ndo cuhva iyo ndo, ta ña sino iñi ndo.
32 Pois João veio e mostrou o caminho da justiça, mas vocês não creram nele, enquanto cobradores de impostos e prostitutas creram. E, mesmo depois de verem isso, vocês se recusaram a mudar de ideia e crer nele.”
33 Cuɨñɨ ndo inga cuhva ya. Sicoo minoo ra iyo ñuhu, ta i zavaha ra minoo sacu, ta i tasi ra yoho uva sisi si. Ta zɨquɨ i zavaha ra nu cua tava ra ndutya uva ta minoo vehe tyiyahva vatyi cua zacuenda ra sacu ra. Ta i saha noo ra sacu ra sii minoo ityi ra cua zatyiño yucuan. Ta cuahan ra nusica.
33 “Agora, ouçam outra parábola. O dono de uma propriedade plantou um vinhedo. Construiu uma cerca ao redor, um tanque de prensar e uma torre para o guarda. Depois, arrendou o vinhedo a alguns lavradores e partiu para um lugar distante.
34 Ta saa quɨvɨ sa iyo yucu vixi cuan ta i tasi ra sii muzu ra nu ndyaa ra zatyiño yucuan vatyi cua quihin ra zuhva yucu vixi cuhva tahan si sii patrón ra.
34 No tempo da colheita da uva, enviou seus servos a fim de receber sua parte da colheita.
35 Zoco ra zatyiño yucuan, i tɨɨn ra sii muzu cuan. I cañi ra sii minoo ra. Minoo ra i sahñi ra. Ta i cañi ra sihin yuu sii inga ra.
35 Os lavradores agarraram os servos, espancaram um deles, mataram outro e apedrejaram o terceiro.
36 Inga saha i tasi tucu patrón cuan sii inga muzu ra. Cuaha ca ra i tasi ra ta zɨquɨ sa xihna ñi. Ta zuun ñi cuhva ña vaha cuan i zavaha ra sihin ra.
36 Então o dono da propriedade enviou um grupo maior de servos para receber a parte dele, mas o resultado foi o mesmo.
37 Ta nu ndɨhɨ tuhun, i tasi ra sii zehe ra nu ndyaa ra zatyiño cuan vatyi catyi ra: “Cua tyaa ra cuan yahvi sii zehi.”
37 “Por fim, o dono enviou seu filho, pois pensou: ‘Certamente respeitarão meu filho’.
38 Zoco cuhva sa ndyehe ra zatyiño sii zehe ra, i natuhun tahan ra sihin tahan ra, ta i catyi ra: “Ihya ra cuu ra cua nañihi ndaha tyiño quɨvɨ cua cuu zutu ra. Nacahñi yo sii ra vatyi ndoo maa yo sihin sacu ya.” Catyi ra.
38 “No entanto, quando os lavradores viram o filho, disseram uns aos outros: ‘Aí vem o herdeiro da propriedade. Vamos matá-lo e tomar posse desta terra!’.
39 Ta i tɨɨn ra cuan sii zehe ra, ta i tava ndyizo ra sii ra sata sacu, ta i sahñi ra sii ra.
39 Então o agarraram, o arrastaram para fora do vinhedo e o mataram.
40 Tacuan i catyi ra Jesús, ta zɨquɨ i ndaca tuhun ra sii ra tyizoho: ¿Yozo caa cua zavaha sitoho sacu cuan sihin ra sahñi sii zehe ra?
40 “Quando o dono da terra voltar, o que vocês acham que ele fará com aqueles lavradores?”, perguntou Jesus.
41 Ta i nacahan ra yucu yucuan, ta catyi ra: Cua zanaa ra sii ra ña vaha cuan, ta cua cuhva noo ra sacu ra sii inga ra zatyiño vaha, ra cua cuhva yucu vixi cuhva tahan si sii ra.
41 Os líderes religiosos responderam: “Ele os matará cruelmente e arrendará o vinhedo para outros, que lhe darão sua parte depois de cada colheita”.
42 Ta i catyi ra Jesús sihin ra: ¿Atu ta cahvi ca ndo Tuhun Ndyoo? nu catyi si tyehen: “I zavita ihno ñiyɨvɨ zandaa vehe sii yuu sa cuñi si sa cuenda sɨquɨ vehe. Ta vityi yuu cuan cuu sa ñiñi ca ta zɨquɨ tandɨhɨ sa cuenda vehe cuan vatyi tacuan catyi maa ra Ndyoo. Ta vaha xaan cuñi yo sihin cuhva ya.”
42 Então Jesus disse: “Vocês nunca leram nas Escrituras: ‘A pedra que os construtores rejeitaram se tornou a pedra angular. Isso é obra do Senhor e é maravilhosa de ver’?
43 Yucuan cuenda catyi sihin ndo vatyi ma cuu cuhun ndo nu ndyaca ñaha ra Ndyoo, zoco inga ñiyɨvɨ sa yɨvɨ ñiyɨvɨ hebreo cuu cua cuhun ñu vatyi vaha cuhva zavaha ñu.
43 Eu lhes digo que o reino de Deus lhes será tirado e entregue a um povo que produzirá os devidos frutos.
44 Ta yoo ra cua nduva zɨquɨ yuu sa quehin tuhun cuan, cua tahnu cuatyi ra, zoco yoo ra cua canacava yuu cuan zɨquɨ, cua cahnu cuatyi si sii ra sehe sehe.
44 Quem tropeçar nesta pedra será despedaçado, e aquele sobre quem ela cair será reduzido a pó”.
45 Ta sa siñi ra zutu nahnu ta ra fariseo cuhva cahan ra Jesús, i cutuñi iñi ra vatyi cahan ra Jesús sa cuenda maa ra.
45 Quando os principais sacerdotes e fariseus ouviram essa parábola, perceberam que eles eram os lavradores maus a que Jesus se referia.
46 I cuñi ra tɨɨn ra sii ra Jesús, zoco i yuhu ra sii ñiyɨvɨ vatyi sica iñi ñu vatyi minoo profeta cuu ra Jesús.
46 Queriam prendê-lo, mas tinham medo das multidões, pois elas o consideravam um profeta.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 21, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.