Lucas 12
mfm (MFM) vs ARA
1 Ar pǝci ta nji gangǝ kaɓau, kǝl ta gangǝkura nda cakǝ ndǝ dzǝgwa jajahǝ Kǝrnda aga nda lari Yesu. Kǝ Yesu dzǝguya na anǝ zǝmbǝlma nyiˈyar tanggǝrma, abǝr, “Hya hangǝkal ǝnga thlǝlam nǝ njir Farisi, kǝra cabiya ǝnggǝra ndu ngguta nji.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Kalar sǝ aˈyi kǝra ndu mǝl ɗǝɗǝwa kǝra gǝra nda biyar babal mai, ǝtsu sǝ aˈyi ɗǝɗǝwa kǝra nji gǝra nda sǝn mai.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Agabangau, kalar sǝra hyi nana ɗǝɗǝwa, nju nda nggari ar babal. Ətsu, sǝra hyi nana a vu himiya ndǝ zǝmǝ a gu ndǝlmbwa kǝra hahaɗau, nju nda hǝˈuna sara dar kǝra umbwa.”
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 “Nahyi bazhi ɗaˈyar, yu na anǝ hyi, hya sara hivǝr njira wu sǝn tsǝya kumǝr dzau, ama ayukuɗa nyi, sǝ aˈyi ndu ɓǝra sǝn mǝliya tsu mai.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Ama yu nar hyi ndǝra hya hivǝr nyi. Hya hivǝr Hyal, ndǝra ayukuɗa ji tsǝya ngau, ju ɓǝra sǝn vakuwa ngǝ a gwu uˈur kǝtsa. Jiri nga yu na anǝ hyi, naja nga hya kyaga hivǝr nyi!
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 “Aˈyi nju ɗǝlna wazha ˈyagǝ mǝthlǝ ar kǝra peni pathlǝ wa? Alaga abangau, Hyal aˈyi faˈari ǝnga zǝma nda mai.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Ənga jiri, shishir kǝra hyi ma jijiga nga nda. Agabangau, a sara hya hivǝr mai. A ndiyar hyi wazha ˈyagǝ ǝnga mǝnahǝ gagaɗau.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 “Yi wu na anǝ hyi ǝtsu, kalar ndǝra hǝnggǝr abǝr naja nǝɗa nga ja a dumwar nji, nayi tsu, yu nda hǝnggǝr abǝr nǝɗa nga ja a dumwar waladiˈyar nǝ Hyal.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Ama ndǝra piyari ɗa wu mwar nji, nayi tsu wu nda piyari nyi wu mwar waladiˈyar nǝ Hyal.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Kalar ndǝra ndǝr nǝ diɗa Zǝr Ndau, nju nda tǝfǝbiya nyi, ama kalar ndǝra ndǝr nǝ diɗa Mambǝl Cicau, nju nda tǝfǝbiya nyi mai.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Ma nji hǝri hyi a ndumwar njir umbwa daɓǝ dzau, ǝnga a ndumwar njir pathla, ǝnga tsu njira nggurǝm nǝ mǝlmau, hya sara ɗǝnga ǝnggǝra hyu nda hǝbiya kǝrhyi mai, ǝnga sǝra hyu nda na mai,
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 arya Mambǝl Cici wu nda highiɓǝr hyi sǝra hyu nda na ar pǝci ta.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Kǝ vanyi ndǝ sara wu pama nji na anǝ Yesu, “Malǝmǝ, nar nyi anǝ zamǝ ɗa ja nǝ ɗa sǝr faˈa ki ɗa kǝra dǝrˈya tǝ ji piyari ˈya.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Yesu shaɗǝwa nyi, ji na, “Nagau! Wa ngǝ mǝliya ɗa ndǝr numa, ǝnga ndǝr tǝkǝ sǝra dǝr hyi tǝ ji piyari hya?”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Kǝ ji dumwa ǝnga ndǝr anǝ nji, ji na, “Hya tsǝrpǝr kǝrhyi, hya nggya ǝnga hangǝkal ara suna sǝr duniya a sara mbar hyi, arya gangǝkura sǝr duniya aˈyi ca ngǝ uya pi mai.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Kǝ ji nar nda vanyi karapau, abǝr, “Vanyi ndǝr gǝnna saya ɗa, kǝra uya barka sǝ zǝzǝwa gangǝ gagaɗau.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Kǝ ji mbar ɗǝnga wu ɗǝfuwa ja, ji na, ‘Kǝja vir fiya sǝ zǝzǝwa ɗa aˈyi mai. Mi nga ya mǝl kabangǝka?’
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 “Kǝ ji na anǝ kǝrnyi, ‘Ənghǝng! A sǝni yi sǝra ya mǝl. Ya tǝtǝlna tsamˈyar kau, ba ya dzǝgwa hǝriya nggunggurǝma nyi, kǝra sǝni hǝri sǝ zǝzǝwa ɗa ǝnga alenyi kar ɗa.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Ya dzǝgwa nar nyi anǝ kǝrɗa, “Nagau!” Kǝja gǝ ǝnga sǝ zǝzǝwa gangǝu, kǝra ga sǝn mǝl thlǝr ǝni nǝ fa gangǝu. Ga ɓǝliya sar, ga sǝm, ga sa, ga dzǝgwa caguli.’ ”
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Ama kǝ Hyal na anǝ nyi, “Nagǝ ndǝ dza! Əshina vuˈyi kau, nga yu dlǝwuri piya gau. Ya dzǝgwa lari tara wa ngu nda sǝm sǝˈyar kǝ gǝ tsǝmiya anǝ kǝr ngǝ kau.”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Yesu kuɗǝna ndǝr kau, ǝnga na, “Abangǝ nga nyi wu nda ɗa anǝ kalar ndǝra tsǝmiya sǝr duniya anǝ kǝrnyi, ama wu mwar Hyal naja aˈyi ndǝr gǝnna mai.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Kǝ Yesu na anǝ zǝmbǝlma nyiˈyar, “Agabangau, yu na anǝ hyi, a sara hya ghǝɗǝr kǝrhyi arya nggyabiyar ǝnga sǝra hyu sǝm ǝnga sǝra hyu sa mai, alaga ar kǝra kar dza hyi tsu mai. Arya piya ndau, aˈyi a ndiya sǝr sǝm wa, ǝnga dza ndǝ aˈyi a ndiya sǝr ha wa?
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Arya pi a ndiya sǝr sǝm, dzǝ tsu a ndiya sǝr ha.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Tsama mǝ ˈyagǝˈyar gǝyi, nandǝ wu thlǝka mai ǝnga nandǝ wu gǝm mai ǝnga tsu nandǝ wu pǝ sǝ wu val mai, alaga abangau, dǝr hyi kǝra a dǝmǝlmǝ nga vǝr sǝmǝna nda. Ya, aˈyi hyu ndiya nda ǝnga dudurkur wa?
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Wa ngu pama hyi ara ɓwakǝr nyi, ba ja sǝn cakǝri saka pathlǝu a dar kǝra piya ja?
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Ma nahyi aˈyi a sǝn mǝliya sǝ kushu ǝnggǝr kǝ mai, mi ngǝ ɗa hyu ɓwakǝr ǝnga alenyi sa?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Tsama mǝ jigwal wu gǝyi, ǝnggǝra ndu hau. Nandǝ wu mǝl thlǝr alaga shi paˈwa mai. Agabangau, yu nar hyi, alaga tǝl Solomanu ǝnga kadakadarkur nyi aˈyi saya har kari ǝnggǝr nǝr nda mai.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Ma abangǝ ngǝ Hyal wu har nyi kar anǝ jigwal wu a gwar tagǝu, kǝra aˈyi nda ǝshina ama ǝzǝgǝu a fuwar nji a gu uˈu, aˈyi ju nda har hyi kar a ndiya nda wa? Nahyi njira ǝnga mbǝrsa kukushu.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 “Hya sara ghǝɗǝr kǝrhyi, hyu na, ‘Mi nga ˈya wu nda sǝma ǝnga mi nga ˈya wu nda sa,’ alaga ‘Mi nga ˈya wu nda ha mai.’
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Arya njir duniya njira gǝra sǝn Hyal ngu gal sǝˈyar kau. Dǝrhyi kǝra a dǝmǝlmau wu sǝni abǝr hyu yiwu sǝˈyar kau.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Ama sǝ tanggǝrma, ca ngǝ hya gal tǝlkur Hyal ǝnga tsapǝkur nyi ba ja nǝ hyi sǝˈyar kǝ patǝ tsu.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Nahyi kǝra kukushu njir nu ɗa ǝnga jiri, a sara hya hivǝr mai, arya dǝr hyu yiwu ja nǝ hyi tǝlkur nyi.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Hya ɗǝlna sǝra aˈyi ara hyi patǝu, hya nǝ nyi gǝnna nyi anǝ nji tǝtǝ dǝnama. Aga hya uya anǝ kǝrhyi gǝnna a dǝmǝlmau, vira kǝthla ǝnga vuyavuya a sǝn ndzana mai, vira tsu njir hǝl wu sǝn pǝthlǝna nda vuwa faˈari mai
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Arya vira gǝnna ngǝ ari, ǝna ngǝ ɗǝfuwa gǝ tsu.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Hya tsǝrpǝr kǝrhyi, hya nggya ǝnga fǝr kǝr, ǝnga pitǝllar hyi mbǝmbau.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Hya ɗa ǝnggǝr mafaˈyar kǝra a vǝr sǝkǝ shilir thlagǝr kir nda sara wu mini nǝ hǝ dzau, aga ma ji shili, ji sa tsa miya ɗǝvau, ba nda nggari nda pahǝna nyi ǝnga kusa.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Wu nda ɗa sǝr caguli anǝ mafaˈyar kǝ ma thlagǝr kir nda shili ji thlǝwa nda liliˈu. Jiri nga yu na anǝ hyi, ju nda zǝɗǝna lǝgutǝ dǝgal kǝra ar dza ja, ja dzǝgwa hǝri nyi sǝr sǝm a nda nǝ mafaˈyar kau, ba ja dzǝgwa na anǝ nda nggya mau, hya sǝm sǝr sǝm.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Barka anǝ mafaˈyar kǝ kǝra thlagǝr kir nda thlǝwa nda liliˈu ar kalar pǝci kǝra ji shili tara hathlǝr vuˈyi ǝnga tara mudlǝ kaɗǝu, nda vǝr sǝ nyi.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Nggabiya mau, ma ja abǝr thlagǝr ki wu sǝni pǝci kǝra ndǝr hǝl wu shili wu ki nyi, ju nggya liliˈu, naji wu piyari ndǝr hǝl a sa pǝthlǝ ki nyi mai.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Agabangau, kǝl hya nggya papabau, arya nahyi wu sǝni tara ǝnuwa ngǝ Zǝr Ndau wu nda shili ari mai.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Kǝ Biturusu na, “Thlagǝu, karapǝ kau, ar kǝra ˈya nga nyi, ǝndǝga ar kǝra patǝr nji ya?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Kǝ Thlagǝ shaɗǝwa nyi, ji na, “Wa ngǝ ndǝr mǝl thlǝr kǝra nji fǝr kǝr ǝnga ja ǝnga ndǝ hahanga? Naja ngǝ ndǝ kǝra tarki nyi fiya nyi dǝgal ar kǝra njir mǝl thlǝr nyiˈyar, aga ja nǝ nda sǝr sǝm ar pǝci kǝra tsatsaˈa?
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Mafa kǝra thlagǝr ki nyi shili ji sa thlǝwa nyi ja vǝr mǝl thlǝr nyi kakalǝu, ju ɗa ǝnga caguli.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Yu nar hyi jiri, tarki nyi wu nda fiya nyi dǝgal ar kǝra sǝ nyi patǝu.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Ama ma ji ɗa, ndǝr mǝl thlǝr kǝra ɗǝmwaˈyi ngau, ju nda na anǝ kǝrnyi, ‘Kǝja tarki ɗa a nggyari ara shili kaɗǝu.’ Ba ji nggya aga dǝgǝ njir mǝl thlǝr kuvwa nyiˈyar ǝnga ju sǝm ǝnga sa sǝ sasa ǝnga njir sa sǝ sasa.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Ma ji mǝl abangau, tarki nyi wu nda shili kukuthlǝu ar pǝci kǝra ji gǝra nggani ju shili. Tarki wu sa takasiya nyi ba ja sǝwa nja vakuwa nyi a vu pama njir ngguta vi, vira ndu vuwa nggya ndu tiwi ǝnga sǝlǝm ba ǝnga ɗǝ hir.”
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “Mafa kǝra wu sǝni sǝra wu huɗa thlagǝr ki nyi, ama kǝ ji nggǝl ara tsǝrpǝri kǝrnyi ǝnga naja aˈyi mǝl sǝra ju yiwu mai, nju nda sa dǝgǝ nyi gagaɗau.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Ama mafa kǝra gǝra sǝni sǝra thlagǝr ki nyi wu yiwu ja mǝl, ba ji mǝliya sǝra tsaˈa nja dǝgǝ nyi, nju nda dǝgǝ nyi kushu. Kalar ndǝra nji nǝ nyi sǝ gangǝu, nju nda gal sǝ gangǝ ara ja. Ma ndǝra tsu nji nǝ nyi sǝ gangǝ gagaɗau, nju nda gal sǝ gangǝ gagaɗǝ sara ara ja.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 “Uˈu nga yi dla ǝni wu duniya. Cimǝ ɗa kabangǝkau, a mbǝbiyar nji uˈuwa nyi!
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Aˈyi yi ǝnga baɓǝtizǝma nǝ ɓwaɓwatǝ kǝra nja mǝl anǝ ɗa, hangǝkal ɗa a hyaˈari kǝl ma nji mǝliya ɗa.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Hyu nggani abǝr nggya jamǝ nga yi shili ǝni anǝ duniya ya? Əman de! Yu nar hyi, tǝkǝ dzǝ nga yi shili ǝni.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Mbar kabangǝkau, wu ki zǝmǝu, nji tǝfu wu nda tǝkǝbiya dzǝ pamǝpamǝ mǝthlǝu, nji makǝr ar kǝra nji mǝthlǝu, nji mǝthlǝ tsu ar kǝra nji makǝru.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Tada aˈyi ǝnga zǝr mai, zǝr tsu aˈyi ǝnga dǝnyi mai. Ama aˈyi ǝnga kwa nyi mai, kwa tsu aˈyi ǝnga mǝnyi mai. Miya sal aˈyi ǝnga kwanjili nyi mai, kwanjili tsu aˈyi ǝnga miya sal nyi mai.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Yesu ɓǝra na anǝ nji, “Ma hyi lari dlama hyaˈari sara gyiwu Gwa Tǝɗǝ Pǝci, ba hya na, ‘Nda tǝɗǝ par nga nji,’ ba par a tǝɗau.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Ma tsu hyi nggari yambaɗǝ a vǝr sǝ sara wu lagu Dǝ Fwahǝu, ba hya na, ‘Wu nda ɗa kwakwaɗǝu,’ ba ja ɗa abangau.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Njir ngguta vi! Hyu sǝni tsamǝr sǝra wu duniya ǝnga a dǝmǝlmau, ama nahyi a sǝn tsamǝ ri sǝra nggyabiya kabangǝkǝ ar kǝri mai.”
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 “Mi ngǝ ɗa nahyi ǝnga kǝrhyi a sǝni tsamiya sǝra mǝnahǝu hya mǝl maya?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Ma ndǝ wulana ngau a mwar pathla, hya ɓasǝwa ǝnga ja tsu hyar lagu, aˈyi abangǝ mai, ba ja fuwa ngau a gu tsa ndǝr pathla ba ndǝr pathla tsu a fuwa ngau a gu tsa dǝgala ndǝr fursǝna, ndǝr fursǝna tsu ba ja fuwa ngau a gu fursǝna.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Ya nar ngǝ jiri, nagǝ wu biya mai, kǝl gǝ kina patǝr sǝra nju nu ngau.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.