Mateus 5
Nuevo Testamento en mixteco (MIBNT) vs NVT
1 Te ni jito Jesús nuū ñáyuu cuehē. Te ni caa ya yucu cuahān yā, te ni cucōo ya. Te tēe cáscuáha jíín yá, ni jinūcoo de nuū yā yūcuán.
1 Certo dia, quando Jesus viu que as multidões se ajuntavam, subiu a encosta do monte e ali sentou-se. Seus discípulos se reuniram ao redor,
2 Te ni quejéé yá ni steén yā tāca jnúhun yáha nuū de:
2 e ele começou a ensiná-los.
3 Yōhyo ndetū ñayuu jeē cánacuni i jeē tu íyó váha ánuá i sɨquɨ̄ cuéchi i, chi je ni quɨ̄vɨcoo i ndaha Yaā andɨvɨ́ jéē ndácu ya jniñu nuū i.
3 “Felizes os pobres de espírito, pois o reino dos céus lhes pertence.
4 ’Yōhyo ndetū ñayuu cácucuíhyá ni, chi ndusɨɨ̄ ni i sáha Yaā Dios.
4 Felizes os que choram, pois serão consolados.
5 ’Yōhyo ndetū ñayuu cáhīyo vītá suchí ini, chi ni jejnūhun ya jeē cutahū i ñayɨ̄vɨ́.
5 Felizes os humildes, pois herdarão a terra.
6 ’Yōhyo ndetū ñayuu jeē nájnūhun jeē cájiī i sōco cájichī i, súcuan jnáā i sáha i jniñu ndaā, chi máá yá chindéé ñáhán yá i jeē cuu sáha i.
6 Felizes os que têm fome e sede de justiça, pois serão saciados.
7 ’Yōhyo ndetū ñayuu cácundáhú ni jnáhan, chi suni cundáhú ni Yaā Dios i.
7 Felizes os misericordiosos, pois serão tratados com misericórdia.
8 ’Yōhyo ndetū ñayuu cáhīyo ndoo ini anuá, chi coto i nuū Yaā Dios.
8 Felizes os que têm coração puro, pois verão a Deus.
9 ’Yōhyo ndetū ñayuu cánasámanī jnáhan, chi cahān Yaā Dios jeē sēhe ya cácuu i.
9 Felizes os que promovem a paz, pois serão chamados filhos de Deus.
10 ’Yōhyo ndetū ñayuu jeē cájito xeēn ɨnga ñayuu i sɨquɨ̄ jeē casáha i jniñu ndaā, chi je ni quɨ̄vɨcoo i ndaha Yaā andɨvɨ́ jéē ndácu ya jniñu nuū i.
10 Felizes os perseguidos por causa da justiça, pois o reino dos céus lhes pertence.
11 ’Yōhyo ndetū maá ró jijnáhan ró núu cácahān neé i nuū rō jeē sɨquɨ́ ruhū, te coto xeēn i róhó, te stáú yáhu i róhó, vēsú tú cuēchi ró.
11 “Felizes são vocês quando, por minha causa, sofrerem zombaria e perseguição, e quando outros, mentindo, disserem todo tipo de maldade a seu respeito.
12 Na cúsɨɨ̄ ni rō jijnáhan ró núu súcuan, te sa víhyá gā cusɨɨ̄ ni rō, chi cáhnu ndasɨ́ coo tahū rō nde andɨvɨ́. Chi suni súcuan ni cajito xeēn i tāca tée ni canacani jnūhun Yaā Dios jeē ní quijicoo xīhna gā vēsú rohó.
12 Alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antigos profetas foram perseguidos da mesma forma.”
13 ’Máá ró jijnáhan ró cájejníñu ró ini ñayɨ̄vɨ nájnūhun jéjníñu ñɨɨ̄ nuū cúñu návāha tú tehyū. Te núu ñɨɨ̄ ún na náā jeē uhvuá, ¿te ndese nduu uhvuā tucu? Tuá cuajníñu cuɨtɨ gā, chi sa cate ñayuu te cueñū i sɨquɨ̄.
13 “Vocês são o sal da terra. Mas, se o sal perder o sabor, para que servirá? É possível torná-lo salgado outra vez? Será jogado fora e pisado pelos que passam, pois já não serve para nada.
14 ’Máá ró cácuu nájnūhun luz jeē steén ini anuá ñayuu ñayɨ̄vɨ́. Te cácuu ró nájnūhun ɨɨn ñuu íne xinī yúcu, jeē ma cúu quɨsāhí.
14 “Vocês são a luz do mundo. É impossível esconder uma cidade construída no alto de um monte.
15 Te ni tu nástɨ́ɨn ñayuu ɨɨn lámpara te chune i chīji cajón, chi sa suhva jéni i nuū sucún, návāha cundijin nuū tāca jéē cáyūcú ini vehe.
15 Não faz sentido acender uma lâmpada e depois colocá-la sob um cesto. Pelo contrário, ela é colocada num pedestal, de onde ilumina todos que estão na casa.
16 Te suni súcuan na stéén rō luz maá ró nuū tāca ñáyuu, te suu cúu jeē cúni i jniñu váha cásáha ró, te cahān i jeē yóhyo vāha Yaā cúu Tátá rō jeē ndeé yá andɨvɨ́.
16 Da mesma forma, suas boas obras devem brilhar, para que todos as vejam e louvem seu Pai, que está no céu.”
17 ’Ma cáni ni rō jijnáhan ró jéē véji ri snáā rī ley jeē ni jéhe Yaā Dios nuū Moisés, jiín jéē snáā rī tāca jnúhun ni cacahān tēe ni canacani jnūhun ya jenahán. Tú vēji ri jeē snáā rī, chi sa suhva jeē steén cají rí jnūhun ndíso.
17 “Não pensem que eu vim abolir a lei de Moisés ou os escritos dos profetas; vim cumpri-los.
18 Chi jendaá cahán rī jiín ró jeē núu níní íyó andɨvɨ́ jíín ñáyɨ̄vɨ́, te ma náā cuɨtɨ ni ɨɨn punto ni ɨɨn letra nuū tútu ley yā, chi nde na squícu tācá ndɨhɨ jnūhun jeē cahán.
18 Eu lhes digo a verdade: enquanto o céu e a terra existirem, nem a menor letra ou o menor traço da lei desaparecerá até que todas as coisas se cumpram.
19 Núu súcuan te núu ɨɨn ñayuu tu squícu i ɨɨn jnūhun yáha jéē ndácu ley yā, vēsú ɨɨn jnūhun lulí gá cúu, te núu stéén i jeē suni súcuan sáha sava ga ñayuu, núu súcuan te cuu i ñayuu núu ga ichi andɨvɨ́ nuū ndácu Yaā Dios jniñu. Te núu ɨɨn ñayuu squícu i te stéén i jeē squícu ñayuu, yūcuán na te cujéhnu i ichi andɨvɨ́ nuū ndácu Yaā Dios jniñu.
19 Portanto, quem desobedecer até ao menor mandamento, e ensinar outros a fazer o mesmo, será considerado o menor no reino dos céus. Mas aquele que obedecer à lei de Deus e ensiná-la será considerado grande no reino dos céus.
20 Chi cáhán rī jiín ró jeē núu tú coo ndaā gā jniñu cásáha ró vēsú jniñu cásáha tēe cástéén tutu ley yā jiín tée grupo fariseo, te ma quɨ́vɨcoo cuɨtɨ rō ndaha Yaā andɨvɨ́ jéē ndacu ya jniñu nuū rō.
20 “Eu os advirto: a menos que sua justiça supere muito a justiça dos mestres da lei e dos fariseus, vocês jamais entrarão no reino dos céus.”
21 ’Je ni cajini ró jnúhun ni cacahān jiín ñáyuu jenahán, jeē ma cáhni i ndɨ̄yɨ, te na‑ni ñayuu núu cahni i ndɨ̄yɨ, te cundaā cuēchi i nuū tāca tóhō, achí.
21 “Vocês ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não mate. Se cometer homicídio, estará sujeito a julgamento’.
22 Te ruhū chi cáhán rī jiín ró, vēsú núu máá jéē quɨtɨ́ ni ɨɨn ñayuu jíto i jnáhan i, suni cundaā sɨquɨ̄ cuéchi i ún. Te núu ɨɨn ñayuu cahān neé i nuū jnáhan i, núu súcuan te cundaā cuēchi i un núū justicia cujéhnu ga. Te núu ɨɨn ñayuu cahān i nuū jnáhan i: Róhó jéē canéé íī, achi i, núu súcuan te quɨ̄vɨ i nuū ñuhún infierno te núu ma nácani ni i.
22 Eu, porém, lhes digo que basta irar-se contra alguém para estar sujeito a julgamento. Quem xingar alguém de estúpido, corre o risco de ser levado ao tribunal. Quem chamar alguém de louco, corre o risco de ir para o inferno de fogo.
23 ’Jeē yúcuan te núu ni jinū rō nuū altar jiín jéē socó rō nuū Yaā Dios, te núu ni nucūhun ni rō jeē ni sáha ró cuéchi sɨquɨ̄ jnáhan ró,
23 “Portanto, se você estiver apresentando uma oferta no altar do templo e se lembrar de que alguém tem algo contra você,
24 núu súcuan te squéndōo ró jéē socó rō ún xiin altar, te xīhna gā quihīn rō ndumanī rō jiín jnáhan ró. Yūcuán na te nandicó ró socō rō.
24 deixe sua oferta ali no altar. Vá, reconcilie-se com a pessoa e então volte e apresente sua oferta.
25 ’Te núu ɨɨn ñayuu quihīn i jíín ró nuū tohó jeē cacān i cuēchi sɨquɨ̄ rō, núu súcuan te níní cuáhān rō jiín i ichi te sándaā maá ró jíín i, návāha ma squɨ́vɨ i róhó núū juez. Chi juez siáha de róhó núū policía, te chune de róhó vecāa.
25 “Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, acertem logo suas diferenças. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial, e você seja lançado na prisão.
26 Te jendaá cahán rī jiín ró jeē ma quénda cuɨtɨ rō yūcuán, chi nde chunaa rō ndɨhɨ cuɨtɨ xūhun jéē cájicān de.
26 Eu lhe digo a verdade: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo.”
27 ’Ni cajini ró jnúhun ni cacahān jenahán jeē ma cósɨ́quɨ́ ndéē jnáhan ñayuu.
27 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não cometa adultério’.
28 Te ruhū chi cáhán rī jiín ró jeē núu ɨɨn tēe ndéhe de nuū ɨɨn ñahan jeē ndíyo ni de ña, yūcuán na te je ni casɨ́quɨ́ ndéē de ñahan ún ini anuá de.
28 Eu, porém, lhes digo que quem olhar para uma mulher com cobiça já cometeu adultério com ela em seu coração.
29 ’Núu súcuan te núu tɨnūu lado váha ró sáha jeē quɨ́vɨ ró cuéchi, vāha ga quenehen ró te scáne ró, návāha tuá sáha ró cuéchi. Chi vāha gā jeē náā ɨɨn tɨnūu ró vēsú jeē cóo ndɨhɨ yɨquɨ cúñu rō te quihīn rō infierno.
29 Se o olho direito o leva a pecar, arranque-o e jogue-o fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.
30 Te núu ndaha váha ró sáha jeē quɨ́vɨ ró cuéchi, vāha ga cahnde rō te scáne ró, návāha tuá sáha ró cuéchi. Chi vāha ga jeē náā ɨɨn ndaha ró vēsú jeē cóo ndɨhɨ yɨquɨ cúñu rō te quihīn rō infierno.
30 E, se a mão direita o leva a pecar, corte-a e jogue-a fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.”
31 ’Te suni ni cacahān nde jenahán: Núu ndé ɨɨn cúní stóo ñasɨhɨ́, te na cuáha acta nuū ña jeē ndusɨ́ɨn jíín ña.
31 “Também foi dito: ‘Quem se divorciar da esposa deverá conceder-lhe um certificado de divórcio’.
32 Te ruhū chi sa cáhán rī jiín ró jeē núu ɨɨn tēe stóo de ñasɨhɨ́ de, te núu nasūu jéē tɨ́jnɨ ni ña, núu súcuan te sáha de jeē casɨ́quɨ́ ndéē ña de, chi condee ña jíín ɨnga tēe. Te núu ɨɨn tēe condeca de ñahan ní ndusɨ́ɨn, suni cásɨ́quɨ́ ndéē de ña.
32 Eu, porém, lhes digo que quem se divorcia da esposa, exceto por imoralidade, a faz cometer adultério. E quem se casa com uma mulher divorciada também comete adultério.”
33 ’Te suni ni cajini ró jnúhun jeē ni cáhān jiín ñáyuu nde jenahán: Núu ni jejnūhun téyɨ́ ró jeē squícu ró, jíto jínúū Yaā Dios, núu súcuan te cánuú squícu ró jéē ni cáhān teyɨ́ ró un, áchí.
33 “Vocês também ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não quebre seus juramentos; cumpra os juramentos que fizer ao Senhor’.
34 Te ruhū chi cáhán rī jiín ró jijnáhan ró jeē ní ɨɨn sɨquɨ̄ jníñu ma cahán teyɨ́ ró nde jiín sɨ́hvɨ́ Yaā Dios, ni ma cahán teyɨ́ ró jeē jíto jínúū yā. Te núu jéjnūhun téyɨ́ ró te tú vāha jeē ndácunehen ró andɨvɨ́ ni ñayɨ̄vɨ́. Chi andɨvɨ́ cúu nuū íin mesa nuū ndácu Yaā Dios jniñu.
34 Eu, porém, lhes digo que não façam juramento algum. Não digam: ‘Juro pelo céu’, pois o céu é o trono de Deus.
35 Te ñayɨ̄vɨ cúu nájnūhun teyū nuū íin jehē yā. Te ni ma ndácunehen ró ñuu Jerusalén, chi suu cúu ñuu maá Yáā cúu Rey cujéhnu.
35 Também não digam: ‘Juro pela terra’, pois a terra é onde ele descansa os pés. E não digam: ‘Juro por Jerusalém’, pois Jerusalém é a cidade do grande Rei.
36 Ni ma cahán rō jeē na cóndee cuēchi sɨquɨ̄ rō núu tu squícu ró. Ma cahán rō súcuan, chi ma cúu cuɨtɨ sáha ró jéē ni ɨɨn ixi xíní rō nducuíjín chí ndujnúú.
36 Nem sequer digam: ‘Juro pela minha cabeça’, pois vocês não podem tornar branco ou preto um fio de cabelo sequer.
37 Chi suhva‑ni cahān rō: Cuu, achi rō. Tuú, achi rō. Chi núu chisóó gá rō jnūhun cahān rō, te nuū jexeén vēji.
37 Quando disserem ‘sim’, seja de fato sim. Quando disserem ‘não’, seja de fato não. Qualquer coisa além disso vem do maligno.”
38 ’Ni cajini ró jnúhun jeē ni cáhān jiín ñáyuu jenahán: Núu ɨɨn tēe ndahva de tɨnūu jnáhan de, suni súcuan na ndáhva tɨnūú de. Te núu ɨɨn tēe stáva de jnūhun jnáhan de, suni súcuan na stáva jnūhun de, áchí.
38 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho, dente por dente’.
39 Te ruhū chi sa cáhán rī jiín ró: Ma nácuāha ró jéē ndútahū tēe sáha ndevāha jíín ró. Chi sa núu ndé tée cani de yɨquɨ núú lado váha ró, te vāha ga suni cuāha ró ɨnga lado cani de, vēsú jeē nácuāha ró jéē ndútahū de.
39 Eu, porém, lhes digo que não se oponham ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça também a outra.
40 Te núu ndé tée stáú yáhu de róhó te quénde de camisa rō, suni cuāha ró jnúhun jeē na quíhín de jíín ndé tɨcāchi ró.
40 Se você for processado no tribunal e lhe tomarem a roupa do corpo, deixe que levem também a capa.
41 Te núu ndé tée scáca de róhó jéē condiso ró ndajníñu de ɨɨn kilómetro, te caca ró úū kilómetro jiín de.
41 Se alguém o forçar a caminhar uma milha com ele, caminhe duas.
42 Te na‑ni ñayuu núu jícán i ndajníñu ró, te cuāha ró núū i. Te ñayuu jicán núu ndajníñu nuū rō, ma sasáhán ró cuāha ró núū i.
42 Dê a quem pedir e não volte as costas a quem quiser tomar emprestado de você.”
43 ’Te suni ni cajini ró jnúhun jeē ni cáhān nde jenahán: Cundáhú ni rō ñayuu cáhīyo manī jiín ró, te coto uhū rō ñayuu cájito uhū rohó, áchí.
43 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo’ e odeie o seu inimigo.
44 Te ruhū chi sa cáhán rī jiín ró: Cundáhú ni rō ñayuu cájito uhū rohó. Te cacān rō jeē váha coo ñayuu cácahān ndevāha sɨquɨ̄ rō. Te sáha vāha ró jíín ñáyuu cáquɨtɨ̄ ni nuū rō. Te cacān tahú rō jehē ñáyuu cácahān neé núū rō te cájito xeēn i róhó.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem por quem os persegue.
45 Te súcuan stéén rō jeē cácuu ró séhe máá Tátá rō, Yaā ndeé andɨvɨ́, chi máá yá jéhe niāndii cúndijin nuū ñáyuu cunéé jíín ñáyuu váha. Te jéhe ya saū nuū ñáyuu casáha jniñu ndaā jiín núū ñáyuu casáha jniñu néé.
45 Desse modo, vocês agirão como verdadeiros filhos de seu Pai, que está no céu. Pois ele dá a luz do sol tanto a maus como a bons e faz chover tanto sobre justos como injustos.
46 Chi núu íyó mánī rō jiín máá‑ni ñayuu jeē maní jiín ró, te tú na tahū nihīn rō nuū yā. Chi nde tēe cástútú xúhun renta jeē castáhú, suni súcuan cásáha de.
46 Se amarem apenas aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os cobradores de impostos fazem o mesmo.
47 Te núu máni jnáhan ró cáhán yɨñúhún ró jiín, ¿te na vé jeē váha ga sáha ró núu súcuan? Chi nde ñayuu tu cácandíje Yaā Dios, suni súcuan cásáha i.
47 Se cumprimentarem apenas seus amigos, que estarão fazendo de mais? Até os gentios fazem isso.
48 Núu súcuan te ndaā na cóo ndɨhɨ jeē sáha ró, nájnūhun íyó ndáā ndɨhɨ jeē sáha Tátá rō, Yaā ndeé andɨvɨ́.
48 Portanto, sejam perfeitos, como perfeito é seu Pai celestial.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.