Lucas 12
Dzam Weɗeye (MEQ) vs NVT
1 Ahəl niye na, ndo hay haladzay ta haya gər. Nəteye ta giye gwezem wiye. Faya ta mbərasliye bo ka sik tay hay. Ka təv eye niye na, Yesu a lah mətsikatay me a gawla ŋgay hay təday. A gwaɗatay: «Tsəpum gər kurom abəra ka gəɗe i Farisa hay. Andza məgweɗe bəbərek tay nakə faya ta giye aye.
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Wu nakə tebiye maŋgaha eye na, ta ɗiye ha, ada wu nakə tə tsikawa ta məkal aye na, ta ɗiye ha.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Hərwi niye wu nakə ka tsikum ma ləvoŋ aye na, ma ta ɗiye a zləm mə dzaydzay. Wu nakə ka tsikumay a zləm a ndo ta suksuk mə gay aye na, ndo hay ta ta tsəniye ka zavay.
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 «Malamar ga hay, neŋ faya na gwaɗakumeye: Kâ dzədzarumay a ndo neheye ta dziye ha slo i bo aye bay. Nəteye na, ta sliye faya məge wu mekeleŋ ma ziye nakay bay.
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 Ndo nakə ka dzədzarumeye na, na ɗakumeye ha: Dzədzarumay na, a Mbəlom. Ma dəba i mədahaŋ na, neŋgeye ɗuh ma kaliye kurom ha a ako nakə ma mbatiye ɗaɗa bay aye. Ayaw! Sərum ha lele! Dzədzarumay na, a neŋgeye.
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 «Ka sərum təbəɗew, sisi hay zlam na, ta səkəm ta dala sulo bəɗaw? Mbəlom na, kwa nəte a mətsa ha gər bay.
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Nəkurom na, ka zum tay ha ɗiyeŋ hay. Kwa məkwets i gər kurom na, Mbəlom kə pasla na. Aya ane kâ dzədzarum bay.
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 «Sərum ha na, ndoweye kə ɗa ha kame i do hay kə gwaɗ: “Neŋ gawla i Yesu” na, neŋ Wawa i Ndo na ta ɗiye ha neŋgeye gawla ga kame i gawla i Mbəlom hay dərmak.
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 Ane tuk na, taɗə ndoweye kə ɗa ha kame i ndo hay parakka a sər ga ha bay na, neŋ na tsikiye kame i gawla i Mbəlom hay, na sər na bay dərmak.
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 «Kwa kə tsik wu nakə lelebay aye ka neŋ Wawa i Ndo na, Mbəlom ma pəseye ha. Ane tuk na, ndoweye kə tsalay ka gər a Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye na, ma hutiye məpəse me bay.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 «Taɗə ta diye kurom ha a gay i maɗuwule me ada kame i ndo mələve dala hərwi məge sariya na, kâ dzalum “Nəmaa ta giye kəkay” bay, kəgəbay “Nəmaa ta gwaɗiye mey” bay.
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 Mata ɗakum ha wu nakə ka tsikumeye na, Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye.»
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 Tsa na, ndoweye mə walaŋ i ndo niye hay a yaw ka təv i Yesu a gwaɗay: «Miter, gwaɗay a malamar ga na, nəmaâ ŋgəna zlele nakə bəba may a gəramay ha aye.»
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 Yesu a mbəɗay faya a gwaɗay: «Dzam ga, maa pa ga məgakum na sariya i wu kurom hay kəgəbay maŋgənakum ha zlele kurom na, maa pa ga way?»
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 Tsa na, a gwaɗatay a ndo hay tebiye: «Gum metsehe! Həbum gər kurom abəra ka bor i zlele. Hərwi kwa ndo neŋgeye zlele eye bəbay na, sifa ŋgay mə zlele ŋgay niye bay.»
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 Yesu a təkəratay dzeke, a gwaɗatay: «Ndoweye andaya zlele eye, wu ŋgay məpele abəra ka dala na, haladzay.
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 A dzala ada a tsətsahay a gər ŋgay, a gwaɗ: “Na giye kəkay? Təv andaya hərwi məhayay gər a wu ga hay bay.”
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 «A gwaɗ sa: “Wu nakə na giye na, anaŋ: Na mbəzliye ha de ga hay. Na ŋgariye a ɗəma bagwar eye hay neheye ta sliye ɗa məhayay gər a ɗəma a wu mənday ga hay tə siye i wu ga hay aye.
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 Na ge andza niye na, na gwaɗeye a bo ga: Bo ga! Wu ga na, haladzay. Ma ndziye məve weɗe weɗe. Anəke na, zəzukw bo tuk! Nda wu mənday, sa wu məsay ada ŋgwasa.”
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 «Ane tuk na, Mbəlom a gwaɗay a ndo niye: “Nəkar na, matərakahaŋ eye! Bəgom ta həvaɗ nakay na, ka mətiye. Ada wu neheye tebiye ka hayay gər aye na, i way tuk!”»
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 Yesu a gwaɗatay sa: «Andza niye, hərwi ndo nakə a hayay gər a zlele a bo ŋgay eye ŋgway aye. Ane tuk na, ka ɗəre i Mbəlom na, zlele eye bay.»
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 Yesu a gwaɗatay a gawla ŋgay hay: «Hərwi niye neŋ faya na tsikakumeye: Kâ dzalum gər hərwi wu mənday kəgəbay hərwi petekeɗ bay.
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 Hərwi məsəfəre na, a ze wu mənday ada bo kurom na, a ze petekeɗ segey.
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 Zəbum ka maŋgəhak hay təday: Nəteye na, ta sləga bay, tə pala wu tay tə hayay gər andaya bay. De tay andaya məpe a ɗəma wu tay hay bay. Kwa ada sewene tay andaya bay. Ane tuk na, Mbəlom faya ma vəlateye wu mənday. Nəkurom na, ka zum ɗiyeŋ hay bəɗaw?
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 «Way nakə mə walaŋ kurom ma sliye faya masəkah ha məndze ŋgay ka məndzibəra ta mədzele gər ŋgay nakə faya ma dzaliye aye na, way?
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 Aya! Ka wu nakə tsekweŋ aye na, ka slum faya məge ɗuh bay tuk na, ka dzalumeye ka wu siye na hərwi mey?
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 Ehey zəbum ka guzer neheye mavurza eye təday! Nəteye na, tə ge məsler i wuray bay, tə ŋgar petekeɗ bay. Faya na gwaɗakumeye, kwa Salomoŋ nakə zlele eye haladzay aye, ɗaɗa kə pa ka bo petekeɗ andza məvurze i guzer neheye bay.
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 Andza niye Mbəlom na, faya ma pateye ka bo petekeɗ a guzer hay ka bəgom nakay. Tədœ na, guzer niye ta kuliye. Ta kula na, ta kaliye tay ha ako. Kə ge andza niye na, nəkurom ɗuh Mbəlom ma pakumeye petekeɗ ka bo ma ziye i guzer hay bəɗaw? Kwa a nəkurom neheye mədzal gər tsekweŋ aye bəɗaw!
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 «Ka ndəɗikum gər huya ka mədzele ka wu nakə ka ta ndayumeye tə wu məse aye bay.
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 Maa pəla wu neheye na, ndo neheye tə sər Mbəlom bay aye. Nəteye na, ta zəzukway bo a mapəle bay tebiye. Ane tuk na, Bəba kurom mə mbəlom a sər wu nakə a sakum aye.
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 Lahum mapəle na, Bəy i Mbəlom ada wu siye hay na, Mbəlom ma vəlakumeye.
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 Nəkurom neheye haladzay bay aye, kâ dzədzarum bay! Hərwi ki yay a gər a Mbəlom Bəba kurom kə vəlakum təv məndze ma bəy ŋgay.
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 «Nəkurom ɗuh səkəmum ha wu kurom hay ada vəlumatay suloy eye a ndo i mətawak hay. Ŋgarum gwezem neheye ta nasiye bay aye. Ada ka hayumay gər a ɗəma a zlele kurom nakə mə mbəlom aye. Mə ɗəma na, məkal ma sliye mede faya bay. Kwa mətul ma ndisliye faya bay.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 Hərwi ɗərev kurom mandza eye na, ma təv nakə zlele kurom mə ɗəma aye.»
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 «Ɓarum na bəzihuɗ kurom hərwi məge məsler. Pum ako ka lalam kurom hay mâ mbata bay.
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 Tərum na, andza ndo məge məsler neheye ndo i gay a gəratay ha gay ŋgay, a ye məzle dahəlay aye. Nəteye na, ta həbiye na hus ahəl nakə ma maweye abəra ma məzle dahəlay aye. Kə maw kə fay a məgeɗ na, ta həndəkeye na məgeɗ.
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 Məŋgwese ka gər i ndo i məsler niye hay ndo i gay tay kə ndislew na, ma ndzateye a gər nəteye mandzahəra eye bay. Sərum ha lele! Ndo i gay niye ma ɓariye bəzihuɗ ŋgay ta wu i məɓere bəzihuɗ. Ma zalateye a ndo i məsler ŋgay hay. Ma ndziye tay ha ka təv məndzay. Ma vəlateye wu mənday.
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 Kwa taɗə a maw na, ta magərhəvaɗ kwa kə gaw mahonok ka zay magərhəvaɗ, ki yaw kə ndislew fataya faya ta həbiye na ta ndzahəra bay na, məŋgwese ka gər tay.»
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 Yesu a gwaɗatay sa: «Tsənum wu nakay lele: Ndo i gay mâ sər həlay nakə məkal ma deyeweye ma kəliye na aye na, ma gəriye ha gay ŋgay məkal mâ yaw mâ sləlay na bay.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 Nəkurom dərmak ləvum bo, hərwi neŋ Wawa i Ndo na maweye ahəl waray na, ka sərumeye bay.»
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 Tsa na, Piyer a tsətsah faya a gwaɗay: «Bəy Maduweŋ, dzeke nakay ka ndzəkit ha bo na, hərwi may ɗekɗek tsukuɗu hərwi ndo hay tebiye ɗaw?»
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 Bəy Maduweŋ a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Ndo i məsler ŋgwalak eye ada ma giye məsler tə metsehe lele eye na, way? Neŋgeye na, ndo nakə ndo i gay ŋgay a gwaɗay: “Gatay gər a siye i ndo məge məsler ga hay. Vəlatay wu mənday tə həlay eye.”
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 Məŋgwese ka gər i ndo məge məsler niye taɗə ndo i gay ŋgay ki yaw, kə ndzay a gər neŋgeye faya ma giye məsler andza nakə tə tsikay aye.
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 Neŋ faya na gwaɗakumeye: Sərum ha na, ndo i gay ŋgay ma gəray ha zlele ŋgay tebiye mâ ləvay gər.
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 «Ane tuk na, ndo i məsler kə gwaɗay a gər ŋgay: “Maka! Ndo i gay ga ma maweye bəse bay.” Tsa na, a pa bo ka məndeɓe ndo i məsler hasləka eye siye hay ta ndo i məsler ŋgwas eye hay. Taɗə a nda wu mənday, a sa wu məsay ada a kwaya,
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 ndo i gay ŋgay ma maweye na, ka həlay nakə faya ma həbiye bay aye ada a sər bay aye. Ki yaw na, ma vəleye ɗəretsətseh haladzay, ma həhariye na ndo i məsler niye. Ma kaliye ha a təv i ndo neheye ta təma bazlam i Mbəlom bay aye.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 «Taɗə ndo i məsler a sər ha wu nakə ndo i gay ŋgay a say mâ gay aye, ane tuk na, ndo i məsler kə ləva ha bo bay kəgəbay kə ge andza nakə a say a ndo i gay ŋgay aye bay na, ta geye ɗəretsətseh haladzay.
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 Aya ane tuk na, ndo i məsler nakə a sər wu nakə a say a ndo i gay ŋgay mâ gay na bay na, ada kə ge wu nakə ɗa i məndeɓe na na, ta ndaɓiye na haladzay bay. Ndo nakə tə vəlay haladzay aye na, ta tsətsahiye faya haladzay dərmak. Ndo nakə tə gəray ha wu a həlay haladzay aye na, ta tsətsahiye faya haladzay wene wene aye.»
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 «Neŋ na yaw na, na zlaw ako məkele ka dala. A seŋ na, mâ vat anəke.
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 Ane tuk na, ta dzəhuɓiye ga ha a ɗəretsətseh təday, a seŋ mə ɗərev ga na, kə ge bo tsɨy.
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 Ka dzalum na zlaw ka məndzibəra na, zay ɗaw? Na gwaɗakumeye aʼay! Na zlaw na, maŋgəne.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 Ma dazleye anəke, ndo hay zlam mə gay na, ta ŋgəniye ndo mahkar ta kəɗiye bo ta ndo neheye sulo aye. Ndo hay sulo ta kəɗiye bo ta ndo neheye mahkar aye.
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 Bəba ta wawa ŋgay ta səriye bo bay, wawa ta bəba ŋgay ta səriye bo bay. Maya tə dem ŋgay ta səriye bo bay ada dem ta may ŋgay ta səriye bo bay. Maya i zal ta dahəlay i wawa ŋgay ta səriye bo bay ada dahəlay i wawa ta may i zal ŋgay ta səriye bo bay.»
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 Yesu a gwaɗawatay a ndo niye hay tebiye dərmak sa: «Nəkurom na, ka ŋgatumay a pazlay kə lətsew tə məgəma na, ka gwaɗum bəse tsa, yam ma piye ada yam ma piye deɗek.
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 Taɗə ka ŋgatumay a mətasl ka vəzlaw ta diye i Salawa na, ka gwaɗum merəɓe ma giye. Ada merəɓe ma giye deɗek.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 Nəkurom na, ndo məvay gər a ndo hay. Ka sərum maŋgəne tay ha wu i dala tə wu i magərmbəlom na, tə waray. Ada həlay nakə anəke aye ka sərum bay na, kəkay?
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 «Hərwi mey, nəkurom na, ka sərum maŋgəne ha ka bo abəra wu nakə lele bay aye tə wu nakə deɗek aye bay na, ka mey?
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 Taɗə ndo ka wuda fakaya, faya ka deyumeye kame i ndo məge sariya na, lambaɗum ha bazlam eye ka tsəveɗ ahəl nakə faya ka deyumeye mba aye. Kə ge andza niye bay na, ndo niye ki ye kar ha ka təv i ndo məge sariya na, ndo məge sariya ma vəliye kar ha a həlay i sidzew. Sidzew ma kaliye kar ha a daŋgay.
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 Sər ha na, kwa a ləkaw fakaya dala nəte ka hama na bay na, ka deyeweye abəra ma daŋgay bay.»
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.