Lucas 22
Tuhun Ndyoo sihin tyehen ñi (MIHNT) vs NAA
1 Sa cuñi tahan si vico sihi mvee ticatyi. Quɨvɨ sasi ñiyɨvɨ pan ña ndaa. Pascua nañi vico cuan. Ta catyi maa yo vico zuhun.
1 Estava próxima a Festa dos Pães sem Fermento, chamada Páscoa.
2 Ta ra zutu nahnu sihin ra maestro cuenda ley, sa nducu ra cuhva yozo caa cuu cahñi ra sii ra Jesús, zoco yuhu ra sii ñiyɨvɨ.
2 Os principais sacerdotes e os escribas procuravam uma forma de matar Jesus; porque temiam o povo.
3 Tacuan ta i quɨhvɨ cuihna sii ra Judas Iscariote. Ta minoo sa usi uu tahan ra i casi ra Jesús cuu ra.
3 Ora, Satanás entrou em Judas, chamado Iscariotes, que era um dos doze.
4 Ta cuahan ra cua cahan ra sihin ra zutu nahnu ta ra cu nuu sii ra zacuenda vehe ñuhu cahnu. Natuhun tahan ra yozo caa cua xico ra Judas sii ra Jesús.
4 Judas foi entender-se com os principais sacerdotes e os capitães sobre como lhes entregaria Jesus.
5 Ta zɨɨ xaan i cuñi ra cuan ta i zandaa ra tyiño vatyi cua cuhva ra xuhun sii ra Judas.
5 Eles se alegraram e combinaram em lhe dar dinheiro.
6 Ta i ndoo ra Judas vaha, ta i quisaha nducu ra cuhva yozo caa cua cuhva cuenda ra sii ra Jesús sii ra cuan cuhva sa yoñi ñiyɨvɨ yucu sihin ra.
6 Judas concordou e buscava uma boa ocasião para lhes entregar Jesus, longe da multidão.
7 Ta sa saa quɨvɨ tuhva ñu hebreo sasi pan ña ndaa, quɨvɨ sa tahan si cahñi ñu sii minoo mvee ticatyi.
7 Chegou o dia da Festa dos Pães sem Fermento, em que era necessário fazer o sacrifício do cordeiro pascal.
8 Ta i tasi ra Jesús sii ra Pedro ta ra Juan sihin minoo tyiño, ta catyi ra sihin ra: Cuahan ndo cua zanduvaha ndo minoo mvee ticatyi vatyi cua cuxiñi yo.
8 Então Jesus enviou Pedro e João, dizendo:
9 Ta i ndaca tuhun ra sii ra Jesús ta catyi ra: ¿Ndyamaa cuñun sa zanduvaha ndi sa cuxiñi yo? Catyi ra.
9 Eles lhe perguntaram: — Onde o senhor quer que a preparemos?
10 Ta i catyi ra Jesús sihin ra: Cuahan ndo sisi ñuu. Ta yucuan cua ndyehe ndo sii minoo ra ndyizo ra minoo quɨyɨ ndutya. Cundyico ndo sii ra, ta quɨhvɨ ndo vehe nu cua quɨhvɨ maa ra.
10 Jesus lhes explicou:
11 Ta catyi ndo sihin sitoho vehe cuan: “Catyi ra Maestro: ¿ndyamaa ndyaa cuarto nu cua cuxiñi sa cuenda vico ya sihin ra i casi?” Tacuan catyi ndo sihin ra catyi ra Jesús.
11 e digam ao dono da casa: “O Mestre pergunta: ‘Onde fica o aposento no qual comerei a Páscoa com os meus discípulos?’”
12 Ta cua zañaha ra minoo cuarto cahnu ndya zɨquɨ. Sa yaha nduvii si. Yucuan zanduvaha ndo sa cuxiñi yo.
12 Ele lhes mostrará um espaçoso cenáculo mobiliado; ali façam os preparativos.
13 Tacuan catyi ra Jesús sihin ra. Ta cuahan ra, ta i nañihi ra cuarto cuan tañi cuhva i catyi ra Jesús. Ta i zanduvaha ra sa cuxiñi ra sa cuenda vico zuhun cuan.
13 E, indo, acharam tudo como Jesus lhes tinha dito e prepararam a Páscoa.
14 Ta sa saa cuhva ta i sicundyaa ra Jesús yumesa sihin sa usi uu tahan ra i casi ra.
14 Chegada a hora, Jesus se pôs à mesa, e os apóstolos estavam com ele.
15 Tacuan ta i catyi ra Jesús sihin ra: Cuñi xein cuxiñi sihin ndo sisi vico zuhun ya cuee ca sa ndyehi tundoho.
15 Então Jesus lhes disse:
16 Ta catyi sihin ndo vatyi ma casi que inga saha sihin ndo sa cuenda vico ya ndya cua cuu si inga saha nu ndyaca ñaha ra Ndyoo.
16 Pois eu lhes digo que nunca mais a comerei, até que ela se cumpra no Reino de Deus.
17 Tacuan ta i quihin ra minoo vaso ñoho vino, ta i saha ra tyahvi ndyoo sii ra Ndyoo, ta i catyi ra: Quihin ndo vaso ya, ta coho minoo minoo ndo zuhva zuhva.
17 E, pegando um cálice, depois de ter dado graças, disse:
18 Vatyi catyi sihin ndo vatyi ma coho que vino ndya cua cundyaca ñaha ra Ndyoo sii ñiyɨvɨ.
18 Pois eu digo a vocês que, de agora em diante, não mais beberei do fruto da videira, até que venha o Reino de Deus.
19 Tacuan ta i quihin ra pan. Ta i saha ra tyahvi ndyoo sii ra Ndyoo, ta i sahnu ra sii si, ta i saha ra sii si sii ra. Ta i catyi ra: Ihya cuu tañi coño ñuhi sa cua cuhve sa cuenda maa ndo. Zavaha ndo cuhva ya vatyi nacohon iñi ndo sii. Catyi ra.
19 E, pegando um pão, tendo dado graças, o partiu e lhes deu, dizendo:
20 Ta sa yaha cuxiñi ra i quihin ra minoo vaso vino, ta i catyi ra: Ihya cuu tañi nɨñi. Cua cati si sa cuenda maa ndo. Vityi zandaa ra Ndyoo minoo tyiño saa. Cua zandasi ra cuatyi ñiyɨvɨ sihin nɨñi.
20 Do mesmo modo, depois da ceia, pegou o cálice, dizendo:
21 Zoco vityi ra sa xico sii, ɨɨn ñi ndyaa ra mesa ya sihin.
21 — Mas eis que a mão do traidor está comigo à mesa.
22 Ta ndisa vatyi ra i quisi ndya gloria cua cuu tandɨhɨ sii ra tañi sa ndyaa cuu sii ra, zoco ¡ndahvi ñi cuu ra xico sii! Catyi ra Jesús.
22 Pois o Filho do Homem vai segundo o que está determinado, mas ai daquele por quem ele está sendo traído!
23 Tacuan ta i quisaha nducu tuhun tahan ra i casi ra sii ra tahan ra, ndya ra cuu ra zacuu cuhva cahan ra Jesús tuhun.
23 Então começaram a perguntar entre si qual deles seria o que estava para fazer isso.
24 Yaha cuan ta i quisaha natuhun tahan xaan ra i casi ra Jesús sa cuenda ndya ra cuu ra ñiñi ca nu yucu ra.
24 Houve também entre eles uma discussão sobre qual deles parecia ser o maior.
25 Ta i catyi ra Jesús sihin ra: Ra cu rey sii ñiyɨvɨ ñuu ñiyɨvɨ ya cuñi ra vatyi zacahnu ñiyɨvɨ sii ra. Ta cuñi ra vatyi catyi ñiyɨvɨ vatyi tyindyee ra sii ñu.
25 Mas Jesus lhes disse:
26 Zoco ña tacuan cua cuu si sa cuenda maa ndo. Tatu cuñi ndo cuu ndo ra cu nuu, zanduluhlu ndo sii ndo. Ta ra cuñi cundyaca ñaha sii inga ndo, cuñi si sa cuu ra muzu sii tandɨhɨ ndo.
26 Mas vocês não são assim; pelo contrário, o maior entre vocês seja como o menor; e aquele que dirige seja como o que serve.
27 Ihya ñuu ñiyɨvɨ, ra ñiñi ca cuu ra ña zatyiño. Ndyaa ra yumesa ra, ta tyizo muzu ra coho nu mesa. Zoco ña tacuan zavaha mi vatyi zatyiñe tañi muzu cui sii ndo.
27 Pois qual é maior: aquele que está à mesa ou aquele que serve? Não é verdade que é aquele que está à mesa? Pois, no meio de vocês, eu sou como quem serve.
28 Ta maa ndo cuu ra i sindyaa sihin sisi quɨvɨ ña vaha ya nu ndyehe xein tundoho.
28 Vocês são os que têm permanecido comigo nas minhas tentações.
29 Yucuan cuenda cua cuhve minoo nu cua cundyaca ñaha ndo tañi cua cuhva Zuti minoo nu cua cundyaca ñehi.
29 E eu confio a vocês um reino, assim como o meu Pai confiou a mim,
30 Ta cua cuhve sa cua casi ndo ta cua coho ndo numesa sihin mi nu cua cundyaca ñehi. Ta cua tyicuhva ndo sii sa usi uu tahan ityi ñiyɨvɨ hebreo.
30 para que comam e bebam à minha mesa no meu Reino; e vocês se assentarão em tronos para julgar as doze tribos de Israel.
31 Tacuan ta i catyi ra Jesús sihin ra Pedro: Ndyehe vohon yoho Simón vatyi cuñi ra cu nuu sii cuihna suun vatyi cuñi ra nducu coto ihñi ra suun.
31 — Simão, Simão, eis que Satanás pediu para peneirar vocês como trigo!
32 Zoco i cahan xein sihin ra Ndyoo sa cuendon vatyi ma naa sa sino iñun sii ra Ndyoo. Ta quɨvɨ cua ndu‑uu iñun cuatyun, zandundyee con iñi ra tohon.
32 Eu, porém, orei por você, para que a sua fé não desfaleça. E você, quando voltar para mim, fortaleça os seus irmãos.
33 Ta i catyi ra Simón sihin ra: Tata, sa ndyaa listi sa cuhin suhun vazu ndya vehe caa ta vazu cui suhun. Catyi ra.
33 Porém Pedro respondeu: — Estou pronto para ir com o Senhor, tanto para a prisão como para a morte.
34 Ta i catyi ra Jesús sihin ra: Catyi suhun yoho Pedro vatyi cumañi ca sa vacu saa ndɨvɨ tyahnu sa cuaa vityi ta cua catyun uñi tahan saha vatyi ña siton sii.
34 Mas Jesus lhe disse:
35 Tacuan ta i ndaca tuhun ra Jesús sii ra i casi ra ta catyi ra: Nacohon iñi ndo quɨvɨ i tasi sii ndo sa nacatyi ndo tuhin sihin ñiyɨvɨ ta ñahñi sindyizo ndo, nu xuhun ta nu sa casi ndo ta nu inga zahma ndo. ¿Atu i cumañi si sii ndo quɨvɨ cuan? Ta i nacahan ra cuan ta catyi ra: Ñahñi i cumañi sii ndi.
35 A seguir, Jesus perguntou aos discípulos: Eles responderam: — Não faltou nada!
36 Ta zɨquɨ i catyi ra Jesús sihin ra: Zoco vityi tatu iyo xuhun ndo a sa casi ndo a zahma ndo, cuizo ndo sii si. Ta tatu ñahñi mityi ndo, xico ndo minoo zahma ndo ta zata ndo minoo si.
36 Então Jesus lhes disse:
37 Vatyi catyi sihin ndo vatyi cuhva ndyaa si nu tutu ra Ndyoo sa cuenda mi, sa cuñi tahan si cuhva catyi si: “Cua tasi tuñi ñiyɨvɨ sii ra tañi ra iyo cuatyi.” Tacuan catyi si, ta cua cuu tandɨhɨ cuhva ndyaa si.
37 Pois eu lhes digo que é preciso que se cumpra em mim o que está escrito: “Ele foi contado com os malfeitores.” Pois o que a mim se refere está sendo cumprido.
38 Ta i catyi ra cuan sihin ra Jesús: Tata, cumi yo uu tahan mityi. Ta i catyi ra Jesús sihin ra: Maa vatu ñi.
38 Então lhe disseram: — Senhor, aqui estão duas espadas! Jesus lhes respondeu:
39 I quita ra Jesús vehe cuan ta cuahan ra ndya yucu Olivos tañi tuhva maa ra sahan. Ta cuahan tucu ra i casi ra sihin ra.
39 E, saindo, Jesus foi, como de costume, para o monte das Oliveiras; e os discípulos o acompanharam.
40 Ta cuhva sa saa ra yucuan i catyi ra sihin ra i casi ra: Caca tahvi ndo sii maa ra Ndyoo vatyi ma cuhva ra sa nducu coto ihñi cuihna sii ndo.
40 Chegando ao lugar escolhido, Jesus lhes disse:
41 Tacuan ta cuahan ra Jesús zuhva ca maa ñi maa ra. Tañi cuhva zavita yo minoo yuu, tacuan ñi cuu cuhva cuahan ra. Ta yucuan i sicuɨñɨ sɨtɨ ra, ta i cahan ra sihin ra Ndyoo.
41 Ele, por sua vez, se afastou um pouco, e, de joelhos, orava,
42 Ta i catyi ra sihin ra Ndyoo: Ndyoo Zuti, tatu cuhva cuñi moo cuu, cuhvon sa ma ndyehi tundoho ya. Zoco ma cuhvon tañi cuhva cuñi mi. Nacuu si tañi cuhva cuñi moo.
42 dizendo:
43 Tacuan ta i quituu minoo ángel nu ndyaa ra, ta saha ca si tundyee iñi sii ra.
43 Então lhe apareceu um anjo do céu que o confortava.
44 Cuaha xaan tundoho ndyehe ra Jesús vatyi cuihya xaan cuñi ra, ta ñihi ca sica tahvi ra sii ra Ndyoo. Ta cuaha xaan tyeen ra i quita tañi toon nɨñɨ nu ñuhu.
44 E, estando em agonia, orava mais intensamente. E aconteceu que o suor dele se tornou como gotas de sangue caindo sobre a terra.
45 Ta sa nduvita ra sa ndɨhɨ cahan ra sihin ra Ndyoo ta sahan ra nu yucu ra ndɨhɨ sihin ra, ta nañihi ra sii ra quixi ra vatyi cuihya xaan cuñi ra.
45 Levantando-se da oração, Jesus foi até onde os discípulos estavam, e os encontrou dormindo de tristeza.
46 Ta i catyi ra sihin ra: ¿Ñacu quixi xaan ndo? Nduvita ndo ta cahan ndo sihin ra Ndyoo coto nducu coto ihñi cuihna sii ndo.
46 E disse:
47 Nu cahan ca ra Jesús ta i saa ra Judas, minoo sa usi uu tahan ra i casi ra Jesús cuu ra. Ta i saa cuaha xaan ñiyɨvɨ sihin ra. I tuhva ra Judas sii ra Jesús vatyi cua coho ra xɨtɨ ra.
47 Enquanto Jesus ainda falava, eis que chegou uma multidão. E um dos doze, que se chamava Judas, vinha à frente deles e se aproximou de Jesus para o beijar.
48 Ta i catyi ra Jesús sihin ra: Judas, ¿atu sihin sa cohon xɨti cua nacuhva cuendon sii ra i quisi ndya gloria? Catyi ra.
48 Jesus, porém, lhe disse:
49 Ndyehe ra yucu sihin ra Jesús cuhva sa cuu, ta ndaca tuhun ra sii ra: Tata, ¿atu cañi ndi sii ra sihin mityi? Catyi ra.
49 Os que estavam ao redor de Jesus, vendo o que estava por acontecer, perguntaram: — Senhor, devemos atacar com as espadas?
50 Ta minoo ra cuan i sahndya ra zoho minoo ra cu muzu ra cu zutu ya cahnu, siyo cuaha.
50 Um deles golpeou o servo do sumo sacerdote e cortou-lhe a orelha direita.
51 Zoco i catyi ra Jesús sihin ra: Zaña ndo. Vaha ñi. Catyi ra. Ta i naquihin ra Jesús zoho ra cuan ta natyaa ra. Ta i zanduvaha ra zoho ra.
51 Mas Jesus interveio, dizendo: E, tocando na orelha do homem, o curou.
52 Tacuan ta i catyi ra Jesús sihin ra zutu nahnu, ta ra cu policía cuenda vehe ñuhu ta ra mandoñi: ¿Atu vasi tɨɨn ndo sii minoo ra zuhu vatyi ñaa ndo mityi ta ndaha tyiño xaan?
52 Então Jesus disse aos principais sacerdotes, capitães do templo e anciãos que vieram prendê-lo:
53 Tahan tahan quɨvɨ i sehin vehe ñuhu cahnu ta yucu ndo, zoco ñá tɨɨn ndo sii yucuan. Vityi cuu cuhva ndyaca ñaha ra ña vaha, ta yucuan cuenda vityi cua tɨɨn ndo sii.
53 Todos os dias, estando eu com vocês no templo, vocês não tentaram me prender. Esta, porém, é a hora de vocês e a hora do poder das trevas.
54 Tacuan i tɨɨn ra sii ra Jesús, ta i sindyaca ra sii ra ndya vehe ra cu nuu sii ra cu zutu. Ta i sindyico ra Pedro sii ra sica sica ñi.
54 Então, prendendo Jesus, levaram-no e o introduziram na casa do sumo sacerdote. Pedro seguia de longe.
55 Ta cuhva sa saa coyo ra yucuan i zatahan ra ñuhu nuquehe ta sicundyaa ra, ta i sicundyaa ra Pedro mahñu.
55 Quando acenderam um fogo no meio do pátio e se assentaram juntos, Pedro tomou lugar entre eles.
56 Ta cuhva sa ndyaa ra Pedro yunuhu ta i ndyehe minoo ña cu muzu sii ra, ta nacoto ña sii ra, ta catyi ña: Ra ihya, ra tahan ra cuu sii ra.
56 Uma empregada, vendo-o sentado perto do fogo, fixou os olhos nele e disse: — Este também estava com ele.
57 Zoco i catyi ra Pedro: Maha, ña site sii ra.
57 Mas Pedro negou, dizendo: — Mulher, não o conheço.
58 Ta i yaha zuhva cuhva, ta i ndyehe tucu inga ra sii ra Pedro, ta catyi ra: Yoho tucu, ra tahan oo cuu sii ra. Ta i catyi ra Pedro sihin ra: Yɨvɨ yuhvi, tata.
58 Pouco depois, outro homem, ao ver Pedro, disse: — Você também é um deles. Mas Pedro disse: — Homem, eu não sou um deles.
59 Ta i yaha tañi minoo ora, ta i catyi tucu inga ra: Ndisa cuii vatyi ra ihya cuu tucu minoo ra tahan ra vatyi zuun ñi ra Galilea cuu tucu ra.
59 E, tendo passado cerca de uma hora, outro afirmou, dizendo: — Com certeza este também estava com ele, porque também é galileu.
60 Ta i catyi ra Pedro sihin ra: Tata, ña site ñaa tuhun cohon. Catyi ra. Ta zuun ñi caa cuhva sa cahan ra Pedro, ta i sacu saa minoo ndɨvɨ tyahnu.
60 Mas Pedro insistiu: — Homem, não sei do que você está falando. E logo, enquanto Pedro ainda falava, o galo cantou.
61 Tacuan ta i nasico cava ra Jesús, ta i nandyehe ra sii ra Pedro. Ta i nacohon iñi ra Pedro cuhva sa i catyi ra Jesús sihin ra: “Cumañi ca vacu saa ndɨvɨ tyahnu, cua catyun uñi tahan saha vatyi ña siton sii.”
61 Então, o Senhor voltou-se e fixou os olhos em Pedro. E Pedro se lembrou da palavra do Senhor, como lhe tinha dito: “Hoje, antes que o galo cante, você me negará três vezes.”
62 Ta cuhva cuan i quita ra Pedro, ta i sacu xaan ra vatyi i nducuihya xaan iñi ra.
62 E Pedro, saindo dali, chorou amargamente.
63 Tacuan ta ra i sicumi sii ra Jesús i quisaha sacu ndyaa ra sii ra, ta i cañi ra sii ra.
63 Os homens que detinham Jesus zombavam dele, davam-lhe pancadas e,
64 I sihñi ra minoo zahma nuu ra, ta zɨquɨ i cati ra nuu ra ta catyi ra: Nacoton yoo ra i cañi suun. Catyi ra.
64 colocando uma venda sobre os olhos dele, diziam: — Profetize! Quem foi que bateu em você?
65 Ta cuaha xaan inga sa quiñi i cahan ra sihin ra.
65 E muitas outras coisas diziam contra ele, blasfemando.
66 Ta cuhva sa cundisi i titahan ra mandoñi sihin ra zutu nahnu sihin ra maestro cuenda ley. Ta i quihin ra sii ra Jesús, ta sindyaca ra sii ra nu cuu junta cahnu cuenda tandɨhɨ ra ñiñi hebreo. Ta i catyi ra sihin ra:
66 Logo que amanheceu, reuniu-se a assembleia dos anciãos do povo, tanto os principais sacerdotes como os escribas, e o conduziram ao Sinédrio, onde lhe disseram:
67 Nacatyun sihin ndi ¿atu ra Cristo cuun, ra cua zacacu sii ndi? Ta i catyi ra Jesús sihin ra: Tatu catyi sihin ndo vatyi zuun ra cui, ma sino iñi ndo.
67 — Se você é o Cristo, diga-nos. Então Jesus lhes respondeu:
68 A tatu ndaca tuhin ñaa minoo cuhva sii maa ndo, ma nacahan ndo. Ta zuun ñi sa ma zaña ndo sii.
68 E, se eu perguntar, vocês não me darão resposta.
69 Zoco ndya vityi cua cundyaa ra i quisi ndya gloria siyo cuaha ra Ndyoo. Catyi ra.
69 Desde agora, o Filho do Homem estará sentado à direita do Deus Todo-Poderoso.
70 Tacuan ta i ndaca tuhun tandɨhɨ ra sii ra Jesús ta catyi ra: ¿Zɨquɨ zehe ra Ndyoo cuu suun? Ta i catyi ra Jesús sihin ra: Zuun cui tañi catyi maa ndo.
70 Todos perguntaram: — Então você é o Filho de Deus? Jesus respondeu:
71 Tacuan ta i catyi ra cuan sihin tahan ra: Xihna sa cahan ra. Ñahñi ca sa ndaa cuñi si vityi. Zuun ñi maa yo i siñi sa cahan ra sihin yuhu ra.
71 Eles disseram: — Que necessidade ainda temos de testemunho? Porque nós mesmos ouvimos o que ele falou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.