Mateus 12
Ta lə Lubə Kunmindɨ kɨ́ Sigɨ (MGE) vs ARA
1 Ndɔ káre bè, lokɨ Jeju njiyə mḛḛ ndɔr gemḛ-je-tɨ kdɔ kində gangɨ ndɔ taakoo-tɨ lə jipɨ-je lé, ɓo ra njéndó né-je liə, adɨ ꞌpuy dɔ gemḛ dꞌuso taá-taá.Gemḛ|alt="Le blé" src="hk00099c.tif" size="col" copy="Horace Knowles" ref="12:1"
1 Por aquele tempo, em dia de sábado, passou Jesus pelas searas. Ora, estando os seus discípulos com fome, entraram a colher espigas e a comer.
2 Lokɨ Parisi-je dꞌoo-dé lé, ꞌpa kɨ̀ Jeju ꞌpanè: «ꞌOo, njéndó né-je lə-i ꞌra né kɨ́ to tó-é al kadɨ dow ra ndɔ taakoo-tɨ.»
2 Os fariseus, porém, vendo isso, disseram-lhe: Eis que os teus discípulos fazem o que não é lícito fazer em dia de sábado.
3 Ngà Jeju ilə-dé-tɨ panè: «Né kɨ́ ndɔkɨ Dabidɨ ra kaglo-tɨ liə, lokɨ ɓo ra-dé dḛ kɨ̀ dow-je liə lé, se sə̰i ꞌndói ta-é mḛḛ mbete-tɨ kɨ́ aa njay ooi ya al wa?
3 Mas Jesus lhes disse: Não lestes o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Dabidɨ andɨ mḛḛ kəykubɨ-tɨ lə Lubə, dḛ kɨ̀ dow-je liə, dꞌuso mbə̀ kɨ́ dow-je dꞌadɨ Lubə kadkare-tɨ. To mbə̀ kɨ́ sɔbɨ dɔ-é kadɨ uso al rəm, sɔbɨ dɔ dow-je liə kadɨ dꞌuso al rəm, ngà njégugné-je lə Lubə ya par ɓá sɔbɨ dɔ-dé.
4 Como entrou na Casa de Deus, e comeram os pães da proposição, os quais não lhes era lícito comer, nem a ele nem aos que com ele estavam, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Ngà njégugné-je lə Lubə ya kɨ́ ꞌra kullə mḛḛ kəy kubɨ-tɨ lə Lubə kɨ̀ ndɔ taakoo, adɨ ꞌtəl ndɔ taakoo né kɨ́ kare-tɨ, ya dow gangta dɔ-dé-tɨ al kinlé, sə̰i ꞌndói ta-é mḛḛ ndukun-tɨ ooi ya al wa?
5 Ou não lestes na Lei que, aos sábados, os sacerdotes no templo violam o sábado e ficam sem culpa? Pois eu vos digo:
6 Beɓa adɨ mꞌidə-si, né kɨ́ boy itə kəy lə Lubə ya tò nè ngá!
6 aqui está quem é maior que o templo.
7 ꞌNdàngɨ mḛḛ mbete-tɨ kɨ́ aa njay ꞌpanè: “Ma̰ Lubə lé, koo kəmtondoo ɓá mꞌndigɨ, ɓɨ məsɨ da̰-je kɨ́ kadɨ-m kin al.” Lé tokɨ ꞌgəi mḛḛ ta kin majɨ lé, sə̰i a gangi ta dɔ dow-je-tɨ kɨ́ ta goto dɔ-dé-tɨ kin bè al.
7 Mas, se vós soubésseis o que significa:
8 Kdɔ Ngon lə dow ɓá to ꞌɓa ndɔ taakoo lé.»
8 Porque o Filho do Homem é senhor do sábado.
9 Jeju ḭ lo-é-tɨ kinlé ɔw mḛḛ kəykəwna̰-tɨ lə jipɨ-je.
9 Tendo Jesus partido dali, entrou na sinagoga deles.
10 Ə dingəm káre kɨ́ ji-é oy mburukɨ isɨ mḛḛ kəy-tɨ lé nɔ̰ɔ̰. Rəmə Parisi-je kɨ́ dꞌisɨ nɔ̰ɔ̰ ꞌsangɨ rəbɨ kilə ta dɔ Jeju-tɨ adɨ ꞌdəjɨ-é ꞌpanè: «Ndɔ taakoo-tɨ lé, to tó-é kadɨ dow adɨ lapiya njèmɔ̰y əse to tó-é al wa?»
10 Achava-se ali um homem que tinha uma das mãos ressequida; e eles, então, com o intuito de acusá-lo, perguntaram a Jesus: É lícito curar no sábado?
11 Ngà Jeju ilə-dé-tɨ panè: «Ná̰ dan-si-tɨ ɓá ɔw kɨ̀ batɨ káre-rè, ɓá batɨ-é usɨ bole ndɔ taakoo-tɨ ya à kɔr-é tḛḛ siə ndaa-tɨ al wa?
11 Ao que lhes respondeu: Qual dentre vós será o homem que, tendo uma ovelha, e, num sábado, esta cair numa cova, não fará todo o esforço, tirando-a dali?
12 Ngà dow lé, itə batɨ nja n̰a̰-n̰a̰! Adɨ to tó-é kadɨ dow ra majɨ ndɔ taakoo-tɨ.»
12 Ora, quanto mais vale um homem que uma ovelha? Logo, é lícito, nos sábados, fazer o bem.
13 Ngá ɓá Jeju təl idə dingəm kɨ́ njèjikoy lé panè: «ꞌSurə ji-i.» Lokɨ ḛ surə ji-é lé ya rəmə, ji-é lé təl tò majɨ titɨ-na̰ kɨ̀ ḛ kɨ́ káre.
13 Então, disse ao homem: Estende a mão. Estendeu-a, e ela ficou sã como a outra.
14 Parisi-je kɨ́ dꞌa̰ lo-é-tɨ lé, ꞌtḛḛ dꞌɔw dꞌɔjɨ-na̰ ta dɔ kəm rəbɨ-tɨ kɨ́ kadɨ nꞌtɔli-né Jeju.
14 Retirando-se, porém, os fariseus, conspiravam contra ele, sobre como lhe tirariam a vida.
15 Ngà lokɨ Jeju gə ta kɔjɨ lə Parisi-je lé, ḛ tḛḛ ɔw lo kɨ́ rangɨ-tɨ. Dow-je kɨ́ ꞌtò nduy-nduy ya dꞌun go-é, adɨ ḛ adɨ lapiya njémɔ̰y-je lay tɔ.
15 Mas Jesus, sabendo disto, afastou-se dali. Muitos o seguiram, e a todos ele curou,
16 Ngà ḛ ndəjɨ-dé kadɨ dꞌadɨ dow gə kɨ́ to nꞌḛ̀ Jeju al.
16 advertindo-lhes, porém, que o não expusessem à publicidade,
17 Bè kdɔ kadɨ ta kɨ́ njèpata kɨ́ ta Lubə-tɨ, Ejay pa kin, ra-né né. Lubə panè:
17 para se cumprir o que foi dito por intermédio do profeta Isaías:
18 «Ooi, ngonnjèkullə lə-m kɨ́ mꞌmbətɨ-é,
18 Eis aqui o meu servo, que escolhi, o meu amado, em quem a minha alma se compraz. Farei repousar sobre ele o meu Espírito, e ele anunciará juízo aos gentios.
19 Dꞌa kɔl-na̰ kɨ̀ dow al rəm, à kur kəə al rəm,
19 Não contenderá, nem gritará, nem alguém ouvirá nas praças a sua voz.
20 À tətɨ tuwətɔ́gɨ kɨ́ tò gudɨ nangɨ al rəm,
20 Não esmagará a cana quebrada, nem apagará a torcida que fumega, até que faça vencedor o juízo.
21 Beɓa gin ɓe-je kɨ́ dɔnangɨ-tɨ nè lay ya
21 E, no seu nome, esperarão os gentios.
22 Dow-je ꞌree kɨ̀ dingəm káre kɨ́ ndil kɨ́ majɨ al ra-é adɨ kəm-é tɔ rəm, pa ta al rəm, adɨ Jeju adɨ-é pa ta rəm, oo lo rəm.
22 Então, lhe trouxeram um endemoninhado, cego e mudo; e ele o curou, passando o mudo a falar e a ver.
23 Né kinlé ɔr ndil kosɨ dow-je n̰a̰, adɨ ꞌdəjɨ ta ꞌpanè: «Kay! Dow kin to Ngonka Dabidɨ lé ya al wa?»
23 E toda a multidão se admirava e dizia: É este, porventura, o Filho de Davi?
24 Ngà lokɨ Parisi-je dꞌoo ta kin rəmə, ꞌpanè: «Ḛ kinlé isɨ tubə ndil-je kɨ́ majɨ al kɨ̀ tɔ́gɨ lə Beljebul, kɨ́ to ꞌboy lə ndil-je kɨ́ majɨ al.»
24 Mas os fariseus, ouvindo isto, murmuravam: Este não expele demônios senão pelo poder de Belzebu, maioral dos demônios.
25 Beɓa Jeju gə gɨr ta kɨ́ mḛḛ-dé-tɨ gɔw adɨ idə-dé panè: «Kɔ̰ɓe kɨ́ rá-rá ya ɓá dow-je kɨ́ mḛḛ-é-tɨ ꞌgangɨ-na̰ dꞌɔsɨ-na̰ kɨ̀ ta lé, à təl ndubəɓe rəm, ɓá ɓebo əse kəy kɨ́ rá-rá ya dow-je kɨ́ mḛḛ-é-tɨ ꞌgangɨ-na̰ dꞌɔsɨ-na̰ kɨ̀ ta kàrè, dowbé-je dꞌa kisɨ gərərə al rəm.
25 Jesus, porém, conhecendo-lhes os pensamentos, disse: Todo reino dividido contra si mesmo ficará deserto, e toda cidade ou casa dividida contra si mesma não subsistirá.
26 Bè ya tɔ, kinə Sata̰ ya tubə dow-je lə Sata̰ rəmə, to ḛ ya gángɨ rɔ-é dana̰. Bè kinlé, kɔ̰ɓe liə à ka̰ lo ka̰-é-tɨ gərərə ban wa?
26 Se Satanás expele a Satanás, dividido está contra si mesmo; como, pois, subsistirá o seu reino?
27 Ə kinə to tɔ́gɨ lə Beljebul ɓá mꞌisɨ mꞌtubə-né ndil-je kɨ́ majɨ al, ngà dow-je lə-si ə dꞌisɨ ꞌtubə-dé kɨ̀ tɔ́gɨ lə ná̰ ngá wa? Kullə ra dow-je lə-si ya ilə ta dɔ-si-tɨ!
27 E, se eu expulso demônios por Belzebu, por quem os expulsam vossos filhos? Por isso, eles mesmos serão os vossos juízes.
28 Ngà kinə to tɔ́gɨ lə Ndil Lubə tɔ ɓá mꞌisɨ mꞌtubə-né ndil-je kɨ́ majɨ al rəmə, to kɔ̰ɓe lə Lubə ya ngá ə́ ree tḛḛ rɔ-si-tɨ tin.
28 Se, porém, eu expulso demônios pelo Espírito de Deus, certamente é chegado o reino de Deus sobre vós.
29 «Kinə dow uwə njètɔ́gɨ tɔ́-é njim-njim al lé, dowbé à ra ban ɓá à kur mḛḛ kəy-tɨ lə njètɔ́gɨ kin, kdɔ kəə nékingə-é wa? À tɔ́-é njim-njim ɓəy ɓá à kɔw mḛḛ kəy-tɨ kdɔ kəə nékingə-é.
29 Ou como pode alguém entrar na casa do valente e roubar-lhe os bens sem primeiro amarrá-lo? E, então, lhe saqueará a casa.
30 Dow kɨ́ ore kàdɨ̀-m al lé, to njèkɔsɨ-m kɨ̀ ta ə dow kɨ́ kəw sə-m né kɨ natɨ al kàrè, to njèsane né kɔgɨ tɔ.»
30 Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
31 «Beɓa mꞌidə-si tokɨ, majal-je lay kɨ́ dow isɨ ra, əse takɔbɨ-je lay kɨ́ dow isɨ pa lé, à tokɨ kin̰ə go-é kɔgɨ kadɨ-é, ngà ta kɔbɨ kɨ́ dow pa kɨ̀ Ndil Lubə lé, à tokɨ kin̰ə go-é kɔgɨ kadɨ-é al ya sar.
31 Por isso, vos declaro: todo pecado e blasfêmia serão perdoados aos homens; mas a blasfêmia contra o Espírito não será perdoada.
32 Dow kɨ́ rá-rá kɨ́ pa ta kɨ́ majɨ al dɔ Ngon lə dow-tɨ lé, à tokɨ kin̰ə go-é kɔgɨ kadɨ-é, ngà dow ya kɨ́ pa ta kɔbɨ kɨ̀ Ndil kɨ́ aa njay lé, à tokɨ kin̰ə go-é kɔgɨ kadɨ-é dɔkaglo-tɨ kɨ́ ɓone kin al rəm, bore al rəm, ya sartagangɨ.»
32 Se alguém proferir alguma palavra contra o Filho do Homem, ser-lhe-á isso perdoado; mas, se alguém falar contra o Espírito Santo, não lhe será isso perdoado, nem neste mundo nem no porvir.
33 «Kinə kagɨ majɨ lé, kandɨ-é à majɨ tɔ, ngà kinə kagɨ majɨ al lé, kandɨ-é kàrè à majɨ al ya tɔ. Kdɔ kandɨ kagɨ ɓá dow à gə-né kagɨ.
33 Ou fazei a árvore boa e o seu fruto bom ou a árvore má e o seu fruto mau; porque pelo fruto se conhece a árvore.
34 Sə̰i kɨ́ mḛḛ-si ndul titɨ-na̰ kɨ̀ mḛḛ li pii-je bè kanlé! Sə̰i a pai ta kɨ́ majɨ ndɔ káre tɔ ɓan wa? Kdɔ né-je kɨ́ mən̰ə̰-na̰ mḛḛ dow-tɨ ya ɓá tḛḛ ta-é-tɨ adɨ-é pa.
34 Raça de víboras, como podeis falar coisas boas, sendo maus? Porque a boca fala do que está cheio o coração.
35 Dow kɨ́ majɨ lé, né-je kɨ́ majɨ-majɨ kɨ́ uwə mḛḛ-é kinlé ya ɓá à tḛḛ-né. Ə dow kɨ́ majɨ al kàrè né-je kɨ́ majɨ al majɨ al kɨ́ uwə mḛḛ-é kinlé ya à tḛḛ-né tɔ.
35 O homem bom tira do tesouro bom coisas boas; mas o homem mau do mau tesouro tira coisas más.
36 Mꞌa kidə-si, ngan ta-je kɨ́ mḛḛ wəy kare lay kɨ́ isɨ tḛḛ ta dow-je-tɨ kinlé, dꞌa kɔr go-é lay ndɔ gangta-tɨ.
36 Digo-vos que de toda palavra frívola que proferirem os homens, dela darão conta no Dia do Juízo;
37 Kdɔtalə ta kɨ́ ta-i-tɨ ɓá ꞌa kɔr-né ta dɔ-i-tɨ rəm, ɓá ta kɨ́ ta-i-tɨ ya ta à kuwə-i-né rəm tɔ.»
37 porque, pelas tuas palavras, serás justificado e, pelas tuas palavras, serás condenado.
38 Dow-je kɨ́ dan-tɨ-je kɨ́ ꞌto njéndó dow-je ndukun, kɨ̀ Parisi-je kɨ́ ná̰-je dꞌun ta dꞌidə Jeju ꞌpanè: «Njèndó dow-je né, jꞌndigɨ kadɨ ꞌra nékɔjɨ káre adɨ jꞌoo.»
38 Então, alguns escribas e fariseus replicaram: Mestre, queremos ver de tua parte algum sinal.
39 Ngà Jeju ilə-dé-tɨ panè: «Dow-je kɨ́ ngɔsnè kɨ́ ꞌto njémḛḛndul-je, kɨ̀ njétəl rɔ-dé go ndu Lubə-tɨ al-je, ꞌdəjɨ kadɨ dꞌoo nékɔjɨ! Ngà dow à ra nékɔjɨ kɨ́ rangɨ kadɨ-dé al ngá; ḛ kɨ́ ndɔkɨ tḛḛ dɔ Jonasɨ-tɨ kɨ́ to njèpata kɨ́ ta Lubə-tɨ kin ya asɨ.
39 Ele, porém, respondeu: Uma geração má e adúltera pede um sinal; mas nenhum sinal lhe será dado, senão o do profeta Jonas.
40 Titɨ kɨ́ ndɔkɨ Jonasɨ ra-né ndɔ mutə mḛḛ kanjɨ-tɨ kɨ́ boy kinlé, Ngon lə dow kàrè à ra ndɔ mutə gin nangɨ-tɨ tɔ.
40 Porque assim como esteve Jonas três dias e três noites no ventre do grande peixe, assim o Filho do Homem estará três dias e três noites no coração da terra.
41 Ndɔ gangta-tɨ lé, dow-je kɨ́ Ninibɨ dꞌa ka̰ takəm dow-je-tɨ kɨ́ ngɔsnè kin kdɔ kilə ta dɔ-dé-tɨ. Kdɔ dow-je kɨ́ Ninibɨ lé, lokɨ dꞌoo mbḛ kilə lə Jonasɨ rəmə, ꞌtusɨ panjiyə-dé-je kɨ́ majɨ al dꞌin̰ə kɔgɨ. Ngá kɨ́ ngɔsnè-tɨ kinlé, dow kɨ́ itə Jonasɨ n̰a̰ ya a̰ nè!
41 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão; porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E eis aqui está quem é maior do que Jonas.
42 Bè ya tɔ, ndɔ gangta-tɨ lé, ngar kɨ́ dené kɨ́ go lo-tɨ kɨ́ bəə, à ka̰ takəm dow-je-tɨ kɨ́ ngɔsnè kin kdɔ kilə ta dɔ-dé-tɨ. Kdɔ ndɔkɨ ḛ ḭ sɔ̰y dɔnangɨ-tɨ nṵ ya ree oo gosta-je lə Salomɔ̰. Ngà kɨ́ ngɔsnè-tɨ kinlé, dow kɨ́ itə Salomɔ̰ n̰a̰ ya a̰ nè.»
42 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com esta geração e a condenará; porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E eis aqui está quem é maior do que Salomão.
43 «Lokɨ ndil kɨ́ majɨ al tḛḛ mḛḛ dow-tɨ, ɔw ilə kɨ̀ diləlo kɨ́ tutɨ sangɨ lo kɨ́ kadɨ nꞌisɨ-tɨ nꞌtaa koo ya ngà, ḛ ingə al lé,
43 Quando o espírito imundo sai do homem, anda por lugares áridos procurando repouso, porém não encontra.
44 ḛ panè: “Kəy lə-m kɨ́ mꞌisɨ-tɨ ɓá mꞌtḛḛ lé, mꞌa təl kɔw-tɨ gogɨ.” Lokɨ təl ɔw gogɨ rəmə, oo kɨ́ mḛḛ kəy lé tò kare ə tokɨ kɔy ndətɨ-ndətɨ rəm, ɓá né-je kɨ́ mḛḛ-é-tɨ tokɨ kɔsɨ njɔl-njɔl rəm.
44 Por isso, diz: Voltarei para minha casa donde saí. E, tendo voltado, a encontra vazia, varrida e ornamentada.
45 Beɓa ḛ ɔsɨ təl ɔw sangɨ ndil-je kɨ́ rangɨ siri kɨ́ mḛḛ-dé ndul itə-é ɓəy ɓá ree sə-dé adɨ dꞌandɨ mḛḛ kəy-tɨ lé ə dꞌadɨ to lokisɨ-dé. Gangɨ-é-tɨ kɨ́ gogɨ nè kinlé, kisɨ lə dowbé kin majɨ al n̰a̰ itə kɨ́ kete lé ɓəy. Ə ꞌlə dow-je kɨ́ majɨ al kɨ́ ngɔsnè kanlé kàrè, à tò bè ya tɔ.»
45 Então, vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali; e o último estado daquele homem torna-se pior do que o primeiro. Assim também acontecerá a esta geração perversa.
46 Lokɨ Jeju a̰ pa ta kɨ̀ kosɨ dow-je ya ɓəy rəmə, kɔ̰-é, kɨ̀ ngankɔ̰-é ꞌree dꞌa̰ ta-é-tɨ ə ꞌsangɨ kadɨ dꞌingə-é ꞌpa siə ta.
46 Falava ainda Jesus ao povo, e eis que sua mãe e seus irmãos estavam do lado de fora, procurando falar-lhe.
47 Ngá ɓá dow madɨ idə-é panè: «Yən, kɔ̰-i, kɨ̀ ngankɔ̰-i-je dꞌa̰ ndaa-tɨ nɔ̰ɔ̰, ə́ ꞌsangɨ kadɨ ꞌpa sə-i ta.»
47 E alguém lhe disse: Tua mãe e teus irmãos estão lá fora e querem falar-te.
48 Ngà Jeju təl ilə-é-tɨ panè: «Ná̰-je ɓá ꞌto kɔ̰-m-je kɨ̀ ngankɔ̰-m-je wa?»
48 Porém ele respondeu ao que lhe trouxera o aviso: Quem é minha mãe e quem são meus irmãos?
49 Beɓa Jeju ulə ji-é dɔ njéndó né-je-tɨ liə ɓá panè: «Yən, kɔ̰-m-je kɨ̀ ngankɔ̰-m-je ɓá dꞌisɨ tin.
49 E, estendendo a mão para os discípulos, disse: Eis minha mãe e meus irmãos.
50 Kdɔ dow kɨ́ ra né kɨ́ mḛḛ Bɔbɨ-m kɨ́ dɔra̰-tɨ ndigɨ kin ɓá to ngonkɔ̰-m, əse kɔ̰nan-m, əse to kɔ̰-m.»
50 Porque qualquer que fizer a vontade de meu Pai celeste, esse é meu irmão, irmã e mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.